Lanterfanten over Route 3.9 van Wergea naar Terherne

Zondag 9 september 2012 

Bij de Jirnsumer Moeting van het Jabikspaad

Zonnige zondag
Het belooft een mooie zondag te worden. Een zonnige zondag met een temperatuur die oploopt tot 28 graden Celsius, en bovendien is het vandaag onze trouwdag: de 29e. Een dag bij uitstek om er een prachtige wandeldag van te maken. Zo gezegd, zo gedaan. Om 6.15 uur gaat de wekker en rond 7.30 uur verlaten we Stiens met beide auto's. De ene auto rijden we naar Terherne. Met de andere auto rijden we dan naar Wergea, waar onze wandeling van vandaag aanvangt. We volgen vandaag route 3.9 van de wandelgidsenserie 'Friesland voor lanterfanters'. Deze negende route uit het derde deel beschrijft de route van Wergea naar Terherne, over een afstand van 27 kilometer.

Land van weiden en water
Het thema dat auteur Fokko Bosker aan deze dagroute gaf, is 'Op zoek naar nieuwe bouwstenen voor dorpsleven'. In de wandelgids beschrijft Fokko de wijze waarop inwoners van Friese dorpen in de stille weidehoek (de Greiden) van Fryslân zich met elkaar inspannen om de leefbaarheid van de kleine dorpen in dit groene landschap in stand te houden en te verbeteren. Het ene dorp leent zich daar wat beter voor dan het andere dorp, maar grote en kundige inzet van de inwoners van zo'n dorp, in samenwerking met bijvoorbeeld woningbouwcorporaties en gemeenten, zijn enkele van de succesbepalende factoren, die ertoe bijdragen dat een dorp nog vele jaren aantrekkelijk blijft voor bewoners, en voor bijvoorbeeld toeristen, die rust en ruimte van  weiden en water zoeken.

Wergea en Wurdum
Om 8.30 uur beginnen Durkje en ik bij de dorpsbrug van Wergea over het Aegumerdiep. Langs het water lopen we door de nieuwbouwwijk in westelijke richting. We volgen het Hekkemiedepaad, ondanks het feit dat verkeersborden melden dat de verderop gelegen brug over de Nieuwe Vaart is gestremd. Van een passant horen we dat wandelaars - zij het met een hoge opstap - wel via deze brug de vaart over kunnen steken, hetgeen inderdaad mogelijk blijkt te zijn. Via de Griene Dyk komen we dan in Wurdum, waar we via een smal schelpenpad aan de zuidwestzijde om heen lopen, om verderop de N32/A32 over te steken.

Wijtgaard en de Zwette
Via een heel smal boerenpad door enkele weilanden gaan we richting Wijtgaard. Het natte, hoge gras groeit aan weerszijden over dit veldpad heen, maar het is nog wel te traceren waar het paadje door het weiland loopt. We lopen even later door Wijtgaard, om aan de westkant van het dorp via een doodlopende weg en over een pad langs twee maïsakkers bij het Zwettepad te komen, het fietspad langs de Zwette. Om op het Zwettepad te komen, moeten we over een smalle plank, die hier over een brede sloot ligt. Daarna lopen we langs de Zwette (de Sneekertrekvaart) in zuidelijke richting tot het einde van dit fietspad.

Reduzum en Friens
Bij het gemaal gaan we linksaf, richting Reduzum. We lopen eerst om Reduzum heen, om vervolgens door het dorpscentrum naar de Overijsselsestraatweg te gaan. Die volgen we in de richting van Jirnsum. Ter hoogte van de dorpswindmolen hebben we onze eerste rustpauze, waar een fietsers- en voetgangstunnel onder de N354 door gaat. Verderop gaan we via de Beslumerdyk naar het dorpje Friens. We lopen vóór, door en voorbij Friens over een deel van het Jabikspaad, het Friese pelgrimspad richting Santiago de Compostela. Langs dit schelpenpad staan enkele Sint-Jacobsappelbomen.

Kloostermoppen-monument de Jirnsumer Moeting
Daarna komen we in Jirnsum, waar we op het terras van het dorpscafé genieten van koffie met gebak, mede ter ere van onze trouwdag. De route gaat door het dorpscentrum van Jirnsum; nog steeds over het Jabikspaad. We passeren dan ter hoogte van de dorpskerk ook het kloostermoppen-monument van het Jabikspaad, de zogenoemde 'Jirnsumer Moeting'. De gaffelvorm van dit nieuwe monument dat is gemetseld van her en der verzamelde 'alde Friezen' symboliseert dat hier in Jirnsum de oostelijke en de westelijke routevariant van het pelgrimspad (Jabikspaad) bij elkaar komen en van hieruit als één pad verder gaat in de richting van het Overijsselse Hasselt. Op 5 juni 2010 hebben we als bestuur van de Stichting Jabikspaad Fryslân (waarvan ik voorzitter ben) dit bijzondere monument laten onthullen door de Friese gedeputeerde Hans Konst.

Abbenwier en Sneekermeer
Als we nu vanuit Jirnsum rechtdoor lopen naar Aldskou, zouden we over enkele kilometers al kunnen arriveren in Terherne. Maar dat doen we niet. De route gaat vanuit Jirnsum langs de Autodrop-fabriek via het buurtschap Abbenwier onder de Kruisbrekken door naar de gerestaureerde sluiskolk van Tersoalstersyl. Verderop lopen we achtereenvolgens langs het Sneekermeer, langs jachthaven Sneekerhof aan het Terhornstermeer en langs de Nieuwe Wetering naar de hoge brug van Aldskou.
 
Aldskou en Terherne
Bij Aldskou steken we de Nieuwe Wetering over in de richting van Akkrum. Maar nog voordat we Akkrum naderen, gaan we rechtsaf over het fietspad richting Terherne. We weten dat langs dit fietspad de zuivelboerderij is van de familie Veldstra. Daar gaan we naar binnen om een heerlijke portie boerenijs te bestellen, die we op het terras van deze melkveehouderij nuttigen. Gedurende de hele ochtend bleef de zon nog achter de wolken, maar nadat de wolken verdwenen, heeft de felle zon de temperatuur doen stijgen tot 28 graden Celsius. De verkoelende werking van dit overheerlijke ambachtelijke boerenijs maakt de laatste kilometers naar Terherne lichter. Om 15.30 uur wandelen we na een prachtige tocht van zeven uren en 27 kilometer het Kameleondorp Terherne binnen. Ook in dit watersportdorp is het een drukte van belang. Velen genieten vandaag van deze mooie zomerse zondag in de Friese graslanden en op de Friese wateren.

Lanterfanten over Route 4.8 van Deinum naar Leeuwarden

Zondag 22 april 2012

De Sint-Margaretakerk op de terp van Boksum

Regen of geen regen
Als we vroeg in de morgen wakker worden, regent het behoorlijk. De buienradar laat even later zien dat het in noordwest-Fryslân tussen 9.20 uur en 11.20 uur droog zal blijven en dat vanaf dat moment nog een smal buienfront over deze regio zal drijven, kans gevend op neerslag. Daarna zou dan een lange droge periode volgen. We trekken de wandelschoenen aan en rijden de ene auto naar het treinstation van Leeuwarden en dan gaan Durkje en ik met de andere auto naar het treinstation van Deinum, het Friese dorp 'mei de sipel op 'e toer'. Om 10.20 uur lopen we vanuit Deinum vanaf het treinstation bij het talud naar beneden, om daar over het fietspad langs de N31 in de richting van Boksum te lopen. Er waait een koude, harde wind, maar het is gelukkig wel droog.

Van Deinum naar Boksum
We wandelen vandaag de 8e route uit het vierde deel van de wandelgidsenserie 'Friesland voor lanterfanters'. Deze achtste route draagt als thema: 'Groen denken manifesteert zich in Techum'. Het is de 14 kilometer lange wandelroute van Deinum naar Leeuwarden. Vanuit Deinum naderen we het terpdorp Boksum. In Boksum lopen we door het klaphek om via het smalle kerkpad bij de terp op te lopen naar de hoog op de terp gelegen Sint-Margaretakerk, waarvan het tufstenen gedeelte dateert uit het jaar 1100. De kerktoren is van 1843.

Weide(vogel)gebied
We lopen door de zondagsrust van Boksum en verlaten dit Friese dorpje bij de kruising met de Hegedyk. We komen dan op de Nylânsdyk, die nabij de spoorwegovergang over gaat in de Boksumerdyk. Vóór ons zien we Leeuwarden al liggen. We passeren Nij Bosma Zathe, het moderne praktijkcentrum voor onderzoek en kennisoverdracht voor de melkveehouderij in de drie noordelijke provincies. Hier blijkt dat het vier kilometer lange Boerenlandpad momenteel niet publiek toegankelijk is voor wandelaars. Nij Bosma Zathe is namelijk ook een weidevogelboerderij, met op haar 30 hectare weiland veel nesten van scholeksters, grutto's, kieviten en tureluurs. Tot behoud van onze geliefde weidevogels is het Boerenlandpad tot medio juni gesloten voor het publiek. Daardoor wordt onze wandelroute van vandaag met vier kilometer ingekort. Nij Bosma Zathe heeft ook een biogasinstallatie, waarmee men ongeveer 1.100 huishoudens - onder andere in Techum - van electriciteit en warmte voorziet. We vervolgen onze route en passeren links en rechts enkele nesten waarop meerkoeten ons nauwlettend gadeslaan.

Swettepaad en Swetteblom
Verderop steken we over de brug de Zwette (Sneekertrekvaart) over, waarna we in zuidelijke richting aan de oostzijde over het fietspad langs de Zwette wandelen. De routegids geeft aan dat we dit fietspad moeten verlaten bij de splitsing met de Kempenaersreed, maar een pad met die aanduiding zien we niet. Als we ter hoogte van Jellum zijn, weten we zeker dat we het bedoelde pad al zijn gepasseerd. We besluiten nog verder door te lopen langs de Zwette, naar de plaats waar we door biologische boer Jochum Rijpma op 7 juni 2009 al eens met zijn roeibootje over de Zwette zijn gevaren, ter hoogte van zijn ecologische boerderijcamping 'De Swetteblom'. Daar gaan we in oostelijke richting verder, met de kerktoren van Wurdum recht vóór ons. We verlengen hiermee onze wandelroute met ongeveer drie kilometer, waardoor onze wandelroute vandaag op ongeveer 13 kilometer uit komt. Bij de Werpsterhoek steken we de N32/A32 over. Hier zijn enige weken geleden de graafwerkzaamheden begonnen om de nieuwe ringweg van 'De Haak om Leeuwarden' aan te leggen.

Techum en Goutum
Langs de N32 lopen we over de Uniadyk richting Leeuwarden. Als we het Alddjip zijn overgestoken, lopen we de nieuwe Leeuwarder woonwijk Techum binnen. Tussen de Brede School en de ernaast liggende vervallen boerderij nemen we een smal, slingerend weggetje, dat ons tussen de velden en bouwpercelen door eerst langs de energiecentrale Eco Zathe en daarna langs Goutums crematorium voert. Hier begint het te regenen. Met de paraplu kunnen we prima verder wandelen. In Goutum pauzeren we op een bankje vlakbij de ijsbaan en het feesthok De Kûle. Het is al weer droog, het waait nauwelijks meer en de zon breekt voorzichtig door tussen de dikke wolken. Ons meegenomen brood smaakt hier heerlijk in de frisse buitenlucht. We hebben nu 2,5 uur onafgebroken gelopen, dus een korte rustpauze hebben we nu wel verdiend, vinden we.

Leeuwarden
Na dit aangenaam verpozen op de grens van Goutum en Leeuwarden lopen we door over het fietspad naar het Van Harinxmakanaal. Hier steken we eerst de Harinxmabrug over en daarna gaan we door de nieuwe voetgangers- en fietstunnel onder de Leeuwarder Aldlânsdyk door. In Leeuwarden volgen we daarna de Verlengde Schrans tot aan de spoorwegovergang nabij het NS-station. We lopen door de Hollanderwijk achter het treinstation langs en gaan dan door de stationstunnel naar het station. Tegenover het station hebben we de auto vanmorgen geparkeerd. Het is nu bijna half twee in de middag, dus we hebben de 13 kilometers vandaag in ongeveer drie uren gelopen.

Lanterfanten over Route 3.8 van Easterlittens naar Wergea

Zondag 7 juni 2009

Deze zondag begint al vroeg als een zonnige dag, met later toenemende bewolking. Durkje en ik rijden met de ene auto naar Wergea en dan met de andere auto naar Easterlittens. We bewandelen vandaag route 3.8 van de wandelgids "Friesland voor lanterfanters". De 22 kilometer lange route van Easterlittens naar Wergea heeft als thema: "Op het snijvlak van stad, dorp en platteland".

Onder de nog ver in het veld klinkende afkondigingen van de Easterlittense kaatswedstrijden lopen we over het bijkans overwoekerde fietspad langs de Bolswardertrekvaart vanaf het Krúswetter (Franekervaart) van Easterlittens naar Baard. Vanuit Baard gaan we eerst verder langs de Bolswardertrekvaart in de richting van Húns om vervolgens af te buigen naar Leons.

Bij Leons gaan we het veld in, in de richting van Jorwert. Hier volgen we een oud kerkenpad door de landerijen, over een aantal dammen en hekken, eerst over een veldweg en later over nauwelijk nog zichtbare eenvoetsbrede paadjes door uitgestrekte weilanden, tussen de koeien door en vlak langs een broedende zwaan die tegen een dam op zijn nest zit. We volgen vanaf het Easterlittense Krúswetter tot aan Jorwerd gelijktijdig ook "Etappe 5 West" van het mooie Jabikspaad, het begin van de Friese pelgrimsroute van Sint Jacobiparochie naar Santiago de Compostela. Deze étappe wandelden wij ook al eens op 27 augustus 2006.

In Jorwert lopen we een rondje om de oude dorpskerk, passeren het "Skriuwershûske" van Geert Mak en verlaten dan Jorwert weer in de richting van Hilaard. Vlak buiten Jorwert buigen we bij Fûns echter al af om met verleende toestemming over het erf en een eigen weg van een boer uit Fûns door het veld naar de spoorwegovergang bij Bears te lopen. In Bears drinken we een kop koffie bij Auke de Jong, de eigenaar van Kinderboerderij Jongia State. Voorbij de Mariakerk en het silhouet van Unia State verlaten we Bears om naar Jellum te gaan.

In Jellum bellen we Jochum Rijpma, de biologische boer van de ecologische boerderij "De Swetteblom", met de vraag of hij ons bij zijn boerderijcamping met een bootje over de Zwette wil zetten. Dat wil hij wel, dus over het meer dan een kilometer lange sintelpad lopen we van Jellum tussen de velden door naar zijn boerderij aan de oever van de Zwette. Rijpma leidt ons eerst even rond over zijn boerderijcamping en boomt ons daarna met zijn roeiboot naar de overzijde van de Zwette.

Eerst over het Swettepaad en daarna over de Kempenaarsreed wandelen we naar de spoorwegovergang bij Barrahûs, om dan tussen de spoorweg en de uitvalsweg van Leeuwarden naar Heerenveen naar Goutum te lopen. Vanuit Goutum lopen we door de Leeuwarder nieuwbouwwijk Techum en door de landerijen naar De Hem, waar we onder de Wâldwei door gaan naar Swichum. Vanuit Swichum wandelen we langs de Ringsleat naar ons eindpunt in Wergea.

Route 4 & 8 van "Leeuwarden. Natuurlijk!"

Zaterdag 27 december 2008

Een hele mooie winterse dag met veel zon en een temperatuur rond het vriespunt. Winterwandelweer dus. Durkje en ik kiezen als wandelroute vandaag voor de routes 4 & 8 van de wandelgids "Leeuwarden. Natuurlijk!" met wandelingen in en rond Leeuwarden. Beide routes beginnen en eindigen in Goutum, dus het is heel eenvoudig om de beide routes van respectievelijk 9 en 10 kilometer aaneensluitend te lopen, 19 kilometer totaal.

We beginnen met route 8: "Boksumerdijk en Zwettepad". Vanaf Hotel Campanile gaan we onder de N31 door naar de Boksumerdijk. Op de Boksumerdijk passeert ons een auto van toneelgezelschap Tryater met daarop reclame van hun actuele, 12 uur durende locatietheatervoorstelling "11Stêdetocht". Onder de spoorlijn Leeuwarden - Heerenveen door komen we bij de Zwette, vroeger ook wel de Sneekertrekvaart genoemd. De Zwette is het eerste traject van de Elfstedentocht op schaatsen, tussen Leeuwarden en Sneek.

Voorbij de twee Spinnenkopmolens, de boerderijcamping Swetteblom èn over de Brédyk komen we aan in Barrahûs, waar we de spoorlijn Heerenveen-Leeuwarden weer over steken. In Goutum aangekomen, drinken we eerst een kop koffie, alvorens we met de tweede route aanvangen.

Route 4: "Rondom Wirdum" gaat via de Brédyk langs de N31 in zuidelijke richting onder de Wâldwei door. Vanaf Werpsterhoek gaat het dan over de Werpsterdyk naar Wirdum. In het dorp passeren we de Sint-Martinuskerk en daarna verlaten we Wirdum over de Loodyk. We steken de Wirdumervaart over en gaan door het viaduct van de Wergeasterdyk nogmaals onder de Wâldwei door. Dan nog een keer over de Wirdumervaart en voorbij het crematorium komen we weer op ons beginpunt in Goutum, bij de N31.