Koeboek

Zaterdag 24 maart 2012 

Omslag van het Koeboek - het koeienprentenboek

Koeien in prent en tekst
In het jaar 2000 verscheen het 'Koeboek', een uitgave van Agnita's Animal Art & Gopher Publishers. Het koeienprentenboek is geschreven door Agnita Ratelband-Prins en Hans Offringa. De koeienprenten zijn met pastelpotlood en pastelkrijt getekend door Agnita. De vormgeving is verzorgd door Menno Bos. Het concept van dit boek is heel eenvoudig, namelijk: links een prachtige kleurenprent van een koe en rechts een korte tekst over die specifieke koe.Onderaan elke tekstpagina staat het heraldisch wapen van de koe: een rood-wit-blauw wapenschild met een koeienhoorn in top, aan beide zijden een koe en in het onderliggende vaandel de tekst: 'In Lac Veritas'.

Koe nationaal
Het boek begint met de eerste koe die op aarde verscheen - met een zuigfles in het stro - in ... inderdaad ... Fryslân. De koe verspreidde zich over heel Nederland, hetgeen met koeien in klederdracht wordt afgebeeld: klederdrachten van Groningen, Volendam, Spakenburg, Scheveningen en Zeeland. De koe wordt overal voor ingezet: voor de melk, als vleeskoe en voor de bemesting van Hollandse tulpen. Ook op de Amsterdamse Walletjes verschijnen koeien en ze ontdekken dat ze ook muziek kunnen maken op hun eigen hoorns.

Cow international
Koeien verschijnen zelfs in het buitenland, zoals op het Venetiaanse Carnaval, als Egyptische Koe-tank Ahmon, als Russische Moskoeviet, met hun heilige status in India, doedelzak-spelend als Schotse Hooglander en als Vrijheidsbeeld in de Verenigde Staten.

Cultuur Koe
Ook in de kunst is de koe prominent aanwezig; denk maar aan de beroemde geschilderde koeien van Paulus Potter, het zelfportret van de koe van Vincent van Gogh en de koeienvlaai volgens Piet Mondriaan.
En wat denk je van de Amerikaanse filmkoeien in Hollywood, zoals de koe met de opwaaiende jurk van Marilyn Monroe en de stier in de western-stijl van John Wayne.

Us Mem de Friesche Koe
Toen de Friese koe wereldwijd bekend was geworden, keerde de Friese koe weer terug naar Fryslân, waar ze als 'koningin onder de dieren' in brons fraai werd vereeuwigd als "Us Mem", en waar ze in Leeuwarden door de koningin van Nederland werd onthuld. De 'Friesche Koe' is nu dus weer terug op haar geboortegrond; 'en deze keer voorgoed', zo besluit dit Koeboek.

International Day 2011 @ Stenden Leeuwarden

Donderdag 24 november 2011

Djembé
Aan het eind van de ochtend klinken beneden ons in het Haak-gebouw van Stenden Hogeschool te Leeuwarden zware drums, eerst langzaam, maar dan steeds sneller. Het geluid dringt met doffe dreunen door de vloer naar onze werkruimte. Dan wordt het stil. Maar even later zwellen de drums weer aan, nu veel luider, nu dichtbij, nu ín onze werkruimte. Twee mannen komen binnen. De beide djembé-muzikanten wandelen met opzwepende trommelgeluiden tussen onze werkplekken door. Eén collega die juist een telefoongesprek voert, wordt verstaanbaar spreken en luisteren bijkans onmogelijk gemaakt, maar ze houdt vol, het telefoongesprek gaat door. Eén van de drummers ken ik; het de in Leeuwarden en omstreken bekende Basile Maneka Lukadi, een veelzijdig musicus uit Afrika’s Congo en Angola. Na een korte djembé-act vertrekken de beide muzikanten met de laatste tromslagen. Als je het nog niet wist, weet je het nu: vandaag is het ‘International Day' in Stenden Hogeschool te Leeuwarden.

Bijna 90 nationaliteiten
Vanmiddag organiseren internationale studenten van Stenden Hogeschool de jaarlijkse ‘International Day’ op de hogeschool-locatie in Leeuwarden. Er is alle reden tot feest, want Stenden is inmiddels al bijna 90 verschillende nationaliteiten rijk. Met de jaarlijkse International Day creëren onze studenten een kleurrijke, gezellige ontmoetingsplek, waar studenten, medewerkers en onze gasten van vandaag elkaar verrijken door elkaar (nog beter) te leren kennen en meer inzicht te geven in elkaars cultuur en waarden. Om 12.00 uur is op en bij het podium van de centrale ontvangsthal de officiële opening, die wordt verzorgd door Leendert Klaassen, onze voorzitter van het College van Bestuur. Klaassen vraagt tijdens zijn opening ook de Thaise Stenden-studente Malai Kaewsuk even op het podium te komen om haar liefdadigheidsactie voor de slachtoffers van de watersnoodramp in Thailand nog eens extra onder de aandacht te brengen van de vele bezoekers van deze International Day. Leendert Klaassen verklaart daarna dat ons bestuur haar ‘fundraising events’ van harte ondersteunt en die bij iedereen aanbeveelt.

International Fair
De hele middag kun je hier de internationale sfeer van Stenden Hogeschool proeven tijdens de kleurrijke ‘International Fair’, waar studenten hun culturen presenteren met eten, drinken, muziek en workshops. Over de volle lengte van de brede lange gangen van de begane grond staan tientallen stands, waar studenten hun thuisland vertegenwoordigen in traditionele klederdracht of beschilderd in de kleuren van de nationale vlag, te midden van de heerlijk ruikende etensgeuren van wereldgerechten en ook veel foto’s, vlaggen, nationale dranken, gebruiksvoorwerpen en overal blijde gezichten. Aandacht geven en aandacht krijgen, het doet alle mensen – waar ook ter wereld – zo goed.

World tour
Tussen honderden studenten en medewerkers wandel ik langs de kramen. Hier even kijken in de stand, daar iets proeven, verderop een kort gesprek, nog even foto’s bekijken en luisteren naar de inheemse muziek van thuis, waar onze internationale studenten zich tussen de drukte van studeren en recreëren zo vertrouwd bij voelen. Zo wandel ik langs tientallen landen van de wereld, zoals bijvoorbeeld: India, Duitsland, Bonaire, Portugal, Zimbabwe, Rusland, Spanje, Thailand, Zwitserland, Oeganda, Finland, Verenigde Staten, Roemenië, Canada, Oostenrijk, Israël, Frankrijk, Zuid-Afrika, Italië, Mexico, Letland, Afghanistan, Polen en helemaal aan het eind bij het Studielandschap ook Holland en ons eigen Fryslân. Ze zijn er allemaal en overal is iets bijzonders te beleven.

Inhoud en sfeer
Halverwege de middag kun je als student en medewerker tijdens het discussiepanel meepraten over onderwerpen rond interculturele sensitiviteit. En de middag wordt afgesloten met een After Party met een band. Vandaag is een dag bij uitstek om de internationale ‘Stenden-sfeer’ te proeven en te ervaren. Studenten en collega’s, wat een rijkdom dat we zo’n prachtig evenement met zoveel verschillende mensen uit zoveel verschillende landen met elkaar zo aangenaam kunnen vieren

Friese terpen als innovatie

Woensdag 16 november 2011

Terpen en dijken
Moeten terpen weer een functie krijgen in het Nederlandse landschap? En is het wel zo verstandig dat we de veiligheid van Nederland qua zeewaterkering grotendeels afhankelijk houden van die dunne lijnen in het landschap, van onze zeedijken? Vanavond organiseren we als VU-connected over dergelijke vraagstukken een Debatcafé in Tresoar te Leeuwarden.

Debaters
Twee debaters zijn hiertoe uitgenodigd. De eerste debater is Gilles de Langen, bijzonder hoogleraar aan de Faculteit der Letteren van de Rijksuniversiteit te Groningen, tevens werkzaam als provinciaal archeoloog voor de provincie Fryslân. De tweede debater is Harry Boon, dagelijks bestuurslid van het Wetterskip Fryslân. Onder leiding van onze vaste gespreksleider Siem Jansen debatteren zij vanavond in Debatcafé Fryslân over een mogelijk nieuwe rol van Friese terpen.

Debatcafé Fryslân
Het Debatcafé Fryslân is een samenwerkingverband tussen VU-connected, het Friesch Dagblad en Tresoar. Regelmatig wordt door ons een discussie georganiseerd over actuele regionale thema’s, tussen enerzijds wetenschappers en anderzijds experts uit de Friese praktijk. Het gesprek staat altijd onder leiding van Siem Jansen, directeur van de Noordelijke Ontwikkelingsmaatschappij.

Friese terpen als innovatie
Bieden onze Friese terpen nog kansen voor innovatie? Kunnen terpen in een nieuwe uitvoering van de 21e eeuw in alle delta’s van de wereld bijdragen aan de vergroting van veiligheid en aan verbetering van het landschap, economie en cultuur? Gilles de Langen ziet voor nieuwe terpen geen grote rol meer weggelegd in Nederland. “Friese terpen kunnen enkel tot inspiratie dienen in gebieden waar de zee nog steeds breed kan binnentreden”, zo stelt hij.

Gilles de Langen
- Op een terp zat men vroeger alleen bij hoge vloed;
- De vroege ontginningen van de veengebieden in het achterland hebben het landschap ontwricht, want er moesten binnendijken komen vanwege de bodemdaling;
- Door het aanleggen van buitendijken kon het nog binnengestroomde zeewater niet meer weg, zie bijvoorbeeld de Watersnoodramp van 1953 in Zeeland;
- Door buitendijks aanslibben liggen de buitendijkse kwelders hoger dan het binnendijkse kwelderland;
- We weten dat Fryslân vroeger vóór de bedijking ook al betrekkelijk dichtbevolkt en welvarend was;
- We weten eigenlijk nog maar weinig over de geschiedenis van de vroege bedijking; zo weten we bijvoorbeeld niet wie daar vroeger leiding aan gaf, maar we weten wel dat er in die tijden al sprake was van leiderschap;
- Ik ben geen voorstander van het doorbreken van dijken, want door alle ingrepen in het landschap kan er tegenwoordig geen sprake meer zijn van een goed evenwicht tussen natuurlijk in- en uitstromen van zeewater;
- Het eerste type dijken in Fryslân bij bijvoorbeeld Dongjum en Peins van zo’n 22 eeuwen geleden werd al aangelegd met het oogmerk om via kunstmatige aanslibben hoger liggende stukken land te verkrijgen;
- We staan aan het begin van het moderne terpenonderzoek;
- Ik spreek alleen maar over terpen als ze liggen in een gebied waar de zee snel komt en ook snel weer gaat; die nieuwe terpen van tegenwoordig, dat zijn geen terpen;
- Terpen moeten we behouden zoals ze zijn, en ze beschouwen als industrieel monument; alleen als ze bijvoorbeeld aangetast raken door uitdroging, zouden we ze moeten inkapselen met grondsuppletie, om ze te conserveren.

Harry Boon
- Dijkaanleg heeft ons ook heel veel rijkdom gebracht;
- Terpen hebben hun primaire taak van zeewaterkering verloren;
- Terpen zijn niet geschikt als eerstelijns veiligheid als waterkering;
- Ik zie het niet zitten om de zee binnen de zeewaterkering weer vrij spel te geven;
- Als de zee binnendijks weer vrij spel krijgt, vraagt dat om een ingewikkelde functieverandering van binnendijkse gronden;
- Vooralsnog zie ik qua zeewaterkering alleen nog maar technische oplossingen, teneinde de problemen van verzilting (je zou kunnen kiezen voor bijvoorbeeld andere teelten) en van zeewaterspiegelstijging tegen te gaan;
- Voor bedijking en voor waterhuishouding had je ook vroeger al centraal gezag nodig;
- Tot aan 1953 ‘dempten we in Nederland de sloot pas als het kalf al verdronken was’; pas vanaf de Zeeuwse watersnoodramp proberen we grote watersnoodrampen te voorkomen;
- Voor nieuwe bredere zeedijken inclusief dijkbewoning heb je veel grond nodig en behalve dat het veel te duur is, keren ook de huidige landfuncties en de natuurwetgeving dergelijke initiatieven;
- Die nieuwe terpen geven een vreemd ruimtebeslag; ik zie meer in het verhoogd aanleggen van hele nieuwbouwwijken;
- Nieuwe terpen zouden wel heel goed werk kunnen doen in grote rivierdelta’s in het buitenland; denk maar aan de rivierdelta’s van de Ganges in India en van de Mississippi in de Verenigde Staten;
- We bereiden momenteel twee nieuwe uitwateringszeegemalen voor, te weten een kleine bij Vijfhuizen in 2013 en een hele grote bij Lauwersoog in 2015.

Geschiedenis Special over Pelgrims

Zaterdag 12 november 2011

Special magazine
Het magazine 'G-Geschiedenis' heeft in oktober 2011 een extra editie uitgegeven in het kader van de Tentoonstelling 'Pelgrims - Onderweg naar Santiago de Compostela', de expositie die tot 26 februari 2012 kan worden bezocht in het Catharijneconvent van Utrecht. Met vijf tijdens onze pelgrimstocht gemaakte foto's leverden Durkje en ik een bescheiden bijdrage aan deze mooi geïllustreerde G-Geschiedenis-special, getiteld 'Pelgrims - Onderweg naar Santiago de Compostela'. Met de 86 pagina's en het losse inlegvel van de 'Carte des Chemins de S. Jacques de Compostelle - 1648 - Camino Frances de Santiago de Compostela' biedt dit special magazine een voortreffelijk overzicht in woord en beeld van de pelgrimstocht èn over wat pelgrims letterlijk en figuurlijk beweegt, vroeger en nu.

Het pelgrimsvirus
Marije de Nood schrijft in haar openingsartikel 'Als pelgrim op de Jacobsweg' terecht:
- Als het pelgrimsvirus je te pakken heeft, laat het niet weer los;
- Op de camino maak je deel uit van een nieuwe, open sociale groep waarin iedereen gelijk is.
Ze kan erover meepraten en ze kan het weten, want Marije de Nood wandelde de laatste 800 kilometers van de Camino Francés naar Santiago de Compostela en kon het ook niet laten om voorbij dit Spaanse pelgrimsoord nog vier dagen door te wandelen naar Cap Finisterre, naar het einde van de wereld, aan de Atlantische Oceaankust, ten westen van Santiago de Compostela.

Dit special magazine behandelt de volgende vier thema's en 38 onderwerpen.

Thema 1: Sint Jacobus
- De legende van Sint Jacobus, over Sint Jacobus en zijn daden;
- Wie was de apostel Jacobus, als metgezel van Jezus;
- Hoe Jacobus in Spanje belandde, over de ontdekking van een nationale heilige;
- Het heiligdom aan het sterrenveld, Campus Stellae, en het ontstaan van Santiago de Compostela;
- Een bedevaartsoord voor heel Europa, en de uitstraling over het Avondland;
- Verval en nieuwe bloei, ook over bedevaarten in de Nieuwe Tijd;
- De graven van andere apostelen, tussen Rome en India;
- Andere grote bedevaartswegen, waarover pelgrims naar Jeruzalem en Rome trekken.

Thema 2: De route
- Een netwerk van bedevaartswegen: over straten en herbergen dwars door Europa;
- Jacobswegen door Nederland, waaronder het Fries-Overijsselse Jabikspaad;
- Vijf Vlaamse pelgrimswegen, van Brugge tot Limburg via bewegwijzerde wegen;
- Het Boek van Jacobus, als basis voor de Jacobusverering;
- Via Podiensis: één van de historische routes vanaf Le Puy-en-Velay, die Durkje en ik vanaf Montréal du Gers bewandelden;
- Via Turonensis: de Franse noordroute, vanaf Parijs over Tours;
- Via Lemovicencis: de rustige route via Limoges, de stad die Durkje en ik ook passeerden;
- Via Tolosana: de zuidelijkste route door Frankrijk langs Toulouse;
- Over de Pyreneeën, door een uitzonderlijk mooi landschap;
- Camino Francés: de Spaanse hoofdroute, die wij nog voor de boeg hebben;
- Alternatieve routes door Spanje, wèg van de hoofdroute.

Thema 3: De bedevaart
- Aflaat, boetedoening en geloften, de beweegredenen van de Middeleeuwers;
- Oude getuigenissen van pelgrims, de raadgevingen en waarschuwingen van weleer;
- Met mantel, staf en schelp, als pelgrimsdracht;
- Bezinning en uitdaging, de beweegredenen van de moderne pelgrims;
- Goed voorbereid op stap, middels wandeltraining en verstandig pakken;
- De pelgrimspas, de sleutel voor de herbergen en het bewijs van de bedevaart;
- Herbergen en tradities, waarin overnachten een belevenis wordt ;
- Routemarkering en bewegwijzering, met de Jacobsschelp als symbool.

Thema 4: Het einddoel
- De aankomst in Santiago de Compostela, eindelijk in de pelgrimsstad;
- Overnachten in de Stad van Jacob, de logeeradressen: van goedkope herberg tot luxe hotel;
- De kathedraal, een eeuwenoud kunstwerk;
- Het graf van Jacobus, met het gebeente van de heilige Jacobus, het doel van de bedevaart;
- De grote feestdagen van Santiago, van het Jacobusfeest tot het Heilige Jaar;
- In het spoor van de camino, de aankondiging van een bijzondere belevenisreis naar Santiago de Compostela;
- Cultuurstad Santiago, over de schatten van deze Galicische metropool;
- Tot aan het eind van de wereld ... De vervolgreis, dóór naar Finisterre;
- Ferry Mingelen op weg naar Santiago de Compostela, zijn verhaal over rust en avontuur;
- 1200 jaar bedevaart, in een tijdtafel;
- Spaans stoofpotje, een recept van 'potaje', als hartversterker voor twee personen.

En voor wie dan nog veel meer wil lezen, biedt dit thematijdschrift een overzicht van een groot aantal boeken, gidsen, dvd's en internetsites.

Bouwplaats Doha

Dinsdag 19 juli 2011

Toen we vorige week op werkbezoek waren bij Stenden University Qatar was het met meer dan 40 graden Celcius zo warm - en toen ook extreem vochtig warm - dat het beslist af te raden was om gedurende de dag buiten aan de wandel te gaan. Wandelaars en fietsers zie je dan ook nauwelijks in het stadsbeeld.

Als je van het ene geaircoolde gebouw naar het andere geaircoolde gebouw reist, doe je dat normaal gesproken in een auto, met uiteraard ook een airco. Reizend van de ene locatie naar de andere locatie reden we vorige week maandag langs de brede kustweg door de stad Doha. Deze Qatarese hoofdstad Doha is feitelijk één grote bouwplaats. Overal waar je om je heen kijkt, zie je hoge bouwkranen, immense steigers en lange schuttingen waarachter bouwlieden werken, zelfs bij deze extreem hoge temperaturen. Op veel bouwplaatsen wordt 24 uur per dag gebouwd. Bussen rijden af en aan om buitenlandse arbeidsmigranten uit bijvoorbeeld Sri Lanka, India en Nepal tussen de bouwplaatsen en hun buiten de stad gelegen woonkampementen te vervoeren.

Architectuur is echt een item in Doha. Als de ene bijzonder vormgegeven kantoor- of woonflat bijna gereed is, staan de bouwkranen al weer een eindje verderop om een nog mooier, nog hoger, nog opvallender, nog fantastischer bouwwerk te realiseren. Jaar in, jaar uit gaat deze bouwcompetitie door, dus inmiddels heeft Doha langs de kustlijn een indrukwekkende skyline gerealiseerd.

Als over enkele jaren - in het jaar 2022 - de Wereldkampioenschappen Voetbal hier in Doha worden georganiseerd, zal bij dit huidige bouwtempo en bij deze architectuurcompetitie hier ten tijde van deze voetbalcompetitie een wereldstad zijn verrezen, die de vele televisiekijkers - die zo'n WK met zich meebrengt - van de ene verbazing naar de andere verbazing zal voeren.

Expositie Walls Between People nu ook in Stenden hogeschool

Woensdag 25 mei 2011

Mensen hebben altijd muren gebouwd. Muren bijvoorbeeld om zichzelf te beschermen. Denk maar aan kasteelmuren en aan de stinsen in Fryslân. Maar men bouwde ook muren om zich van andere mensen af te zonderen, denk maar aan woonhuizen. Wereldwijd zijn er echter ook voorbeelden te over van muren, waarmee je mensen binnen of buiten een bepaald gebied wilt houden. We kennen daarvan allemaal nog wel het voorbeeld van de in 1989 gevallen Berlijnse Muur.

De fototentoonstelling ‘Walls between People’ van het internationale Rode Kruiscomité (ICRC) vertoont een serie foto’s over acht muren in de wereld, die mensen van elkaar scheiden. District Groningen van de Humanitair Oorlogsrecht Groep (HOR-Groep) van het Nederlandse Rode Kruis heeft deze fototentoonstelling vanuit Genève naar Nederland gehaald. Samen met het Koor van Culturele Vereniging 4 Mei-Projekt uit Groningen zijn in Leiden, Groningen, Oude Bildtzijl en Sint-Jacobiparochie deze foto’s tentoongesteld en zong het koor in Groningen, Leiden en Sint-Jacobiparochie liederen die betrekking hebben op landen uit deze fototentoonstelling.

De in 2008 door het Internationale Rode Kruis en Rode Halve Maan geproduceerde fototentoonstelling vraagt middels foto’s en teksten aandacht voor de volgende scheidingen van landen, volken, vrienden, kennissen en families:
1. De Gedemilitariseerde Zone; een strook van zo’n 250 kilometer lang en 4 kilometer breed, die in 1953 is ingesteld na de wapenstilstand tussen het stalinistische Noord-Korea en het kapitalistische Zuid-Korea.
2. De Peace Lines van Noord-Ierland, in 1969 ingesteld om de gevechten tussen protestanten (orange) en katholieken (green) te voorkomen.
3. The Berm, de zandwal in de Westelijke Sahara, ook wel de Marokkaanse Muur genoemd, 2.700 kilometer lang.
4. The Green Line, die vanaf 1964 de demarcatielijn vormt tussen de Griekstalige bevolking en de Turkstalige minderheid.
5. Het hek tussen Mexico en de Verenigde Staten, de 3.200 kilometer lange grens, die moet voorkomen dat Mexicanen en andere Latijns-Amerikanen illegaal de grens naar de VS oversteken.
6. De prikkeldraadhekken rond de Spaanse autonome steden Ceuta en Mellilla, liggend in Marokko, in 1993/1996 geplaatst toen Spanje toetrad tot het Schengen-gebied, sindsdien het symbool van ‘Fort Europa’ geworden.
7. De Line of Control, vanaf 1972 het schrikdraadhek in Kasjmir, een electrische omheining die de scheiding vormt tussen Pakistan en India.
8. De Israëlische Westoeverbarrière, door Israëliers gezien als veiligheidsmuur en door Palestijnen beschouwd als een muur van schaamte; 790 kilometer lang en in de steden bestaande uit betonnen platen van 9 meter hoog.

Deze tentoonstelling staat nog tot 1 juni 2011 opgesteld bij de entree van het Ontmoetingscentrum van Stenden hogeschool aan de Rengerslaan te Leeuwarden. De tentoonstelling is voor iedereen vrij toegankelijk. Studenten, medewerkers en andere bezoekers worden uitgenodigd om authentieke verhalen over hun eigen ervaringen met deze muren op te schrijven. Die getuigenissen worden toegevoegd aan de tentoonstelling om de realiteit van deze ‘Muren tussen Mensen’ zo mogelijk nog realistisch neer te zetten.

De grote expositiedoeken zijn bevestigd aan ijzeren hekwerken, die naast elkaar opgesteld als het ware een ‘ijzeren gordijn’ vormen.

Bij het bezichtigen van deze expositie moest ik vandaag denken aan het Kerstgedicht dat ik na het bezoek van Durkje en mij aan Praag (oktober 1989) schreef in december 1989, in de periode tussen de val van de Berlijnse Muur en het Kerstfeest. Op de door ons verzonden kerstkaart van dat jaar staat dit gedicht:

1989

Men sloot het Bamboe gordijn
men sloot het IJzeren gordijn
Wij sloten onze ogen
en deden óns gordijn maar dicht.

Het waren mensen
die muren zagen vallen
in Jericho
in Oost- en West-Berlijn
in “Tsjechoslowakei”
en wij ….??

Als onze muren vallen
als onze ogen open gaan
dan komen wijzen uit het Oosten
naast ons bij Jezus staan.

Zijn licht straalt door de ramen
wij zagen dat in Praag
Gods Zoon daar in die ramen
de Alpha en de Omega.

Dialoog met het penseel

Zaterdag 8 januari 2011

De Missie-ZendingsKalender (MZK) is een gezamenlijke uitgave van "Mensen met een Missie" en de "Nederlandse Zendingsraad". Met deze jaarkalender wil men laten zien hoe medechristenen in het zuidelijk halfrond van de wereld hun geloof in samenleving & cultuur ter sprake brengen. De Missie-Zendingskalender 2010 kreeg als titel "Dialoog met het penseel" en bevat schilderijen van de Indiase kunstenaar Jyoti Sahi.

Jyoti Sahi stichtte samen met zijn vrouw een hindoeïstisch-christelijk kunst-klooster, waar jonge kunstenaars zich gezamenlijk kunnen bekwamen in de vertaling van het evangelie via de kunst. Met zijn eigen kunst wil Jyoti Sahi een bijdrage leveren aan de dialoog tussen christendom en hindoeïsme en daartoe richt hij zich vooral op de rol van de kunst in de religie. Het werk van Sahi bestaat uit een mix van westerse schildertechniek en oosterse religieuze symboliek. Sahi's veelzijdige kunst bestaat uit schilderijen, houtsneden, batik, glas-in-lood-ramen, ontwerpen voor hekwerk en liturgisch meubilair.

India kent het zogenoemde kastenstelsel. Meer dan 15% van de Indiase bevolking bestaat uit "dalits", ofwel kastenlozen. Ongeveer 150 miljoen dalits worden sociaal uitgesloten, wonen veelal op het platteland, in diepe armoede. Christelijke dalits zien Jezus Christus als bevrijder, want Jezus bekommerde zich tijdens zijn leven & werken om de machteloze mensen die in Zijn tijd werden buitengesloten. In het werk van Jyoti Sahi zien we dat motief vaak terug.

Sahi schildert Jezus vaak met een mandala, een geometrisch patroon waarvan de vorm de aandacht op het midden richt. Jezus in het midden. Jezus als leraar en als bevrijder. Jezus die licht aan de wereld schenkt. Op de voorkant van de MZK 2010 staat het schilderij "The Transfigured Lord" (de gedaanteverandering). Jezus verandert hier van gedaante voor de ogen van zijn leerlingen. Jezus is zoals Jona, die uit de walvis komt. De vis heeft de vorm van een mandala (hier een waterdruppel). In die mandala heeft Jyoti Sahi ook de Levensboom geschilderd.

Contact met alles en iedereen

Zondag 4 juli 2010

De meesten mensen om ons heen onderhouden een breed scala aan contacten. Een emailbericht is tegenwoordig zó verstuurd en komt ook direct aan. In de speciale PIT-kerkdienst van vandaag gaan we terug naar de Bijbelse tijd, waarin contact op afstand via geschreven brieven verliep. We gaan lezend en luisterend terug in de tijd, naar twee van Jezus zijn apostelen, te weten: Paulus en Timotheüs. In één van zijn brieven schrijft Paulus over het gebed. Bidden is ook een vorm van contact. Je brengt jezelf en anderen door je gebed in contact met God.

Contact is "in beweging komen", met hart en ziel. Mede daarom kunnen we in deze kerkdienst niet stil blijven zitten. Samen denken we na over wat het onderhouden van contact betekent en ook wat het betekent om géén contact te hebben. Zo zijn we vanmorgen bijeen gekomen in de Sint Vituskerk van Stiens om te groeien, om te geloven en om te vieren. Het thema van deze contact-geöriënteerde kerkdienst is: "Alles en iedereen".

Voorganger is vanmorgen onze Stienser predikant Desirée Scholtens. Niemand van onze predikanten wil deze mooie kerkdienst kennelijk missen, want ik zie ook alle andere drie predikanten van onze Stienser PKN-gemeente in de kerkzaal. Het orgel wordt vandaag bespeeld door Gryt Talsma. Lector Tine Bakker verzorgt de Evangelielezing uit de eerste brief van Timotheüs. En vanmorgen genieten we tijdens de kerkdienst ook enkele malen van de opzwepende percussie, die wordt verzorgd door de djembé-spelers van Dunekpoe, onder leiding van de Ghanese percussiedocent Richard (Yao Norbu) Amana.

We schenken in dit uur aandacht aan de contacten die we onderhouden met ons gemeentelid Yvonne van Meeuwen in Oeganda. We luisteren naar de contacten die ons gemeentelid Akke Haagsma onderhoudt met gehandicapte weeskinderen in India. En we horen hoe belangrijk ons gemeentelid Jan de Jager het contact met onze kerkdiensten via de kerktelefoon waardeert nu hij niet meer elke zondag bij de kerkdiensten aanwezig kan zijn.

Ook brengt gemeentelid Wiebe Nieuwsma onze warme groeten vanuit de kerkzaal over naar de kinderen van de Kinderkerk buiten de kerk, door een wenskaart met een groot hart en vele groeten erop bij de kinderen te brengen, die op het pleintje voor het Sint Vitushûs hun Kinderkerkdienst vieren. Wiebe komt met een brief van de kinderen voor ons weer terug in de kerkzaal en leest voor wat de kinderen ons toewensen.

Aan het eind van deze kerkdienst krijgen we de gelegenheid om zelf contact te leggen met iemand die we nog niet kennen: een gevangene waarvan Amnesty International het wenselijk acht dat wij acht slaan op de precaire situatie waarin dezen zich momenteel bevinden. Met een klein gebaar van onze zijde - het verzenden van een ansichtkaart uit Stiens, Leeuwarden of Friesland - leggen we over grote afstand contact, door deze vier gevangenen een hart onder de riem te steken in de hoop en verwachting dat zij moed putten uit dit postaal contact, hoe gering ons gebaar in dezen dan ook is. Maar alle beetjes helpen, zo ook dit contact.

"Zonder school is je toekomst verpest", ook in India

Woensdag 10 juni 2009

Bovenstaande uitspraak is afkomstig van een vader in India. Het is de titel van een artikel in het weekblad "Schooljournaal" van CNV-Onderwijs, waarin Ciska de Graaf schrijft over de door Edukans gesteunde organisatie "Seva Mandir", die in India onderwijs geeft in zogenoemde "Non-Formal Education Centers", op plaatsen waar nog geen scholen zijn.

In India gaan 44 miljoen kinderen niet naar de basisschool en maken nog eens 55 miljoen jongens en meisjes die onderwijsvorm niet af. Staatsscholen zijn voor velen te duur, liggen vaak te ver weg en de kwaliteit laat sterk te wensen over. India kent ook zogenoemde "Gali-scholen": steeg-scholen in smalle steegjes en nissen in sloppenwijken, waar jonge vrouwen tegen een kleine vergoeding peuters en kleuters opvangen en tegelijk ook basis-onderwijs aanbieden.

Vorige week werd in de vestiging van Stenden hogeschool in Emmen aandacht gevraagd voor Kashi Mandir, een Nederlandse stichting die Indiase onderwijzers helpt om bouwgrond te kopen, daarop een school te bouwen en daarin onderwijs te geven.

Vier maanden geleden zag ik op het NOS-journaal de jongen die in de bioscoopfilm "Slumdog Millionaire" de jonge hoofdrolspeler "Jamal" speelt: Ayush Mahesh Khedekar. Ayush was vanuit zijn Indiase sloppenwijk op 22 februari 2009 aanwezig bij de 81st "Academy Awards Sunday" in Los Angeles en werd na afloop voor de camera geïnterviewd. Hij vertelde dat hij tussen al die "grote mensen" tot de volgende conclusie was gekomen: "Onderwijs is belangrijk als je een groot acteur wilt worden". Kinderen en jongeren hebben ook identificatiefiguren nodig om zich er bewust van te worden dat het volgen van (goed) onderwijs het verschil kan maken tussen falen en slagen in je leven en werken.

Kinderen en volwassenen hebben elkaar nodig om basisonderwijs te realiseren. Media kunnen helpen om dat mede mogelijk te maken. De vraag naar onderwijs in India krijgt in Nederland veel aandacht. Maar er zijn meer landen en films en kinderen die onze aandacht vragen. Zo werd kort geleden de film "Buddha collapsed out of shame" gepubliceerd. Daarin zet de zesjarige Bakhtay alles op alles om naar school te kunnen gaan. Ze woont met haar moeder en haar kleine zusje (een baby) in een grot in Afghanistan. Bakhtay wil net zoals haar buurjongen ook naar school. Al weer een film als warm pleidooi voor onderwijs.