Afstemmingsoverleg tussen Raad van Toezicht en Benoemingsadviescommissie van de VU-Vereniging

Maandag 3 juni 2013

Zonsondergang in de kop van Noord-Holland

Commissie van de Ledenraad
Als leden van de Benoemingsadviescommissie van de Ledenraad van de VU-Vereniging komen we af en toe bijeen, teneinde als de ledenvertegenwoordiging van die Ledenraad na een formeel kennismakingsgesprek een benoemingsadvies aan de Raad van Toezicht van de Stichting VU-VUmc en aan de Ledenraad te geven met betrekking tot een aan onze commissie voorgedragen kandidaat-lid voor de Raad van Toezicht van de Stichting VU-VUmc. Eind mei 2013 vond nog zo'n kennismakingsgesprek plaats met een kandidaat-lid van deze Raad van Toezicht, die ter benoeming zal worden voorgedragen in de Ledenraadsvergadering van 14 juni 2013 in de Vrije Universiteit te Amsterdam.

Opdracht en taken
Een andere taak van onze Benoemingsadviescommissie, waarvan ik voorzitter ben, is het adviseren van de Raad van Toezicht en van de Ledenraad op voorgestelde wijzigingen in het Remuneratiebeleid met betrekking tot de leden van de Raden van Toezicht van de Stichting VU-VUmc en van de VU-Vereniging. Tot voor kort gold onze taakstelling ook voor de Raad van Toezicht van de Stichting Windesheim, maar aangezien we de Stichting Windesheim op afzienbare termijn zullen gaan ontkoppelen van de VU-Vereniging - en daarmee ook van de Stichting VU-VUmc, zal dit deel van de taakstelling van de Benoemingsadviescommissie op korte termijn worden beëindigd.
Naast bovengenoemde taken, zijn er nog enkele overige kleinere zaken die de Benoemingsadviescommissie afwikkelt namens de Ledenraad van de VU-Vereniging, zoals bijvoorbeeld de informatieuitwisseling over de wijzigingen in de portefeuilleverdeling van de leden van de betreffende Raden van Toezicht.

Afstemmingsoverleg
Om ons werk als Benoemingsadviescommissie zo goed mogelijk te verrichten, verdient het aanbeveling dat we periodiek een afstemmingsoverleg voeren met de Raad van Toezicht van de VU-Vereniging. Vanavond vindt in de Senaatszaal van de Vrije Universiteit te Amsterdam zo'n afstemmingsoverleg plaats. We spreken daarbij onder andere over de wijze waarop de drie Raden van Toezicht zich tot elkaar verhouden en daarna bespreken we een groot aantal ontwikkelingen die in deze periode actueel zijn in de Raad van Toezicht van de Stichting VU-VUmc, in onze VU-Vereniging en bij de instellingen die van de Stichting VU-VUmc uitgaan, zijnde: de Vrije Universiteit en het VU-medisch centrum, beide te Amsterdam.
Overige gespreksonderwerpen gaan bijvoorbeeld over de aanwezigheid van bestuurders en leden van de Raden van Toezicht bij statutaire bijeenkomst van onze VU-Vereniging, zoals de Ledenraad in Amsterdam en de Regionale Ledenvergaderingen in alle 14 regio's van onze VU-Vereniging. Ook de beoogde herstructurering van de VU-Vereniging wordt uitgebreid besproken.

Kleurrijk schemeren
Het is al weer tegen tien uur in de avond als ik Amsterdam verlaat en door de kop van Noord-Holland huiswaarts rijd. Je kunt zien dat we al weer in de buurt komen van de langste dag, want ook op dit late moment van de avond is het buiten nog licht. Langzamerhand daalt de zon en verdwijnt hij achter de horizon. Tot aan het moment dat ik de Afsluitdijk over ben en het noordwesten van onze provincie Fryslân weer binnen rijd, zorgt de ondergaande zon ervoor dat de lucht zich tooit in allerlei prachtige kleuren. Einde van alweer een mooie juni-dag.

Benoemingsadviescommissie in Amsterdam

Donderdag 23 mei 2013 

Portretten in de Senaatszaal van de Vrije Universiteit in Amsterdam

Portretten in de Senaatszaal
Aan het begin van de avond komen we als Benoemingsadviescommissie van de Ledenraad van de VU-Vereniging bijeen in de Senaatszaal van het hoofdgebouw van de Vrije Universiteit te Amsterdam. Evenals vroeger in het oude gebouw van de VU hangen ook hier in het nieuwere, huidige universiteitsgebouw aan de Amsterdamse Boelelaan statige portretten van vroegere hoogleraren van de VU. Het valt op dat de oude portretten van de heren zijn geschilderd of getekend, en dat de veel nieuwere portretten van de dames fotografische afbeeldingen zijn.

Benoemingsadviescommissie
Als Benoemingsadviescommissie beginnen we met de voorbespreking van ons adviesgesprek, dat later op de avond plaats zal vinden. Deze Benoemingsadviescommissie, waarvan ik voorzitter ben, is een commissie van de landelijk Ledenraad van de VU-Vereniging. Deze Ledenraad is het statutair bevoegde Verenigingsorgaan dat onder andere de nieuwe leden van de Raden van Toezicht van de Vrije Universiteit, van het VU-medisch centrum en van de Christelijke Hogeschool Windesheim benoemt.

Verenigingsleden adviseren & benoemen
De Raden van Toezicht van enerzijds de Stichting VU-VUmc en anderzijds de Stichting Windesheim komen met hun voordrachten voor de beoogde benoeming van nieuwe leden van de twee betreffende Raden van Toezicht, waarna wij na een gesprek met de betreffende kandidaat een benoemingsadvies verstrekken aan de vragende Raad van Toezicht. Bij een positief advies van onze Benoemingsadviescommissie draagt de betreffende Raad van Toezicht de kandidaat ter benoeming voor aan de Ledenraad, waarna de Ledenraad - kennis nemend van het positieve advies van onze Benoemingsadviescommissie - dan in principe overgaat tot de benoeming van het voorgedragen kandidaatlid van de betreffende Raad van Toezicht.

Kwaliteitscommissie voor de VU
Vanavond voeren we als Benoemingsadviescommissie een gesprek met een kandidaatlid van de Raad van Toezicht voor de Stichting VU-VU-mc. Het is de bedoeling dat deze kandidaat zitting zal gaan nemen in de Kwaliteitscommissie van de Raad van Toezicht, met de VU in portefeuille.
Na het gesprek met de kandidaat evalueren we de resultaten van dit interview, waarmee de bouwstenen worden besproken waarmee in de komende dagen het schriftelijke advies zal worden opgesteld dat onze Benoemingsadviescommissie volgende week wil aanbieden aan de Raad van Toezicht van de Stichting VU-VUmc.

Regiocomité Fryslân van de VU-Verening bijeen in Leeuwarden

Dinsdag 21 mei 2013 

VU-connected-activiteiten betrekken je bij samenlevingsvraagstukken

Regionaal verband Fryslân
Aan het eind van de middag komen de leden van het Regiocomité Fyslân van de VU-Vereniging bijeen in Stenden University Hotel te Leeuwarden. Na ontvangst in de lobby van het hotel nuttigen we een maaltijd in de Canteen van Stenden Hogeschool, alvorens we de avondvergadering van ons Regiocomité aanvangen.
Enkele malen per jaar komt dit Regiocomité bijeen om onder andere nieuwe publieksactiviteiten in de Provincie Fryslân te organiseren en om de lopende zaken in ons landelijk Verenigingsverband met elkaar te bepreken, veelal ter voorbereiding op de vergadering van de Landelijke Ledenraad, waarin ik samen met drie andere leden van ons Regiocomité Fryslân deelneem.

Ingekomen Stukken
In een organisatie als de VU-Vereniging met al haar instellingen zoals bijvoorbeeld de Vrije Universiteit, het VU-medisch centrum en Christelijke Hogeschool Windesheim èn met al haar Verenigingsgremia zoals bijvoorbeeld de Raad van Toezicht, het Verenigingsbestuur, de Ledenraad en de Benoemingsadviescommissie èn ons aller gemeenschappelijk publiekspodium VU-Connected gebeurt veel, dus het ligt ook voor de hand dat we vanavond eerst maar eens beginnen met de altijd weer indrukwekkende lijst van Ingekomen Stukken, waarvan een aantal later in de agendapunten nader zullen worden besproken.

Publieksactiviteiten
Eén van de kernpunten op onze agenda betreft het Activiteitenoverzicht. Eerst evalueren we onze publieksactiviteiten van de afgelopen periode en daarna komt de planning van de nieuwe publieksactiviteiten aan bod.
We evalueren vanavond de VU-Connected-lezing over Conflict en Verzoening in Colombia, die ruim een week geleden op maandag 13 mei 2013 werd verzorgd door dr. Henk Vijver en Harry Stinis.
Daarna bespreken we enkele komende publieksactiviteiten, zoals een drieluik in 2013 over het Wereldvoedselvraagstuk in relatie tot onze provincie Fryslân, de Sminialezing 2013 over 'Genen, Gedrag en Gezondheid', de Statutaire Ledenvergadering Fryslân 2013 en de VU-Alumnibijeenkomst 2014.

Verenigingszaken: Governance & Toezicht
Bij de bespreking van de Verenigingszaken besteden we veel tijd aan de plannen met betrekking tot de herstructurering van onze VU-Vereniging.
Als Fries Regiocomité gaan we voor het handhaven en vernieuwen van de huidige VU-Vereniging. Daarbij maken we onderscheid tussen enerzijds VU-Verenigingsleden en anderzijds Vrienden van de VU-Vereniging. De Verenigingsleden treden toe tot het statutaire verband op grond van bijvoorbeeld het onderschrijven van de grondslag in de statuten. Zij staan in alle rechten en plichten conform de Verenigingsstatuten en kunnen ook zitting nemen in de statutaire Verenigingcommissies (zoals bijvoorbeeld de Ledenraad) in de Verenigingsdemocratie.

Verenigingszaken: Bezinning & Inspiratie
Vrienden van de VU-Vereniging willen zich om andere dan genoemde redenen aansluiten bij de VU-Vereniging, bijvoorbeeld om publieksactiviteiten bij te wonen, of om bijvoorbeeld deel te nemen in een Maatschappelijke Raad, waarvan de leden wordt gevraagd als klankbord te fungeren voor alles wat speelt binnen en buiten de VU-Vereniging, en in relatie tot de samenleving.

Verenigingszaken: Verkiezing en Bestuur & Toezicht
Verkiezingen van Regiocomitéleden en Ledenraadsleden en leden van het Verenigingsbestuur kan dan op dezelfde wijze als nu blijven plaatsvinden: door statutaire leden.
Als het Verenigingsbestuur wordt uitgebreid tot vijf bestuurders (waaronder twee instellingsbestuurders, een externe onafhankelijke voorzitter en twee externe onafhankelijke bestuurders) kan de Raad van Toezicht van de Vereniging worden opgeheven.

Vacatures in het Friese Regiocomité
In de Statutaire Ledenvergadering van de provincie Fryslân vinden de herbenoemingen en de nieuwe benoemingen plaats van de leden van het Regiocomité en van de Ledenraad. We inventariseren in welke vacatures we in oktober 2013 met ingang van aanvang 2014 moeten voorzien.
Er kunnen wel drie nieuwe Regiocomitéleden worden benoemd, dus we zijn op zoek naar kundige kandidaten voor deze interessante functies, waarvan tenminste twee van de drie kandidaten ook in aanmerking komen om zitting te nemen in de landelijke Ledenraad.

Ledenraad van de VU-Vereniging over VU & VUmc & Windesheim

Vrijdag 12 april 2013 

Wim Stalman presenteert de samenwerkingsplannen van VUmc-AMC

 













Extra Ledenraadsvergadering
De extra Ledenraadsvergadering van de VU-Vereniging vindt aan het eind van de middag en het begin van de avond plaats in het Auditorium van het Hoofdgebouw van de Vrije Universiteit (VU) te Amsterdam. Uit de regionale verbanden over heel Nederland komen de gekozen vertegenwoordigers periodiek bijeen om samen met de Colleges van Bestuur van hogeschool en universiteit, met de Raad van Bestuur van het universitair medisch centrum, met de drie Raden van Toezicht en met het VU-Verenigingsbestuur te spreken over allerlei zaken die de overkoepelende VU-Vereniging en haar drie instellingen (VU, VU-mc, Windesheim) betreffen. Voorzitter van dit statutair overleg is Cees Veerman, voorzitter van de Raden van Toezicht van de VU-Vereniging en van de de Stichting VU-VUmc.

De volgende drie onderwerpen staan vandaag centraal in onze beraadslagingen.

I. Raden van Toezicht
Voorzitter Cees Veerman geeft eerst een toelichting op het onderzoeksrapport (2012) aangaande het functioneren van de Raad van Toezicht van de Stichting VU-VUmc en van haar rechtsvoorganger. De Raad van Toezicht heeft de aanbevelingen van de onafhankelijke onderzoekscommissie overgenomen en de resultaten leidden onder ander andere tot het terugtreden van drie leden van de Raad van Toezicht en van twee leden van de Raad van Bestuur van VUmc, die tijdens het onderzochte tijdsbestek actief waren. Daarna is begonnen met het uitbreiden en vernieuwen van de Raad van Bestuur VUmc en van de Raad van Toezicht VU-VUmc. Voorzitter Veerman geeft een toelichting op de stand van zaken met betrekking tot de aangekondigde maatregelen en beantwoordt vragen en ontvangt suggesties uit de Ledenraad.

Bevestiging benoeming 3 Leden van 2 Raden van Toezicht
Als voorzitter van de Benoemingsadviescommissie ben ik met de andere twee door de Ledenraad gedelegeerde Verenigingsleden in samenwerking met de Raden van Toezicht en met het Verenigingsbureau bezig geweest om drie nieuwe kandidaten te benoemen voor de Raden van Toezicht van onze beide stichtingen. Als Benoemingsadviescommissie zijn wij gedrieën door onze Ledenraad gemandateerd om deze drie nieuwe leden van de Raden van Toezicht te benoemen. Vandaag bevestigt de Ledenraad bij acclamatie deze drie benoemingen van de heren Herman Dijkhuizen en Willem Geerlings voor de Raad van Toezicht VU-VUmc en de heer Jaap Smit voor de Raad van Toezicht Windesheim.

II. Herstructurering VU-Vereniging
In voorgaande Ledenraadsvergaderingen is aan de orde geweest dat het voor de Christelijke Hogeschool Windesheim wenselijk is dat we deze hogeschool uit het verband van onze VU-Vereniging gaan ontvlechten. De geldende VU-Verenigingsstatuten maken dat wel mogelijk, maar die ontvlechting vraagt dan wel een aanpassing van de Statuten van onze Stichting Windesheim. Daartoe is goedkeuring nodig van onze Ledenraad. Voorzitter Cees Veerman leidt dit item in en daarna presenteer ik een verhalende metafoor ('Oxcana') over de vervlechting van enkele jaren geleden en over de aanstaande ontvlechting, waarbij de inhoud van mijn metafoor verwijst naar Windesheim. Direct aansluitend op mijn verhaal worden de voorgestelde statutenwijzigingen bij acclamatie ongewijzigd aangenomen. De beoogde ontvlechting gaat in op het moment dat de wijziging van de Stichtingsstatuten van kracht wordt. Willem Jan Meinsma - vice-voorzitter van het College van Bestuur van Windesheim - besluit rond het avonduur de vergadering met woorden van dank aan de aanwezigen in deze Ledenraadsvergadering, die vergezeld gaan van de aanbieding van een mooie Glossy.

Herstructureringshuiswerk moet over
In de vorige Ledenraadsvergadering is het eindrapport van onze Commissie Herstructurering besproken. Bij de vergaderstukken van vandaag zit een (inhoudelijk) 'procedure'voorstel van het VU-Verenigingsbestuur, met daarin de door het bestuur beoogde ontwikkelingslijn. Op een enkele instemmende reactie na blijkt onmiskenbaar in de nu volgende korte bespreking dat de Ledenraadsleden zich niet kunnen vinden in de door het Verenigingsbestuur voorgestelde ontwikkelingslijn. Dit huiswerk van het bestuur moet dus over, om alsnog in lijn te komen met hetgeen we in voorgaande sessies van Ledenraadsleden hebben besproken, gesteld en afgesproken. In juni 2013 zien we als Ledenraad graag een beter - passend en dan wel acceptabel - voorstel tegemoet.

III. VU en VUmc
Wim Stalman verzorgt een presentatie over de plannen voor verdergaande samenwerking van ons VU-medisch centrum met het AMC. Het belangrijkste doel van deze vergaande samenwerking is een nog betere kwaliteit van de complexe zorg, excellentie op topniveau in onderzoek en onderwijs/opleiding en doelmatiger gebruik van middelen en mensen. Na de presentatie van dit lid van de Raad van Bestuur van VUmc volgt een korte bespreking in de Ledenraad.
René Smit verzorgt een presentatie over de plannen voor verdergaande samenwerking van onze Vrije Universiteit met de UvA. Deze vergaande samenwerking is ingegeven vanuit het streven kwaliteitsverbetering te realiseren in onderwijs en onderzoek van beide universiteiten. Na de presentatie van deze voorzitter van het College van Bestuur van de VU volgt een korte bespreking in de Ledenraad.
De vergadering wordt afgesloten met een dinerbuffet in het hoofdgebouw van de Vrije Universiteit Amsterdam.

Van Den Oever naar De Haukes, tussen Wad & IJ

Woensdag 20 februari 2013

Op de Waddenzeedijk nabij Den Oever

Noordhollandse aanlooproute naar Santiago de Compostela

Tegen 8.00 uur rijden we Stiens uit, op weg naar De Haukes, over de Afsluitdijk. De ene auto laten we achter in de jachthaven van De Haukes en dan rijden we met de andere auto naar de zeehaven van Den Oever. Hier beginnen we vanmorgen om 9.15 uur aan een meerdaagse langeafstandwandeling van Den Oever naar Amsterdam, of – zoals de wandelgids dat noemt – ‘Van Wad tot IJ’. Dit is de Noordhollandse aanlooproute voor pelgrims op weg naar Santiago de Compostela, die vanuit Amsterdam het ‘Pelgrimspad’ (LAW7) naar het Belgische Visé kunnen bewandelen.

Deze Noordhollandse aanlooproute heeft een lengte van 135 kilometer, waarvan we vandaag een eerste, korte, traject van ongeveer 15 kilometer zullen wandelen, van Den Oever naar De Haukes.

Den Oever en Oosterland

Op het brede havenparkeerterrein zijn twee vissers bezig hun netten te boeten, als we vanuit deze vissershaven vertrekken. Door de havenmuur wandelen we binnendijks naar de Waddenzeedijk, die we oversteken, om aan de zeekant langs de zeedijk in de richting van het dijkdorpje Oosterland te lopen. Over de Waddenzeedijk zien we links van ons de binnendijks gelegen spitse kerktoren van de 12^e eeuwse Michaëlskerk, één van de oudste kerken van Noord-Holland.

Stroe en Noordburen

We lopen om de Kleiput Vatrop van Oosterland heen en gaan dan binnendijks verder in de richting van het dorpje Stroe.  Het is behoorlijk fris bij een temperatuur van 2 graden Celsius en een straffe oostenwind, maar ingepakt in onze winterwandelkleding is die temperatuur en wind voor Durkje en mij geen probleem.

In Stroe passeren we eerst het eeuwenoude kerkhof op een kleine ronde heuvel en verderop de Museumboerderij Jan Lont, die later op de dag geopend zal zijn voor bezoekers.

We lopen daarna door naar het dorpje Noordburen. Het valt ons op dat hier in deze dorpjes bijzonder veel huizen te koop staan.

Hippolytushoef en Wieringen

We gaan verder en komen al spoedig in Hippolytushoef. De hoogste tijd voor een kop koffie. De eerste café’s die we passeren, zijn gesloten, maar achter de Hippolytuskerk vinden we een dorpscafé dat wel open is voor gasten. In dit warme, bruine café genieten we van de versgezette koffie. Als we naar buiten kijken, zien we dat de zon inmiddels behoorlijk is doorgebroken, dus die schijnt nu volop. Een mooi vooruitzicht om straks verder te kunnen in de heerlijke winterzon.

Vlak buiten Hippolytushoef gaan we door een fietsers- en voetgangstunnel onder de autoweg van Den Oever naar Den Helder door. We lopen door een glooiend landschap, dat door immense ijsmassa’s al in de IJstijd in deze vorm is ontstaan. Het gebied waar we nu doorheen lopen, was vroeger een eiland, bestaande uit met zand afgedekte keileemgronden. Het is een prachtig open heuvelachtig landschap om doorheen te lopen.

Hoelmer Wierdijk en De Haukes

Buiten Hippolytushoef volgen enkele lange rechte asfalttrajecten. Via een doodlopend weggetje komen we op de Hoelmerdijk. Hooggelegen via een schelpenpaadje op de Hoelmer Wierdijk lopen we langs de brede poldervaart in de richting van onze bestemming voor vandaag. Deze Hoelmerdijk is een eeuwenoude Wierdijk, als zeekering aangelegd en opgehoogd met zeegras (wier), volgens een methode van waterkering die al in de 14^e eeuw hier in deze kustregio werd toegepast. Op de plaatsen waar de grasbegroeiing door weersinvloeden is verdwenen, zie je dikke lagen zeewier als toegepast dijkmateriaal. Aan de gedroogde bovenzijde is het krijtachtige zeewier duidelijk zichtbaar.

Jachthaven tussen De Haukes en het Amstelmeer

Aan het einde van de Hoelmerdijk arriveren we in het dorpje De Haukes, ons eindpunt voor vandaag. Via een smal voetpad langs de poldervaart lopen we aan de voet van de oude zeekering naar de jachthaven van De Haukes, die hier in verbinding staat met het Amstelmeer.

Het is bijna 12.30 uur als we de jachthaven van De Haukes binnen wandelen. Met onze ene auto halen we de andere auto uit Den Oever en dan rijden we door naar Schagen, waar we twee nachten zullen overnachten.

Vanavond moet ik nog even naar de Vrije Universiteit in Amsterdam/Amstelveen, waar we als leden van de Benoemingsadviescommissie van de Ledenraad van de VU-Vereniging in gesprek gaan met twee kandidaat-leden voor de Raden van Toezicht van de Stichting VU-VUmc en van Stichting Windesheim, en dan gaan Durkje en ik morgen verder op dit Noordhollandse pelgrimspad.

Start uitbreiding & versterking Raden van Toezicht

Dinsdag 12 februari 2013

Lichte sneeuwval op de Amsterdamse Zuidas bij het VUmc

Eén Vereniging met twee Stichtingen 
Van de VU-Vereniging gaan de volgende twee stichtingen uit: ‘Stichting VU-VUmc’ en ‘Stichting Windesheim’. De Vrije Universiteit en het VU-medisch centrum gaat uit van de Stichting VU-VUmc en de Christelijke Hogeschool Windesheim gaat uit van de Stichting Windesheim. Zowel de genoemde Vereniging als deze beide Stichtingen hebben elk een Raad van Toezicht. Momenteel zijn de Raden van Toezicht van VU-VUmc en van Windesheim bezig met het invullen van de vacatures in hun beide Raden van Toezicht, waarbij als randvoorwaarde geldt dat met de invulling van die vacatures ook moet worden voorzien in versterking van het toezicht op de stichtingen en op de instellingen die van die stichtingen uitgaan. 

Drie Raden van Toezicht 
De VU-Vereniging heeft  een landelijke Ledenraad, haar hoogste Verenigingsorgaan, die is samengesteld uit de in de afzonderlijke regio’s gekozen Verenigingsleden.  Deze Ledenraad heeft statutair gezien onder andere als taak om de leden van de Raden van Toezicht te benoemen. De Raden van Toezicht komen daartoe met een voordracht naar de Ledenraad, die in haar Ledenraadsvergadering bijeen de voorgedragen kandidaten benoemen. 

Benoemingsadviescommissie 
Om dit benoemingsproces goed te laten verlopen, heeft de Ledenraad in haar midden een drie leden tellende Benoemingsadviescommissie geïnstalleerd, die onder andere als taak heeft om de door de Raden van Toezicht voorgedragen kandidaten in een kennismakingsgesprek te spreken, teneinde naar de betreffende Raad van Toezicht en naar de Ledenraadsvergadering te komen met een positief benoemingsadvies, op grond waarvan de Ledenraad kan overgaan tot het benoemen van de voorgedragen kandidaat-Raad van Toezichtsleden. Van die Benoemingsadviescommissie ben ik reeds enkele jaren voorzitter. 

Kennismakingsgesprek 
Als Benoemingsadviescommissie gaan we op korte termijn in gesprek met een aantal voorgedragen kandidaten voor de Raden van Toezicht van VU-VUmc en Windesheim. Vanavond vindt het eerste in die serie kennismakingsgesprekken plaats, met de eerste kandidaat-toezichthouder, die wordt voorgedragen voor de Raad van Toezicht van de Stichting VU-VUmc. We komen vanavond bijeen in VU-Uilenstede te Amstelveen. In het voorafgaande uur bereiden we het komende kennismakingsgesprek nader voor, daarna spreken we een uur met de voorgedragen kandidaat en daarna nemen we nog ongeveer een uur de tijd om dit kennismakingsgesprek te evalueren, waarbij wordt geïnventariseerd welke aspecten van (doorslaggevende) betekenis zijn om al dan niet tot een positief benoemingsadvies op deze voordracht te komen. 

Fijne sneeuw 
Rond 22.00 uur zijn we klaar en kunnen we allen weer huiswaarts keren. Ter hoogte van de het VU-medisch centrum en de Vrije Universiteit aan de Boelelaan begint het heel licht en fijn te sneeuwen op de Amsterdamse Zuidas. Gelukkig valt er niet veel sneeuw. Iets ten noorden van Amsterdam is al geen sprake meer van deze winterse neerslag, en kan ik over ‘zwarte wegen’ door de kop van Noord-Holland, via de Afsluitdijk en door Noordwest-Fryslân weer veilig thuis komen.

Interactieve consultatie van de Commissie Herstructurering Ledenraad

Woensdag 17 oktober 2012 

Inleiding van Jan Willem Meinsma voor Regiocomité-leden

Bij de Commissie Herstructurering te gast
Vanavond wil de Commissie Herstructurering van de Ledenraad van onze VU-Vereniging graag een interactieve consultatie houden met de leden van de landelijke Ledenraad en met de overige leden van de Regiocomités, inzake de mogelijke conclusies van deze ad hoc-commissie. Na een korte inleiding zullen vier onderwerpen in subgroepen worden besproken.
Deze bijeenkomst vindt plaats in een conferentieruimte van het NH Hotel in Amersfoort. Aan het eind van de middag rijden de mede-Regiocomité-leden Kobus Walsma en Wil Lodewijk-Onderstal met me mee naar deze vergaderlocatie in Amersfoort.

Voorlopige conclusies
In zijn inleiding staat Jan Willem Meinsma - bestuurslid van de VU-vereniging, tevens vice-voorzitter van de Christelijke Hogeschool Windesheim - stil bij het werkproces binnen deze commissie, waarvan hij ook deel uitmaakt. Hij licht de voorlopige conclusies van de Commissie Herstructurering toe, ter voorbereiding op de daarop volgende bespreking in subgroepen. Het gaat daarbij om de volgende voorlopige conclusies:

• 1. De commissie adviseert veel meer aandacht te besteden aan het zelf bezinnen en inspirerend te zijn, dan op het versterken van toezichthoudende taken;
• 2. De meerderheid van de commissie stelt landelijke verkiezingen voor, op basis van profielen; gesprekken met een adviescommissie en daarbinnen borging van de regionale verankering. Een minderheid zoekt versterking van de regionale verkiezingen op basis van profielen;
• 3. De commissie stelt voor een onderscheid te maken tussen enerzijds 'leden' van VU-Connected (die juridisch geen status hebben, maar zich wel kunnen organiseren in verbanden), en anderzijds 'leden' die naast hun 'lidmaatschap' van VU-Connected ook Verenigingslid zijn van de VU-vereniging. Bij de VU-Connected-'leden' wordt geprobeerd een zo groot mogelijk bereik te realiseren. De omvang van de groep Verenigingsleden is dan geen belangrijk doel meer;
• 4. In de profielen wordt veel ruimte ingenomen voor een actieve positie ten opzichte van de grondslag, vaardigheden in omgaan met diversiteit en bezinning en de mogelijkheden om anderen te inspireren. Een adviescommissie is gewenst om dit te begeleiden;
• 5. De commissie stelt voor met een deel van de Ledenraad voorop te gaan in het bezinnen, en geleidelijk aan de huidige praktijk te wijzigen;
• 6. De statuten hoeven alleen aanpassingen op het punt van de verkiezing van de landelijke Ledenraad van de VU-vereniging.

Interactie in vier subgroepen
Daarna wordt ruim tijd geboden om de voorlopige conclusies van de commissie te bespreken in subgroepen, waarbij de aanwezigen al pendelend aan meerdere subgroepen deel kunnen nemen. Na een korte toelichting door een commissielid gaan de aanwezige leden van de Ledenraad met elkaar in gesprek. De ingebrachte overwegingen worden verzameld en vormen input voor de verdere beraadslagingen binnen de commissie.

Op vier plekken staan enkele vragen per subgroep ter discussie centraal, te weten:

1. Grondslag
De rol van de grondslag in de structuur van de VU-Vereniging, onder leiding van Jaap Koekoek:
De grondslag is verankerd in de Verenigingsstatuten. 
Maar is die grondslag wel voldoende verankerd in de statuten èn in de praktijk? 
Op welke wijze heeft de grondslag de laatste jaren gewerkt binnen de Vereniging? 
Moet in de herstructurering de grondslag een zwaarder accent krijgen, hetzij in de regels, hetzij in de praktijk, of juist niet?   

2. Verenigen
De wijze van "verenigen" in deze tijd en de consequenties daarvan, onder leiding van Wil Hamberg:
Mensen 'verenigen' zich tegenwoordig anders dan vroeger. 
Je kunt lid zijn van bijvoorbeeld Unicef, zonder dat je als lid bevoegdheden hebt. 
Je kunt je verenigen als donateur, als 'vrienden van' via sociale netwerken; je kunt tijdelijk actief zijn en dan weer 'verder trekken'. 
Maar wat betekenen deze ontwikkelingen voor de VU-Vereniging?

3. Top
De inrichting van de '' top'; de Ledenraad, onder leiding van Carmen Cabo:
De top van de VU-Vereniging bestaat uit de Ledenraad, het Bestuur en de Raad van Toezicht. 
Volgens de statuten richt de VU-Vereniging zich op het uitwisselen van informatie en op bezinning op een aantal gebieden. 
Wat betekent dit voor de top, welke verwachtingen mag men hebben van de leden van de 'top'? 
Welke uitstraling en welke voorbeeldwerking mag men verwachten? 
Welke mate van mandaat en representativiteit is gewenst of noodzakelijk?

4. VU-Connected
De plaats van VU-Connected, onder leiding van Peter Verboom:
VU-Connected wordt in de 'markt' gezet als het ideële netwerk. 
Wat is daarbij de relatie tussen VU-Connected en de VU-Vereniging? 
Hoe verhoudt VU-Connected zich met de instellingen?  
Van wie is VU Connected? 
Wie bepaalt de programmering en met wie werkt VU-Connected samen?  

Pieter Bouw - Liber amicorum

Zaterdag 7 juli 2012

Liber amicorum voor Pieter Bouw

Afscheid van een toegewijd toezichthouder
Op de dag dat we Cees Veerman op 17 december 2011 benoemden tot lid en  tevens beoogd voorzitter van de Raad van Toezicht van de Stichting VU-VUmc èn van de Raad van Toezicht van de VU-Vereniging was al bekend dat de toen zittende voorzitter Pieter Bouw in het voorjaar van 2012 zijn voorzitterschap zou overdragen aan Cees Veerman. Op 20 april 2012 was het zover: Pieter Bouw droeg de voorzittershamer over aan Cees Veerman en Pieter Bouw nam afscheid als voorzitter van de Raad van Toezicht van de Stichting VU-VU-mc èn van de Raad van Toezicht van de VU-Vereniging. Als dank voor het vele en het goede werk dat Pieter Bouw in zijn functies binnen onze Vereniging heeft gedaan, werd hem onder andere een 'liber amicorum' - een vriendenboek - aangeboden, getiteld: 'Pieter Bouw'.

Vriendenboek
Ruim elf jaar heeft Pieter Bouw het voorzitterschap bekleed van de Raad van Toezicht; een lange periode waarin hij op zijn kenmerkende betrokken wijze toezicht hield op onze instellingen de Vrije Universiteit, het VU-medisch centrum, de Christelijke Hogeschool Windesheim en GGZ inGeest èn op onze VU-Vereniging. De bestuursvoorzitters van bovengenoemde instellingen René Smit, Elmer Mulder en Albert Cornelissen hebben een aantal personen die in zijn functies nauw met Pieter Bouw hebben samengewerkt gevraagd een bijdrage te leveren voor dit liber amicorum. Toen mij enkele maanden geleden werd gevraagd daaraan ook een bijdrage te leveren, was ik daar graag toe bereid, teneinde samen met de 31 anderen een zo compleet mogelijk beeld te schetsen van Pieter Bouw als toezichthouder en als integer mens achter deze wijze toezichthouder. Mijn bijdrage bestond uit een korte tekst met daarbij een aantal foto's van Pieter Bouw, waarvan ik een aantal maakte op de plaatsen en de momenten waarop wij in de afgelopen jaren samenwerkten in ons Verenigingsverband.

Betrokken toezicht op gepaste afstand
In zijn werkzame leven is Pieter Bouw vooral ook bekend geworden als de President-Directeur van de KLM en later als voorzitter van de Raad van Bestuur van Swiss International Airlines en als voorzitter van de Bankraad van de Nederlandsche Bank.
In het eerste hoofdstuk van dit lilber amicorum schetst Jan Siersma de rol van Pieter Bouw in de ontwikkeling van onze Vereniging en haar instellingen gedurende de periode van 1990-2012. Daarna volgen drie hoofdstukken van Bart Voorsluis, Wouter Hobbelen en Jan Hoogland over de betrokkenheid van Pieter Bouw op allerlei zaken zoals respectievelijk de publieksactiviteiten van VUSA, VU-podium en VU-connected, de identiteitszoektocht van Windesheim en het bijzondere van de bijzondere Vrije Universiteit.

Persoonlijke bijdragen
Het tweede deel van dit vriendenboek bestaat uit persoonlijke bijdragen van:

• (Ex)-Toezichthouders: Willems, Leijnse, Van Tilburg, Schaapveld, Weijsenveld, Rijsdijk, De Wit-Nieuwenhuizen, Bikker en Meijerink;
• (Ex)-Bestuurders: Smit, Mulder, Bouter, Langius, Stalman, Van Ewijk, Cornelissen, Meinsma, Noomen, Rutten, Roeters, Brinkman en Herstel;
• Leden van de Ledenraad en van de Benoemingsadviescommissie: Koekoek, Hamberg en Koehoorn;
• Bestuurssecretarissen: Vunderink, Van der Beek en Noorda.

In mei 2012 ontving ik één van de 75 exemplaren die van dit liber amicorum zijn gemaakt, met daarbij een vriendelijke brief van Pieter Bouw, als dank voor mijn persoonlijke bijdrage.

Dag Pieter,

Je grote mate van betrokkenheid op onze Verenigingszaken

en de wijze waarop je ook de verantwoordelijkheid

voor onze instellingen en voor hun studenten en medewerkers hebt genomen,

heb ik gezien en bijzonder gewaardeerd.

Grote dank voor de plezierige wijze 

waarop we in de afgelopen jaren hebben samengewerkt.

Veel Heil & Zegen gewenst in je komende levensjaren

en  graag weer eens tot ziens.

Ledenraadsvergadering VU-Vereniging nieuwe stijl

Zaterdag 9 juni 2012 

Plenaire terugkoppeling aan de Commissie Herstructurering

Nieuwe Verenigingsstructuur
Nadat we op 17 december 2011 de benodigde besluiten hebben genomen in de Ledenraadsvergadering van de Vereniging VU-Windesheim is per 1 januari 2012 de Vereniging VU-Windesheim omgezet tot VU-Vereniging, zijn de Vrije Universiteit en het VU-medisch centrum in Amsterdam ondergebracht in de Stichting VU-VUmc en is de Christelijke Hogeschool Windesheim ondergebracht in de Stichting Windesheim. Vandaag vindt in de VU te Amsterdam de eerste landelijke Ledenraadsvergadering van de VU-Vereniging plaats in deze nieuwe structuur. Om 8.00 uur vertrek ik als lid van deze Ledenraad naar Amsterdam, samen met twee leden van ons Regiocomité Fryslân. Een derde lid van ons Regiocomité voegt zich in Amsterdam bij onze delegatie. Gevieren vertegenwoordigen we vandaag de Friese leden van de VU-vereniging in de Ledenraadsvergadering van de VU-Vereniging nieuwe stijl.

Meerjarenplan Identiteit in wording
Omdat Cees Veerman, de nieuwe voorzitter van de Raad van Toezicht van de Vereniging, de Ledenraadsvergadering onverhoopt niet kan voorzitten, is de leiding van deze bijeenkomst vandaag is handen van Leendert Bikker, tevens lid van Raad van Toezicht van onze Vereniging. Het eerste inhoudelijke agendapunt is de Stand van Zaken met betrekking tot het in wording zijnde 'Meerjarenplan Identiteit' van de VU-Vereniging. Aan de hand van een Richtinggevend Kader hebben de VU, het VU-mc, Windesheim en onze Vereniging elk een zogenoemd Statusrapport geschreven, waarvan de inhouden vandaag worden besproken.

Zingeving en Bewegen
Om ons een indicatie te geven of deze statusrapporten een goede basis zouden kunnen vormen voor de later vast te stellen identiteitsagenda van de Vereniging, worden ter illustratie de volgende twee presentaties verzorgd:

• De eerste presentatie wordt verzorgd door dr. Peter de Haan, Manager Theologie en Levensbeschouwing van het Domein Bewegen & Educatie van Windesheim. Zijn presentatie gaat over de 'Minor Zingeving voor Professionals bij Windesheim'; één van de keuzevakken van Windesheim, die ook door studenten van collega-instellingen van Windesheim kan worden gevolgd.
• De tweede presentatie wordt verzorgd door prof.dr. Erik Scherder, hoogleraar bij de afdeling Klinische Neuropsychologie van de Faculteit der Psychologie en Pedagogiek van de Vrije Universiteit in Amsterdam. Zijn presentatie gaat over de relatie van 'Bewegen, Eten en Cognitie', handelend over het effect op het brein van het al dan niet bewegen.

In december 2012 zal in de volgende Ledenraadsvergadering de globale identiteitsagenda hoogstwaarschijnlijk worden vastgesteld, waarna onze drie instellingen en onze Vereniging de daarin opgenomen beleidsplannen zullen gaan implementeren.

Herstructurering VU-Vereniging
In het tweede agendapunt reflecteren we op de voorlopige resultaten van het werk van de Commissie Herstructurering Vereniging en op de rol van de Ledenraad. Commissielid Peter van den Boom presenteert de eerste tussenresultaten van deze commissie. Na de lunch delen we als Ledenraadsleden de inzichten van de commissie in een interactieve werkvorm. We inventariseren, verzamelen, presenteren en delen de argumenten en overwegingen voor het vervolg. Over enkele maanden zal de commissie met suggesties komen met betrekking tot lidmaatschapsvormen, ledenverbanden, Ledenraads(leden)profielen, werving/selectie/benoeming van Ledenraadsleden en de relatie tussen de Ledenraad en het Bestuur van de Vereniging.

Terugblik op boekjaar 2011
Aansluitend stellen we het verslag vast van onze voorgaande Ledenraadsvergadering in december 2011. Vervolgens bespreken we een Memo over de Terugblik op 2011, waarin kort informatie wordt gegeven over de drie instellingen van onze Vereniging. Ook het concept van het Jaarverslag 2011 van de Raad van Toezicht van de Vereniging passeert de revue.
De Ledenraad keurt met enige kanttekeningen de Jaarrekening 2011 van de Vereniging VU-Windesheim goed, verzoekt om de waarderingsgrondslag van twee Besloten Vennootschappen van de Vereniging met ingang van boekjaar 2012 te wijzigen en verleent na ook de bespreking van de Controleverklaring van de accountants Ernst & Young en van het Jaarverslag 2011 van de Vereniging kwijting aan de (toenmalige) leden van het Algemeen Bestuur en van de Raad van Toezicht voor de uitoefening van hun taken in het verslagjaar 2011.

Mutaties in de Raden van Toezicht
Sinds het vertrek van Pieter Bouw als voorzitter van de Raden van Toezicht van de Stichting VU-VU-mc en van de VU-Vereniging is Cees Veerman voorzitter geworden van beide Raden van Toezicht. Als Benoemingsadviescommissie (waarvan ik voorzitter ben) voor de leden van de Raad van Toezicht hebben we een positief advies gegeven op de voordracht van de Raad van Toezicht van de VU-Vereniging om Jacqueline Rijsdijk, lid van de Raad van Toezicht van de Stichting VU-VUmc, ook te benoemen tot lid van de Raad van Toezicht van de VU-Vereniging. Op voordracht van de voorzitter en op mijn positief advies namens de Benoemingsadviescommissie wordt mevrouw Rijsdijk benoemd tot lid van de Raad van Toezicht van onze Vereniging. We nemen afscheid van een bijzonder gewaardeerd lid van de Raad van Toezicht van de VU-Vereniging, de heer Rein Willems. In de vacature die daardoor binnenkort ontstaat, zullen we eind 2012 voorzien in de volgende Ledenraadsvergadering.

Afsluiting eerste Ledenraadsvergadering
Het Verenigingsbestuur en de Raad van Toezicht van onze Vereniging verklaren dat de splitsingsoperatie van onze Vereniging en haar instellingen en de vorming van de nieuwe Vereniging en de twee Stichtingen die van haar uitgaan tot op heden geen knelpunten hebben opgeleverd die om nader overleg met onze Ledenraad vragen. Voorafgaand aan de Rondvraag volgen dan nog enkele mondelinge mededelingen vanuit de instellingen VU, VU-mc en Windesheim. Om 15.15 uur sluit de voorzitter deze eerste vergadering van de Ledenraad van de VU-Vereniging.

Hoger Onderwijs: crisis of kwaliteit?

Maandag 21 mei 2012

Jaap Nammensma,Tiny Hekkenberg en Doekle Terpstra

Doekle Terpstra
De jaarlijkse sectorledenvergadering van de Sector Hoger Onderwijs van CNV-Onderwijs vindt vandaag plaats in het CNV-gebouw te Utrecht. Zoals te doen gebruikelijk komen daarin naast de huishoudelijke zaken ook de actuele ontwikkelingen in het hoger onderwijs aan de orde. Voor het eerste gedeelte van deze bijeenkomst van de Sector Hoger Onderwijs is Doekle Terpstra uitgenodigd; voorheen de voorzitter van het CNV en nadien van de HBO-raad; en vandaag bij ons aanwezig in zijn actuele functie van bestuursvoorzitter van Hogeschool Inholland. Terpstra is als spreker uitgenodigd om zijn bestuurderservaring met ons te delen in het kader van het thema: ‘Hoger Onderwijs: crisis of kwaliteit’.

Crisis of kwaliteit
Doekle Terpstra vertelt over zijn ervaringen op hogeschoolnivo; over wat hij heeft waargenomen als bestuurder en als persoon. Hij geeft aan nog steeds blij te zijn dat hij de stap van de HBO-raad naar Inholland heeft gemaakt; om ook eens in de rol van hogeschoolbestuurder te stappen. Die overstap heeft hem in elk geval zicht gegeven op een aantal onvolkomenheden in het hoger onderwijs, zo vertelt hij.

Lessons learned
Terpstra begint te stellen dat de belangengroep ‘Beter Onderwijs in Nederland’ (BON) achteraf gezien meer gelijk had in haar beweringen dan hij aanvankelijk nog dacht toen hij bij de HBO-raad werkte. Bij Inholland was het bijvoorbeeld bij zijn aantreden zo dat de diensten de dienst uitmaakten, in plaats van dat de mensen uit het primair proces (het onderwijs)– bepaalden wat goed is voor het onderwijs van de hogeschool. De fifty-fifty-verhouding van diensten-onderwijzend personeel was de scheefgetrokken realiteit. Terpstra is duidelijk in zijn opstelling: éénmaal per vijf jaar moet bij organisaties in het publieke domein (zoals onderwijs en zorg) de helft van de staforganisatie eruit.

Hogeschool Inholland
Bij Hogeschool Inholland was in de loop der jaren een bestuurlijke bovenwereld gegroeid, die los van de onderwijsorganisatie functioneerde, los van het primaire proces. De hogeschool had haar zaken ook niet op orde voor wat betreft het naleven van de geldende wet- en regelgeving. Terpstra: “We moeten de wet- en regelgeving niet langer als last beschouwen, maar die als een voertuig hanteren voor ons handelen.” Het nadelige voor een hogeschool als Inholland is dat in zo’n gegeven crisissituatie alle creativiteit plat wordt geslagen en dat je als hogeschool volledig in een kramp schiet als je zo onder de loep wordt genomen. Een reëel risico voor het onderwijs van Inholland is dat docenten van het ene wantrouwen in een ander wantrouwen schieten. Een gebrek aan vertrouwen van de mensen uit het primaire proces in de mensen in de top van organisaties in bijvoorbeeld zorg, onderwijs en banken is momenteel eerder regel dan uitzondering. Vertrouwen daarentegen is een sleutelwoord, want vertrouwen in de top, betekent ook vertrouwen op de werkvloer.

Professionele ruimte
Doekle Terpstra heeft intussen ook zijn beeld over de zogenoemde ‘professionele ruimte’ in het onderwijs bijgesteld. Docenten moeten weer zelf greep krijgen op het primaire proces, op hun onderwijs. Terpstra verwacht veel van een combinatie van het invullen van die professionele ruimte in relatie tot het verantwoording afleggen over het gegeven onderwijs. In het professionele gesprek van docenten onderling moet ook de verantwoording van het eigen handelen ten opzichte van elkaar worden ingevuld. Professionele ruimte dient samen te gaan met een cultuur van elkaar aanspreken op elkaars functioneren. “Dat is een kwetsbaar onderwerp, maar toch moeten we die slag maken in het hoger onderwijs”, aldus Terpstra.
Misschien moeten we in alle arbeidsovereenkomsten ook wel vastleggen op welke wijze de hogeschooldocent zich verhoudt tot het werkveld waarvoor hij de studenten opleidt. Wellicht zouden de vakbonden dat moeten regelen; laat ze die knuppel maar in het hoenderhok gooien. Docenten moeten in hogescholen de regie weer nemen en periodiek in collegiaal verband rekenschap willen afleggen over hun werk.

Bestuur en Toezicht van hogescholen
Terpstra zoekt in zijn betoog de breedte: “We zitten in een systeemcrisis in plaats van in een crisis in één hogeschool. Een ander type leiderschap zal in het hoger onderwijs moeten ontstaan; ik zou dat toejuichen”. Hij gaat verder door te stellen dat meer mensen die afkomstig zijn uit het onderwijs in de Colleges van Bestuur moeten komen. De crisis bij Inholland is ook het resultaat van bestuurlijk falen. In de voormalige Raad van Toezicht van Inhollland zaten zeker wel gerenommeerde toezichthouders, maar die hadden geen verstand van het primaire proces in hun hogeschool. Er moet tenminste één onderwijsexpert in elke Raad van Toezicht van een hogeschool zitten; iemand die bijvoorbeeld weet hoe een OER in elkaar zit, iemand die weet hoe die Onderwijs- en Examenreglementen de hele hogeschoolorganisatie feitelijk sturen.

Centrale en decentrale kwaliteitszorg
Doekle Terpstra sluit af met de stelling dat hogescholen de kwaliteitszorg moeten decentraliseren. Daarentegen moeten Colleges van Bestuur wel de regie houden op die kwaliteitszorg. Zo zou elke hogeschool er bijvoorbeeld voor kunnen zorgen dat ze een onderwijsauditdienst in het leven roepen, die op uitdrukkelijk verzoek van de onderwijsteams periodiek op bezoek komen bij die onderwijsteams om de kwaliteit van hun onderwijs te onderzoeken.

In gesprek met Terpstra
Na deze presentatie van Doekle Terpstra volgt een goed gesprek in grote kring. Terpstra geeft antwoord op informatieve vragen, stelt wedervragen aan de aanwezigen in de zaal en ook inventariseren we gezamenlijk of er al ‘good practices’ zijn in onze hogescholen van de door Terpstra geschetste ideaalbeelden. Die schoolvoorbeelden zijn er wel degelijk, zo blijkt uit de praktijkvoorbeelden die door de aanwezigen op grond van eigen ervaring worden genoemd

Huishoudelijk deel van de sector hoger onderwijs
Na deze boeiende presentatie en discussie gaan we in sectoraal verband verder met de agendapunten van meer huishoudelijke aard. We behandelen het verslag van onze vorige sectorledenvergadering, het jaarverslag 2011 van de Sector Hoger Onderwijs, een wijziging in ons huishoudelijk reglement, de financiële overzichten van 2011 en 2012 en het activiteitenplan voor 2012.
Aan ons jubilerend lid Gert Doornbos wordt de jubileumspeld uitgereikt.
Aan het eind van het programma staat nog de afvaardiging van de Sector Hoger Onderwijs op de agenda, waarbij wordt geïnventariseerd welke leden van onze sector beschikbaar zijn om op 28 november 2012 en op 5 juni 2013 onze sector te vertegenwoordigen in de Algemene Ledenvergadering.

Actuele ontwikkelingen in het hoger onderwijs
Een ander belangrijk agendapunt is het item ‘Actualiteit’. We bespreken de actuele ontwikkelingen in het hoger onderwijs, waaronder ontwikkelingen op hogescholen en de Collectieve Arbeidsovereenkomst (CAO 2012). Zo spreken we bijvoorbeeld over de langstudeerdersmaatregel en de nadelige effectien die deze maatregel heeft voor deeltijdstudenten, met name ook voor de deeltijdse nascholing voor docenten in het kader van hun deskundigheidsbevordering. Met betrekking tot het thema ‘CAO’ komen onder andere de volgende onderwerpen in de plenaire discussie aan de orde: scholing, ontwikkeling, zelfontplooiing en de jaarlijkse 58 uren voor deskundigheidsbevordering van docenten. Ook bij de SOP-regeling en bij de Loonontwikkeling wordt kort stilgestaan.

Meer dan geld verdienen

Zaterdag 25 februari 2012

Cover van Doekle Terpstra's autobiografie

Droom en daad

Wat drijft Doekle Terpstra, voorheen de bevlogen voorman van het CNV, daarna voorzitter van de HBO-raad en momenteel voorzitter van het College van Bestuur van hogeschool Inholland? Wat ziet hij als zijn opdracht en hoe past Terpstra zijn dromen en zijn daden op elkaar?

Spreuken

In december 2004 kreeg ik als Sinterklaaskado het boek “Meer dan geld verdienen’, dat Terpstra in dat jaar publiceerde. Marion Rosendahl zorgde voor het omslagontwerp van deze autobiografie van Doekle Terpstra.

• De ondertitel van dit boek is: ‘Een boek over kwetsbaarheid en kracht’.
• Als motto staat vóórin het boek: ‘Wees realistisch, streef naar het onmogelijke’.
• Op zijn bureau staat zijn lijfspreuk: “Waar het visioen verdwijnt, verwildert het volk” (uit Spreuken in de Bijbel, tevens een boektitel (1987) van Dorothee Sölle en ook de boektitel van Terpstra’s andere boek (2006).
• De opdracht aan zijn dochters luidt: ‘Werk aan een werkelijkheid waarin recht wordt gedaan. Beschouw onverschilligheid als een vloek’.

Biografie

Doekle Terpstra schreef en presenteerde zijn boek in de fase (2004) in zijn loopbaan dat hij aankondigde zijn tijd als CNV-voorzitter te hebben gehad. Hij beschrijft wat hem drijft als (CNV-)vakbondsvoorzitter en als mens. Doekle is in 1956 geboren, is afkomstig uit een gereformeerd boerengezin uit het Friese Witmarsum en hij studeerde in Kampen aan de Christelijke Sociale Academie, met als studierichting ‘Personeel en Arbeid’. In 1980 begint hij zijn loopbaan bij de Industriebond CNV, waar hij onder andere actieleider, onderhandelaar en bestuurder was. In 1999 werd hij bestuursvoorzitter van het Christelijk Nationaal Vakverbond (CNV). Ik heb Doekle Terpstra leren kennen als lid van de Landelijke Ledenraad van de Vereniging VU-Windesheim, in de periode dat hij lid was van de Raad van Toezicht van deze Vereniging en van de instellingen die van onze Vereniging uit gaan, zoals de Vrije Universiteit, het VU-medisch centrum en de Christelijke Hogeschool Windesheim.

Inspiratie

In zijn autobiografisch boek maakt Terpstra zich los van de zogenoemde ‘oneliners’. Hij schrijft over wat hij wezenlijk vindt in het leven, over wat hem inspireert en hoe hij in de praktijk van alledag vorm en inhoud geeft aan zaken als: rechtvaardigheid, solidariteit en vertrouwen. Aan de hand van voorbeelden uit zijn jeugd in Fryslân en op grond van zijn beroepsrollen als actieleider, onderhandelaar en bestuurder laat Terpstra zien hoe spiritualiteit zich in zijn denken en in zijn handelen manifesteert. De thema's ‘arbeid’ en ‘dialoog’ vormen daarin de rode draad.

Terpstra: “Het gaat om zingeving, je verantwoordelijk en verbonden voelen; zonder binding met iets of iemand, anders raakt je bestaan zijn betekenis kwijt.”

Denkrichting

Op de valreep van zijn functie bij het CNV komt ook de koers van onze christelijke vakbeweging aan bod en beschouwt Doekle Terpstra tendensen als ‘individualisering’ en ‘globalisering’. Als lezer van dit boek word je door Terpstra geconfronteerd met termen als:  zingeving, identiteit, spiritualiteit, visioenen en verantwoordelijkheid. Hij wil - geïnspireerd door het christendom - het in dit boek vooral hebben over wat richting geeft aan zijn denken.

Terpstra schrijft in zijn boek in de volgende hoofdstukken:

De Basis

We werden opgevoed met het gevoel ergens bij te horen, ergens onderdeel van te zijn. Mijn ouders, de kerk, het dorp gaven mij als bagage een aantal wezenlijke waarden mee. Wie wil nog lid zijn van een organisatie waar je ook wat voor moet doen?

Zingeving
Werk heeft te maken met bevestiging van wie je bent.

Je werk bepaalt je betrokkenheid tot de ander, geeft zin aan je bestaan.

Je moet je eigen leven leiden, je eigen kwaliteiten ontdekken en ontwikkelen.

Arbeid is participatie, een activiteit, een beweging, de manier waarop je mee bouwt aan de schepping, de gelegenheid om tot je bestemming te komen.

Mensen willen zo vroeg mogelijk in hun leven bevrijd worden van de last van dagelijkse arbeid.

Mensen willen tot hun recht komen en waardering krijgen voor wie zij zijn en wat zij doen.

Alles wat met inzet en betrokkenheid gebeurt, heeft waarde op zich.

Het gaat om je verantwoordelijk en verbonden voelen, om je betrokkenheid bij de samenleving.

Ontwikkeling

Zodra je ontdekt wat je kunt, leer je wie je bent en durf je je open te stellen voor vragen, voor kritiek.

Reflectie is een manier om je in balans te houden.

Als je leren combineert met vormen, dan verwerf je kennis die blijft hangen.

Ik vind dat studenten meer betrokken zouden moeten zijn bij hun studie, meer eisen zouden moeten stellen aan de kwaliteit van het onderwijs.

Als je regels loslaat, dan moet je handhaven vervangen door vertrouwen.

Scholing, anticiperen op de toekomst, maakt de werknemer wendbaar en weerbaar bij verandering.

Een werkgever moet mensen aan zich binden en dat lukt het beste door hen los te laten.

Laat mensen hun hoofd maar boven het maaiveld uitsteken, geef ze de mogelijkheid om risico’s te lopen en daag ze uit om fouten te maken.

Uitdagingen brengen mensen verder.

Het gaat niet zozeer om de uitdaging, maar om het verleggen van grenzen.

Wàt je doet, hoeft niet groots en indrukwekkend te zijn.

Je verricht een kleine daad en daarmee verander je de loop van de geschiedenis.

De zin van je bestaan is vaak dichterbij dan jij zelf denkt.

Dialoog

Hou alsjeblieft eens een keer op met het spelen van een slachtoffer, want daar is geen enkele reden toe.

Kiezen voor het gesprek betekent dat je bereid bent naar de argumenten van de ander te luisteren en die te betrekken in jouw eigen oordeelsvorming.

De grenzen van het redelijke worden eens bereikt.

Als je ergens voor staat, dan moet je ook bereid zijn om strijd te leveren.

Macht tegen macht, gaat altijd ten koste van iets of iemand.

Het beschadigt mensen en relaties en levert per saldo weinig op.

Strijd kan nooit een doel zijn.

Mensen zoeken juist naar harmonie.

Matigheid

Wij zijn rentmeesters van de schepping, en daarbij gaat het niet om meer, meer, meer, maar om beheren en bewaren.

Als ouders kun je niet veel meer dan je waarden laten zien in de prioriteiten die je stelt, in je doen en laten en in je koopgedrag.

Het moet naar mijn idee vooral gaan om vernieuwing van arbeidsverhoudingen, om vernieuwing van betrokkenheid.

Alleen door innoveren kunnen Nederlandse bedrijven straks nog overleven.

De oplossing ligt in slimmere manieren van werken.

Dan praat je over plattere organisaties en medewerkers de ruimte geven om zelf met creatieve ideeën te komen.

Bijbelse verhalen beschrijven de realiteit niet, maar laten ons de omgekeerde wereld zien.

Voor mij is de essentie van de Bijbel: mensen worden geroepen om hun verantwoordelijkheid te nemen.

Niemand hoeft aan de kant te staan.

Het is een menselijke neiging om de eigen problemen groter te zien dan de problemen van anderen.

Rechtvaardigheid

Bij moreel besef kijk je naar je eigen gedrag, naar je persoonlijke verantwoordelijkheid en naar je eigen integriteit.

De baas moet het goede voorbeeld geven.

Alleen via bescheidenheid kun je genereus zijn.

Mensen die niet in staat zijn om zelf in hun inkomen te voorzien, verdienen ondersteuning en geen straf.

De sterkste schouders moeten de zwaarste lasten dragen.

De overheidssubsidie aan de rijken past niet meer in deze tijd.

Levensbeschouwing is verankerd als een onderdeel van onze traditie.

De overheid zou moeten werken als een schild voor de zwakken.

Verantwoordelijkheid

Je bent de ander wat verschuldigd.

Juist de vraag van een ander geeft blijkbaar zin aan ons bestaan.

Zonder binding met iets of iemand anders, raakt je bestaan als mens zijn betekenis kwijt.

Soms moet je je verantwoordelijkheid juist niet nemen.

Je moet met je gezicht naar de werkelijkheid gaan staan en je verantwoordelijkheid nemen om er iets aan te doen.

Ik heb het gevoel dat we geroepen zijn om een kathedraal te bouwen.

Sociale zekerheid is een vorm van solidariteit tussen mensen.

De overheid heeft een groot probleem: het ideologische referentiekader is verdwenen.

Het concept dat politici oproepen, is een doe-het-zelf-construct.

In de nieuwe politiek krijgt solidariteit geen plaats en ontbreekt het in het verantwoordelijkheidsbegrip volledig aan wederkerigheid.

Zelfredzaamheid is een ontkenning van het wezenlijke van de mens.

Behandel mensen net zolang als arbeidsongeschikt totdat het tegendeel is bewezen.

Mensen moeten openstaan voor maatschappelijke deelname.

Werkgevers moeten af van de benadering dat ieder kneusje zo vlug mogelijk richting poort gaat.

Mensen raken (vaak) buiten hun schuld buiten het arbeidsproces.

Te weinig aandacht aan arbeidsomstandigheden kan leiden tot meer ziekte en arbeidsongeschiktheid.

Mensen moeten ‘eigenaar’ van hun probleem kunnen zijn.

Wat jij doet, de keuzes die jij maakt, hebben invloed op mij, dat kun je niet ontkennen, daar moet je verantwoordelijkheid voor nemen.

Verbondenheid

Mijn belangrijkste community is mijn gezin.

Als je mensen open tegemoet treedt en aanspreekt op hun talenten, krijg je veel terug.

Als je ook de verbondenheid met de gemeenschap herkent, kom je heel ver met elkaar.

Als je je kwetsbaar, afhankelijk durft op te stellen, kun je samen bergen verzetten.

Ik zoek mensen met wie ik mij verbonden voel.

De waarden en normen die je van huis uit meekrijgt, spelen een rol in de rest van je leven.

Niemand wil alleen zijn.

Een onderneming moet werken vanuit bepaalde waarden en dat zichtbaar maken in haar omgeving met de wereld.

In mijn wijze van zien mag je je niet zó identificeren met een onderwerp, dat je daarmee een ander in gewetensnood brengt.

Het woord ‘onbarmhartig’ mag wel eens wat vaker gebruikt worden.

Je primaire focus als vakbond ligt bij de mensen die je betalen, en je worstelt met de mogelijkheden voor mensen die je niet betalen.

Ik typeer mezelf ‘slapend lid’ van het CDA.

Maar ik vind dat ik kleur moet bekennen.

De overheid moet vooral de resultante zijn van de maatschappelijke vitaliteit en van maatschappelijke ontwikkelingen.

Ik geloof in de rol van het maatschappelijk middenveld.

Naast ‘gespreide verantwoordelijkheid’ is een tweede sleutelbegrip in de christen-democratie het ‘voorzorgprincipe’: dat je in je huidige handelen nadenkt over en rekening houdt met de toekomstige gevolgen van je handelen.

Hooghartig gedrag staat haaks op christelijke waarden.

Binnen het CDA is jammer genoeg geen echte discussie over de spanning die er is tussen ‘de leer’ en ‘het leven’.

Ik kom heel veel politiek opportunisme tegen: er wordt calculerend gedacht, er wordt gedacht in termen van macht.

Het ontbreekt de partij aan intern debat.

Was er maar wat meer ideologie, want dan ging het weer ergens over.

Zelfstandigheid

In mijn ervaring was sociale controle: oog voor elkaar hebben, op elkaar letten, voorkómen dat mensen tussen wal en schip raken.

Sociale controle is ook sociale cohesie.

Ik heb uit mijn dorp (Witmarsum) meegekregen dat mensen er voor elkaar zijn, en dat vind ik een groot goed.

Je helpt elkaar om zelfstandig te zijn.

Zo elimineer je ook onverschilligheid.

Mensen verbinden zich met de inhoud, minder met de organisatie.

Wij organiseren niet langer mensen, maar wij organiseren hun ideeën, hun beleving, hun betrokkenheid.

Het gaat in de kern nooit om regels, maar om een houding.

Regelgeving helpt altijd maar even; iedereen vergeet wat de drijfveer was.

We moeten ook zoeken naar nieuwe vormen van betrokkenheid.

We moeten diversiteit en differentiatie in onze oplossingen toelaten.

Leiderschap

Toch is het mijn overtuiging dat geen mens zonder referentiekader kan, en dat je van een leidinggevende zelfs mag eisen dat hij dit expliciet maakt.

Mensen die samen een ideologie delen, zullen elkaars keuzes eerder begrijpen dan mensen die een ander referentiekader hanteren.

Als je de leiding krijgt, wordt je de zorg voor je medewerkers toevertrouwd.

Leidinggeven is dan ook een dienstbare activiteit, niet de bezigheid van een baasje.

Maar je moet wel sturing geven en beslissingen nemen voor anderen.

Leiderschap is het nemen van verantwoordelijkheid om samen de kar te trekken.

Onzekerheid vertaalde zich in weerstand.

Ik heb geleerd dat ik door extra druk te geven eerder contraproductief werk, dan dat ik de zaak de goede kant op krijg.

Argumenten doen er niet toe, de wil maakt het verschil.

Je moet dus eerst de politieke wil organiseren, anders lopen alle wegen dood.

Je kunt niet anders dan accepteren dat het soms minder hard gaat dan je zou willen – zolang het maar de goede kant op blijft gaan.

Er is een soort permanente beoordeling – ook in de media – van wat je doet, zegt of juist niet zegt.

Je moet niet alles zeggen wat je weet, want dat kan schadelijk zijn voor je positie.

Tegelijk moet je ook wel jezelf blijven.

Je moet eigenlijk steeds proberen om integer en betrouwbaar te blijven, zonder volkomen eerlijk en open te zijn.

Een afspraak is een afspraak; een toezegging is een toezegging.

De grens wordt bereikt als de manier waarop jij het spel speelt, ten koste van de ander gaat.

Als ik vertrouwen wil uitstralen, dan moet ik mij met de inhoud verbonden weten.

Je moet scherp houden dat in het professionele proces het resultaat telt, en in de persoonlijke sfeer heel andere dingen.

Het geheim van leidinggeven: dicht bij jezelf blijven.

Krachtig leiderschap is juist ook laten zien waar je twijfels zitten, wat je kwetsbaarheid is.

Durf het aan om iemand maximaal vertrouwen te geven.

Zorg ervoor dat je mensen krijgt die zich identificeren met jouw ideeën en er helemaal voor willen gaan.

Als je leiding wilt geven, zul je het vertrouwen moeten zien te winnen.

Vertrouwen

De beelden van de Bijbel heb ik nodig om mezelf te voeden; ze geven me energie voor het werk dat ik elke dag doe.

Ik heb het gevoel dat ik geroepen ben om deel te nemen.

Geloof is van wezenlijk belang voor mensen.

Doordenken doe je nooit alleen, daar heb je anderen bij nodig.

Geloven is niet ‘verander de ander’, maar ‘verander jezelf’.

Het gaat om de kracht van de lokale gemeenschap.

Initiatieven moeten van onderaf komen, uit de lokale gemeenschappen.

Jonge mensen haken niet af op geloof, maar op de institutie.

Beleid met directieven van bovenaf is geen lang leven beschoren.

Beter is stimuleren, enthousiasmeren, ondersteuning aanbieden.

Het adagium ‘verantwoordelijkheid terug naar de burger’ geldt ook in de kerken.

De ziel van het kerkelijk bedrijf zit in de mensen zelf.

De kerken horen een manifestatie te zijn van betrokkenheid van de mensen zelf.

Als mensen het zelf niet meer vormgeven, dan moet je het niet kunstmatig doen.

Steek vooral energie in het managen van netwerkvorming en diversiteit.

Kracht schuilt niet in beheersing, maar in loslaten.

Laat duizend bloemen bloeien.

De afspraken die nodig zijn voor het dagelijks leven, regel je ongeschreven met elkaar.

De verbinding tussen mensen ligt vast in begrippen als respect en vertrouwen.

Geef mensen de mogelijkheden om zaken met elkaar te regelen.

Je moet betrokkenheid organiseren; dat kan door medewerkers meer vrijheden te geven en meer in hen te investeren.

Delen bleek een uitkomst: een versterking, geen verzwakking.

Vertrouwen groeit door met anderen te praten over het werk, over de problemen, de bedreigingen, de kansen.

Je kunt nooit vertrouwen vragen als je het zelf niet geeft; door het te geven, groeit het; het gaat om delen.

Vertrouwen moet groeien, maar het kan er ook ineens zijn.

Er moet vertrouwen zijn tussen mensen, wederzijdse belangstelling.

Met wantrouwen valt niet te werken.

Ik wil het gevoel van vertrouwen blijven houden, anders kan ik niet werken.

Het basisvertrouwen is wezenlijk.

Cynisme is verdriet verpakt in prikkeldraad.

Ik vind mensen interessant die kleur bekennen, die laten zien dat hun persoonlijkheid is verbonden met wat zij doen en bepleiten.

Ik ontmoet mensen die nooit verder komen dan hun zakelijke boodschap.

Spiritualiteit

Ik ben verwonderd over wat de rationaliteit overstijgt; noem dat maar het werk van de Heilige Geest.

Een christelijke identiteit heeft te maken met zoeken en tasten naar antwoorden vanuit het evangelie.

Het gaat in de Bijbel om het zichtbaar maken van verantwoordelijkheid: het leveren van een bijdrage aan een samenleving waarin recht wordt gedaan en mensen tot hun bestemming kunnen komen.

Wees je bewust van je daden en neem er verantwoordelijkheid voor.

De kracht van religie is dat het een integraal deel is van jezelf en dat je praktijk en leer met elkaar probeert te verbinden.

Mensen van nu laten zich aanspreken door rituelen, door klank, kleur en geur.

Juist ook door rituelen komt het geloof steeds dichter bij mijzelf te staan.

Als dagelijkse inspiratiebron spelen mijn vrouw en dochters de hoofdrol.

Om intuïtie te voeden, moet je ook veel contact met mensen hebben; veel praten met anderen, maar vooral luisteren, proberen te horen wat er achter hun woorden schuilgaat.

Het gaat meestal om onderliggende gevoelens, als je daar geen aandacht aan besteedt, blijft de onrust.

Het gevoel van mensen geeft je altijd de richting aan.

Een visioen zou ik willen benoemen als dat vage en ongrijpbare moment waarin we kort iets ondergaan, dat niet te beschrijven is.

Een visioen roept beweging op.

De waarheid hoef je slechts één keer te horen om hem nooit te vergeten.

Als je iets goed doet, mag je trots zijn op wat je doet.

Dat geeft je vertrouwen, en met zelfvertrouwen durf je kwetsbaarheid te laten zien.

Vrienden en collega’s houden je op het juiste spoor door hun observaties en hun feedback.

Vakbeweging in de 21^e eeuw

Ik hoor mensen nooit naar zekerheden vragen, wel naar betrouwbaarheid.

Solidariteit is verschoven naar het meer individuele niveau.

Er is wel een bepaalde mate van zekerheid nodig om tot je bestemming te kunnen komen.

De zekerheden die we zoeken, veranderen met de tijd.

Baanzekerheid proberen we nu te vervangen door werkzekerheid.

We moeten er vooral voor zorgen dat we een samenleving bouwen die ook voor de toekomst houdbaar en sociaal is.

De enige weg daartoe is om draagvlak in de samenleving te genereren, mobilisatiekracht aan te spreken en samen de nodige ontwikkelingen door te maken.

Soms vind ik wel dat we te veel geprofessionaliseerd hebben; de verschuiving naar professionele uitvoering zien we overal.

Hoe solidariseren we individualisering?

Identiteit verplicht.

Je staat bij wat je doet niet onverschillig tegenover die andere mens.

Wij zijn een professionele organisatie, die steeds professioneler wordt; en dat is niet op voorhand de goede weg.

We moeten de beweging teruggeven aan de leden.

Mensen informeren en betrekken bij de besluitvorming is een bestaansvoorwaarde.

Wij moeten de kennis bruikbaar maken voor de doelen die we willen bereiken.

Kennis die je wordt aangereikt, verbindt je eigenlijk met de harten van mensen.

Een tegenbeweging is een organisatie die zich niet laat leiden door de waan van de dag.

De werkende mens moet op waardige wijze afscheid kunnen nemen van zijn werkzame leven; dat moet op respectvolle wijze worden geregeld.

Er is een permanente spanning tussen de realiteit van het moment en je opvatting over het te bereiken doel; dat vraagt om balanceren.

Je moet rekening durven houden met de omstandigheden waarin mensen hun werk hebben gedaan.

Bij de vraag hoe wij de participatie van ouderen willen verhogen, hoort een gedifferentieerde aanpak.

Je moet ervoor waken dat je alleen maar staat voor het belang van je eigen groep, omdat jouw belang op lange termijn gebaat is bij aandacht voor de belangen van anderen.

Als je gezag hebt, krijg je invloed – geen macht.

De wereld is een dorp

Europa is het land van de toekomst.

Als je alleen maar oog hebt voor de kracht van de sterkste, gaat het fout.

Wij moeten de collega’s werkelijk willen ontmoeten, ons werkelijk bezighouden met wat hem of haar bezighoudt.

Wij zijn er ook voor anderen, net als die anderen er ook voor ons zijn.

Er zijn andere werkelijkheden en daar moet ik rekening mee houden – hoe ongemakkelijk dat soms ook is.

De kern van vakbondswerk: mensen gaan schouder aan schouder staan, verbinden zich met elkaar op zoek naar een betere wereld.

Tenslotte

Ook sterke mensen zijn kwetsbaar en kunnen tussen de wal en het schip vallen.

De verantwoordelijkheid die je hebt voor je eigen ontplooiing, geldt ook anderen.

Als een regering slechte directieven geeft en geen dialoog aangaat, dan werkt dat onthechtend; dat maakt onnodig veel vertrouwen stuk.

Opgelegd moralisme, waarin samenhang en dialoog ontbreken, demotiveren alleen maar en dagen mensen niet uit tot het leveren van een bijdrage aan oplossingen.

Mensen kunnen niet zonder elkaar, dat is existentieel.

It is

Is het omdat wij beiden Friezen zijn?

Is het omdat wij van oorsprong gereformeerde ‘mannenbroeders’ zijn?

Is het omdat wij ons willen laten inspireren door Gods Woord?

Is het omdat wij hetzelfde hebben gezien en voortdurend waarnemen?

Is het omdat wij (van) christelijk onderwijs genoten?

Is het omdat wij hetzelfde lazen, lezen, hoorden en horen?

Is het omdat wij participeren in dezelfde organisaties en verbanden?

Is het daarom dat wij zonder spreken hetzelfde denken?

Is het daarom dat wij dezelfde taal spreken?

Is het daarom dat dit onze ‘drive’ is?

Is het daarom dat wij het (h)erkennen?

It is sa, tinkt my.