Weg van Santiago - XACOBEO 93

Dinsdag 9 juli 2013 

Cover van de Weg van Santiago

Gelijk, maar toch anders
Waarschijnlijk ken je ze wel. De grote boekenstandaards bij top-toeristische plaatsen, zoals bijvoorbeeld Lourdes, Pisa, Barcelona, Venetië en Yellowstone National Park. In deze boekenstandaard staat een diep assortiment van een toeristenreisgids in een groot aantal talen: Engels, Duits, Spaans, Russisch en Chinees. Dergelijke boekwerken bieden in het kort allemaal dezelfde informatie over de lokale toeristische trekpleister, daarbij rijk geïllustreerd met veel mooie kleurenfoto's. In al deze boeken staat exact dezelfde informatie, met precies dezelfde foto's, maar per boek verschillend vanwege de taal waarin de informatie wordt gegeven. Meestal zijn het boeken die oorspronkelijk in de nationale taal zijn geschreven, en daarna door een een vertaler snel vertaald van die eigen taal naar de vreemde taal.

Weg van òf Wegen naar
Zo'n boek kocht ik enkele jaren geleden tijdens een pelgrims-informatiemarkt, van een pelgrim die een groot deel van zijn pelgrimageboeken van de hand deed. Dit boek draagt op de cover de titel: 'Weg van Santiago - XACOBEO 93'. Maar direct op de twee binnenbladen krijg je al enig vermoeden van de kwaliteit van de vertaling van het Spaans naar het Nederlands, als je daar ook de - andere - titel leest; hier niet 'Weg van Santiago', maar 'Wegen naar Santiago'. De vertaling naar het Nederlands is zo abominabel slecht, dat het je als lezer in je eigen taal hier en daar bijkans onmogelijk wordt gemaakt om te begrijpen wat er in je eigen taal staat geschreven. Maar als je daar even doorheen kijkt, biedt dit boek wel een uitgebreid inzicht in alle ins en outs omtrent het Heilige Sint-Jacobsjaar 1993.
Dit boek is geschreven door José Antonio Parrilla, in opdracht van de 'Xunta de Galicia', die dit fotoboek uitgaf in 1992, in de aanloop naar het voor pelgrims Heilige Jaar van de apostel Sint Jacobus in 1993. Alle jaren waarin het feest van de Apostel Sint Jacobus van 25 juli op een zondag valt, worden door pelgrims wereldwijd beschouwd als een Heilig jaar van Sint Jacob.

Antecedenten van het plan XACOBEO 93
Het Spaanse Galicië heeft indertijd besloten dat de pelgrimsstad Santiago de Compostela in het Heilige Sint-Jacobsjaar 1993 het cultureel en geestelijk middelpunt van het Westen zou moeten zijn. Om dat Heilige Jaar tot een succes te maken, heeft Galicië van alles georganiseerd, om vooraf en tijdens dat jaar de aandacht van de westerse wereld te vestigen op het Heilige Jaar van Sint Jacobus. Eén van die acties was het uitgeven van dit boek in meerdere vreemde talen.
In het eerste hoofdstuk worden de volgende inhouden beschreven:

• Het Heilige jaar van Sint Jacobus 93, waarin beknopt de legende van de apostel Jacobus (Santiago) wordt beschreven. De Raad van Europa heeft de 'Camino de Santiago' (het pelgrimspad naar Santiago de Compostela) uitgeroepen tot de 'Belangrijkste Europese en Culturele Route'. Deze weg bracht als ontmoetingspunt van verschillende rassen en talen een geweldige geestelijke, culturele en economische vitaliteit in deze noordwestelijke landstreek van Spanje.
• De Wegen naar Santiago worden in deze paragraaf opgesomd en kort beschreven, zoals bijvoorbeeld de Camino Francés (die Durkje en ik inmiddels hebben gelopen), de Camino del Norte, de Camino Finisterre (die Durkje en ik inmiddels ook hebben gelopen) en de Camino Portugués.
• Het plan XACOBEO 93, waarin wordt uitgelegd dat Galicië samen met de stad Santiago de Compostela en met de landelijke overheid inzet op een feestelijk heilig jaar, dat verder reikt naar de volgende heilige jaren na 1993.

Inhoud van het plan XACOBEO 93
In dit tweede hoofdstuk staat met name de organisatie van het Heilige Jaar 1993 centraal, in de volgende vier paragrafen:

• Infrastructuur, handelend over de pelgrimspaden naar Santiago, de monumenten langs deze camino's, het netwerk van herbergen en andere accommodaties onderweg, de boven de stad Santiago gelegen 'El Monte do Gozo' en tenslotte aandacht voor de infrastructuur in de stad Santiago de Compostela.
• Socio-economische werkzaamheden, die zouden moeten worden verricht door de deelnemende bevolking van de gebieden waar de camino's doorheen lopen. Hierbij kun je bijvoorbeeld denken aan: plattelandstoerisme, kunstnijverheid en sport.
• Culturele werkzaamheden, gericht op evenementen langs de camino's (bijvoorbeeld folklore), in grote steden (bijvoorbeeld audiovisuele shows) en in Santiago de Compostela (bijvoorbeeld een tenstoonstelling over de Camino's).
• Horeca-sector, met taakstellingen op het gebied van de Galicische keuken en een Pelgrimsmenu-kookwedstrijd.

Andere services van XACOBEO 93
Het laatste hoofdstuk gaat kort in op zaken als: 

• De Hygiënische verzorging en de Burgerbescherming: over sanitair toezicht tijdens de verwachte grote opkomst van pelgrims van over de hele wereld. Maar ook zaken als verkeers- en brandveiligheid krijgen hier aandacht.
• Transport: over het aanleggen van grote parkeerplaatsen bij Santiago, en over het organiseren van extra openbaar vervoerslijnen en de opvang van reisbussen vol pelgrims en toeristen.
• Inlichtingen: een speciaal voor dit jaar ingericht Informatiebureau wordt genoemd.
• Bevorderende werkzaamheden, handelend over allerlei zaken van promotionele aard, zoals bijvoorbeeld: speciale uitgaven van munten en van postzegels, internationale beurzen en films.

Bijsluiter De Wegen
Achterin het boek is een losse bijsluiter gevoegd, in de vorm van een folder met de titel 'De Wegen'. Deze folder bevat een grote kaart van Galicië, met daarop de belangrijkste camino's getekend, en een stadsplattegrond van het centrum van Santiago de Compostela.
In tekst en foto's wordt ook een beknopt beeld gegeven van de belangrijkste Camino's van Santiago. Daarnaast wordt nog enige informatie gegeven over Santiago en Galicië, over de pelgrimstochten, het Heilige Jaar en over de kathedraal van Santiago de Compostela.

The Way

Maandag 10 juni 2013 

DVD-hoes van The Way

Schrik
Tom Avery is een Amerikaanse oogarts uit Californië. Op een dag krijgt Tom bericht vanuit Frankrijk dat zijn zoon Daniël als startende pelgrim richting Santiago de Compostela al bij de doortocht over de Pyreneeën tijdens slecht weer in dit gevaarlijke gebergte is omgekomen.
De relatie tussen vader Tom en zoon Daniël was allesbehalve goed. Tom Avery besluit om direct naar Frankrijk te vertrekken, om vandaar de stoffelijke resten van zijn zoon op te halen en dat mee terug te nemen naar Amerika.
Maar, het loopt allemaal heel anders dan gepland.

Verlangen
Als Tom waarlijk beseft dat zijn zoon vanuit zuid-Frankrijk was begonnen aan de pelgrimsroute naar het Spaanse Santiago de Compostela, besluit hij niet rechtstreeks terug te vliegen naar Californië, maar om -  met de urn in de rugzak van zijn zoon Daniël - de pelgrimstocht te gaan maken, waaraan Daniël was begonnen.
Vanuit de Frans-Spaanse grensplaats Saint-Jean-Pied-de-Port begint Tom - gedreven door zijn verdriet - aan deze lange tocht over de 'The Way', ofwel op de Weg van Sint Jacob naar Sint Jacob (Santiago). De vader verlangt - nu het eigenlijk al te laat is - zijn zoon beter te leren begrijpen tijdens deze pelgrimage.

Voortgaan tussen humor en cynisme

In deze film speelt acteur Martin Sheen de rol van vader Tom Avery. Zoals dat elke dag gebeurt op de Spaanse Camino naar Santiago de Compostela, ontmoet vader Tom onderweg een grote variëteit aan andere pelgrims; allen op weg naar dezelfde stad, maar ieder met eigen beweegredenen. Humoristisch zijn de ontmoetingen met een Nederlandse pelgrim, gespeeld door acteur Yorick van Wageningen. Maar ook de ontmoetingen met een arrogante Brit en met een cynische Canadese laten in deze film iets zien van de uniciteit van iedere pelgrim, waarmee je onderweg voorzeker wordt geconfronteerd. Natuurlijk is het hier en daar en af en toe wat al te zeer overdreven en geromantiseerd, maar toch geeft deze film een aardige indruk van deze bijzondere voettocht naar Compostela de Santiago, die Durkje en ik in het afgelopen kalender jaar ook hebben afgelegd. Voor de ervaren pelgrim is de film een feestje van herkenning, en voor ieder ander is het wellicht een eerste kennismaking met enkele karakteristieken van die bijzonder indrukwekkende pelgrimage over de Camino.

Stilstaan en herdenken

De film is beslist geen groot filmspektakel. Dat zou ook helemaal niet passen bij deze pelgrimstocht. Het is meer een intieme film over een vader, die onderweg probeert om zijn pas overleden zoon beter te leren kennen, te begrijpen en te waarderen om wie hij was en wat hij deed. Tom neemt de as van Daniël mee op zijn pelgrimage naar Santiago. Het is het laatste wat hij nog kan doen voor zijn zoon: wat nog van zijn zoon resteert - de as - meenemen op de lange tocht naar de bestemming die Daniël beoogde. Zo neemt Tom zijn zoon mee op pad, onderweg hier en daar iets van zijn zoon (een beetje as uit de urn) achterlatend, bij bijvoorbeeld herdenkingsplaatsen waar andere pelgrims al eerder onderweg stierven. Wie deze pelgrimstocht zelf heeft gelopen, kent die stille plaatsen met kruisen en stenen en foto's en bloemen langs de kant van het pelgrimspad. Waar het leven van de voorganger eindigt, gaat de levensweg van de voorbijganger voort.

Verlangen naar De Weg

Als je de film bekijkt, kun je focussen op het verhaal van de vader, en van de zoon, en van al die unieke mensen, die allemaal zomaar het leven van de vader binnenwandelen, om hem te vergezellen, om hem te tarten, om hem na te laten denken over zijn leven en over het zo tragisch, onverwacht en altijd te vroeg afgebroken contact met zijn zoon.

De film is meer dan dat. 

Kijk - desnoods pas tijdens een tweede keer - vooral ook naar de karakteristieken van de pelgrimstocht naar Santiago de Compostela; geniet van de landschappen, van de dorpjes en de steden waar het pad doorheen gaat, probeer iets van die sfeer te proeven van wat al die pelgrims gisteren, vandaag en morgen - nu eens alleen en dan eens samen - beleefden en beleven. 

Misschien is deze film dan net dat laatste zetje dat je nog nodig had om - verlangend naar die bijzondere belevenissen waarover pelgrims vertellen - je rugzak in te pakken om ook die Weg - The Way - te gaan, naar Santiago de Compostela. Ik kan het je van harte aanbevelen!

Start op het Jacobspad van Uithuizen naar Wittewierum

Zondag 26 mei 2013 

De kerk van Eenum staat op de hoogste terp van de provincie Groningen

Pelgrim

Je verlangen is groot

Je weg is lang

Je bent gedragen

Je bent geborgen

Vraag

Pelgrimsmonument
Dat is de tekst die Durkje en ik vanmorgen lezen op het pelgrimsmonument bij de Rooms-katholieke Sint Jacobus de Meerdere-kerk in Uithuizen. Het is 9.00 uur en we staan klaar om vanmorgen te beginnen aan een nieuw pelgrimspad. We starten hier en nu met het Jacobspad, het Gronings-Drents-Overijsselse pelgrimspad van Uithuizen naar Hasselt, totaal 208,5 kilometer lang. Vandaag lopen we de eerste 21,5 kilometer, van Uithuizen naar Wittewierum.

Uithuizen
Om 7.15 uur zijn we vanmorgen met de auto vanuit Stiens vertrokken, om hier op de vroege zondagochtend van start te gaan. Vóór de Jacobuskerk staat het pelgrimsmonument, dat twee Jacobsschelpen, de pelgrimsstaf en een ransel voorstelt. Het uit twee draaidelen bestaande ijzeren hek aan de straatzijde vormt samen ook een Jacobsschelp.
Van de 19e eeuwse Jacobus de Meerdere-kerk lopen we door Uithuizen naar de 13e eeuwse Jacobikerk, waarvan de kerkklokken luiden. Deze vroegere Rooms-katholieke Jacobikerk kwam in 1594 in handen van de protestanten en was eeuwenlang de Hervormde kerk van Uithuizen. Pas in 1860 kregen de Rooms-katholieken weer een eigen kerk, die zij óók naar de heilige Jacobus noemden.
Aan de rand van Uithuizen lopen we over het landgoed om de Menkemaborg heen, waarna we ter hoogte van de Menkemaheerd over de Heerdweg in zuidelijke richting naar het Meedstermaarpad lopen.

Oldenzijl en Paapstil
Als we via een bruggetje de Meedstermaar zijn overgestoken, arriveren we in Oldenzijl, en iets verderop in het dorpje Paapstil. Ten zuiden van Paapstil steken we de N46 over en dan lopen we in de richting van Zeerijp. Nadat we via een brug de Garsthuizermaar zijn overgestoken, passeren we tot onze verrassing hier midden in het polderlandschap van het Groninger Hogeland de 17e eeuwse boerderij 'De Diek'n', die is verbouwd tot een sfeervolle verblijfsaccommodatie, waar je kunt kamperen, vergaderen, feesten kunt vieren, kunt dineren, maar ook zo even naar binnen kunt wandelen om er een kop koffie te drinken. We worden hartelijk welkom geheten en even later zitten we aan een heerlijke kop koffie met wat lekkers erbij.
De temperatuur schommelt vandaag rond de 9 à 10 graden Celsius en er waait een behoorlijk frisse en harde noordwestenwind. Na een uur en drie kwartier zonder pauze wandelen, is het aangenaam vertoeven, hier binnen in het restaurant van De Diek'n.

Bij Jacobus in Zeerijp en op den Bergh van Eenum
Zo'n twee kilometer verderop wandelen we Zeerijp binnen. We bezoeken hier de imposante Jacobuskerk van Zeerijp, ook genoemd naar Jacobus de Meerdere. De kerk is open, dus we bezichtigen ook het bijzondere interieur van deze majestueuze Groninger dorpskerk.
Van Zeerijp lopen we door naar het dorpje Eenum, met ook al weer een bijzondere kerk, want deze dorpskerk torent hoog uit boven de omliggende landerijen, omdat deze kerk is gebouwd op de hoogste terp van de provincie Groningen. Een tegemoetkomende jogger roept ons toe dat de kerk geopend is, dus ook hier gaan we even naar binnen. Op het Psalmenbord staat met krijt geschreven: "Blied dat joe der binn'n". Ik herinner me de tekst van de opwekkingssteen van de kerk van Oldenzijl, die we zojuist ook passeerden, waarop de tekst van de profeet Jesaja staat:

Komt laet ons opgaen tot den Bergh des Heeren

tot den Huyse des Godts Jacobs

opdat hij ons Leere van Syne Wegen

ende dat wy Wandelen in Syne Paden.

Na Wirdum een draai naar Garrelsweer

Na een schitterend voetpaadje door 'Kosters Toen' verlaten we Eenum in zuidoostelijke richting. In Wirdum proberen we een zitplaats in de luwte te vinden voor een lunchpauze, maar dat lukt niet. Wel vinden we op de kinderspeelplaats een zitbank vol op wind. Aan de harde wind zijn we nu zo langzamerhand wel gewend, dus we pauzeren hier toch in Wirdum, vlakbij de dorpskerk. 

In Wirdum steken we de N360 over en dan gaan we vanuit Wirdumerdraai parallel aan de brede vaart richting Garrelsweer.

Hogeland of toch Meseta?

Vanuit Garrelsweer lopen we door het oude kweldergebied Fivelingo naar het meest zuidoostelijke punt van deze dagroute: Hoeksmeer, ter hoogte van de in deze polder oudste poldermolen, de uit 1801 stammende Meervogel, die op de noordpunt van het natuurgebied Hoeksmeer staat.

Over de Meedenweg gaan we tenslotte richting Wittewierum. In onze routegids hadden we vanmorgen al glimlachtend gelezen dat het Groninger Hogeland in deze gids wordt vergeleken met de Meseta, de Spaanse hoogvlakte van het Iberisch schiereiland, waar het ook zo vaak en hard kan waaien. Nu we echter hier op de Meedenweg op de bijna stormachtige zijwind lopen en iets verderop pal tegen de harde wind in moeten lopen, gaan onze gedachten weer even terug naar die toch wel treffende vergelijking van het Hogeland met de Meseta, alhoewel de entourage natuurlijk geheel anders is. Maar vooruit, wij 'ploegen hier voort' over de Groninger Meseta.

Emo van Bloemhof, de abt van Wittewierum 

Bij Hoeksmeer hadden we Baukje & Rauke al even gebeld, die ons straks met de auto opwachten in Wittewierum, om ons daarna terug te rijden naar Uithuizen, waar wij vanmorgen onze auto achter lieten.

Over de Meedenweg lopend zien we vóór ons al de brede en hoge terp van Wittewierum. Over de Kerkhorn lopen we omhoog naar het desolate, verwaarloosde kerkhof van de gerestaureerde kerk, die hier in 1863 is gebouwd op een deel van de fundamenten van een voormalige kloosterkerk (1238). 

Wittewierum is piepklein, maar heeft een bijzonder rijke geschiedenis, met onder andere het voormalige klooster Bloemhof, ook bekend geworden door de beroemde abt Emo, die eind van de 12e eeuw al in Oxford studeerde en in 1211 zijn reis naar de paus in Rome aanving. Het is bijna niet te geloven dat hier in dit klooster Bloemhof en in het nabijgelegen Nijeklooster in het jaar 1290 zo'n 1.000 nonnen en monniken woonden. Nu resteren nog enkele woningen, waarin hooguit enkele tientallen mensen wonen. 

Einde van de eerste wandeldag op het Jacobspad

Baukje & Rauke staan aan de voet van de dorpsterp klaar met hun auto om ons eerst naar Uithuizen terug te rijden, waarna we gezamenlijk naar Groningen rijden om bij hen op bezoek te gaan. We zien - ondanks de lage temperatuur en de stormachtige wind - terug op een prachtige eerste wandeldag op het Groninger Jacobspad. Als alle traject zo mooi zijn als dit eerste deel van het Groninger pelgrimspad, dan gaat we nog een aantal mooie wandeldagen op het Jacobspad tegemoet.

Compostela-register 2012

Vrijdag 17 mei 2013

Cover van het Compostela-register 2012

Nederlandse pelgrims

Al meer dan duizend jaar lopen Nederlanders over pelgrimspaden door Nederland, België, Frankrijk en over de camino in Spanje naar het Spaanse Santiago de Compostela. Vorig jaar – in 2012 – waren het maar liefst 3.015 Nederlandse pelgrims die zich bij het pelgrimsbureau in Santiago de Compostela meldden. Ruim een kwart daarvan is lid van ons Nederlands Genootschap van Sint Jacob.

Oficina de Peregrinos

Wie zich in Santiago de Compostela bij dit ‘Oficina de Peregrinos’ meldt met een van voldoende pelgrimsstempels voorziene ‘Credencial’ (de pelgrimspas), ontvangt in dit pelgrimsbureau een zogenoemde ‘Compostela’ (ook wel Compostelane of Compostelaat genoemd), als bewijs-certificaat dat hij/zij met voldoende spirituele of religieuze motivatie diens pelgrimstocht tot in Santiago de Compostela heeft volbracht. Dit kerkelijk bewijsstuk wordt uitgegeven door de aartsbisschop van Santiago de Compostela.

Nederlandse Compostela-register

Ons ‘Nederlands Genootschap van Sint Jacob’ houdt een ‘Compostela-register’ bij.

De idee van zo’n Compostela-register gaat terug op een middeleeuws gebruik. Na voltooiing van de tocht naar Santiago werd de pelgrim opgenomen als lid van de ‘Broederschap van Jacobspelgrims’ en daartoe in het ledenregister ingeschreven.

In het Nederlandse Compostela-register wordt sinds jaar en dag en tot op heden op overeenkomstige wijze vastgelegd wie in onze tijd als pelgrim naar Santiago is gegaan en daar een Compostela heeft ontvangen. Vanaf het begin van het Genootschap was het de gewoonte om een kopie van de Compostela aan het Genootschap te sturen. De oudste Compostela die in het register van het Genootschap wordt bewaard, is van 29 augustus 1969 ten name van Hans Burgman uit Hengelo.

Op 31 december 2012 waren de namen van 8.242 pelgrims in dit Nederlandse Compostela-register vermeld.

Statistiek

Omdat Durkje en ik op 21 oktober 2012 onze 152 dagen durende pelgrimage van 3.276 kilometer in Santiago de Compostela bekroond zagen met onze Compostela’s, zijn in 2012 ook onze beide namen geregistreerd in het Compostela-register 2012 van het Nederlands Genootschap van Sint Jacob.

Dit Compostela-register vermeldt onder andere de volgende statistische gegevens:

• Van de 8.242 geregistreerde pelgrims gingen 3.784 pelgrims te voet naar Santiago de Compostela;
• 87% van de fietsende pelgrims startte in Nederland, terwijl slechts 24% van de wandelende pelgrims in Nederland hun pelgrimage aanving;
• De fietsende pelgrims fietsen vanuit Nederland gemiddeld in 35 dagen naar Santiago, en de wandelende pelgrims lopen hun pelgrimstocht gemiddeld in 107 dagen;
• Van de pelgrims die te voet gingen, liep 49,5% over de Camino Francès naar Santiago;
• Van alle pelgrims is 34% vrouw en 66% man, waarbij aangetekend dat vrouwen relatief vaker te voet pelgrimeren.

Twee registers

Het originele Nederlandse Compostela-register bestaat uit een alsmaar uitdijende reeks gele ordners, waarin de kopieën van de ingezonden Compostela’s zijn opgeborgen. Bovendien wordt een computerbestand bijgehouden waarin de gegevens van elke ontvangen kopie-Compostela een regel beslaat.

1. Het registerbestand is in principe op de aankomstdatum in Santiago gesorteerd. Deze lijst staat in Register 1 van het Compostela-register. Van 1.431 inzenders is helaas weinig meer bekend dan naam, woonplaats en aankomstdatum. Pas vanaf 2003 is aan pelgrims gevraagd bij het inzenden van de kopie-Compostela ook gegevens mee te sturen over hun vertrekplaats en vertrekdatum, de gevolgde route, over de gekozen reiswijze en het aantal dagen dat de tocht naar Santiago heeft geduurd.
2. In Register 2 van het Compostela-register staan de namen van deze pelgrims in alfabetische volgorde, met daarbij ook de aankomstdatum vermeld, die verwijst naar de gegevens in Register 1. 

Na afloop van elk kalenderjaar geeft het Nederlands Genootschap van Sint Jacob een nieuwe editie van het Compostela-register in boekvorm uit. Deze publicatie ultimo 2012 draagt als titel: ‘Santiago! Compostela-register van het Nederlands Genootschap van Sint Jacob 2012’.

Samen uit, samen thuis

Van Durkje en mij staat in dit Compostela-register 2012 genoemd dat wij als Stiensers onze pelgrimage op 16 mei 2005 aanvingen in Sint-Jacobiparochie, en dat wij onze pelgrimage te voet na 152 wandeldagen via de Camino Francès beëindigden in Santiago de Compostela op 21 oktober 2012.

Nieuw vaandel voor Schutterij Sint Jacobus in Hunsel

Zaterdag 16 maart 2013

Het nieuwe vaandel van de Schutterij Sint Jacobus in Hunsel

Sint Jacobus als pelgrim & apostel
Op 14 augustus 2011 wandelden Durkje en ik op het Franse pelgrimspad richting Santiago de Compostela van Fourcès naar Eauze. Bij aankomst in Eauze bezochten we eerst de kathedraal Saint-Luperc. In een zijkapel van deze kathedraal maakten we een foto van een schilderij van Martine Saley, waarop Sint Jacobus staat afgebeeld als pelgrim en als apostel. In zijn rechterhand houdt de pelgrim zijn pelgrimsstaf met kalebas vast en op de linkerhand van de apostel ligt de opengeslagen Bijbel. Het verslag van deze wandeldag staat op mijn weblog.

Diefstal & brand
Dat verslag werd onlangs in het Limburgse Hunsel gelezen door een bestuurder van de Schutterij Sint Jacobus. In het contact dat we daarna met het bestuur van deze schutterij hadden, bleek dat de schutterij ernstig gedupeerd was door de diefstal van hun materiaal(aanhang)wagen, die werd gestolen nadat de schutterij had deelgenomen aan het Oud Limburgs Schuttersfeest. Dat de dieven uit waren op de aanhangwagen, bleek later toen zo'n twintig kilometer verderop, nabij de Duitse grens, de verbrande resten werden gevonden van de inhoud van de materiaalwagen. Door deze diefstal en brand raakte de schutterij behalve haar trommels en een uniform ook haar 50 jaar oude vaandel kwijt. Dat vaandel was de trots van de schutterij.

De nieuwe trots
Er moest dus een nieuw vaandel komen voor de schutterij. In mijn weblogbericht had het schutterijbestuur mijn foto gezien van het genoemde schilderij van Sint Jacobus in de kathedraal van Eauze. Het schutterijbestuur wilde deze afbeelding van Sint Jacobus gebruiken om een nieuw vaandel te maken voor de Schutterij Sint Jacobus in Hunsel.
Vandaag kregen we als dank voor onze hulp een afbeelding toegezonden van dit schitterend mooie nieuwe vaandel, de nieuwe trots van de Schutterij Sint Jacobus te Hunsel. Van harte gelukgewenst met dit prachtige ontwerp van het nieuwe vaandel, en we hopen dat de schutterij van Hunsel haar nieuwe vaandel tot in lengte van jaren met trots zal dragen.

Wandelen met God en de mensen

Woensdag 6 maart 2013

Café Saint-Jacques met water en Spaanse wijn & worst

Wijkavond Aldlân van PG Stiens

Op uitnodiging van het wijkteam van de kerkelijke wijk Aldlân van de Protestantse Gemeente te Stiens zijn Durkje en ik vanavond aanwezig bij de jaarlijkse wijkavond, die in het Sint-Vitushûs in Stiens door dit wijkteam wordt georganiseerd. Aan ons is gevraagd om deze avond in het kader van het thema ‘Wandelen met God en de mensen’ een avondvullend programma te verzorgen, waarin we de aanwezige gemeenteleden mee nemen in woorden, beelden en wandelen op het pelgrimspad van Sint-Jacobiparochie naar Santiago de Compostela. Het is ook de bedoeling dat het een soort mini-pelgrimstocht wordt, want ook wandelen op het Jabikspaad zou idealiter deel uit moeten maken van dit avondprogramma. Het is buiten prachtig weer, dus dat gaat zeker lukken.

Vier bezinningsthema’s

Durkje en ik zijn voor dit avondprogramma gevraagd, omdat we vorig jaar onze pelgrimage van Sint-Jacobiparochie naar Santiago de Compostela geheel hebben afgerond. Ons werd verzocht om aan de hand van een aantal subthema’s de gemeenteleden een idee te geven van de vele dimensies die een pelgrimsreis in je leven kan hebben. We hebben gekozen voor vier subthema’s, waarbij we aan de hand van korte teksten die tot reflectie kunnen leiden, foto’s laten zien en daarbij vertellen over onze bij die subthema’s en teksten passende pelgrimservaringen. De in dit deel van de avond toegelichte reflectieteksten worden later op de avond ter bezinning en bespreking meegenomen op de wandelroute buiten.

Wandelen na het pelgrimsavondmaal

Nadat wijkpredikant Jaap Overeem alle aanwezigen welkom heeft geheten en de avond heeft geopend met pelgrimspsalm 121, verzorgt Durkje een korte inleiding over ons avondprogramma en over de  betekenissen die je kunt geven aan het avondthema ‘Wandelen met God en de mensen’. Durkje bouwt daarbij voort op het pelgrimsavondmaal dat we op 18 november 2013 met elkaar als gemeente in De Hege Stins hebben gevierd , waaraan Durkje en ik onze medewerking in deze ochtendkerkdienst verzorgden.

Vervolgens introduceert ze de vier bezinningsthema’s van vanavond, te weten: Onderweg zijn, Ontmoetingen, Loslaten en Hoogtepunten. We zullen daarover vertellen, bijpassende foto’s van onze pelgrimage tonen, wandelend daarop in stilte bezinnen, daarover met elkaar in wandelduo’s kuierend spreken en aan het eind van de avond met elkaar delen wat we hierover aan elkaar willen vertellen.

Onderweg zijn                         

• De reflectietekst uit de pelgrimsbundel ‘Het geheim van de schelp’ die we bij dit bezinningsthema mee geven, luidt: ‘De mens ontdekt zichzelf alleen als hij er in toestemt ontdekt te worden’ (Johannes van het Kruis).
• De gespreksvraag die we hier voor de wandeling mee geven, is: ‘Wat zijn voor jou richtingwijzers onderweg?’

Daarbij vertel ik over het ontdekken van jezelf, van de ander en van de Ander (God), over de weg zoeken en vinden, over richtingwijzers op je (levens)pad, over onverwachte wegomleggingen en over de weg op je (levens)pad kwijtraken. Tijdens onze avondwandeling zullen we leren om goed te kijken, om wellicht dingen te ontdekken die je onderweg nog nooit eerder zag.

Ontmoetingen

• De reflectietekst uit de pelgrimsbundel ‘Het geheim van de schelp’ die we bij dit bezinningsthema mee geven, luidt: ‘Het Ik ontplooit zich alleen door de gratie van een ander’ (Gaston Bachelard).
• De gespreksvraag die we hier voor de wandeling mee geven, is:  'Welke ontmoetingen zijn voor jou van grote betekenis?’

Daarbij vertelt Durkje over wie je op je (levens)weg ontmoet, aan wie je voorbij loopt, aan wie je al dan niet aandacht schenkt, en wat die ontmoetingen voor jou betekenen. Ze laat daarbij een aantal van onze pelgrimsfoto’s zien; over alleen lopen, over een Belgische monnik die wij onderweg in een kerkje ontmoetten, over een Amsterdamse fotografe die tijdens enkele opeenvolgende dagen de weg hier & daar en af & toe met ons deelde. Durkje vertelt over de kluizenaar die ons in een desolaat gebied liet delen van zijn zelfgemaakte vruchtensappen, en we zien een oude vrouw in een kleine kapel langs de weg, die alle voorbij wandelende pelgrims in ‘haar’ kapel verwelkomt, te woord staat en hen een kapel-stempel in hun pelgrimspaspoort zet.

Loslaten

• De reflectietekst uit de pelgrimsbundel ‘Het geheim van de schelp’ die we bij dit bezinningsthema mee geven, luidt: ‘Loslaten schept het pad naar werkelijke vrijheid’ (Sogyal Rinpoche).
• De gespreksvraag die we hier voor de wandeling mee geven, is:  'Wat betekent loslaten in jouw leven?’

Daarbij vertel ik aan de hand van het kinderspelletje ‘Ik ga op reis en ik neem mee’ dat je op je (levens)reis ook zult leren dat je moet ‘leren loslaten’. We luisteren dan naar het lied ‘Overal en nergens thuis’, gezongen door Simone Awhina, die nadat ze tweemaal een partner aan de dood moest verliezen op pelgrimstocht ging naar Santiago de Compostela, waarover ze een reisverslag in boekvorm schreef met als titel ‘Ik ga op reis en ik laat achter’.

Daarna laat ik enkele foto’s zien van twee pelgrims, die wij in de vorige zomer en in de herfst op het pelgrimspad ontmoetten, die ons vertelden over wat zij allemaal hebben moeten loslaten, alvorens ze hun pelgrimage aanvingen.

Hoogtepunten

• De reflectietekst uit de pelgrimsbundel ‘Het geheim van de schelp’ die we bij dit bezinningsthema mee geven, luidt: ‘De zon schijnt nooit zo mooi als op de dag dat je op weg gaat’ (Jean Giono).
• De gespreksvraag die we hier voor de wandeling mee geven, is:  'Wat zijn voor jou hoogtepunten op je levenspad?’

Daarbij vertelt Durkje over een zestal hoogtepunten van onze pelgrimstocht, over wat dat met je doet en hoe onvergetelijk en waarde(n)vol deze piekervaringen voor de rest van je leven kunnen zijn.

Zwijgen en spreken

Voordat we naar buiten gaan voor een meditatieve avondwandeling, laat ik met een dorpsplattegrond zien hoe we Stiens uit zullen wandelen, en waar we vervolgens Stiens weer binnen wandelen op het Jabikspaad, dat Stiens vanuit het noordwesten tot aan het zuidoosten geheel doorkruist, langs de oude Sint-Vituskerk, bovenop één van de eeuwenoude terpen van Stiens.

Onderweg staan op kruispunten en op aardedonkere delen van de route brandende waxinelichtjes in glazen potten als richtingwijzers onderweg, hun licht schijnend op het pad en op de voorbijwandelaars.  Er wordt nu een route gelopen van een half uur, waarbij het eerste kwartier in duo’s in stilte wordt gewandeld, bezinnend op de reflectietekst met de bijbehorende gespreksvraag. Daarna resteert nog een kwartier wandelen over het Friese Jabikspaad, waarbij in deze tweetallen wordt gesproken over de resultaten van ieders persoonlijke bezinningstocht.

Café Saint-Jacques

Alle wandelaars hebben bij hun vertrek van ons een pelgrimspaspoort meegekregen, met daarop een Jabikspaad-stempel van de heilige Jacobus de Meerdere. Bij terugkomst in het Sint-Vitushûs krijgen deze avondpelgrims het Jabikspaad-stempel van de Sint-Vituskerk in hun pelgrimspas erbij, waarna zij aanschuiven aan de lange tafel in de zaal, waarop volop flessen Spaanse wijn, bronwater en Spaanse worst staat, daarmee verwijzend naar wat pelgrims op de Spaanse camino eten en drinken in hun verblijfsaccommodaties langs het pelgrimspad.

Onder leiding van Durkje blikken we plenair nog even terug op deze avond, om ook onze ervaringen met elkaar te delen, zoals pelgrims dat elke avond met elkaar doen in refugio’s en in restaurants waar ze hun pelgrimsmenu nuttigen. 

Tot slot sluit ik de avond af met het uitspreken van de Friestalige versie van de Ierse pelgrimszegen van Saint Patrick: ‘wurden oer ús Heit, yn de taal fan mem’.

De meesten blijven nog lang zitten om gezellig na te praten over deze avond en om elkaar nog meer te vertellen over wat hen bezig houdt en wat men belangrijk vindt. Ontmoetingen van mens tot mens in Café Saint-Jacques, alsof we samen onderweg zijn op onze reis.

Mapa turístico ~ Camino de Santiago

Zondag 3 maart 2013 

Cover van de Routekaart

Groeiend aanbod
Naarmate je op het pelgrimspad in het zuiden van Frankrijk dichter bij de Pyreneeën komt - waar de camino begint - zul je zien dat het aanbod van fiets- en wandelgidsen voor pelgrims steeds groter wordt. In boeken- en tijdschrijftenwinkels vind je in de grotere plaatsen in het zuiden van Frankrijk diverse routegidsen en routekaarten.
En als je dan op een gegeven moment de Pyreneeën bent overgestoken en op de Spaanse camino loopt, wordt aan dat aanbod ook nog eens het Spaanse assortiment toegevoegd.
De camino is trouwens wel zo goed bewegwijzerd, dat het heel goed mogelijk is om zonder routegids zonder al te veel omwegen de juiste route te blijven bewandelen.

Mapa turístico
Desalniettemin blijft het voor de pelgrim onderweg een geliefde activiteit om te checken of je onderweg nog betere of nog mooier route-documenten kunt vinden.
Eén van deze routedocumenten die Durkje en ik onderweg aantroffen in een boekwinkel, is de zogenoemde 'Mapa turístico' van de 'Camino de Santiago', ofwel de toeristische routekaart van het pelgrimspad naar Santiago de Compostela.

Twee camino's
Deze routekaart geeft in een groene baan op de landkaart aan waar het Spaanse pelgrimspad langs gaat, richting Santiago de Compostela. Deze kaart toont twee camino's, te weten:

• de Camino Francés: de 31 etappes van Saint-Jean-Pied-de-Port naar Santiago de Compostela, over een afstand van 800 kilometer;
• de Camino Aragonés: de 6 etappes van Somport naar Puente La Reina-Gares, over een afstand van 160 kilometer. 

Kruispunt Puente La Reina
Durkje en ik hebben de eerstgenoemde route  - de Camino Francés - geheel gelopen. Zo rond de vierde of de vijfde etappe kom je dan door de plaats Puente La Reina-Gares, het stadje met de schilderachtig mooie Middeleeuwse stenen brug.
Als je iets oostelijker de Pyreneeën wilt oversteken, zou je dus ook kunnen beginnen in Somport. Je steekt dan via de Somport-pas de Pyreneeën over en gaat dan eerst in zuidelijke richting naar het Spaanse Jaca, waarna je in westelijke richting verder gaat, en dan ten zuiden van Pamplona-Iruñia naar de plaats Puente La Reina-Gares loopt. In Puente La Reina-Gares stap je dan na ongeveer zes etappes over op de Camino Francés, om dan in westelijke richting verder naar Santiago de Compostela te lopen.

Accommodatiekaart
Als je de groene baan op de routekaart volgt, zie je in welke plaatsen je in elk geval accommodaties vindt om te slapen, zoals refugio's, hotels, hostals, herbergen en campings. Op de achterzijde van de kaart vind je een groot aantal adres- en contactgegevens van deze overnachtingadressen en van een aantal restaurants die je in de aangegeven plaatsen kunt vinden.
De kaart is te globaal om deze onderweg als routekaart te gebruiken. De op de achterzijde vermelde adressen en telefoonnummers zijn wel handig voor onderweg en verder geeft deze globale kaart in twee deelkaarten een mooi overzicht van de hele route van deze beide camino's.
Deze toeristenkaart doet zijn naam eer aan door op de kaart ook de belangrijkste toeristische attracties aan te geven, zoals monumenten, kerken, kloosters, kastelen, grotten, ruïnes en vliegvelden.

Omdat ik leuk vind

Zaterdag 16 februari 2013 

Cover van het boek  'Omdat ik leuk vind!'

Weblog wordt boek
Op 8 maart 2010 vertrekt Dicky Dikken voor een drie maanden durende pelgrimstocht vanuit het Noordfriese Sint-Jacobiparochie nabij de Waddenzee naar het Spaanse Finisterre op de westkust van Spanje, aan de Atlantische Oceaan. De ruim 3200 kilometer wandelen geeft hem ruim voldoende input om zijn dagelijkse reisverhalen op zijn weblog in een bewerking na thuiskomst aan het papier toe te vertrouwen. Het resultaat is een luchtig boek, dat als titel krijgt: 'Omdat ik leuk vind!', ontleend aan die gelijkluidende uitspraak van Dikkens kleinzoon Sem.

Bijzondere schrijfstijl
Dikky Dikken schreef zijn boek laagdrempelig, gewoon zoals hij denkt, spreekt en door het leven gaat. Door zijn betrekkelijk openhartige schrijfstijl, krijgt de lezer na lezing van dit pelgrimsverhaal het gevoel Dicky al jaren persoonlijk te kennen.
Qua schrijfstijl moet je het boek met een knipoog lezen. Het leest alsof je een eerste versie van een manuscript leest; met nogal veel taal- en stijlfouten en bijvoorbeeld ook plaatsnamen incorrect geschreven. Maar daar is Dikken zelf ook heel open in, want hij betitelt zichzelf als 'een redelijke (dislect) dyslect' en hij geeft zelf in zijn Nawoord ook al aan dat het maken van een leesbaar verhaal niet meevalt, dat daar veel werk in zit, inclusief het voortdurend verbeteren van de tekst. Met een woordgebruik als 'volgevreten' en 'op mijn bek' is het taalgebruik af en toe ruw, en inhoudelijk schakelt Dicky regelmatig op schrijfstijlen met humor, banaliteiten, grappen, emoties en natuurbelevingen.
Als je dat letterlijk allemaal op de koop toe neemt en met name doorkijkt naar de stoere en gevoelige belevenissen van een Friese doorzetter op zijn drie maanden lange pelgrimage, dan lees je dit boek gretig en nieuwsgierig naar die voor pelgrims zo herkenbare belevenissen als het ware in één adem uit.

Voor pelgrims zo herkenbaar
Pelgrim Dicky Dikken wandelde gemiddeld zo'n 30 kilometer per dag, met ook wel eens een uitschieter van ruim 60 kilometer op één dag; en uiteraard met volle bepakking. Dikken ervaart de stilte in de Franse bossen als overweldigend, die heel anders is dan de nogal drukke trajecten op de Spaanse camino, waar in sommige dorpen en steden de commercie welig tiert.
Dicky probeert elke dag een kort verslag te schrijven, dat hij via email naar zijn echtgenote Willy in Nederland emailt, die het dan zo mogelijk nog dezelfde avond op zijn weblog publiceert. Ook Durkje en ik hebben zijn aan het internet toevertrouwde dagboek tijdens deze drie maanden met belangstelling gelezen. De reacties op de blogverslagen deden hem goed, maar hij wilde er niet op reageren, want dat zou teveel afleiden en daar heb je trouwens onderweg ook nauwelijks tijd voor.
Thuisgekomen heeft Dikken zijn webverslag aangevuld met diverse herinneringen en zo is met de nodige inspanning een bijzonder reisverslag ontstaan, dat voor iemand die deze pelgrimstocht al heeft gelopen veel herkenbare passages biedt.

Een groot avontuur
Zo nu en dan gaat Dicky Dikken qua schrijftaal over in het Leeuwarder stadsdialect, dat hij veelal met zijn vrienden en bekenden spreekt. In de aanloop naar zijn wandelverslag schrijft Dikken dat je in de fase van de voorbereiding op je pelgrimstocht ontzettend veel keuzes moet maken.Sommige zaken moeten ook nog wennen, zoals tijdens een twee dagen durende voorbereidingstocht de nacht slapen bij vreemde mensen. Of: "Bijna vier uren lopen zonder rusten is teveel". En "Er is niets meer frustrerend dan verdwalen en daardoor om te lopen".
Hij concludeert vooraf: "Ik ben van plan om rustig te beginnen en dan maar te zien hoe het komt. Het moet tenslotte ook een groot avontuur blijven".
Dicky Dikken:

• - 8 maart 2010: Koud, miezerig is het als ik om acht uur start in St-Jacobiparochie;
• - 21 maart: Ik verlaat Nederland na 461 kilometer;
• - 26 maart: Om één uur wandel ik Frankrijk binnen bij Givet;
• - 9 mei: Wat ik probeer is een gevoel, mijn reis te verwoorden, mijn belevenissen door de lezers te laten meebeleven;
• - 17 mei over de Pyreneeën: Eenmaal boven heb ik het gevoel de Mount Everest te hebben beklommen;
• - 18 mei: Wat betreft de 24 uur, het is gewoon te weinig voor wat ik allemaal beleef;
• - 23 mei: Medelijden heb ik met de boeklopers, alles wat in hun boekje staat moeten ze doen, .. zij lopen niet hun eigen weg maar de weg van een ander. En dat is precies wat ik van de route in Spanje vind. Deze route is een groot toneelstuk;
• 5 juni: Ik heb wat met onderwijzeressen, waarom ik weet het niet, ik denk omdat het mensen zijn die met hun hart werken;
• 11 juni 2010, weer thuis in Leeuwarden: Wat was het leven simpel op de camino.

Wandelen en lopen in 2012

Zondag 10 februari 2013 

Wandelen en lopen op 21 en 24 oktober 2012

Toevalligheden
Wie de pelgrimsroute naar Santiago de Compostela heeft gelopen, kan er van meespreken dat die route van een groot aantal toevalligheden getuigt.
Pelgrims herinneren zich de toevallige ontmoetingen met bekenden, ze kunnen vertellen over het ook steeds weer opnieuw ontmoeten van elkaar na bijvoorbeeld enkele tussenliggende dagen, en soms ontdek je al wandelend tijdens een ontmoeting met onbekenden dat je bijvoorbeeld een gemeenschappelijke kennis hebt. Ook komt het voor dat je in een gastenboek - in bijvoorbeeld een kerk - langs de route ontdekt dat een pelgrim die je vorig jaar onderweg ontmoette bijvoorbeeld een maand geleden in dit gastenboek schreef; hij of zij liep hier dus een maand geleden ook dit traject.
Toevalligheden kunnen ook van een geheel andere orde zijn. Daarover hieronder een voorbeeld.

Coachingskalender 2012
Vorig jaar maakte Durkje gebruik van de Coachingskalender 2012; al tien jaar lang een bestseller van Uitgeverij Boom/Nelissen. In die Coachingskalender kun je elke dag een korte tekst overdenken, bijvoorbeeld: 'Keuzevrijheid betekent dat je voor heel veel niet kiest'. Op de achterzijde van zo'n kalenderblad staat bij die dagtekst dan een beknopte toelichting, die je kan helpen om enige richting te geven aan je overdenking van die dag. Zo willen de auteurs van deze kalender je dagelijks in beweging zetten, door je bewust te laten stilstaan bij je werk en bij je leven.

Dagteksten over wandelen en lopen
De korte dagteksten zijn van uiteenlopende aard. In de keuze van die opeenvolgende teksten lijkt geen systeem te zitten. Als je dan wel een verband legt, berust dat waarschijnlijk op toevalligheden, zoals hierboven reeds aangekaart.
Aan het eind van het jaar 2012 bladerde Durkje haar Coachingskalender 2012 nog eens even door, daarbij met meer dan gemiddelde belangstelling ook nog eens even kijkend naar de voor ons beiden twee belangrijke data van 2012, namelijk: 21 en 24 oktober 2012; de dagen waarop we tijdens onze zeven jaren durende pelgrimage arriveerden in respectievelijk Santiago de Compostela en Cap Finisterre, aan het eind van onze pelgrimsroute.
En laat nu precies deze twee dagteksten gaan over: wandelen' en 'lopen'. Over 'toevalligheden' gesproken.

21 oktober 2012 wandelend aankomen in Santiago de Compostela
Op 21 oktober 2012 eindigde voor ons de Camino Franchés in Santiago de Compostela.
De dagtekst van de Coachingskalender van deze datum luidt: 'Maak elke dag een wandeling door alle kamers van je huis'.
De toelichting op deze dagtekst verwijst naar vijf kamers, die psycholoog René Diekstra onderscheidt in zijn boek 'De kwestie van geluk', te weten:

1. De Werkkamer, waar je geluk kunt vinden in je werk;
2. De Zingevingskamer, waar zinvol bezig zijn je een geluksgevoel geeft;
3. De Vrijetijdskamer, waar je sociale leven je gelukkig maakt;
4. De Gezondheidskamer, waar jij je met jouw gezondheid gelukkig mag prijzen;
5. De Relatiekamer, waar de relaties met je partner, je familie en vrienden je gelukkig maken.

In zijn boek pleit Diekstra ervoor dat je elke dag als het ware een wandeling door al die 'kamers van je huis' maakt, teneinde zorg te dragen voor evenwicht en balans in je leven.
Als je wandelend op het pelgrimspad elke dag ook even al deze vijf binnenkamers van jezelf bezoekt, kan dat je ook op je pelgrimage helpen om gelukkig te worden en/of om gelukkig te blijven. 

24 oktober 2012 lopend aankomen in Cabo Fisterra
Op 24 oktober 2012 eindigde voor ons de Camino Fisterra in Fisterra (Finisterre). De daaropvolgende dag liepen we nog de laatste 4 kilometers verder naar Cabo Fisterra (Cap Finisterre).
De dagtekst van de Coachingskalender van deze datum luidt: 'Alleen loop je sneller, maar samen loop je verder'.
De toelichting op deze dagtekst gaat over 'delegeren', voor veel managers - maar ook voor anderen - een groot dilemma, want - zo wordt veelal gedacht: 'Als ik het zelf doe, gaat het veel beter en veel sneller'.
Ook in ons dagelijkse (samen)leven en (samen)werken is voor onze doorontwikkeling van 'leiden' naar 'begeleiden' de reflectie op het eigen handelen een voorwaarde. Dat geldt zowel voor het opvoeden van je kind als ook voor het managen van je collega's.
Een open houding, en dingen durven te proberen en samenwerken zijn daarbij essentiële, succesbepalende onderdelen.

Doelgericht (laten) leiden & (laten) begeleiden
Zonder die houding waren Durkje en ik misschien nooit samen begonnen aan die 3.366 kilometer lange pelgrimage van Nederland naar Spanje. En zonder die aanhoudende houding waren wij waarschijnlijk ook niet in staat geweest om deze hele pelgrimage samen te volbrengen.
En misschien hadden we er alleengaand wel dagen bij gehad dat we sneller hadden kunnen lopen, maar daarentegen realiseren we ons dat we samen wellicht veel verder hebben gelopen dan dat we ieder voor zich alleengaand hadden willen en/of kunnen doen.
Samen hebben we lopend/wandelend en pelgrimerend op het pelgrimspad geleerd om doelen te stellen, om niet alles zelf te willen en te hoeven doen, om nu eens te leiden of te laten leiden en dan weer te begeleiden of te laten begeleiden. We hebben onderweg elkaar de nodige ruimte gegeven, we hebben aangesloten op elkaars behoeften en mogelijkheden, elkaar ook mogelijkheden geboden voor eigen initiatief en er bovenal voor kunnen zorgen dat we onszelf konden zijn en dat wij samen een team konden zijn, dat samen elke dag weer opnieuw verder kon lopen, op weg naar ons doel en naar onze bestemming.

Compostela

Maandag 7 januari 2013 

De Compostela van Wiep Koehoorn

Rúa do Vilar
Wie als pelgrim in Santiago de Compostela arriveert, kan zijn/haar aankomst melden bij het pelgrimsbureau in de Rúa do Vilar. Daar kun je - als je aan alle daartoe gestelde vereisten voldoet - als bewijs van je pelgrimage een getuigschrift verkrijgen, als blijvende herinnering aan je pelgrimstocht. Die oorkonde wordt de zogenoemde 'Compostela' genoemd.

Compostela
De Compostela is een persoonlijk document, dat getuigt van de fysieke, geestelijke en spirituele inspanning die je fietsend of wandelend hebt geleverd op je weg naar het Spaanse bedevaartsoord Santiago de Compostela. Het herinnert je ook aan de gevoelens die je daarbij hebt gehad, en aan de ervaringen die je onderweg hebt opgedaan, en aan al die ontmoetingen met zoveel mensen onderweg.

Je leven als pelgrimstocht
Een pelgrim merkt dat deze pelgrimage je nog jarenlang, ja zelfs levenslang zal bijblijven. Eigenlijk is ook alles wat na de pelgrimage nog komt even belangrijk, namelijk: een goede voortzetting van alle ervaringen van je tocht in het dagelijkse leven.

Vertaling
De Compostela wordt in Santiago de Compostela aan pelgrims uitgereikt namens de aartsbisschop van Santiago. Hieronder volgt de vertaling van de tekst op de Compostela:

• 'Het Kapittel van de Zegenrijke Apostolische en Aartsbisschoppelijk Kerk van Compostela, als bewaarder van het zegel van het Altaar van de Zalige Apostel Jacobus, belast met de taak een bewijsstuk te overhandigen aan alle Gelovigen en Pelgrims uit alle landen van de wereld, die uit devotie of omwille van een gelofte de Bedevaartplaats van de Heilige Jacobus, onze Apostel, Patroon van de Spanjaarden en Titelheilige, bezoeken, maakt bekend aan allen, te samen en afzonderlijk, die dit zullen nagaan, dat Wijbe Koehoorn dit allerheiligste Godshuis uit godsvrucht toegewijd heeft bezocht.
• Ter waarmerking hiervan overhandig ik hem het voorliggend schrijven, bekrachtigd met het zegel van dezelfde Heilige Kerk.
• Gegeven te Compostela op de 21e dag van de maand oktober in het jaar des Heren 2012.
• De Secretaris van het Kapittel'.

Nederlandse registratie van pelgrims
Van alle pelgrims die bij terugkeer in Nederland een afschrift van hun Compostela zenden naar het Nederlands Genootschap van Sint Jacob, wordt hun naam en enkele andere persoonlijke gegevens geregistreerd in het Nederlandse Register van Compostelahouders.
Je naam, aankomstdatum, reiswijze (op de fiets of te voet) en het aantal pelgrimagedagen wordt vervolgens gepubliceerd in de Jacobsstaf, het magazine van het Nederlands Genootschap van Sint Jacob.
Na afloop van een kalenderjaar wordt je naam dan ook vermeld in 'Het Compostelaregister', het boek dat jaarlijks wordt gepubliceerd, waarin alle Nederlandse pelgrims worden vermeld.

Bonne Année 2013

Dinsdag 1 januari 2013 - Nieuwjaarsdag

Marika's nieuwjaarsgroet 2013 voor pelgrims

Marika's pelgrimskaarten
Ook dit jaar ontvingen Durkje en ik een Franse nieuwjaarsgroet van Marika. Het is een nieuwjaarsgroet speciaal voor pelgrims. Marika is de Franse producent van een grote serie ansichtkaarten voor pelgrims over de pelgrimage naar Santiago de Compostela. In het jaar 2011 hebben we onderweg op ons pelgrimspad in Aire-sur-l'Adour de bijna complete serie van Marika's pelgrimskaarten gekocht. Na die zomervakantie van 2011 hebben we contact opgenomen met Marika om de resterende pelgrimskaarten ook nog aan onze verzameling pelgrimskaarten toe te kunnen voegen, hetgeen met de medewerking van Marika daadwerkelijk lukte.

Marika's nieuwjaarsgroet
En nu, als aangename verrassing, stuurden de twee dames van het kunstenaarscollectief 'Marika' ons eind december 2012 ook hun mooie nieuwjaarswens voor 2013. De tekening van deze kaart is een bewerking van de originele ansichtkaart met nummer CC04. Op die orginele kaart staan de beide pelgrims op identieke wijze getekend, maar dan in de stromende regen. In deze nieuwjaarswens voor 2013 is het landschap veranderd in een sneeuwtafereel en zijn de regendruppels vervangen door sneeuwvlokken.
Het is een leuk gebaar om zo'n speciale editie van een pelgrimsgroet te zenden aan mensen van wie je weet dat ze zich hebben verbonden met de pelgrimage in het algemeen en met de Marika-pelgrimsansichtkaarten in het bijzonder.

Deze vrolijke nieuwjaarsgroet gebruik ik dit jaar als aanleiding om alle lezers van mijn weblog Veel Heil & Zegen te wensen in het nieuwe jaar.

Resumé van onze pelgrimstocht 2005-2012

Donderdag 27 december 2012

Zicht op het eindpunt van onze pelgrimage: Finisterre en Cabo Fisterra

Terugblik

Het jaar 2012 heeft voor Durkje en mij in het teken gestaan van de pelgrimage over de Spaanse camino. In het afgelopen jaar hebben we onze 3.366 kilometer lange pelgrimage van Sint-Jacobiparochie naar Santiago de Compostela en van Zwarte Haan naar Cabo Fisterra afgerond, een project van zeven jaren.

Zo aan het eind van dit kalenderjaar en na afronding van dit pelgrimageproject past het om eens terug te blikken op deze bijzondere wandeltocht, die veel van ons heeft gevraagd, maar die ook heel veel aan ons heeft gegeven.

Als we de balans nu opmaken, kan zonder twijfel worden gezegd, dat het alle inspanningen meer dan waard is geweest om zoveel kilometers te lopen, want het pelgrimspad heeft ons in veel opzichten veel geschonken; het vele dat we niet hadden willen missen en het goede waarvoor we dankbaar zijn.

Resumé

Hieronder volgt in 30 items een - nimmer volledig - resumé van onze inmiddels afgeronde pelgrimage:

1. De afstand die we wandelend hebben afgelegd, is 3.366 kilometer;
2. We hebben die afstand in 156 dagen gelopen;
3. Gemiddeld liepen we 21,6 kilometer per dag;
4. Deze wandeldagen vonden plaats in de jaren 2005 t/m 2012; totaal dus over 7 jaren verspreid;
5. Eerst liepen we enkel eens een dag, later enkele dagen aaneen (bv. in een meivakantie/herfstvakantie), nog weer later enkele malen zo’n vier (zomervakantie-) weken aaneensluitend; verspreid over alle jaargetijden;
6. We liepen bij een temperatuur onder het vriespunt, maar ook eens bij een temperatuur van 42 graden Celsius; tussen die uitersten ligt zo’n 45 graden Celsius;
7. Ons pelgrimspad liep door Nederland, België, Frankrijk en Spanje;
8. Van de 156 dagen liepen we 22 dagen in Nederland, 14 dagen in België, 81 dagen door Frankrijk en 39 dagen in Spanje;
9. Voor ons heeft het pelgrimspad achtereenvolgens uit de volgende wandelpaden bestaan: de oostroute van het Fries-Overijsselse Jabikspaad (143 kilometer in 7 dagen), het noordelijke deel van het Nederlandse Hanzestedenpad (98 kilometer in 4 dagen), het zuidelijke deel van het Nederlandse Pieterpad (255 kilometer in 11 dagen), de Belgische Via Mosana (134 kilometer in 6 dagen), de Belgisch-Franse GR654 (deel I en deel II) (1.640 kilometer in 79 dagen), het westelijke deel van de Franse GR65 (239 kilometer in 10 dagen), de Spaanse Camino Franchés (767 kilometer in 35 dagen) en de Camino Finisterre (90 kilometer in 4 dagen);
10. Op onze drie pelgrimspaspoorten staan tientallen pelgrimsstempels, als bewijs van doortocht en/of overnachting;
11. Behalve dat we de hele afstand liepen, hebben we voor terugreizen wisselend gebruik gemaakt van de fiets, de (huur)auto, de taxi, de bus, de trein, de veerpont en het vliegtuig;
12. Onderweg sliepen we in tenten, in een caravan, in Bed & Breakfasts, pensions, hotels, op een boerderij, bij particulieren en in private en gemeentelijke refugio’s; en o zo vaak ben je onder de indruk van de onverwachte gastvrijheid van je gastheer/gastvrouw;
13. Als pelgrim leef je ook van wat je onderweg vindt, zoals veel soorten vruchten, allerlei soorten brood (van bakker en venter) en van de karakteristieke streekgerechten van horeca en van particulieren;
14. De ene dag ben je urenlang nat van aanhoudende regen, of van het zweet omdat je urenlang zonder beschutting in de volle zon loopt;
15. Voordat je het gelukzalige gevoel van een goed nachtverblijf en een voedzame pelgrimsmaaltijd mag genieten, moet je de ontberingen onderweg doorstaan, zoals: blaren, verbranding door felle zon, wonden door valpartijen, dorst, vermoeidheid, oververhitting en/of uiteenlopende insektenbeten;
16. We liepen van de Waddenzee naar de Atlantische Oceaan en staken daarbij allerlei waterwegen over, zoals sloten, kanalen, rivieren en meren;
17. Langs het pad word je geleid door allerlei soorten wegwijzers, in diverse kleuren, materialen en met allerlei symbolen; maar soms sta je stil op belangrijke beslispunten waar de essentiële wegwijzers ontbreken;
18. Je loopt door een aaneenschakeling van verschillende taalgebieden, zoals bijvoorbeeld: Bildts, Fries, Westellingwerfs, Overijssels, Nederlands, Limburgs, Vlaams, Frans, Baskisch en Spaans;
19. De duizenden kilometers wegen en paden voerden ons door allerlei landschappen met een grote verscheidenheid aan flora & fauna, tijdens alle jaargetijden, bij heel verschillende weertypes;
20. Je loopt over smalle bospaden, steile bergpaden, blubberige boerenlandwegen, natte graspaden, kilometerslange steentjespaden, kaarsrechte Romeinse wegen, door de smalle berm van drukke autowegen, over stapstenen bij doorwaadbare plaatsen in riviertjes, koud beton en heet asfalt, door rul zand en over dikke boomstammen, langs een touw heuvelopwaarts en heel voorzichtig over een rotsachtige berghelling bergafwaarts; voorbij die volgende bocht is het altijd maar weer afwachten waar en hoe je verder loopt;
21. Overal zijn honden: loslopend op erven, aan kettingen, klein en groot, blaffend en jankend, ze liepen soms kilometers lang met ons mee, maar nooit zijn we door een hond gebeten;
22. Het pelgrimspad loopt door landschappen met zichtbare tekens van de prehistorie, en verderop loop je door Middeleeuwse straatjes en dan ineens langs gebouwen van futuristische architectuur;
23. De ene dag loop je meer dan tien kilometer over een paradijselijk stil bospaadje door een donker bosperceel en een andere dag loopt je vele kilometers door een lawaaierig en druk bedrijventerrein met industrie en zwaar ronkende motoren van grote transportvoertuigen;
24. We kochten voor onze verzameling onderweg enkele honderden verschillende pelgrimsansichtkaarten, met daarop aanduidingen van bijvoorbeeld het pelgrimspad, afbeeldingen van Sint Jacob of van pelgrimsattributen, zoals de Jacobsschelp, de kalebas, de pelgrimsstaf en/of het zwaardkruis;
25. Ik versleet in die zeven jaren vier paar wandelschoenen;
26. Als pelgrims passeer je allerlei uitingen van oude en nieuwe vroomheid in hout en steen, zoals wegkruisen, schilderijen, beelden en (andere) Jacobalia, begraafplaatsen, klooster, kapellen, dorpskerkjes, basilieken en kathedralen; overal zie je de tekenen en voel je de aanwezigheid van God; als je dat wílt (leren) zien tenminste;
27. Pelgrims onderweg die nog nooit een band met God hadden, vertellen je onderweg over hun beleefde Godservaringen, die hen als een warme deken overvielen en waar ze geëmotioneerd over vertellen, op een wijze die zij voordien niet voor mogelijk hadden gehouden;
28. En elke kilometer hebben Durkje en ik samen gelopen; gezegend met een goede gezondheid, en zoveel lieve mensen die ons onderweg begroetten, omringden, verzorgden en vergezelden.
29. De rest – en dat is veel – is niet in woorden uit te drukken; pelgrims (h)erkennen en weten dat maar al te zeer;
30. Om elkaar hun belevenissen te vertellen, hebben pelgrims onder elkaar bij wijze van spreken aan een half woord genoeg; toch duurt elke ontmoeting van pelgrims voor je gevoel altijd te kort, want er is – ook na alles wat al is gezegd - altijd nog zoveel meer om te vertellen en om naar te luisteren.

Eindejaarsbijeenkomst Pelgrimsinformatiecentrum

Zaterdag 8 december 2012 

Voorlichtingsteam in het Pelgrimsinformatiecentrum Sint Jacob

Pelgrimsinformatiecentrum Sint Jacob
In De Groate Kerk van Sint-Jacobiparochie is het 'Pelgrimsinformatiecentrum Sint Jacob' gevestigd. Dit voorlichtingscentrum is elke tweede en elke vierde zaterdag van de maand geopend voor wandelaars en fietsers die van plan zijn de lange pelgrimstocht van het Friese Sint-Jacobiparochie naar het Spaanse Santiago de Compostela te lopen of te fietsen.
Vanuit De Groate Kerk begin je als wandelaar of fietser, om dan via het Fries-Overijsselse Jabikspaad, de ruim 3.000 kilometer lange tocht te beginnen, die eindigt in de crypte van Sint Jacobus in de kathedraal van Santiago de Compostela, of - voor wie van zee naar zee wil lopen - die finaal eindigt in Cabo Fisterra aan de kust van de Atlantische Oceaan, zo'n 90 kilometer ten westen van Santiago de Compostela.

Praktische informatie voor pelgrims in spe
Het Pelgrimsinformatiecentrum wordt beheerd door het Nederlands Genootschap van Sint Jacob en de Stichting Jabikspaad Fryslân. Een grote groep wandelende en fietsende pelgrims is bij toerbeurt elke 2e en elke 4e zaterdag van de maand van 11.00-15.00 uur in het Pelgrimsinformatiecentrum aanwezig om informatie te geven aan belangstellende wandelaars en fietsers, die op het pelgrimspad naar Santiago de Compostela mogelijk ooit nog eens pelgrim zullen worden. Ervaren pelgrims laten daar een en ander zien en vertellen over bijvoorbeeld de pelgrimsroute, over wat je al dan niet mee zou moeten nemen, over overnachtingmogelijkheden onderweg en je kunt in het Pelgrimsinformatiecentrum ook je pelgrimspaspoort (een stempelkaart) kopen, waarmee je toegang krijgt tot de pelgrimsherbergen onderweg.

Trots op centrum en team
Dat team van voorlichtende pelgrims komt vanmiddag bijeen in het Pelgrimsinformatiecentrum; enerzijds om terug te blikken op een succesvol afgelopen jaar, anderzijds om alvast vooruit te blikken naar de activiteiten in de komende kalenderjaren, en tenslotte om in een meer informele sessie onder het genot van een hapje en een drankje elkaars ervaringen uit te wisselen. We mogen met recht trots zijn op zo'n mooi Pelgrimsinformatiecentrum, met een bezetting van enthousiaste pelgrims, die regelmatig hun vrije tijd beschikbaar stellen om nieuwe pelgrims goed voorbereid het pelgrimspad richting Santiago de Compostela op te laten gaan.

Camino de Santiago

Zaterdag 1 december 2012 

Cover van de Michelingids

Michelingids voor pelgrims
Tijdens onze pelgrimage bezochten Durkje en ik op 17 augustus 2011 een boekwinkel in Aire-sur-l'Adour; altijd op zoek naar mooie pelgrimsansichtkaarten of kijkend naar ander drukwerk betreffende de pelgrimstocht naar Santiago de Compostela. In die winkel vond ik de Franse Michelin-wandelgids van de camino, het Spaanse traject van de Camino Francés, vanaf de Frans-Spaanse grensplaats Saint-Jean-Pied-de-Port naar het Spaanse Santiago de Compostela.

Handige wandelgids
Deze zestalige wandelgids is uitgegeven in een handzaam (wandelaars)formaat en geeft in een beknopt overzicht een mooi beeld van de hele camino. Na de legenda volgen 34 pagina's met dagtrajecten. Per dagtraject is een routekaart afgedrukt, met daarboven een dwarsdoorsnede van een gestileerde hoogtekaart. In een klein inzetkaartje kun je aflezen hoeveel van de 777 camino-kilometers je na zo'n dagtraject al hebt afgelegd en nog hebt te gaan. Deze wandelgids bevat geen routebeschrijving, maar die heb je op de camino ook niet nodig, want de bewegwijzering onderweg is bijna overal voortreffelijk.
Van de plaatsen die je onderweg passeert, wordt in deze gids aangegeven welke faciliteiten daar op die plek zijn, zoals winkels, herbergen, stations en medische voorzieningen.
Achterin de wandelgids staan enkele stadsplattegronden van Pamplona, Logroño, Burgos, Léon en uiteraard van het bedevaartsoord Santiago de Compostela.

777 kilometer in 34 dagtrajecten
Durkje en ik hebben de camino in 36 dagen gelopen, in de periode van 20 oktober 2011 tot en met 21 oktober 2012, in respectievelijk de herfstvakantie 2011 (1 dag), de meivakantie 2012 (8 dagen) de zomervakantie 2012 (26 dagen) en de herfstvakantie 2012 (1 dag).
Hieronder staat op welke dagen we de volgende 34 dagtrajecten (conform Michelin) hebben gelopen:

• 01. Van Saint-Jean-Pied-de-Port naar Roncesvalles liepen we de 26 kilometer op 20 oktober 2011, waarvan de laatste 10,5 kilometer het eerste deel van de camino is;
• 02. Van Roncesvalles naar Larrasoaña liepen we de 27 kilometer op 29 april 2012 (11 km) en op 30 april 2012 (16 km);
• 03. Van Larrasoaña naar Pamplona liepen we de 16,5 kilometer op 1 mei 2012;
• 04. Van Pamplona naar Puente la Reina liepen we de 24 kilometer op 2 mei 2012 (21,5 km) en op 3 mei 2012 (2,5 km);
• 05. Van Puente la Reina naar Lizarra/Estella liepen we de 22 kilometer op 3 mei 2012;
• 06. Van Lizarra/Estellea naar Los Arcos liepen we de 22 kilometer op 4 mei 2012;
• 07. Van Los Arcos naar Logroño liepen we de 28 kilometer op 5 mei 2012 (18,5 km) en op 6 mei 2012 (9,5 km);
• 08. Van Logroño naar Nájera liepen we de 31 kilometer op 6 mei 2012 (13 km) en op 23 juli 2012 (18 km);
• 09. Van Najéra naar Santo Domingo de la Calzada liepen we de 21 kilometer op 24 juli 2012;
• 10. Van Santo Domingo de la Calzada naar Belorado liepen we de 23 kilometer op 25 juli 2012;
• 11. Van Belorado naar San Juan de Ortega liepen we de 24 kilometer op 26 juli 2012;
• 12. Van San Juan de Ortega naar Burgos liepen we de 27,5 kilometer op 27 juli 2012;
• 13. Van Burgos naar Hornillos del Camino liepen we de 20 kilometer op 28 juli 2012;
• 14. Van Hornillos del Camino naar Castrojeriz liepen we de 20,5 kilometer op 29 juli 2012;
• 15. Van Castrojeriz naar Boadilla del Camino liepen we de 17 kilometer op 30 juli 2012;
• 16. Van Boadilla del Camino naar Carrión de los Condes liepen we de 25 kilometer op 30 juli 2012 (6 km) en op 31 juli 2012 (19 km);
• 17. Van Carrión de los Condes naar Ledigos liepen we de 23 kilometer op 2 augustus 2012;
• 18. Van Ledigos naar Bercianos del Real Camino liepen we de 26,5 kilometer op 3 augustus 2012;
• 19. Van Bercianos del Real Camino naar Reliegos liepen we de 21 kilometer op 4 augustus 2012;
• 20. Van Reliegos naar León liepen we de 26 kilometer op 4 augustus 2012 (6 km) en op 5 augustus 2012 (20 km);
• 21. Van León naar Villadangos del Páramo liepen we de 22 kilometer op 5 augustus 2012 (4,8 km) en op 6 augustus 2012 (17,2 km);
• 22. Van Villadangos del Páramo naar Astorga liepen we de 28 kilometer op 6 augustus 2012 (4,5 km) en op 7 augustus 2012 (23,5 km);
• 23. Van Astorga naar Rabanal del Camino liepen we de 20 kilometer op 8 augustus 2012;
• 24. Van Rabanal del Camino naar Molinaseca liepen we de 24,5 kilometer op 9 augustus 2012;
• 25. Van Molinaseca naar Villafranca del Bierzo liepen we de 31 kilometer op 9 augustus 2012 (4,5 km) en op 11 augustus 2012 (26,5 km);
• 26. Van Villafranca del Bierzo naar Vega de Valcarce liepen we de 18 kilometer op 12 augustus 2012;
• 27. Van Vega de Valcarce naar O Cebreiro liepen we de 12 kilometer op 13 augustus 2012;
• 28. Van O Cebreiro naar Triacastela liepen we de 21 kilometer op 14 augustus 2012;
• 29. Van Triacastela naar Sarria liepen we de 21,5 kilometer op 15 augustus 2012;
• 30. Van Sarria naar Portomarín liepen we de 21,5 kilometer op 16 augustus 2012;
• 31. Van Portomarín naar Palas de Rei liepen we de 22 kilometer op 17 augustus 2012;
• 32. Van Palas de Rei naar Arzúa liepen we de 25,5 kilometer op 18 augustus 2012;
• 33. Van Arzúa naar O Pedrouzo liepen we de 19 kilometer op 19 augustus 2012;
• 34. Van O Pedrouzo naar Santiago de Compostela liepen we de 20 kilometer op 21 oktober 2012.