Zevenwoudenpad

Zaterdag 28 januari 2012

Wandelgids Zevenwoudenpad

Zevenwoudenpad
Het Zevenwoudenpad is het langeafstandswandelpad (LAW 1-1) van het Friese Lauwersoog naar het Overijsselse Steenwijk, over een afstand van 155 kilometer. Dit LAW is - zoals te doen gebruikelijk - met de horizontale wit-rode strepen in beide richtingen gemarkeerd, zodat je als wandelaar met een duidelijke bewegwijzering zowel noord>zuid als zuid>noord kunt lopen. Het Zevenwoudenpad is goed beschreven in de wandelgids ‘Zevenwoudenpad’, met als onderschrift ‘Wandelen door het oosten van Friesland’.

Friese Woudenpad
In oktober 2010 heeft het Zevenwoudenpad een nieuwe naam gekregen. Het wandelpad loopt langs het Nationaal Park Lauwersmeer, de Friese Wouden, het Drents-Friese Wold en de Weerribben. De naam ‘Zevenwoudenpad’ is inmiddels vervangen door de nieuwe naam: ‘Friese Woudenpad’. Een nieuwe wandelgids is daartoe gepubliceerd. In de periode van december 2007 tot en met maart 2008 hebben Durkje en ik dit pad bewandeld, dus in de periode dat het pad nog Zevenwoudenpad werd genoemd. Om die reden gebruik ik hier nog de oude naam ‘Zevenwoudenpad’.

Van Lauwersoog naar Steenwijk
Het pad begint bij de Waddenzee in het open Friese zeeklei-landschap. Ten zuiden van de Friese Elfsteden-stad Dokkum verandert het landschap aanmerkelijk. Je komt voorbij Dokkum in de Dokkumer Wouden, bekend om haar lintbebouwing met smalle, langgerekte kavels, die zijn afgezet met elzenhagen, de zogenoemde ‘beamwâllen’. Ten zuidoosten van Drachten kom je op de zandruggen, waar de riviertjes Koningsdiep, Tjonger en Linde doorheen stromen. Hier beginnen ook de bossen, de heidevelden en de open beekdalen. Het laatste traject tot aan Steenwijk is een bijzonder fraai stuk; vanuit Fryslân door het karakteristieke esdorpenlandschap van Zuidwest-Drenthe naar het Overijsselse Steenwijk.

Varianten
Het Zevenwoudenpad kent de volgende twee varianten:

• Ten noorden van Holwerd kun je vanaf het Friese Kustpad (LAW 5-4) in zuidelijke richting naar Dokkum lopen. Vanuit Dokkum volg je dan de standaaardroute van het Zevenwoudenpad in zuidelijk richting. Maar je kunt ook een ronde door noordoost-Fryslân wandelen, door het Zevenwoudenpad op de gebruikelijke plaats bij Lauwersoog te beginnen, om vervolgens over het Zevenwoudenpad via Dokkumer Nieuwe Zijlen naar Dokkum te wandelen, waar je het Zevenwoudenpad verlaat, om eerst in noordelijke richting over het alternatieve tracé naar Holwerd te lopen, waarna je in oostelijke richting over het Friese Kustpad terug kunt wandelen naar Lauwersoog.
• De tweede variant begint ten zuiden van Ureterp. Je kunt vanaf de splitsing de oostroute naar de Tjonger lopen langs Donkerbroek en/of vanaf die splitsing de westroute naar de Tjonger nemen via Beetsterzwaag. Durkje en ik hebben zowel deze oostroute als ook de westroute gelopen.

175 kilometer in 8 wandeldagen
We hebben het Zevenwoudenpad in de volgende trajecten bewandeld:

1. Van Lauwersoog naar Dokkumer Nieuwe Zijlen op 22 december 2007; 15,5 km;
2. Van Dokkumer Nieuwe Zijlen naar Broeksterwoude op 24 december 2007; 20 km;
3. Van Broeksterwoude naar Eastermar op 3 februari 2008; 20 km;
4. Van Eastermar naar Drachtstercompagnie op 9 februari 2008; 24 km;
5. Van Drachtstercompagnie via de Westroute-variant naar Hoornsterzwaag op 10 februari 2008; 24 km;
6. Van Drachtstercompagnie via de Oostroute-variant naar Hoornsterzwaag op 24 februari 2008; 22,5 km;
7. Van Hoornsterzwaag naar Vledder op 25 februari 2008; 24 km;
8. Van Vledder naar Steenwijk op 28 maart 2008; 25 km.

Friesland voor lanterfanters - deel 2

Dinsdag 1 november 2011

Wandelen is populair
Langeafstandswandelen is momenteel in. Wandeltochten als de Slachtemarathon, de Kennedymars en de Pink Ribbonwandeltocht van de Stichting Bewegen voor Overleven trekken grote aantallen wandelaars. De wandelroutes van de bekende wandelpaden zoals het Pieterpad en het Fries-Overijsselse Jabikspaad genieten een grote naamsbekendheid en bieden steeds meer wandelaars aangename wandelingen. Wandelen in groepen, in tweetallen en individueel wint aan populariteit.

Wandelserie voor lanterfanters
Op die golf beweegt natuurjournalist Fokko Bosker mee. Bosker schreef inmiddels vier wandelgidsen voor gevarieerde wandelroutes door de provincie Fryslân. De serie van de eerste drie wandelrouteboekjes is uitgegeven met als titel: 'Friesland voor lanterfanters; een voetreis door natuurlijk Friesland in dertig dagen'. De daaraan toegevoegde vierde routegids kreeg als ondertitel: 'een voetreis rond natuurljk Leeuwarden in 10 dagen'. Dit vierde deel verscheen vorig jaar. De eerste drie deeltjes kwamen in het jaar 2007 uit.

Deel 2
Inmiddels hebben Durkje en ik de tien wandelingen van het tweede deel van deze wandelserie gelopen. Het tweede deel van 'Friesland voor lanterfanters' biedt tien dagmarsen door mooie dorpen en landschappen in de Friese Wouden en in zuidoost-Fryslân. Je dwaalt over ruige heide- en zandgronden langs de Fries-Drentse provinciegrens. Je gaat over wandelpaden door de natte moerassen van de Rottige Meente en krijgt volop gelegenheid om wandelend kennis te maken met de Lindevallei en de Tjongervallei.

Achtergrondinformatie
Elke dagwandeling heeft een thema. De routes worden beknopt beschreven en in grote lijnen met een globale wegenkaart ondersteund. De wandelroutes zijn helaas niet bewegwijzerd, hetgeen het niet gemakkelijk maakt om de route exact volgens beschrijving en kaart te bewandelen. Fokko heeft bij elke wandelroute ook enige achtergrondinformatie geschreven, met informatie over bijvoorbeeld natuur & landschap, flora & fauna, cultuur & geschiedenis, gehuchten & dorpen, wonen & werken, bewoners en toeristen, waterwegen en monumenten; nu eens kritisch, dan weer lyrisch.

Oost-Friesland
Deel twee laat je een grillige lus door Fryslân lopen, van Buitenpost, via Appelscha, Ossenzijl, Heerenveen, Jubbega, Oudega, Burgum en Veenwouden weer terug naar Buitenpost. De wandelingen hebben een gemiddelde afstand van 26,7 kilometer, variërend van 24 tot 30 kilometer per dag, in totaal dus 267 kilometer.

Tien wandelroutes
Op onderstaande data bewandelden en beschreven (zie onderstaande weblinks) Durkje en ik de volgende tien routes van deze wandelgids:
1. Op 17 oktober 2010 van Buitenpost naar Drachtstercompagnie, 26 kilometer;
2. Op 26 juni 2011 van Drachtstercompagnie naar Haulerwijk, 28 kilometer;
3. Op 18 april 2010 van Haulerwijk naar Appelscha, 25 kilometer;
4. Op 5 augustus 2009 van Appelscha naar Noordwolde, 26 kilometer;
5. Op 6 augustus 2009 van Noordwolde naar Ossenzijl, 28 kilometer;
6. Op 7 augustus 2009 van Ossenzijl naar Mildam, 28 kilometer;
7. Op 25 april 2010 van Mildam naar Jubbega, 26 kilometer;
8. Op 14 mei 2010 van Jubbega naar Oudega, 26 kilometer;
9. Op 23 mei 2010 van Oudega naar Veenwouden, 24 kilometer;
10. Op 26 september 2010 van Veenwouden naar Buitenpost, 30 kilometer.

Lanterfanten over Route 2.7 van Mildam naar Jubbega

Zondag 25 april 2010

"Een lustoord in de rauwe werkelijkheid" is de titel die auteur Fokko Bosker gaf aan de zevende wandelroute van deel twee van de wandelgidsenserie "Friesland voor lanterfanters". De titel verwijst naar de rijke adel die vroeger vooral 's zomers verbleef in het Friese lustoord Oranjewoud, letterlijk op loopafstand van de arme paupers die als goedkope dagloners nabij Jubbega in turf en veen hun brood verdienden. Beide plaatsen passeren Durkje en ik vandaag op onze 26 kilometer lange wandeling van Mildam - via Oranjewoud - naar Jubbega.

Eerst brengen we de auto naar Jubbega om vervolgens op de fiets van Jubbega naar Mildam te rijden. Vanuit Mildam gaan we in westelijke richting door het bosgebied dat ligt tussen Mildam, Heerenveen en Oranjewoud. In dat Reigerbos passeren we de Prinssenwijk, de Woutersberg, de grafkelder van Van Bienema, Hotel Tjaarda en de Oranjerie. In Oranjewoud drinken we koffie op het buitenterras van Museum Belvédère.

Na deze rustpauze wandelen we in oostelijke richting onder De Knipe door en passeren de dorpen Katlijk en Bontebok. Bij Bontebok staat tegenover de aanlooproute naar Hoog Elten een huisje dat karakteristiek is voor deze streek. In de Friese wouden staan veel oude, kleine boerderijen met een klein voorhuis, een kleine schuur en vaak een kleine aanbouw, in de Friese taal ook wel aangeduid als: "lyts, mar smûk". Veel van die Friese woudhuisjes (in het Fries "wâldhûske" genoemd) zijn meerdere malen uitgebreid, vertimmerd, gerestaureerd en soms ook van allerlei streekvreemde kleuren voorzien. Deze fancy gevelkleuren zorgen in het voorjaar met alle voorjaarsbloemen en bloesem in de bomen voor sprookjesachtige taferelen.

Bij Hoog Elten steken we de Schoterlandseweg over, om vervolgens over de lange Buitenweg onder Nieuwehorne en Oudehorne door te lopen naar het natuurterrein Kiekenberg, dat we doorkruisen. Daarna volgen we eerst het fietspad en later het in het verlengde daarvan liggende voetpad langs de rivier de Tjonger, ook wel Kuinder genoemd. De wandelgids wil ons dan door het natuurreservaat ten noorden van de Tjonger laten lopen, maar het doorkruisen van een niet opengesteld natuurreservaat midden in het broedseizoen lijkt ons geen goed idee, temeer daar de borden de toegang ook onmiskenbaar verbieden. Dat betekent echter wel dat we toch zeker zo'n drie kilometer moeten omlopen om uiteindelijk ten noorden van dit natuurreservaat ons pad te vervolgen naar het kerkje van Schurega.

Weer aan de noordzijde van de Schoterlandseweg gekomen, wandelen we het laatste traject via de Jubbegaastercompagnie naar Jubbega. Het is vandaag een warme dag, maar in Jubbega aangekomen, krijgen we toch op de valreep nog een licht voorjaarsbuitje over ons heen. Al snel schijnt de zon weer en als we even later met de auto bij onze fietsen weer in Mildam arriveren, is het daar tegen zes uur nog steeds zonnig en 21 graden Celcius. Vanwege de autorit, de fietstocht en de lange wandeling was het een dagvullend programma. Qua wandelpaden en natuurschoon is dit een prachtige route, die ons doet beseffen dat dit gebied tussen Heerenveen en Donkerbroek aan weerszijden van de Schoterlandseweg (N380) toch óók een schitterend deel van onze provincie Fryslân is.

Lanterfanten over Route 2.6 van Ossenzijl naar Mildam

Vrijdag 7 augustus 2009

Vandaag is de laatste van onze Friese wandeldriedaagse van deze week. Nogmaals een warme dag, heerlijk om buiten te zijn. Ons doel is om vandaag van Ossenzijl naar Mildam te lopen. Dat is de 28 kilometer lange 6e route van deel 2 van de wandelgids "Friesland voor lanterfanters". Het thema van deze wandeling is: "Friese rivierendelta vanuit vogelperspectief". In grote lijnen gaat deze tocht in noordoostelijke richting door de vogelrijke rivierendelta van de rivieren de Linde en de Tjonger.

Na een prima nachtrust en een stevig ontbijt op de boerderijcamping "De stille verkwikking" verlaten we even na 9.00 uur Ossenzijl over de Linde. Vlakbij Spanga gaan we op het lange Voetpad dat met een grote boog onder het natuurgebied de Rottige Meente door gaat, op het snijvlak tussen natuur- en cultuurgrond. Ter hoogte van Spanga spreken we een medewerker van Staatsbosbeheer, die het Voetpad naar de begraafplaats van Spanga op het eilandje in het laagveenmoeras begaanbaar maakt en houdt. De eeuwenoude begraafplaats met zijn prominente klokkenstoel en bomenring is hier een bijzondere stilteplek.

Het Voetpad brengt ons op een uniek manier langs Scherpenzeel naar Munnekeburen. Ter hoogte van de dorpskerk van Munnekeburen komt net op dat moment dezelfde medewerker van Staatsbosbeheer bij toeval met zijn dienstwagen bij ons langs. Het portierraam gaat open en hij roept ons gekscherend toe dat hij nog even wilde kijken of wij ons wel aan de voorgeschreven route houden. Dat doen we inderdaad, want vanaf hier verlaten we het Voetpad om via diverse soorten paden de Rottige Meente te doorkruisen, eerst in de riching van de Scheene.

Waar we bij de informatiehut de Scheene zullen oversteken, ontmoeten we twee heren en twee dames, zittend aan een picknicktafel. Het zijn (ook) langeafstandswandelaars, die het Zuiderzeepad lopen, dat ons pad hier in de Rottige Meente kruist. We nemen even rustig de tijd voor elkaar om onze wandelervaringen uit te wisselen. Aan de overzijde van de Scheene gaan we - af en toe over houten vlonders - over een zompig pad verder. Hier midden in het natuurreservaat genieten we even later van de repetitie van een gezelschap, dat hier in een grote feesttent deze dagen repeteert voor de binnenkort uit te voeren opera Elektra, georganiseerd door Stichting Spanga, die jaarlijks een opera uitvoert. Dit jaar doet de bekende opera-zangeres Maaike Widdershoven mee. We genieten bij de tent nu alvast van de zang en het pianospel.

Vanaf Nijetrijne lopen we parallel aan de Helomavaart naar Driewegsluis. Daar komen we voor een geopende brug, waar pleziervaartuigen de sluis uit en in varen. We pauzeren hier enige tijd. Dan volgen vele kilometers fietspad door de Lendevallei, langs de rivier de Linde. Eerst langs de zelfbedieningspont die we gisteren bedienden, dan ook nog een deel van het Jabikspaad langs Het Wijde (deel) van de Linde. Voorbij Het Wijde steken we bij het sluiswachtershuis de Linde over om daarna aan de overzijde verder te lopen tot aan de autosnelweg A32. We moeten regelmatig even in de berm van het fietspad lopen, omdat met grote regelmaat fietsers ons inhalen, danwel ons tegemoetkomen. Daarbij is ook een groot aantal deelnemers van het internationaal gezelschap, dat momenteel deelneemt aan de jaarlijkse Internationale Tandemrally, die momenteel vanuit Appelscha wordt georganiseerd. Voorbij de oude provinciale weg, de spoorlijn en de A32 nemen we een etenspauze.

We steken nu de Linde over, om aan de andere rivieroever weer langs de Linde verder te gaan. Dit is een mooi traject over een grasdijk door een natuurreservaat van It Fryske Gea. Her en der in dit natuurgebied wordt met groot en zwaar materieel volop gemaaid en hooi verzameld, nu na het broedseizoen dit deel van het natuurreservaat is opengesteld voor publiek. We passeren een oude houten sluis, een oude Amerikaanse windmolen en een moerasbos. Om het natuurgebied te verlaten, moeten we tussen twee bosjes door over een ruig terrein, waar gras, distels en Brandnetel hier en daar tot onze schouders reiken. Een ware survival is dat. Je moet er niet aan denken om hier in de distels en Brandnetels te vallen.....

Ten zuiden van Oldeholtpade lopen we door een prachtige Friese houtwal naar het Scheenebospad. Nadat we gepauzeerd hebben, is ons drinken nagenoeg op. Bij een woning met de opvallende Franse wegwijzer "l'Abbaye de Telhouët" vragen we de heer des huizes in zijn tuin of hij onze waterflessen binnen met water wil vullen, zodat wij met voldoende drinken verder kunnen naar Mildam. We raken in gesprek met de bewoner, krijgen ook nog een heerlijk ijsje aangeboden en vragen hem naar zijn verhaal achter deze originele Franse wegwijzer. Hij heeft het bord uit het Franse Bretagne meegenomen, waar zijn zoon een 19e eeuwse boerderij kocht in Paimpont, een gemeente in het departement Ille-et-Vilaine. Zijn boerderij staat vermeld op een kadastrale kaart van 1823 en vormt de steeds voortgeschreden verbouw en uitbouw van de voormalige abdij van Telhouët. Ooit stond deze wegwijzer langs de weg, maar die zet voorbijgangers op het verkeerde been, want het huidige bouwwerk is onmiskenbaar een boerderij. Alleen enkele interieurdelen herinneren nog aan wat vroeger een deel was van de voormalige abdij. De vorige eigenaar had de misleidende wegwijzer dan ook uit het zicht onder een heg op het erf gegooid. Nu heeft het een nieuwe functie in het Friese.

Als we voorbij Ter Idzard naar het gemaal van de rivier de Tjonger lopen, zien we boven Mildam een vervaarlijke onweerslucht verschijnen. Het wordt spannend of we zonder regen en onweer langs de Tjonger droog en veilig in Mildam zullen arriveren. Over de verhoogde rivierdijk lopen we tussen de schapen, ganzen en andere watervogels door naar de eerstvolgende brug over de Tjonger. Nog nèt vóór 18.00 uur lopen we Mildam in. Daarmee beëindigen we nu onze driedaagse, waarin we volgens de routegids in elk geval 82 kilometer hebben gewandeld. Drie mooie dagen in het natuurrijke grensgebied van de provincies Drenthe, Overijssel en Friesland.