Lanterfanten over Route 1.8 van Sint-Jacobiparochie naar Hallum

Zondag 14 april 2013

Op de Oude Bildtdijk passeren we café De Oasthoek

Regen of geen regen
Als we ons vanmorgen om 8.00 uur gereed maken voor een wandeldag, regent het buiten. Maar dat zal ons er niet van weerhouden om vandaag op stap te gaan. Al dagen noemen weermannen en weervrouwen een temperatuurstijging tot 20 graden Celsius en over regen heb ik ze niet horen spreken. De Buienradar laat zien dat er vroeg in de ochtend inderdaad enkele kleine buien over het noorden van Fryslân trekken, maar dat zal ons niet binnen houden.
Durkje en ik gaan vandaag de wandelroute 1.8 lopen uit de wandelgids 'Friesland voor lanterfanters' van Fokko Bosker. Dit is een 26 kilometer lange wandeling van Sint-Jacobiparochie naar Hallum.
Het thema van deze wandeling is: 'Op schildersezels of Een kwestie van licht', met daarin een verwijzing naar Rembrandt van Rijn, die hier in zijn jonge jaren enige tijd heeft doorgebracht, verliefd op en verloofd (1633) met de toen in Sint-Annaparochie wonende Saskia van Uylenburgh, met wie hij in 1634 trouwde.

Sint Jabik & Westhoek & Ouwedyk & Swarte Haan
Om 9.30 uur vertrekken we bij het Kultureel Sintrum De Groate Kerk (1844) van Sint-Jacobiparochie; het startpunt van het Fries-Overijsselse Jabikspaad. We lopen over het Westeinde langs de Jacobshoeve, om vlak buiten het dorp in noordelijke richting over het schelpenpad naar de Oude Bildtdijk te lopen.
De 14 kilometer lange Oude Bildtdijk (1505) is de langste woonstraat van Nederland, die bovenop de eeuwenoude zeedijk ligt.Vanaf de Westhoek lopen we over de Oude Bildtdijk in oostelijke richting, in de richting van Nij Altoena. Vlak voorbij café De Oasthoek (1889) volgen we het pad langs de naar het noorden lopende Kouwe Faart naar Zwarte Haan, gelegen aan de voet van Waddenzeedijk.

Swarte Haan & Noorderleech & Nijesyl 
Bij het dijkmonument van de Slikwerker gaan we over de Waddenzeedijk, om over het talud halverwege de zeedijk buitendijks in oostelijke richting naar het Noorderleeg te lopen. De zon laat zich niet zien en het waait nog behoorlijk, maar gelukkig hebben we de straffe wind rechtsachter ons, en veel last hebben we er ook niet van hier achter de zeedijk. Duizenden vogels verblijven hier op de kwelders, waaronder honderden ganzen.
Over het Bútendyks Weggy lopen we van het Noorderleeg naar Nieuwe Bildtzijl, waar we een etenspauze houden, zittend op een oude kerkbank, op de plaats waar vroeger de oude sluis in de Nieuwe Bildtdijk zorgde voor de afwatering van de Bildtse polder op de Waddenzee.

Ouwesyl & Alde Leije
Dan gaat het voort naar Oude Bildtzijl, waar we een kop koffie drinken in De Aerden Plaats, waar ook de tenstoonstelling nog is te bezichtigen van de schilderijen van Sytse Keizer.
Vanuit Oude Bildtzijl gaan we langs de Zuidhoekstervaart richting Oude Leije. Bij de nieuwe sluis van Oude Leije ontmoeten we de Stienser Sikke Roosma, die vandaag het traject tussen Sint-Jacobiparochie, Zwarte Haan en Stiens fietst. Dat is het eerste traject van het Jabikspaad naar het Spaanse Santiago de Compostela. Sikke vertelt ons dat hij over twee weken vanuit Stiens op de fiets vertrekt voor een fietspelgrimage van enkele weken naar Santiago de Compostela. We wensen hem een goede pelgrimage en een behouden thuiskomst na afloop.

Froubuurt & Feinsum & Hijum
Van Oude Leije gaan we verder via Vrouwbuurstermolen en over de Slachtedijk en de onverharde Witte Weg in de richting van Stiens. Vlak naast ons slaan vanuit een slootswal twee prachtige reeën voor ons op de vlucht, rennend over de pas ingezaaide akkers. Tussen hen en ons zit een zwanenpaar, ons goed in de gaten houdend.
We lopen niet door naar Stiens, maar buigen af naar het noorden, naar Finkum. In Finkum gaan we verder in noordelijke richting, over het Spoordok, het fietspad over de oude spoorlijn van Stiens naar Hallum. Iets buiten Finkum steken we via de oude spoorbrug de Feinsumer Feart over. Deze vaart is recent verbreed en uitgediept in het kader van de Elfstedenvaarroute.
Over de voormalige spoorbaan van het Dockumer Lokaeltsje arriveren we in Hijum. Daar lopen we langs het voormalige treinstation in westelijke richting naar de Hege Hearewei.

Hallumerhoek & Hallum
De Hege Hearewei gaat over in de Mariëngaarderweg, genoemd naar het voormalige Friese klooster Mariëngaard, dat hier vroeger in deze buurt heeft gestaan.
Vanuit de Hallumerhoek gaat het verder naar Hallum. Ondertussen heeft Pieter ge-sms-t hoe laat wij hem verwachten in Hallum. Over een half uur ontmoeten we elkaar daar op ons eindpunt van vandaag.
Ongeveer een half uur later arriveren we in Hallum op de kruising met de N357. Enkele minuten later arriveert Pieter hier ook vanuit Stiens, en dan brengt hij ons met de auto weer terug naar Sint-Jacobiparochie, waar we vanmorgen startten.
De 26 kilometer hebben we in 6 uren afgelegd, een mooie tijd. De zon heeft vandaag enkele malen haar best gedaan om door de wolken heen te breken, maar dat is niet gelukt. De wind heeft vandaag onophoudelijk stevig gewaaid, maar de temperatuur is inderdaad wel opgelopen naar de beloofde 20 graden Celsius. Slechts een enkel regendruppeltje hier en daar kon de pret niet drukken, dus al met al hebben we een prima wandeldag gehad.

Elfstedenschaatsers langs de elf Friese steden

Zaterdag 11 februari 2012

Elfstedenschaatsers op de Feinsumer Feart tussen Alde Leie en Feinsum

Wiebe Wieling: "Het kan niet!"
Het slechte, maar begrijpelijke en verwachte nieuws van de afgelopen week is dat het bestuur van de Koninklijke Vereniging De Friesche Elfsteden heeft besloten dat de 16e Friese Elfstedentocht deze week niet kan en dus ook niet wordt uitgeschreven. Daarentegen was het goede nieuws - tevens oproep - van Elfstedenbestuurder Oostenbrug om deze week vooral wel gebruik te maken van al die geveegde banen, door veel Friese vrijwilligers in de afgelopen week aangelegd.

Elfstedenschaatsers starten en finishen
Van die suggestie en oproep hebben velen graag gebruik gemaakt. Ook vandaag wordt er weer volop in Fryslân geschaatst, en zeker ook op de Elfsteden-schaatsroute. Vanmorgen vroeg zijn velen in Leeuwarden of verder op de route op het ijs gestapt, om vandaag de hele tocht of een deel van de hele route te schaatsen. Deze ervaringsdeskundigen vertellen op radio en televisie dat het hier en daar onderweg inderdaad gevaarlijk is; dat ze ook nog stukken met onbetrouwbaar ijs zijn gepasseerd. Jan Wijbe is vandaag vanuit Groningen met de trein naar Buitenpost gereden, om vervolgens van Buitenpost te lopen naar Kollum, om daar op het ijs van de Dokkumer Trekvaart te stappen, Hij is van Kollum, via Dokkum, Bartlehiem, Wijns en Britsum naar ons in Stiens geschaatst en vertelde dat ook op de Dokkumer Ee veel schaatsers onderweg waren; een aantal allicht Elfstedenschaatsers, onderweg naar Dokkum, of al weer van Dokkum via Bartlehiem en Aldtsjerk richting Leeuwarden, om op de Bonkevaart te finishen.

Vrouwbuurt en Alde Leije
Ook gisteren was het voor alle schaatsers in het algemeen en voor de Elfstedenschaatsers in het bijzonder een hele mooie zonnige schaatsdag, met een matige wind. Ideaal schaatsweer dus. Vanuit Leeuwarden ben ik aan het eind van de middag naar Onze Lieve Vrouwenparochie gereden om daar bij de Vrouwbuurstermolen schaatsers vanuit Franeker vanaf de Blikvaart Vrouwbuurt te zien passeren richting Feinsumer Feart. Daarna kijk ik nog in Alde Leie, waar alle schaatsers bij de nieuwe sluis van de Elfstedenvaarroute passeren, waar voor schaatsers een voortreffelijk kluuntraject is aangelegd met vele traptreden en een kluunpad om op deze manier op snelheid en geleidelijk klimmend en dalend om deze nieuwe sluiskolk heen te kunnen klunen.

Feinsumer Feart
Tenslotte rijd ik vanuit Alde Leie via Feinsum naar Stiens. Tussen Alde Leie en Feinsum passeer je dan de stenen brug over de Feinsumer Feart. Dit is een prachtig uitzichtpunt om de schaatsers vanuit Alde Leie te zien aankomen over de Feinsumer Feart, die vervolgens onder je door schaatsen over de Feinsumer Feart richting Feinsum. Vanuit Feinsum gaan de schaatsers dan verder over deze vaart naar de Dokkumer Ee, om daar noordwaarts te draaien, richting Dokkum. Ik ontmoet een echtpaar, dat vandaag met de auto de hele dag langs de Elfstedenschaatsroute rijdt, om op bepaalde plaatsen langs de route even te stoppen om de Elfstedenschaatsers en al die andere schaatsers te zien passeren.

Elfstedensfeer in Fryslân
Afgelopen week was een week van 'Elfstedenkoorts'; een week hard werken voor baanvegers, een spannende week voor potentiële Elfstedentochtschaatsers en een topweek ook voor de media, die zich vol op een mogelijke Elfstedentocht hebben gestort. En de schaatsers, zij schaatsen door het prachtige Friese landschap, elke kilometer zoveel mogelijk genietend van ijs, landschap, prestatie en sfeer in Fryslân.

Een verjaardagswandeling in Noordwest-Leeuwarderadeel

Zondag 6 november 2011

Noordwest-Leeuwarderadeel
Om onze twee verjaardagen op alternatieve wijze te vieren, gaan Durkje en ik vanmiddag met Joske & Dethmer aan de wandel door het Noordwestelijke deel van onze gemeente Leeuwarderadeel. Om het autoverkeer te mijden, maken we daarbij een klein uitstapje door de gemeente Het Bildt. Alde Leie is het enige dorp dat we onderweg bezoeken en voor de rest gaat onze route voornamelijk over smalle boerenwegen en paden tussen de uitgestrekte weilanden en ook al geploegde akkers ten noorden en ten zuiden van de Feinsumer Feart, ook bekend van de Elfstedenroute. We schatten dat het een wandeling is van ongeveer twaalf kilometer.

Aldlân
We verlaten Stiens bij de kinderboerderij Doniastate, waar we in noordelijke richting over de Harnsterdyk in de richting van de Feinsumer Feart lopen. Ten zuiden van deze vaart gaan we op de splitsing met de Griene Dyk in westelijke richting verder over de Poeldyk, parallel aan de Feinsumer Feart. Ongeveer halverwege deze weg slaan we rechtsaf richting Poelhúzen, waar we over de stenen brug de Feinsumer Feart oversteken.

Nijlân
Ten noorden van Feinsum (Finkum) steken we de Brédyk (de N357) over. Hier verlaten we het âldlân (oude land) van Oostergo en treden we aan de overzijde van de oude zeedijk (Brédyk) het nijlân (nieuwe land) in; de vroeger op de Middelzee gewonnen vruchtbare zeekleigronden. Over de Iestdyk lopen we naar de Hege Hearewei, iets ten noorden van Feinsum. Over de Hege Hearewei gaat het in noordelijke richting verder, om vervolgens over de Langedyk in westelijke richting naar Alde Leie te gaan. Wederom steken we de Feinsumer Feart over, die hier in noord-zuid door het landschap stroomt. Langs de Alde Leister jachthaven en langs de Feinsumer Feart arriveren we dan in het centrum van Alde Leie. De cafédeur is gesloten, maar aan de achterzijde is de recent geopende 'Eeterij' wel geopend. Tijd voor een rustpauze in de Eeterij, met traktatie.

Elfstedentocht
Vanuit de Eeterij hebben we een wijds uitzicht over de nieuwe Anita Andriesen Sluis, die hier in dit jaar is gerealiseerd in het kader van de Elfstedenvaarroute. Vanaf dit jaar kunnen bootjes schutten in deze Alde Leister sluis, om van de Ouwe Rij via Alde Leije door de Feinsumer Feart naar de Dokkumer Ee te varen, linksaf richting Bartlehiem en Dokkum en/of rechtsaf richting Leeuwarden. Als we verder wandelen, zien we dat bij de Anita Andriesen Sluis bij de bouw van dit waterwerk al perfect rekening is gehouden met de Elfstedenschaatstocht. Aan beide zijden van de sluis is namelijk een brede stenen trap gebouwd, waarover de Elfstedenschaatsers in vliegende vaart zo vanaf het ijs over de trap en langs de sluis aan de andere zijde weer over de brede stenen trap naar de Feinsumer Feart kunnen klúnen, zonder al te veel snelheid te verliezen. Een hele mooie constructie met hopelijk een vooruitziende blik, dus laat nu die volgende Elfstedenschaatstocht maar komen, want Alde Leie is er helemaal klaar voor.

Heerwegen
Voorbij Alde Leie wandelen we eerst in westelijke richting door Het Bildt langs de Feinsumer Feart en daarna in zuidelijke richting langs de Ouwe Rij richting Vrouwbuurstermolen. Voorbij Vrouwbuurstermolen gaan we een klein stukje langs de Stienser Hegedyk, om al vrij snel over het karrenspoor van de Slachtedyk de geasfalteerde weg te verlaten. De halfverharde Slachtedyk gaat verderop over in een asfaltweg. Op dat punt gaan wij rechtdoor over het onverharde pad van de Witewei, dat tussen de akkers door naar de Goadyk loopt. De Goadyk gaat over in de Hege Hearewei, waarover we arriveren bij de Brédyk aan de rand van de bebouwde kom van Stiens.

Stiens
Over de schelpenpaden ten noorden en ten zuiden van de Seerob gaan we oostelijk langs het Stienser bedrijventerrein Middelsee, waarna we de Middelsédyk (de N393) oversteken, om eerst over de Bûtenskilwei en daarna over de Finnedyk naar de Ovonde in de Brédyk te gaan, waar we de Brédyk oversteken naar het Hynstewaad, om vervolgens door het Waling Dykstra Park te lopen. Het is inmiddels al donker geworden als we bij Dethmer en Joske nog even napraten na deze mooie zondagmiddagwandeling.

Sjoerd Hogerhuis exposeert in Stiens

Woensdag 26 oktober 2011

De gemeente Leeuwarderadeel bestaat uit de dorpen Alde Leie, Britsum, Feinsum, Hijum, Jelsum, Koarnjum en Stiens. Fotograaf Sjoerd Hogerhuis uit Koarnjum heeft deze zeven dorpen van Leeuwarderadeel vastgelegd op foto’s op panoramaformaat. Zijn foto’s zijn in verschillende jaargetijden gemaakt.

Sjoerd Hogerhuis fotografeert al tientallen jaren. Hij is lid van de Natuurfotografenvereniging Friesland en van Fotoclub 8-88 uit Stiens. Tot eind december 2011 is er in het gemeentehuis van Leeuwarderadeel te Stiens een foto-expositie van Hogerhuis’ fotowerk te zien.

Voor elk fotopanorama zijn zes à acht afzonderlijke foto’s gemaakt, die nadien zijn samengevoegd tot één foto. De foto’s hebben hierdoor een beeldhoek van ongeveer 150 graden. Bij het maken van de foto’s zocht Hogerhuis naar een fotostandpunt, waarbij een kenmerkend deel van het gefotografeerde dorp is te zien
.
Naast de zevendorpenfoto’s zijn in deze expositie ook een aantal andere landschappen van Fryslân te zien, voornamelijk van de kustgebieden. Om de mooi gefotografeerde lichtomstandigheden te verkrijgen, was het belangrijk om op de juiste tijd op de juiste plaats te zijn.

Bewegen voor overleven in 2011

Zaterdag 1 oktober 2011

Het doel van de 'Stichting Bewegen voor Overleven' is het ondersteunen van maatschappelijke projecten en organisaties op het gebied van borstkankerzorg. Deze stichting vraagt aandacht voor de risico’s van borstkanker en voor het leven met èn na borstkanker. Dat doet de stichting door onder andere sportieve evenementen te organiseren, zoals wandelen en hardlopen over èn langs het Fries-Overijsselse Jabikspaad. Het Jabikspaad van Sint-Jacobiparochie naar Hasselt is voor fietsende en voor wandelende Nederlanders de eerste etappe van de Europese pelsgrimstocht naar het Spaanse Santiago de Compostela.

Vandaag is het weer zover: de jaarlijkse Pink Ribbon-wandeltocht, georganiseerd door de Stichting Bewegen voor Overleven. In de afgelopen jaren liepen de deelnemers van Sint-Jacobiparochie naar Leeuwarden. Vandaag is het de vijfde keer dat deze wandeltocht kan worden gelopen. Dit jaar is de richting omgekeerd: van de Grote of Jacobijnerkerk te Leeuwarden naar De Groate Kerk van Sint-Jacobiparochie, over een afstand van 25 kilometer. Ook anders dit jaar is de starttijd. Voorheen werd 's morgens gestart, om gedurende de ochtend en de middag te wandelen. Dit jaar wordt het startsignaal om 16.00 uur gegeven en lopen de deelnemers gedurende de middag en in het duister van de avond. Alle deelnemers betalen 15 euro en minimaal de helft van dat startgeld gaat naar borstkankerprojecten.

Met het startstempel op onze startkaart en met het Pink Ribbon-speldje op de wandelshirts starten Durkje en ik vanuit de Jacobijnerkerk in Leeuwarden. De tocht kent vandaag ongeveer 2.200 deelnemers, waarvan een groot deel in roze (Pink) kleding of met roze accenten deze ideële wandeltocht loopt. Een lang lint van roze gekleurde wandelaars beweegt zich op wandelsnelheid vanuit de binnenstad van Leeuwarden langs de Dokkumer Ee in noordelijke richting de stad uit, naar èn door het Leeuwarder Bos. Langs de route worden de deelnemende wandelaars en het publiek getrakteerd op diverse theater-acts en op muziek-uitvoeringen. Dit is een formule die het in Fryslân buitengewoon goed doet; denk bijvoorbeeld ook aan deze aanpak bij de Elfstedentocht en bij de vierjaarlijkse Slachtemarathon. Dergelijke evenementen zijn ware Friese volksfeesten van velen, met velen en voor velen.

Voorbij Leeuwarden passeren we achtereenvolgens Dekemastate in Jelsum en Martenastate in Cornjum. Daarna gaan we door Britsum. Voorbij Britsum steken we via de brug van de Griene Leane de Stienzerfeart over, om daar tussen de witte/roze ballonnen/strikken en de grote fotoportretten van vrouwen met roze stropdas en mannen met blauwe stropdas langs de Griene Leane te lopen. De eerste stempelpost is in de Langebuorren te Stiens. In het dorpscentrum van Stiens staan toiletwagens, speelt een muziekband, deelt dorpsslager Brolsma gratis soep uit en staan strobalen om zittend te rusten; en verder loop je hier tussen rijen publiek links en rechts door. Dit is voor veel wandelaars de eerste plaats om even te rusten; een oase ook om te genieten van de passerende medewandelaars en van alle overige gezelligheid om je heen. Ook wij genieten hier van onze pauze.

Vanuit Stiens gaan we over smalle weggetjes tussen de akkers door naar Onze Lieve Vrouwenparochie, ofwel Froubuurt. Ook hier bij de Vrouwbuurstermolen is volop gelegenheid om te rusten, te eten en drinken en om te genieten van muziek van een shantykoor. Via het voormalige spoortracé gaat het dan verder richting Oude Leije. Langs de vaart arriveren we in Oude Bildtzijl. Dan is het al donker geworden. Op de Ouwesylster Pyp heeft het muziekkorps even pauze en is het de beurt aan het shantykoor om ons muzikaal te verwelkomen. Ook hier is het een drukte van belang met alle deelnemers, artiesten, dorpsbewoners en alle overige belangstellenden die als publiek de wandelaars zien passeren.

Dan volgt een ongeveer tien kilometer lang traject over de hoog boven de akkers uitstekende Ouwedyk, de eeuwenoude binnendijkse zeedijk. Door het duister wandelt een kilometers lange streek wandelaars tussen een grote variëteit van gelegenheidsverlichting door. We passeren vuurpotten, kerstverlichting, kaarsen, waxinelichten, fakkels, windlichten, schijnwerpers, vuurkorven, en allerlei andere vormen van warmte en licht. Licht hebben we nodig in het duister, maar warmte is overbodig, want het is een warme dag geweest en ook vanavond blijft het zo warm dat je de hele avond nog in een t-shirt kunt rondwandelen. Kilometerslang passeren we de dijkhuisjes op en tegen de voormalige zeedijk. En bijna overal zitten of staan de bewoners langs de weg om de passerende wandelaars met vriendelijke aandacht aan te moedigen om vooral vol te houden.

Voorbij Nij Altoena en voorbij de Kadal gaan we bij de Oudebildtdijk naar beneden, steken we via de hoge houten brug de Ouwedyksterfaart over en dan begint het laatste stuk van de wandelroute. In het pikkedonker wandelen we over een tussen de velden door slingerend smal schelpenpaadje naar Sint-Jacobiparochie. Links en rechts staan veel vuurpotten en tussen de vuren door wordt ons pad verlicht met kaarsen, fakkels, led-lampjes in ballonnen en lampjes op petten van wandelaars. Achterelkaar vormen we zo een lang voortbewegend lichtlint over de Friese zeeklei. De stemming voor en achter je is nog steeds opperbest, want het is puur genieten en het einde is in zicht. In de verte zie je Chinese vuurlampionnen die bij de verlichte toren van De Groate Kerk in Sint-Jacobiparochie worden opgelaten om langzaam steeds hoger in de wolkenloze lucht te verdwijnen.

We lopen in de richting van de stilte-doordringende djembéklanken. Met tromslag worden we ontvangen. Als we het veld uit komen, lopen we tussen de vrolijke klanken door van De Keallepoaten, het uitbundig expressieve dweilorkest van de Christelijke Brassband De Nije Bazún uit Britsum. Door deze twee muzikale oppeppers arriveren de wandelaars in Sint-Jacobiparochie. Door een dubbele haag van familie, vrienden, kennissen en ander publiek met bloemen en aanmoedigingen arriveren we voldaan op het grote dorpsplein vóór De Groate Kerk.
In De Groate Kerk is ook het nieuwe pelgrimsinformatiecentrum van het Nederlands Genootschap van Sint Jacob èn van de Stichting Jabikspaad Fryslân geopend voor belangstellende bezoekers. Met de afgestempelde deelnemerskaart lopen de meeste wandelaars nog De Groate Kerk binnen om met elkaar nog even na te praten over alle belevenissen, om een drankje te drinken en om de organisatoren te bedanken voor dit prachtige evenement. Wit, rood, lichtblauw en roze zijn de overheersende kleuren van deze grote menigte wandelaars en hun gevolg. Een in veel opzichten kleurrijke dag is voorbij.

Een dag met een serieuze ondertoon.
Een dag met aandacht voor de harde strijd tegen borstkanker.

Een dag met een lach en een traan.
Een dag van gedenken en herdenken.

Een dag van die kleine lichtjes in het je omringende duister van de nacht.
Een dag van dat sprankje hoop dat borstkanker wellicht niet je einde hoeft te zijn.

Alleen maar stilte, sneeuw en ijs

Dinsdag 28 december 2010

Het is al wel mogelijk: "op redens oer fan Alde Leie nei Feinsum", ofwel schaatsen van Oude Leije naar Finkum. Schaatsen over delen van de Elfstedenroute is mogelijk. Maar een Elfstedentocht op de schaats zit er beslist nog niet in.

Het waterschap "Wetterskip Fryslân" houdt de gemalen in de Friese polders deze ijswinter zo lang mogelijk buiten werking. Het lozen van het water uit de Frieze boezem in het IJsselmeer en in de Waddenzee is stopgezet. Omdat er de afgelopen dagen geen neerslag van betekenis is gevallen en de vorst na lichte dooi steeds terugkeert, blijft het waterpeil in de Friese boezem op acceptabele hoogte.

Door het stopzetten van de watergemalen wordt voorkomen dat het natuurijs schade zou oplopen. Door de iets hogere temperatuur (rond het vriespunt) van de afgelopen dagen moet het waterschap echter hier en daar en af en toe even de gemalen in werking stellen, om het door de incidentele dooi opkomende grondwater uit de ondergrond af te voeren waar dat nodig zou zijn. Zo wordt wateroverlast voorkomen en houden de bewoners in de Friese polders hun voeten droog. Voor Wetterskip Fryslân is het elke ijswinter weer een kwestie van het vinden van een acceptabel evenwicht tussen maximaal waterpeil en maximale ijsdikte. Een wankel evenwicht, waarbij veel ogen zijn gericht op de beslissingen die het waterschap in dezen neemt.

Maar nu weer terug naar de Elfstedenroute. Ik sta op de brug van de Langedyk tussen Alde Leie en Feinsum, vlakbij Stiens. Vanuit het westen en het noorden komt de Feinsumer Feart, om hier onder de brug door te duiken en in zuidelijke en verderop in oostelijke richting verder te gaan naar Feinsum, om uiteindelijk bij Bartlehiem uit te monden in de Dokkumer Ee. Het is hier ijzig stil op de Feinsumer Feart. In de verre omtrek geen auto, geen fietser, geen wandelaar en geen schaatser.

Alleen maar stilte, sneeuw en ijs.

Hoe anders zal het op deze plek zijn als hier weer eens Elfstedentochtschaatsers deze smalle vaart zullen passeren. Duizenden schaatsers zullen ooit weer hun heroïsche tocht starten en misschien volbrengen, op één dag over meer dan 200 kilometer ijs, door 11 Friese steden en tientallen dorpen, gehuchten en buurtschappen, met links en rechts op ijs en oever de honderdduizenden toeschouwers, die door hun enthousiasmerende aanwezigheid de schaatsers over het ijs stuwen, zoals het boezemwater binnenkort weer via molens en gemalen door de Friese polders stroomt. Voorwaarts, altijd maar voorwaarts. Maar vandaag dus niets van dat alles.
Alleen maar stilte, sneeuw en ijs.

Niet onder'e Froubuurster broes fan Jaap de Jong

Saterug 9 moai 2009

It is hest faaste regel aant worren om op 'e saterug foor memmedaag even nar de kwekerij fan Jaap de Jong in Froubuurstermolen. Ok fandaag sil it weze. Ut is mooi weer, dat ik kin mooi even op 'e middug in 'e tún aant werk. Dat ik nar de kwekerij in Froubuurstermolen, krekt even foorbij de Froubuurster molen, op na Ouwe Loaie.

Lykas alle jaren staat de kwekerij om deuze tiid fol met eenjarig goed en allerhande faaste planten; ôk búten staat nag wat. At ik in 'e kwekerij in stik of tien trees met eenjarige planten útsoek, komt de jonge ferkoper fan Jaap der gau an lopen. "Jou motte al even oppasse, want Jaap is de boel aant sproeien. Elk momint kin de sproeier hier ôk aangaan wêr't jou nou staan." Dat ik mar gau even tussen de paaden weg om even in't brede looppaad te wachten. En ja hoor, een eantsie feerderôp in 'e kwekerij doen de watersproeiers hun werk.

An ut eand fan de kassen sien ik Jaap op 'e fiets om 'e hoek kommen. Hy siet dat ik staan te wachten in ut looppaad; hij droait de fiets en is weer fôrt. Ik wacht nach even tot myn paad ôk sproeit word, mar dat blyft út. Even later waach ik ut der mar ôp, soek gau un kofferbak fol planten út en reken foar de "regenbui" út nach ôf. Thús kin ut spul fôrt in 'e groond. Even met 'e túngieter der achteran, en klaar is kees.