Bertina Tilma exposeert in Stiens

Dinsdag 20 november 2012

Schilderij van Bertina Tilma

Autodidact

De Friese kunstschilder Bertina Tilma is in 1981 geboren in Dokkum. Ze groeide op in het Friese dorpje Hantum. Bertina is een autodidact. Wat ze ziet, schildert ze. Haar creativiteit  heeft ze van huis uit meegekregen. Als klein meisje was ze al bezig met kleur en compositie. Rond haar elfde levensjaar maakte ze haar eerste aquarel. Vanaf 2004 is schilderen haar passie geworden.

Ze gebruikt met name de techniek van het aquarelleren en schildert met acryl. Hierin heeft ze in de afgelopen jaren haar eigen stijl ontwikkeld. Haar schilderstukken zijn fijn geschilderd, realistisch en daardoor herkenbaar. Ze benadrukt de kracht van de eenvoud.

Aquarel en acryl

Haar aquarellen zijn realistische kunstwerken van de natuur; met name landschappen, bloemen en dieren. De acryl-schilderijen zijn vaak van koeien en paarden en worden zwart-wit in een eigentijdse stijl afgebeeld.

Tot en met december 2012 exposeert Bertina Tilma enkele kunstwerken in het gemeentehuis van de gemeente Leeuwarderadeel te Stiens.
In het gemeentehuis hangen onder andere enkele zwart-wit schilderijen van paarden en koeien, maar ook schilderijen in kleur – zoals bijvoorbeeld Friese zeilschepen (skûtsjes) – maken deel uit van deze schilderijententoonstelling in de hal van het Stienser gemeentehuis.

Lanterfanten over Route 4.4 van Veenwouden naar Earnewâld

Zaterdag 4 juni 2011

Om 9.45 stappen we uit de auto bij het NS-station van Veenwouden. Durkje en ik wandelen vandaag van Veenwouden naar Earnewâld, over een afstand van 19 kilometer. Door een tunnel gaan we onder de spoorlijn Leeuwarden-Groningen door. We verlaten Veenwouden en wandelen Kuikhorne binnen. Via de Westersingel gaan we zuidwaarts, maar al vrij snel slaan we linksaf om door het Schwartzenberger Bos eerst in oostelijke en later in zuidelijke richting naar de N355 te lopen, de provinciale weg tussen Leeuwarden en Groningen.

Aan de overzijde van de N355 gaan we verder over de Westersingel tot aan de Zomerweg. We verlaten de Zomerweg om in zuidelijke richting door het Ritskesbos te lopen, het bospad dat ons langs het pompstation van het drinkwaterleidingbedrijf Vitens voert. Rondom het pompstation zien we in het bos enkele grondwaterpompen en allemaal bordjes, die waarschijnlijk de onder de grond liggende waterleidingsbuizen markeren. Via enkele bospaadjes komen we bij een manage, waar een trainingscircuit voor paarden naast ligt, waar trekpaarden met een koets speciale handelingen ten behoeven van paardenmenwedstrijden kunnen oefenen.

Tegenover het streekmuseum van Burgum nemen we de Kerklaan, die ons naar de plaats voert waar de middeleeuwse Kruiskerk (of ook wel Sint-Martinuskerk genoemd) van Burgum staat. Daarna gaan we door de winkelstraat van Burgum, die links en recht vol staat met marktkramen. In het winkelcentrum drinken we een kop koffie, bij het pleintje waar het plaatselijke muziekkorps diverse jeugdkorpsen een uitvoering laat presenteren. Het is vandaag een warme dag. Veel mensen zijn naar deze combinatie van markt en braderie gekomen en de muziekuitvoering van het korps completeert de gezellige sfeer hier in het dorpscentrum.

Voorbij de Burgumer Poppestien verlaten we Burgum in de richting van Suwâld. De route buigt af naar het zuiden, zodat we over de Monnikenweg eerst ten noorden van de Wijde Ee en verderop langs het Prinses Margrietkanaal naar Suwâld kunnen wandelen. Bij Suwâld steken we met de pont 'Schalkediep' het Prinses Margrietkanaal over. Deze pont vaart op zonne-energie en wordt bediend door vrijwilligers. Aan de overzijde pauzeren we bij de aanlegsteiger van deze pont. Daarna gaan we onder de Fonejachtbrug door, om vervolgens over een lang schelpenpad langs de zuidoever van het Prinses Margrietkanaal door te lopen tot aan de viersprong van het Prinses Margrietkanaal en de Lange Sloot. Op dit kruispunt van brede waterwegen pauzeren we op een picknickbank, vanwaar we een mooi uitzicht hebben over alle beroeps- en pleziervaart die hier vanuit vier richtingen bijeenkomt.

Langs de Lange Sloot wandelen we in de richting van Earnewâld. Halverwege dit traject verlaten we dit schelpenpad, om linksaf het kuierpad langs de Veertigmad Sloot te nemen. Links ligt het veenweidegebied en rechts aan de overzijde van de sloot het waterrijke natuurgebeid van De Alde Feanen. Over een boerderijerf komen we op een doorgaande weg, die we in de richting van Earnewâld volgen tot aan informatieschuur 'De Reidplûm' van het Wikeslân. Hier en daar zien we hoog boven ons verschillende ooievaarsnesten met ouders en jongen. Aan de overzijde van de weg zien we een groep grauwe ganzen met jongen. Het thema van deze wandelroute is 'De tango des doods in de waterwildernis rond Earnewâld', maar hier met al dat jonge leven lijkt het passender om over 'de tango des levens' te spreken.

Door het natte veengebied van het Wikeslân volgen we de rode paaltjesroute, nu eens over lange vlonders, dan weer via de paden over lichtverende veengrond. Ter hoogte van het Skûtsjemuseum komen we weer op de doorgaande weg naar Earnewâld. We wandelen naar ons eindpunt in Earnewâld, waar we vanmorgen onze auto parkeerden. Daarna halen we de andere auto weer uit Veenwouden. Het is een tamelijk warme dag, met een aangenaam verfrissende wind. De route van vandaag voerde ons door twee heel verschillende landschappen, namelijk die van het bomenrijke coulissenlandschap tussen Veenwouden en Burgum en de veel opener veenweidegebieden en het veenlandschap tussen Burgum en Earnewâld.

Stienser Gezondheidscentrum bijna klaar

Woensdag 16 februari 2011

Het is een langdurig project geweest, maar het is bijna zover dat de nieuwbouw van het Gezondheidscentrum aan de Griene Leane in Stiens gereed is om in gebruik te worden genomen. In de startfase van projectontwikkeling, vergunningverlening en financiering is ook het geotechnisch veldonderzoek verricht op de bouwkavel. Dat geotechnisch onderzoek vond plaats op 5 mei 2009.

In december 2009 is de bouw van start gegaan. Een voor Stienser begrippen groot en hoog gebouw verrees op de bouwkavel, gelegen op de hoek van de Griene Leane en het Skûtsje. Het hoogste punt werd bereikt; gevierd met een feestje op de bouwplaats. In de Stienser Omroeper werd enige weken geleden melding gemaakt van ook het diepste punt in dit bouwproces. Er werd namelijk meer dan 150 diep geboord om erin te voorzien dat het Gezondheidscentrum binnenkort kan worden verwarmd met aardwarmte.

En nu is het einde van dit bouwproces in zicht. Binnen en buiten wordt nog gewerkt om alles in gereedheid te brengen. Vandaag wordt op het dak gewerkt. Binnen is men onder andere bezig met installatiewerk. De grond rondom het gebouw is inmiddels geëgaliseerd en vorige week is gewerkt aan de bestrating rond het gebouw. Inmiddels zijn ook de bouwhekken verwijderd en wordt rondom de nieuwbouw het resterende bouwmateriaal en bouwmaterieel verwijderd. De oplevering van het gebouw zal binnenkort plaatsvinden en dan kan worden begonnen met de inrichting en opening van het nieuwe Gezondheidscentrum van Stiens.

Tiltsjepaad in Stiens

Woensdag 3 november 2010

Door de Stienser woonwijk het Aldlân loopt de Kletsefeart. Aan de noordzijde van de Kletsefeart ligt de woonstraat Brêgeleane en aan de overzijde van de Kletsefeart liggen de zuidelijke woonstraten Skûtsje en Boeier in elkaars verlengde. Op de plaats waar de Boeier afsplitst van het Skûtsje begint ook het Tiltsjepaad. Dit wandel- en fietspad gaat vanaf hier in noordelijke richting met een houten brug over de Kletsefeart. Als je aan de noordzijde van de Kletsefeart komt, kun je je weg nog vervolgen over het Tiltsjepaad. Je steekt dan namelijk de Brêgeleane over en dan kun je het Tiltsjepaad blijven volgen in noordelijke richting, totdat die eindigt bij de haaks erop liggende woonstraat Mienskar.

De aanduiding Tiltsjepaad kwam al voor in een 19e eeuwse, op verkoop gerichte advertentie. De nabij het toenmalige Aldlân liggende Tiltsjepaad lag indertijd in meer noordelijke richting, dichtbij de Feinsumer Feart, de vaart die vanuit Finkum naar de Dokkumer Ee stroomt.

De aanduiding "tiltsje" is het verkleinwoord van een "tille", wat een eenvoudig, hoog brugje is met aan beide zijden een brugleuning. De houten brug die nu deel uitmaakt van het Tiltsjepaad, is allesbehalve een "tiltsje" en ook geen "tille", maar veel eerder een "brêge", zoals we dat in Fryslân noemen. Bij de huidige omvang van deze brug over de Kletsefeart zou dit Tiltsjepaad dus eigenlijk "Brêgepaad" moeten heten, maar ja, we hebben hier ook al de Brêgeleane en Tiltsjepaad is een meer op historische gronden gewenste aanduiding, die daarmee verwijst naar de historie van deze streek.

Kletsefeart in Stiens

Maandag 27 september 2010

De Kletsefeart is een vaart in de gemeente Leeuwarderadeel. Deze vaart is een betrekkelijk jonge aftakking van de Stienzer Feart. In de negentiger jaren van de vorige eeuw is de Kletsefeart gegraven om voor de nieuwbouwwijk Aldlân in Stiens ook meer wonen aan het water mogelijk te maken. Vanuit de Kletsefeart kun je de Stienzer Feart bevaren in de richting van het dorpscentrum, maar je kunt de Stienzer Feart ook in oostelijke richting bevaren, om zo naar de Dokkumer Ie te gaan. Zo heeft de Kletsefeart dus een open vaarverbinding met de Dokkumer Ie.

Een groot aantal Stienser woningen aan de Helling, de Brêgeleane, het Skûtsje, de Aak en de Boeier hebben hun tuin aan de Kletsefeart gelegen. Langs de oever liggen dan ook veel bootjes van de eigenaren van de aanliggende woningen. De vaart is in de zomer een geliefde plek om in te zwemmen, te vissen of op te spelevaren. In de winter wordt er volop op geschaatst als de dikte van het natuurijs dat toelaat. Kortom, veel vertier voor jong en oud.

Daarnaast wordt de Kletsefeart eenmaal per jaar ook gebruikt voor de “Triathlon Friesland”. En in november hangen de oevers vol vlaggen en ballonnen, want dan komt Sinterklaas met zijn Zwarte Pieten vanuit de Stienzer Feart de Kletsefeart in gevaren om door de aanwonenden en de grote schare Stienser belangstellenden hartelijk welkom te worden geheten tijdens de officiële intocht van Sinterklaas in Stiens. Dan meert Sinterklaas aan in de Kletsefeart ter hoogte van de Griene Leane.

Al jaren bestaan er in de gemeente Leeuwarderadeel serieuze plannen om de Kletsefeart nog door te trekken naar de Feinsumer Feart. Als dat zou gebeuren, levert dat voor vaargasten vanuit Stiens en omgeving een vaarrondje op van zo’n 13 kilometer. Dan kun je vanuit Stiens via de Kletsefeart en de Feinsumer Feart naar Bartlehiem, om daar over de Dokkumer Ie via Wijns de Stienzer Feart in te varen. Dan vaar je door de Stienzer Feart via Britsum in de richting van Stiens, om uiteindelijk weer via de Kletsefeart in de wijk Aldlân van Stiens te arriveren. Wie weet zal dit ooit werkelijkheid worden.

Stiens wordt dan ook voor het doorgaande vaarpubliek een aantrekkelijke aanlegplaats, want Stiens heeft uitgebreide boodschap- en winkelvoorzieningen, je wandelt in elke minuten naar het zwembad met binnen- en buitenbad en de mogelijkheid zou dan bestaan om bijvoorbeeld ook bij kinderboerderij Doniastate af te meren om een bezoek te brengen aan deze kinderboerderij met haar bijbehorende voorzieningen.

Welbeschouwd zou de Kletsefeart eigenlijk geschreven moeten worden als: Kletse Feart. Maar aangezien de gemeenteraad van Leeuwarderadeel op 21 december 1995 de naam heeft vastgesteld als Kletsefeart, hanteren we in alle officiële documenten de aaneengeschreven waternaam "Kletsefeart".

Bartenspaad in Stiens

Zaterdag 11 september 2010

Het Bartenspaad is een straat in de woonwijk It Aldlân te Stiens. Het is het wandel- en fietspad waarmee je ten westen van het Skûtsje met een houten brug de Kletsefeart kunt oversteken om aan de oostzijde op de Brêgeleane te komen.

De straatnaam verwijst naar een voormalig voetpad dat vroeger op de Trijehoeksdyk uit kwam. Ter hoogte van de wijk Aldlân liep de Bartensfeart vroeger aan de noordzijde parallel aan de Trijehoeksdyk. Een deel van die oude Bartensfeart is tegenwoordig nog aanwezig.

Een "barte" is een verplaatsbare houten brug zonder leuningen, die in principe over smal vaarwater lag. Als er dan een schip door de vaart voer, kon de barte aan de kant worden geschoven om het schip door te laten varen. Deze eenvoudige, smalle brug bestond doorgaans uit twee houten leggers waarop de planken waren bevestigd. In het Fries wordt zo'n klein brugdek ook wel "tilbarte" of "strykbarte brêge" genoemd. Het woord "til(le)" is de aanduiding voor een platte brug en het woord "strykbarte" geeft aan dat het brugdek doorgaans over enkele rechtop in het water staande palen werd geschoven. Deze palen vormden de smalle pijlers onder de "strykbarte brêge". Schepen konden tussen de palen door varen.

In een ander verband wordt het woord "barte" ook wel gebruikt. Als veevervoerders bijvoorbeeld koeien wilden laden in een schip of in een veewagen, gebruikten zij ook een barte als loopplank, waarover het vee dan in het schip of in de veewagen kon komen.

Skûtsje in Stiens

Zondag 5 september 2010

Het Skûtsje is een straat in de woonwijk It Aldlân te Stiens. Het is de ringweg op het grote schiereiland van het Aldlân dat aan drie van de vier buitenranden wordt omringd door de Kletsefeart, en dat alleen aan de westzijde door vasteland is verbonden met Stiens. De Aak, de Helling, de Tsjalk en de Boeier zijn met de auto alleen via het Skûtsje toegankelijk. Dat is een betrekkelijk riskante verkeersconstructie, want ook bij een calamiteit zijn al deze woonstraten alleen via het Skûtsje vanaf de Griene Leane voor hulpverleningsvoertuigen bereikbaar.

De scheepsnaam "Skûtsje" is de Friese naam voor een tjalkachtig zeilschip, dat bestemd was voor de vrachtvaart. Ze zijn vooral in Fryslân gebouwd voor gebruik op de noordelijke binnenwateren. Oorspronkelijk was het de naam voor een veerschip. Skûtsjes onderhielden doorgaans een vaste vrachtdienst tussen enerzijds een dorp of stad van herkomst en anderszijds een bepaalde stad of een aantal steden waar belangrijke handelsmarkten waren, zoals bijvoorbeeld Leeuwarden, Sneek en Bolsward.

Na 1900 werden de aanvankelijk nog kleine en oude skûtsjes langer gebouwd. Zo konden ze aan de ene kant meer vracht meenemen en aan de andere kant werden ze voorzien van een vast achterdek, een tjalkenroer en een platte luikenkap. Daarmee was de nieuwe generatie skûtsjes geboren. Mijn overgrootouders (familie Brouwer) van moeders zijde waren skûtsjeschippers. Zij hebben op de scheepswerf van Van der Werf te Buitenstvallaat nabij Drachten indertijd een nieuw skûtsje laten bouwen en gaven het de naam "Eben-Haëzer", ofwel: tot hiertoe heeft de Heer ons geholpen. Bij haar leven vertelde mijn bep (grootmoeder) me regelmatig over haar kinderjaren op hun skûtsje.

Vergeleken met tjalken zijn skûtsjes langer en smaller. Van 1889-1933 zijn skûtsjes met name van staalijzer gebouwd en ingezet voor de beurtvaart en vrachtvaart op vaarten, kanalen en op de grote meren in de Friese Zuidwesthoek. Ook op de Zuiderzee werd met skûtsjes gevaren. Na ongeveer 1950 zijn veel skûtsjes tot plezierjacht verbouwd door de platte luikenkap te vervangen door een kajuitopbouw. Al jarenlang zijn de skûtsjes ook in trek als wedstrijdschip bij het in Fryslân in de zomer jaarlijks gehouden "Skûtsjesilen".

Aak in Stiens

Zondag 13 juni 2010

De Aak is een straat in de woonwijk It Aldlân te Stiens. Deze straat is één van de kleinste woonstraten van Stiens. Aan weerszijden van deze straat staan zes woningen, waarvan twee aan de noordzijde van de Kletsefeart, waarvan één de huisartspraktijk van dokter Woudstra is.

De hoofdtoegang ligt aan de oostzijde als aansluiting op het Skûtsje (de straat die als het ware een ring vormt door de hele woonwijk) en aan de westzijde is de Aak met een fietspad en een naastliggend voetpad verbonden met de kruisende Griene Leane en met de in het verlengde liggende Pim Mulierwei. De woningen staan aan de noordzijde en aan de zuidzijde langs deze voor auto’s doodlopende straat.

Een aak is meestal een groot vaartuig zonder steven, dat veelal gemaakt is voor vervoer op binnenwater en op de grote rivieren. In Friesland daarentegen is een aak doorgaans een klein roeivaartuig of zeilvaartuig, oorspronkelijk voor de visserij bedoeld. Je herkent de aak aan de platte bodem, die zowel voor als achter omhoog is gebogen en die in die buiging nauwelijks smaller wordt. Het zijn betrekkelijk lange vaartuigen met een brede boeg.

De aak is in haar oorspronkelijk vorm niet geschikt om op te wonen, maar de onderbouw van de uit de vaart genomen aken werd later wel gebruikt om ze op te bouwen tot woonboot en later ook als basis voor pleziervaartuigen.

Bouw van het Gezondheidscentrum in Stiens is gestart

Zondag 6 december 2009

Na een lange voorbereidingsperiode is de bouw van het Gezondheidscentrum in Stiens afgelopen week gestart. De ontwerpfase van architectenburo Zijlstra, de inspraakprocedure met de omwonenden, de ontwikkelfase en de eerste voorbereidingen van de nieuwbouw zijn achter de rug (zie ook mijn weblogbericht van 5 mei 2009). Vorige week is het bouwhekwerk geplaatst, zijn de informatieborden en vlaggen van de bouwers opgericht en zijn de eerste piketpalen de grond in gegaan.

Het Gezondheidscentrum in het Stienser Aldlân op de hoek van de Griene Leane en het Skûtsje is een gemeenschappelijke initiatief van de Stienser apotheker, van Bakker Training & (fysio)Therapie, van Huisartsenpraktijk Heuberger en van de Verloskundigenpraktijk Stiens. Het Stienser bouwbedrijf Bijland Bouw BV en bouwbedrijf Lont uit Sint-Annaparochie zullen dit medisch centrum gezamenlijk bouwen.

Geotechnisch veldonderzoek voor Gezondheidscentrum Stiens

Dinsdag 5 mei 2009

Stiens krijgt in het Aldlân op het hoekperceel van de Griene Leane en het Skûtsje een nieuw Gezondheidscentrum. Het wordt een verzamelgebouw waarin in elk geval een huisartsenpraktijk, een apotheek en een fysiotherapeut zich gaan vestigen. De bouw van zo'n centrum vergt een lange adem, want voorafgaand moet goed worden nagedacht over de bedrijfsfilosofie, over ruimtelijke en bouwtechnische aspecten en over financiering en exploitatie. Stapje voor stapje komt de bouw dichterbij. Vanmorgen vindt het geotechnisch veldonderzoek door Wiertsema & Partners plaats.

Middels geavanceerde apparatuur wordt de bodem onderzocht om een veelheid aan gegevens over de bodem vast te stellen. De uitvoering van dergelijke sonderingen en boringen is veelal de eerste te zetten stap bij een bodemonderzoek. Geotechnisch veldonderzoek wordt verricht om de eigenschappen van de bodem in kaart te brengen. Kennis omtrent de bodemeigenschappen is onder andere belangrijk bij de bepaling van het te kiezen funderingstype bij dit Stienser nieuwbouwproject.