Friesland voor lanterfanters - deel 2

Dinsdag 1 november 2011

Wandelen is populair
Langeafstandswandelen is momenteel in. Wandeltochten als de Slachtemarathon, de Kennedymars en de Pink Ribbonwandeltocht van de Stichting Bewegen voor Overleven trekken grote aantallen wandelaars. De wandelroutes van de bekende wandelpaden zoals het Pieterpad en het Fries-Overijsselse Jabikspaad genieten een grote naamsbekendheid en bieden steeds meer wandelaars aangename wandelingen. Wandelen in groepen, in tweetallen en individueel wint aan populariteit.

Wandelserie voor lanterfanters
Op die golf beweegt natuurjournalist Fokko Bosker mee. Bosker schreef inmiddels vier wandelgidsen voor gevarieerde wandelroutes door de provincie Fryslân. De serie van de eerste drie wandelrouteboekjes is uitgegeven met als titel: 'Friesland voor lanterfanters; een voetreis door natuurlijk Friesland in dertig dagen'. De daaraan toegevoegde vierde routegids kreeg als ondertitel: 'een voetreis rond natuurljk Leeuwarden in 10 dagen'. Dit vierde deel verscheen vorig jaar. De eerste drie deeltjes kwamen in het jaar 2007 uit.

Deel 2
Inmiddels hebben Durkje en ik de tien wandelingen van het tweede deel van deze wandelserie gelopen. Het tweede deel van 'Friesland voor lanterfanters' biedt tien dagmarsen door mooie dorpen en landschappen in de Friese Wouden en in zuidoost-Fryslân. Je dwaalt over ruige heide- en zandgronden langs de Fries-Drentse provinciegrens. Je gaat over wandelpaden door de natte moerassen van de Rottige Meente en krijgt volop gelegenheid om wandelend kennis te maken met de Lindevallei en de Tjongervallei.

Achtergrondinformatie
Elke dagwandeling heeft een thema. De routes worden beknopt beschreven en in grote lijnen met een globale wegenkaart ondersteund. De wandelroutes zijn helaas niet bewegwijzerd, hetgeen het niet gemakkelijk maakt om de route exact volgens beschrijving en kaart te bewandelen. Fokko heeft bij elke wandelroute ook enige achtergrondinformatie geschreven, met informatie over bijvoorbeeld natuur & landschap, flora & fauna, cultuur & geschiedenis, gehuchten & dorpen, wonen & werken, bewoners en toeristen, waterwegen en monumenten; nu eens kritisch, dan weer lyrisch.

Oost-Friesland
Deel twee laat je een grillige lus door Fryslân lopen, van Buitenpost, via Appelscha, Ossenzijl, Heerenveen, Jubbega, Oudega, Burgum en Veenwouden weer terug naar Buitenpost. De wandelingen hebben een gemiddelde afstand van 26,7 kilometer, variërend van 24 tot 30 kilometer per dag, in totaal dus 267 kilometer.

Tien wandelroutes
Op onderstaande data bewandelden en beschreven (zie onderstaande weblinks) Durkje en ik de volgende tien routes van deze wandelgids:
1. Op 17 oktober 2010 van Buitenpost naar Drachtstercompagnie, 26 kilometer;
2. Op 26 juni 2011 van Drachtstercompagnie naar Haulerwijk, 28 kilometer;
3. Op 18 april 2010 van Haulerwijk naar Appelscha, 25 kilometer;
4. Op 5 augustus 2009 van Appelscha naar Noordwolde, 26 kilometer;
5. Op 6 augustus 2009 van Noordwolde naar Ossenzijl, 28 kilometer;
6. Op 7 augustus 2009 van Ossenzijl naar Mildam, 28 kilometer;
7. Op 25 april 2010 van Mildam naar Jubbega, 26 kilometer;
8. Op 14 mei 2010 van Jubbega naar Oudega, 26 kilometer;
9. Op 23 mei 2010 van Oudega naar Veenwouden, 24 kilometer;
10. Op 26 september 2010 van Veenwouden naar Buitenpost, 30 kilometer.

Lanterfanten over Route 2.6 van Ossenzijl naar Mildam

Vrijdag 7 augustus 2009

Vandaag is de laatste van onze Friese wandeldriedaagse van deze week. Nogmaals een warme dag, heerlijk om buiten te zijn. Ons doel is om vandaag van Ossenzijl naar Mildam te lopen. Dat is de 28 kilometer lange 6e route van deel 2 van de wandelgids "Friesland voor lanterfanters". Het thema van deze wandeling is: "Friese rivierendelta vanuit vogelperspectief". In grote lijnen gaat deze tocht in noordoostelijke richting door de vogelrijke rivierendelta van de rivieren de Linde en de Tjonger.

Na een prima nachtrust en een stevig ontbijt op de boerderijcamping "De stille verkwikking" verlaten we even na 9.00 uur Ossenzijl over de Linde. Vlakbij Spanga gaan we op het lange Voetpad dat met een grote boog onder het natuurgebied de Rottige Meente door gaat, op het snijvlak tussen natuur- en cultuurgrond. Ter hoogte van Spanga spreken we een medewerker van Staatsbosbeheer, die het Voetpad naar de begraafplaats van Spanga op het eilandje in het laagveenmoeras begaanbaar maakt en houdt. De eeuwenoude begraafplaats met zijn prominente klokkenstoel en bomenring is hier een bijzondere stilteplek.

Het Voetpad brengt ons op een uniek manier langs Scherpenzeel naar Munnekeburen. Ter hoogte van de dorpskerk van Munnekeburen komt net op dat moment dezelfde medewerker van Staatsbosbeheer bij toeval met zijn dienstwagen bij ons langs. Het portierraam gaat open en hij roept ons gekscherend toe dat hij nog even wilde kijken of wij ons wel aan de voorgeschreven route houden. Dat doen we inderdaad, want vanaf hier verlaten we het Voetpad om via diverse soorten paden de Rottige Meente te doorkruisen, eerst in de riching van de Scheene.

Waar we bij de informatiehut de Scheene zullen oversteken, ontmoeten we twee heren en twee dames, zittend aan een picknicktafel. Het zijn (ook) langeafstandswandelaars, die het Zuiderzeepad lopen, dat ons pad hier in de Rottige Meente kruist. We nemen even rustig de tijd voor elkaar om onze wandelervaringen uit te wisselen. Aan de overzijde van de Scheene gaan we - af en toe over houten vlonders - over een zompig pad verder. Hier midden in het natuurreservaat genieten we even later van de repetitie van een gezelschap, dat hier in een grote feesttent deze dagen repeteert voor de binnenkort uit te voeren opera Elektra, georganiseerd door Stichting Spanga, die jaarlijks een opera uitvoert. Dit jaar doet de bekende opera-zangeres Maaike Widdershoven mee. We genieten bij de tent nu alvast van de zang en het pianospel.

Vanaf Nijetrijne lopen we parallel aan de Helomavaart naar Driewegsluis. Daar komen we voor een geopende brug, waar pleziervaartuigen de sluis uit en in varen. We pauzeren hier enige tijd. Dan volgen vele kilometers fietspad door de Lendevallei, langs de rivier de Linde. Eerst langs de zelfbedieningspont die we gisteren bedienden, dan ook nog een deel van het Jabikspaad langs Het Wijde (deel) van de Linde. Voorbij Het Wijde steken we bij het sluiswachtershuis de Linde over om daarna aan de overzijde verder te lopen tot aan de autosnelweg A32. We moeten regelmatig even in de berm van het fietspad lopen, omdat met grote regelmaat fietsers ons inhalen, danwel ons tegemoetkomen. Daarbij is ook een groot aantal deelnemers van het internationaal gezelschap, dat momenteel deelneemt aan de jaarlijkse Internationale Tandemrally, die momenteel vanuit Appelscha wordt georganiseerd. Voorbij de oude provinciale weg, de spoorlijn en de A32 nemen we een etenspauze.

We steken nu de Linde over, om aan de andere rivieroever weer langs de Linde verder te gaan. Dit is een mooi traject over een grasdijk door een natuurreservaat van It Fryske Gea. Her en der in dit natuurgebied wordt met groot en zwaar materieel volop gemaaid en hooi verzameld, nu na het broedseizoen dit deel van het natuurreservaat is opengesteld voor publiek. We passeren een oude houten sluis, een oude Amerikaanse windmolen en een moerasbos. Om het natuurgebied te verlaten, moeten we tussen twee bosjes door over een ruig terrein, waar gras, distels en Brandnetel hier en daar tot onze schouders reiken. Een ware survival is dat. Je moet er niet aan denken om hier in de distels en Brandnetels te vallen.....

Ten zuiden van Oldeholtpade lopen we door een prachtige Friese houtwal naar het Scheenebospad. Nadat we gepauzeerd hebben, is ons drinken nagenoeg op. Bij een woning met de opvallende Franse wegwijzer "l'Abbaye de Telhouët" vragen we de heer des huizes in zijn tuin of hij onze waterflessen binnen met water wil vullen, zodat wij met voldoende drinken verder kunnen naar Mildam. We raken in gesprek met de bewoner, krijgen ook nog een heerlijk ijsje aangeboden en vragen hem naar zijn verhaal achter deze originele Franse wegwijzer. Hij heeft het bord uit het Franse Bretagne meegenomen, waar zijn zoon een 19e eeuwse boerderij kocht in Paimpont, een gemeente in het departement Ille-et-Vilaine. Zijn boerderij staat vermeld op een kadastrale kaart van 1823 en vormt de steeds voortgeschreden verbouw en uitbouw van de voormalige abdij van Telhouët. Ooit stond deze wegwijzer langs de weg, maar die zet voorbijgangers op het verkeerde been, want het huidige bouwwerk is onmiskenbaar een boerderij. Alleen enkele interieurdelen herinneren nog aan wat vroeger een deel was van de voormalige abdij. De vorige eigenaar had de misleidende wegwijzer dan ook uit het zicht onder een heg op het erf gegooid. Nu heeft het een nieuwe functie in het Friese.

Als we voorbij Ter Idzard naar het gemaal van de rivier de Tjonger lopen, zien we boven Mildam een vervaarlijke onweerslucht verschijnen. Het wordt spannend of we zonder regen en onweer langs de Tjonger droog en veilig in Mildam zullen arriveren. Over de verhoogde rivierdijk lopen we tussen de schapen, ganzen en andere watervogels door naar de eerstvolgende brug over de Tjonger. Nog nèt vóór 18.00 uur lopen we Mildam in. Daarmee beëindigen we nu onze driedaagse, waarin we volgens de routegids in elk geval 82 kilometer hebben gewandeld. Drie mooie dagen in het natuurrijke grensgebied van de provincies Drenthe, Overijssel en Friesland.

Lanterfanten over Route 2.5 van Noordwolde naar Ossenzijl

Donderdag 6 augustus 2009

Gisteren was de krantenkop van het weerbericht in de Volkskrant: "Vandaag warm, morgen warmer, overmorgen ook nog, pas daarna koeler". Een terechte conclusie, want gisteren was het inderdaad warm, maar vandaag komt daar nog eens een schepje bovenop. We wandelen vandaag bij een hoge temperatuur van tegen de 30 graden Celsius. Durkje en ik bewandelen vandaag Lanterfanten-route 2.5 van Noordwolde naar Ossenzijl, een étappe van 28 kilometer.

Vanaf de camping bij Noordwolde - waar we overnachtten - lopen we naar het centrum van Noordwolde, waar we ons dagrantsoen eten en drinken aanvullen in een supermarkt. Ten noordwesten van Noordwolde gaan we langs de heide en door het bos van de Noordwolder Meenthe, waarbij we ook het Nivon-natuurkampeerterrein De Meenthe passeren. Dan volgt een lang recht stuk langs de weg naar De Hoeve. Na een etenspauze volgen we het fietspad naar de rivier de Linde.

Na ongeveer een kilometer door het beekdal van de Linde het fietspad door de Lendevallei gevolgd te hebben, gaan we in zuidelijke richting over het Kuierpad door een mooi waterrijk hoogveen-natuurgebied, bestaande uit onder ander broekbos, petgaten en rietvelden. We lopen op kleine afstand langs een fouragerende ooievaar. Via enkele doorgaande wegen komen we uiteindelijk uit in Peperga, waar we vlak vóór de autosnelweg A32 het stalen driemaster-monument voor Pieter Stuyvesant passeren. De in Peperga rond 1612 geboren Pieter Stuyvesant werd op latere leeftijd zeevaarder en is beroemd geworden als stichter van het Amerikaanse Nieuw Amsterdam, het tegenwoordige New York. Het is dan ook duidelijk dat het thema van deze wandeldag - "Op zoek naar een betere toekomst" - een verwijzing is naar deze Friese kolonisator uit de 17e eeuw.

Na een rustpauze verlaten we ook De Blesse, om ten oosten en ten westen van de Friese Veldweg het bos, de heide en de stuwwal van de Blesdijkerheide/het Friesche Veld van Staatsbosbeheer te doorkruisen. Dit is een mooi deel van de route, waarbij we ook een heideven passeren.
Het eerstvolgende dorp waar we door komen, is Paasloo, bekend om haar uit 1336 daterende markante dorpskerk. Over de Paasloërallee passeren we de replica van de tonmolen van het villapark De Weerribben.

Daarna volgen we ongeveer 4 kilometer het Jabikspaad naar, door èn voorbij Oldemarkt. Voor ons een bekend traject. In Oldemarkt vullen we ons eten en drinken voor de rest van vandaag èn voor morgen bij. Zwaar beladen lopen we dan langs het Mallegat naar de Linde. Met de zelfbedieningspont steken we het Mallegat over, om daarna door de Lendevallei langs de Linde naar Driewegsluis de gaan.

Van Driewegsluis lopen we over de Lindedijk langs natuurgebied de Rottige Meente naar Ossenzijl, waar we om 19.00 uur arriveren. Dan gaan we tenslotte naar de boerderijcamping "De stille verkwikking", waar we - na een warme maaltijd in Recreatiecentrum De Kluft - aangenaam overnachten in het logiesverblijf "Bed & Brood" van de boerderij. Het was een mooie zomerse, bijna tropische, dag.