Lanterfanten over Route 4.8 van Deinum naar Leeuwarden

Zondag 22 april 2012

De Sint-Margaretakerk op de terp van Boksum

Regen of geen regen
Als we vroeg in de morgen wakker worden, regent het behoorlijk. De buienradar laat even later zien dat het in noordwest-Fryslân tussen 9.20 uur en 11.20 uur droog zal blijven en dat vanaf dat moment nog een smal buienfront over deze regio zal drijven, kans gevend op neerslag. Daarna zou dan een lange droge periode volgen. We trekken de wandelschoenen aan en rijden de ene auto naar het treinstation van Leeuwarden en dan gaan Durkje en ik met de andere auto naar het treinstation van Deinum, het Friese dorp 'mei de sipel op 'e toer'. Om 10.20 uur lopen we vanuit Deinum vanaf het treinstation bij het talud naar beneden, om daar over het fietspad langs de N31 in de richting van Boksum te lopen. Er waait een koude, harde wind, maar het is gelukkig wel droog.

Van Deinum naar Boksum
We wandelen vandaag de 8e route uit het vierde deel van de wandelgidsenserie 'Friesland voor lanterfanters'. Deze achtste route draagt als thema: 'Groen denken manifesteert zich in Techum'. Het is de 14 kilometer lange wandelroute van Deinum naar Leeuwarden. Vanuit Deinum naderen we het terpdorp Boksum. In Boksum lopen we door het klaphek om via het smalle kerkpad bij de terp op te lopen naar de hoog op de terp gelegen Sint-Margaretakerk, waarvan het tufstenen gedeelte dateert uit het jaar 1100. De kerktoren is van 1843.

Weide(vogel)gebied
We lopen door de zondagsrust van Boksum en verlaten dit Friese dorpje bij de kruising met de Hegedyk. We komen dan op de Nylânsdyk, die nabij de spoorwegovergang over gaat in de Boksumerdyk. Vóór ons zien we Leeuwarden al liggen. We passeren Nij Bosma Zathe, het moderne praktijkcentrum voor onderzoek en kennisoverdracht voor de melkveehouderij in de drie noordelijke provincies. Hier blijkt dat het vier kilometer lange Boerenlandpad momenteel niet publiek toegankelijk is voor wandelaars. Nij Bosma Zathe is namelijk ook een weidevogelboerderij, met op haar 30 hectare weiland veel nesten van scholeksters, grutto's, kieviten en tureluurs. Tot behoud van onze geliefde weidevogels is het Boerenlandpad tot medio juni gesloten voor het publiek. Daardoor wordt onze wandelroute van vandaag met vier kilometer ingekort. Nij Bosma Zathe heeft ook een biogasinstallatie, waarmee men ongeveer 1.100 huishoudens - onder andere in Techum - van electriciteit en warmte voorziet. We vervolgen onze route en passeren links en rechts enkele nesten waarop meerkoeten ons nauwlettend gadeslaan.

Swettepaad en Swetteblom
Verderop steken we over de brug de Zwette (Sneekertrekvaart) over, waarna we in zuidelijke richting aan de oostzijde over het fietspad langs de Zwette wandelen. De routegids geeft aan dat we dit fietspad moeten verlaten bij de splitsing met de Kempenaersreed, maar een pad met die aanduiding zien we niet. Als we ter hoogte van Jellum zijn, weten we zeker dat we het bedoelde pad al zijn gepasseerd. We besluiten nog verder door te lopen langs de Zwette, naar de plaats waar we door biologische boer Jochum Rijpma op 7 juni 2009 al eens met zijn roeibootje over de Zwette zijn gevaren, ter hoogte van zijn ecologische boerderijcamping 'De Swetteblom'. Daar gaan we in oostelijke richting verder, met de kerktoren van Wurdum recht vóór ons. We verlengen hiermee onze wandelroute met ongeveer drie kilometer, waardoor onze wandelroute vandaag op ongeveer 13 kilometer uit komt. Bij de Werpsterhoek steken we de N32/A32 over. Hier zijn enige weken geleden de graafwerkzaamheden begonnen om de nieuwe ringweg van 'De Haak om Leeuwarden' aan te leggen.

Techum en Goutum
Langs de N32 lopen we over de Uniadyk richting Leeuwarden. Als we het Alddjip zijn overgestoken, lopen we de nieuwe Leeuwarder woonwijk Techum binnen. Tussen de Brede School en de ernaast liggende vervallen boerderij nemen we een smal, slingerend weggetje, dat ons tussen de velden en bouwpercelen door eerst langs de energiecentrale Eco Zathe en daarna langs Goutums crematorium voert. Hier begint het te regenen. Met de paraplu kunnen we prima verder wandelen. In Goutum pauzeren we op een bankje vlakbij de ijsbaan en het feesthok De Kûle. Het is al weer droog, het waait nauwelijks meer en de zon breekt voorzichtig door tussen de dikke wolken. Ons meegenomen brood smaakt hier heerlijk in de frisse buitenlucht. We hebben nu 2,5 uur onafgebroken gelopen, dus een korte rustpauze hebben we nu wel verdiend, vinden we.

Leeuwarden
Na dit aangenaam verpozen op de grens van Goutum en Leeuwarden lopen we door over het fietspad naar het Van Harinxmakanaal. Hier steken we eerst de Harinxmabrug over en daarna gaan we door de nieuwe voetgangers- en fietstunnel onder de Leeuwarder Aldlânsdyk door. In Leeuwarden volgen we daarna de Verlengde Schrans tot aan de spoorwegovergang nabij het NS-station. We lopen door de Hollanderwijk achter het treinstation langs en gaan dan door de stationstunnel naar het station. Tegenover het station hebben we de auto vanmorgen geparkeerd. Het is nu bijna half twee in de middag, dus we hebben de 13 kilometers vandaag in ongeveer drie uren gelopen.

Lanterfanten over Route 3.8 van Easterlittens naar Wergea

Zondag 7 juni 2009

Deze zondag begint al vroeg als een zonnige dag, met later toenemende bewolking. Durkje en ik rijden met de ene auto naar Wergea en dan met de andere auto naar Easterlittens. We bewandelen vandaag route 3.8 van de wandelgids "Friesland voor lanterfanters". De 22 kilometer lange route van Easterlittens naar Wergea heeft als thema: "Op het snijvlak van stad, dorp en platteland".

Onder de nog ver in het veld klinkende afkondigingen van de Easterlittense kaatswedstrijden lopen we over het bijkans overwoekerde fietspad langs de Bolswardertrekvaart vanaf het Krúswetter (Franekervaart) van Easterlittens naar Baard. Vanuit Baard gaan we eerst verder langs de Bolswardertrekvaart in de richting van Húns om vervolgens af te buigen naar Leons.

Bij Leons gaan we het veld in, in de richting van Jorwert. Hier volgen we een oud kerkenpad door de landerijen, over een aantal dammen en hekken, eerst over een veldweg en later over nauwelijk nog zichtbare eenvoetsbrede paadjes door uitgestrekte weilanden, tussen de koeien door en vlak langs een broedende zwaan die tegen een dam op zijn nest zit. We volgen vanaf het Easterlittense Krúswetter tot aan Jorwerd gelijktijdig ook "Etappe 5 West" van het mooie Jabikspaad, het begin van de Friese pelgrimsroute van Sint Jacobiparochie naar Santiago de Compostela. Deze étappe wandelden wij ook al eens op 27 augustus 2006.

In Jorwert lopen we een rondje om de oude dorpskerk, passeren het "Skriuwershûske" van Geert Mak en verlaten dan Jorwert weer in de richting van Hilaard. Vlak buiten Jorwert buigen we bij Fûns echter al af om met verleende toestemming over het erf en een eigen weg van een boer uit Fûns door het veld naar de spoorwegovergang bij Bears te lopen. In Bears drinken we een kop koffie bij Auke de Jong, de eigenaar van Kinderboerderij Jongia State. Voorbij de Mariakerk en het silhouet van Unia State verlaten we Bears om naar Jellum te gaan.

In Jellum bellen we Jochum Rijpma, de biologische boer van de ecologische boerderij "De Swetteblom", met de vraag of hij ons bij zijn boerderijcamping met een bootje over de Zwette wil zetten. Dat wil hij wel, dus over het meer dan een kilometer lange sintelpad lopen we van Jellum tussen de velden door naar zijn boerderij aan de oever van de Zwette. Rijpma leidt ons eerst even rond over zijn boerderijcamping en boomt ons daarna met zijn roeiboot naar de overzijde van de Zwette.

Eerst over het Swettepaad en daarna over de Kempenaarsreed wandelen we naar de spoorwegovergang bij Barrahûs, om dan tussen de spoorweg en de uitvalsweg van Leeuwarden naar Heerenveen naar Goutum te lopen. Vanuit Goutum lopen we door de Leeuwarder nieuwbouwwijk Techum en door de landerijen naar De Hem, waar we onder de Wâldwei door gaan naar Swichum. Vanuit Swichum wandelen we langs de Ringsleat naar ons eindpunt in Wergea.

Gele school op het erf van Dago

Woensdag 18 maart 2009

De Dienst Welzijn van de Gemeente Leeuwarden is opdrachtgever van de bouw van de Brede School op Techum. De gemeente loopt met de bouw vooruit op de verwachte toestroom van kinderen. De gemeente heeft zich ingespannen om hiermee een inspirerende leeromgeving en centrumfunctie voor de nieuwe woonwijk "De Zuidlanden" te realiseren.

De in Amsterdam werkende Japanse architect Yushi Uehara heeft met zijn bureau Zerodegree Architecture een eigen interpretatie gegeven van de Friese stolpboerderij. De ontwerpfilosofie bij de vormgeving van het gebouw is volgens Uehara, dat het gebouw een trotse blik geeft op het verleden en zich daarbij tevens afvraagt hoe de cultuur een toekomstige vernieuwing zou belichamen. Onder een grote kap worden 15 leslokalen, een kinderopvang, een peuterspeelzaal en een sportvoorziening gerealiseerd. De brede school Techum beoogt hiermee een ruimtelijke relatie aan te gaan met de originele stolpboerderij, die naast de school staat.

Deze brede school kan al vanaf de start van het ontstaan van de wijk zijn belangrijke functie als centrum voor onderwijs, sport, peuter- en kinderopvang vervullen. De drie schoolbesturen (openbaar, christelijk en katholiek), de BV-Sport, de SKL-Kinderopvang en HWL-peuterspeelzalen verheugen zich over het feit dat de kinderen direct in hun eigen wijk naar school (bovenverdieping), naar de sportzaal (benedenverdieping), de kinderopvang en naar de peuterspeelzaal kunnen. Alle partijen spannen zich in om de brede school nog voor het volgende schooljaar (2009-2010) in gebruik te nemen. Op dit moment is de buitenkant van de nieuwbouw ingepakt met het welbekende gele isolatiemateriaal, alvorens het exterieur zijn definitieve aankleding krijgt.

Volgens mijn oud-collega (destijds CHN-PABO-directeur) Karel Gildemacher (momenteel naamkundige bij de Fryske Akademy te Leeuwarden) is Techum de verbastering van "Dacheim", hetgeen "het erf van Dago" zou kunnen betekenen.