Bestuur Stichting Jabikspaad Fryslan in Sint Jabik

Dinsdag 2 april 2013 

Links de Jabikspaad-wulk als richtingwijzer bij Dekema State in Jelsum

 













Klaar voor het wandelseizoen
Het bestuur van de Stichting Jabikspaad Fryslân komt vanavond voor haar bestuursvergadering bijeen in de Jacobshoeve te Sint-Jacobiparochie. In het afgelopen winterseizoen zijn we als bestuur regelmatig bijeen geweest om het beheer van deze Fries-Overijsselse pelgrimsroute van het Jabikspaad zo optimaal mogelijk uit te voeren. Zo langzamerhand merken we dan toch dat de lente qua temperatuur en weer in aantocht is, dus het wandelseizoen zal op korte termijn - met ook alle komende feestdagen in zicht - op grote schaal van start gaan. Het Jabikspaad is daar klaar voor, dus laat alle wandelaars en fietsers maar komen! Vanavond zullen we een aantal langer lopende bestuurszaken afwikkelen, en tevens enkele nieuwe items agenderen.

Zomerexpositie 2014
Eerst besteden we aandacht aan de start van een nieuw project. Samen met het Nederlands Genootschap van Sint Jacob, de vrijwilligers van het Pelgrimsinformatiecentrum in De Groate Kerk en met Stichting De Groate Kerk gaan we deze maand van start om de Zomerexpositie 2014 voor te bereiden, die in de zomermaanden van 2014 zal worden georganiseerd in De Groate Kerk van Sint-Jacobiparochie. We behandelen enkele mogelijke thema's, bijpassend expositiemateriaal en denken na of het wenselijk is om wellicht qua expositie-afstemming met een tentoonstellingspartner elders in de provincie Fryslân samen te werken.
Voorts onderzoeken we of het mogelijk is om aan te sluiten bij een nieuw project, dat zich gaat richten op de openstelling van kerkgebouwen in het noordnederlandse Waddengebied, waarin ook De Groate Kerk staat, waarin ons Pelgrimsinformatiecentrum Sint Jacob is gevestigd.

Promotie van het Jabikspaad
Een punt dat op dit moment en in de nabije toekomst veel aandacht van ons zal vragen, is de promotie van het Jabikspaad. We willen in de komende vergaderingen nadrukkelijk aandacht besteden aan zaken als een nieuwe website, een nieuwe editie van onze Nieuwsbrief, de productie van een poster, het laten drukken van visitekaartjes en de uitgave van een nieuwe flyer; alles bedoeld om het Jabikspaad te promoten om voortdurend weer nieuwe wandelaars en/of fietser te interesseren en te motiveren om het Jabikspaad te bewandelen of te fietsen.
We besteden vanavond tevens aandacht aan onze Jabikspaad-stempels, die worden beheerd door zo'n 80 stempelposthouders langs het Jabikspaad. Steeds moeten we oog houden voor het beëindigen van stempelposten, het optimaal functioneren van bestaande stempelposten en het onderzoeken of we nog uitbreidings- en vervangingsmogelijkheden zien voor een eventueel nieuwe stempelpost, zoals wellicht bij Dekema State in Jelsum.

Lanterfanten over Route 4.1 van Leeuwarden > Dokkumer Ee > Stiens > Leeuwarden

Paasmaandag 1 april 2013 

Boerderij aan de Wurgedyk bij het jaagpad van de Dokkumer Ee

Start en finish in Stiens
Vanmorgen ligt overal nog een dun laagje sneeuw en rijp, maar de nog laag staande voorjaarszon schijnt rond 8.00 uur al volop. Het belooft een prachtige mooi weer-wandeldag te worden, dus Durkje en ik besluiten de eerste route van het vierde deeltje van de wandelserie 'Friesland voor lanterfanters' te gaan lopen. De routebeschrijving begint in Leeuwarden op de Kenniscampus Leeuwarden en leidt je via de Dokkumer Ee naar Stiens, om dan langs en via de zuidelijker dorpen van Leeuwarderadeel naar Leeuwarden terug te gaan. Omdat het een wandelrondje is, kun je overal op de route beginnen, om de hele route te bewandelen. Daarom beginnen wij vanmorgen om 9.30 uur gemakshalve op het Mierepaad bij kinderboerderij Doniastate in Stiens, vlakbij ons huis in het Stienser Aldlân. De ronde die we vandaag gaan wandelen, is 22 kilometer lang; voor ons betekent dat 4,5 uur wandelen.

Stiens en Koarnjum
Over de Trijehoeksdyk komen we Stiens binnen. Langs de Kletsefeart lopen we om het volkstuincomplex heen, om daar via de brug van de Griene Leane de Stienser Feart over te steken. Over de Menno van Coehoornwei lopen we naar de spoorbaan van het voormalige Dockumer Lokaeltsje. Vanaf de Menno van Coehoornwei kun je nu schitterend over de voormalige spoorbaan in zuidelijke richting wandelen. Doordat in 2011 de rails en de bielzen van de oude spoorlijn zijn weggehaald, is in de loop van de afgelopen twee jaren een mooi wandelpad ontstaan over 'de âlde spoardyk'. We kunnen helaas niet verder over de spoordijk dan tot Koarnjum/Jelsum, want ook de spoorbrug over de Cornjumervaart is helaas weggehaald. Langs de Koarnjumer/Jelsumer voetbalvelden lopen we naar de bebouwde kom van Jelsum.

Jelsum en Leeuwarden
Via It Paradys gaan we verder naar Dekema State in Jelsum. Ten zuiden van Jelsum lopen we langs Haskera Zathe over het smalle Jelsumer Binnenpaad naar het Leeuwarder Bos; dit is ook een deel van  het Jabikspaad. Nabij Taniaburg passeren we vier Blauwe Reigers, die in een rechthoek in het veld staan, als waren het grensrechters op de hoekpunten van een voetbalveld. Verderop graast een kudde Schotse Hooglanders, dik in hun bruine wintervacht.
Door Bilgaard lopen we richting Kenniscampus Leeuwarden, om over de Dammelaan naar de Eebrug te kunnen lopen. Bij de Eebrug gaan we via de westelijke oever langs de Dokkumer Ee in noordelijke richting.

Snakkeburen en Lekkum
Ter hoogte van Snakkerburen nemen we een rust- en etenspauze op een zitbankje vol op de zon aan de Dokkumer Ee. Aan de overzijde van het water ligt Snakkerburen.
Langs het Havankpark en de woonarken van De Boeg komen we weer bij de Dokkumer Ee. We lopen dan over het geasfalteerde wandel-fietspad langs de Dokkumer Ee, over het oude jaagpad. We passeren daarbij ook het dorpje Lekkum, dat eveneens aan de andere zijde van de Dokkumer Ee ligt. Bebouwing aan de westzijde van de Dokkumer Ee is er op dit deel nauwelijks. We gaan via een 'heechhout' over de Jelsumervaart.

Wyns en Tichelwurk
Het eerste dorpje dat we via dit jaagpad passeren, is Wyns. Ook hier ligt de bebouwing voor het grootste deel aan de overzijde van de Dokkumer Ee. Er is wel een veerpont, de 'Wynser Oerset', waarmee je vanaf Pasen in de weekends de Dokkumer Ee kun oversteken.
Na zo'n zes kilometer ten noorden van Leeuwarden wandelen langs de Dokkumer Ee, komen we aan in Tichelwurk, de locatie waar vroeger een oude steenfabriek heeft gestaan, die indertijd in het onderhoud voorzag van zo'n dertig bewoners alhier.
Ook Tichelwurk passeren we, en weer gaat het verder langs de Dokkumer Ee. Er ligt nog dun ijs op de sloten en in de Dokkumer Ee drijven grote clusters dunne ijsschotsen in zuidelijke richting. Een prachtig gezicht, zo op de volle voorjaarszon.

Stienser Aldlân
Ter hoogte van de oude boerderij op de kruising van de Wurgedyk en de Dokkumer Ee, verlaten we de Dokkumer Ee, om vanaf hier in westelijke richting het Stienser Aldlân in te wandelen, over de Wurgedyk. Twee witte zwanen ploegen naast ons diep in de ondergrond van een ondiepe slootbodem, op zoek naar enig voedsel. Als we er langs lopen, zetten ze hun vleugels hoog op, ten teken dat we vooral niet dichterbij hen moeten komen. We passeren de afslag naar de Wide Mar, waar de vogelkijkhut staat.
Op de volgende splitsing gaan we rechtsaf verder over de Griene Dyk, een door het landschap kronkelende middeleeuwse waterkering. Via de Harnsterdyk passeren we,  in de richting van Stiens wandelend, de Swaarder terp, Horne Zathe en de Wurge.
Het grote parkeerterrein van de kinderboerderij Doniastate onder de rook van Stiens is nagenoeg vol. Dit mooie weer betekent ook een topdag voor de grote en kleine bezoekers van onze prachtige kinderboerderij. Zo biedt het mooi zonnige voorjaarsweer van deze Paasmaandag voor velen de aanleiding om lekker te genieten van een dagje buiten zijn.

Stedpaed

Zondag 15 januari 2012

Omslag van de wandelgids Stedpaed

Wandeldag
Een periode van veel en harde wind, storm en regen hebben we achter de rug. Voor vandaag wordt aangenaam weer voorspeld: flinke zonnige perioden halverwege de dag. Durkje en ik besluiten om vandaag weer eens te gaan wandelen. Gezien de grote hoeveelheid neerslag van de afgelopen weken en de wateroverlast van de afgelopen dagen, kiezen we ervoor een pad te bewandelen dat het hele jaar door goed bewandeld kan worden, te weten het Stedpaed.

Wandelgids
In het jaar 2010 heeft de 'Vereniging Plaatselijk Belang Stiens' een wandelgids van het Stedpaed uitgegeven. De Stienser Durk Reitsma zorgde voor de teksten, mijn ex-CHN-collega Gryt Elzinga-Kooistra zorgde voor de tekstverwerking en onze Stienser wijkmedebewoner Jaap Bams zorgde voor de opmaak, de foto's en het tekenwerk van de wandelgids van het Stedpaed. De routegids is in meerkleurendruk gemaakt, waarbij de gekleurde teksten behoren bij dezelfde kleuren op de routekaarten.

Stedpaed
Het Stedpaed is het pad van en naar de stad Leeuwarden. Het eeuwenoude Stedpaed was vroeger een belangrijke verbindingsweg tussen Leeuwarden en de ten noorden van de stad geleden dorpjes, buurtschappen, stinzen en states. De huidige wandelroute van het Stedpaed gaat zoveel mogelijk - waar dat nog kan - over het voormalige tracé van dit oude Noordfriese pad. De route begint bij de Noorderbrug in Leeuwarden en eindigt bij De Loane in Hijum. Deze route is ongeveer 12 kilometer lang, dus zo'n 3 uren gaans.

Bij de Oude Noorderbegraafplaats

Leeuwarden
We parkeren de auto achter Camstraburen en beginnen onze dagtocht bij de Noorderbrug (Anno 1938) in Leeuwarden. Het is letterlijk klokslag 10.30 uur, want we horen verderop een kerkklok het halfuur aankondigen. Vanaf deze brug over de uit 1494 daterende Noorderstadsgracht wandelen we over de Spanjaardslaan naar de Jelsumerstraat. In het Rengerspark zien we al de eerste krokussen en sneeuwklokjes bloeien in de heerlijk warme winterzon. Een fikse boomzwam parasiteert hier op de dikke boomstam van een oude parkboom. We passeren langs de Oude Meer de Oude Noorderbegraafplaats en de Joodse begraafplaats.

Jelsumer Binnenpaed
Bij zwembad De Blauwe Golf steken we de Dammelaan over, om vervolgens ten noorden van de Dammelaan naar de Tylkedam te gaan. Als we op het oude Jelsumer Binnenpad komen, steken we de Kalkvaart (ofwel het Kalkenendje) over om dan achter de studentenhuisvesting van de oude legerkazerne naar de Vierhuisterweg te lopen. We gaan verder over het Jelsumer Binnenpaed, over het smalle betonpad door de weilanden, gelegen ten oosten van het Leeuwarder Bos. Inmiddels lopen we ook op het tracé van het Jabikspaad; de bewegwijzering met de Friese Jacobsschelp (de wulk) valt hier duidelijk op. Bij het Sylsterhout steken we de Jelsumer Feart over en dan komen we uiteindelijk bij de boerderij Haskerastate op de Haskedyk, vanwaar we over de Dekemawei richting Jelsum lopen.

Martenastate in Koarnjum

Jelsum en Koarnjum
Via de Finsterbuorren en de Griene Singel lopen we naar Dekemastate. Langs en voorbij de westelijke ringmuur (it Skytsingeltsje) van Dekemastate komen we Op 'e terp van Jelsum. Via De Lange Jammer, de Skierhústerwei en de Bendyk lopen we van Jelsum naar Koarnjum. We verlaten de Martenawei en gaan dan door de Bokkestege, over het Tsjerkepaed langs het ijsbaanterrein, over De Wier en door de Swarte Singel naar Martenastate.

Britsum en Stiens
Over de Joussenswei lopen we van Koarnjum naar Britsum. Halverwege deze weg steken we het voormalige vaarwater van de Jousen over. In Britsum lopen we over het Stedpaed, op de plaats waar dit eeuwenoude pad de naamgever is geworden van de doorgaande weg door Britsum. We verlaten Britsum over de Menno van Coehoornwei, de weg die naar de hier in Britsum geboren vestingbouwer Menno van Coehoorn is genoemd. Via de brug van de Griene Leane steken we de Stienzer Feart over en dan lopen we tussen de Stienser Feart en de Stienser volkstuinen over het schelpenpad naar de kruising van de Stienser Feart en de Kletsefeart. Op deze driesprong pauzeren we op een bankje, met uitzicht over het water en op Britsum, aan de andere zijde van de Stienzer Feart.

Truerd en Hoarne
Na onze rustpauze lopen we langs de Kletsefeart in de richting van onze woonwijk Aldlân in Stiens. Dan verlaten we het Jabikspaad. We steken namelijk de Kletsefeart over en gaan over de Trijehoeksdyk naar het Mierepaed, in de richting van kinderboerderij Doniastate. Bij deze kinderboerderij kruisen we de Truerderdyk, om vervolgens over de Harnsterdyk vanuit het buurtschap Truerd via het buurtschap Hoarne naar het buurtschap Swaerd (ofwel Swaerderterp) te lopen. Bij Hoarne steken we de Wurge Feart over.

Swaerd en Poelhúzen
Vanuit Swaerd lopen we over de Poeldyk naar de Poelhústerbrêge, waar we de Feinsumer Feart oversteken. Langs de vaartswal staan enkele graafmachines, waarmee men momenteel de Feinsumer Feart uitdiept, teneinde de Elfstedenvaarroute weer optimaal bevaarbaar te maken in de richting van de Dokkumer Ee. We arriveren in het buurtschap Poelhúzen, voorheen het middeleeuwse Herum, waar vroeger een uithof van het Friese klooster Mariëngaarde stond.

Feinsum en Hijum
Voorbij Poelhúzen steken we de Brédyk (de weg van Leeuwarden naar Holwerd) over en lopen we verder in westelijke richting over de Iestdyk. Ter hoogte van het zuidelijker gelegen Feinsum gaan we in noordelijke richting over een smal wandel- en fietspad tussen de velden en akkers door naar onze bestemming in Hijum. We bellen Pieter (als we hier op het Binnenpaed lopen), die ons vanuit Stiens met de auto uit Hijum haalt.
We hebben vandaag schitterend wandelweer. Bijna geen wind, lichtbewolkt en een heerlijk warme zon vanuit het zuiden. De vrolijke zonnestralen beschijnen hier het prachtige kleilandschap van de opgebilde en ingepolderde velden en akkers, waar eeuwen geleden nog de voormalige Middelzee bij eb en vloed stroomde.

Route 1 & 12 van "Leeuwarden. Natuurlijk!"

Vrijdag 20 juni 2008

Afgelopen zondag kreeg ik in het kader van Vaderdag de recent gepubliceerde wandelgids "Leeuwarden. Natuurlijk", geschreven door Anneke Oosterman, de moeder van een collega van Durkje. Daarin staan 12 wandelingen van elk 8, 9 of 10 kilometer in en rond Leeuwarden.

Omdat het vandaag de eerste van de twee Open Dagen van Vliegbasis Leeuwarden is, besluiten Durkje en ik twee van de twaalf routes te wandelen die nabij het vliegveld liggen; zo kunnen we tijdens het wandelen ook de vliegshow voor een deel zien. We kiezen de combinatie van route 1 (Leeuwarder Bos en Dekemastate) en route 12 (Park en stadsroute) over een afstand van 8 + 8 = 16 kilometer.

Eerst op de fiets van Stiens naar Jelsum. Vanaf Dekemastate wandelen we over de Haskedyk en de Vierhuisterweg naar Snakkebuorren aan de Dokkumer Ee. Dan door de Heemtuin van Bilgaard en daarna aan weerszijden van de Dokkumer Ee in zuidelijke richting, waar we op een gegeven moment vanaf het Peterseliewaltje over de Dokkumer Ee zicht op Stenden hogeschool hebben. Daarna dwars door de oude binnenstad, langs de Grote Kerk, over de Nieuwstad naar het NS-station, waar we op het terras van Van Buren (Oranjehotel) even pauzeren.

Na deze break gaan we over de Prins Hendrikbrug, steeds langs het water, over de Willemskade, over de Noorderplantage, door de Prinsentuin, om aan de overzijde van de Noorderbrug door het Rengerspark en langs de Kinderboerderij weer in Bilgaard te komen.

En dan tenslotte ten noorden van Leeuwarden door het Leeuwarder Bos, langs Camping Taniaburg over het Jelsumerbinnenpad weer naar ons eindpunt bij Dekemastate in Jelsum.

Ondertussen zien we een grote variëteit aan vliegtuigen en helicopters in de lucht, die met hun capriolen de vliegshow op deze zonnige dag voor de duizenden bezoekers tot een succes maken. Op het moment dat we Stiens weer binnenfietsen, scheert een gevechtsvliegtuig met oorverdovend geluid in een scherpe bocht en met verrassend hoge snelheid over ons heen.