Professionalisering van Onderwijzend Personeel in het HBO

Donderdag 12 februari 2015

Presentatie van Pieter Pijlman in het Platform HBO van NNK

Docenten eigenaar van onderwijs in HBO
De afgelopen jaren is het eigenaarschap van het hoger beroepsonderwijs (HBO) meer komen te liggen bij docenten. Dit eigenaarschap gaat gepaard met een versterking van de professionele autonomie. Docenten worden hierop voorbereid via bijvoorbeeld trajecten als de Basis- en Seniorkwalificatie Examinering (BKE en SKE), middels deskundigheidsbevordering op het gebied van praktijkgericht onderzoek, en ook het volgen van master-opleidingen en het doorlopen van PhD-trajecten. Ook professionaliseringstrajecten voor examencommissies (ook geïnitieerd vanuit de Vereniging Hogescholen) en Toetsings- en Beoordelingscursussen voor buitenschoolse begeleiders zijn de laatste jaren in dit kader geëntameerd.

Hogescholenoverstijgende kennisgemeenschap van docenten
Onlangs hield Pieter Pijlman (docent aan de Haagse Hogeschool), in zijn artikel 'De lesboer, de klerk en de vorser" (in het magazine Thema 4, 2014) een pleidooi voor het opzetten van een beroepsvereniging van HBO-docenten, opdat zij zich beter kunnen manifesteren als professionals.
Zijn stelling luidt: "Door zich te organiseren als kennisgemeenschap die de hogescholen overstijgt, kan de beroepsgroep het toegenomen opleidingsniveau en de opgedane ervaring met toegepast onderzoek inzetten om de transitie van hogescholen tot hoogwaardige kennisinstellingen mede gestalte te geven vanuit een onafhankelijke eigen visie".

Vraagstelling over professionalisering
Tijdens de bijeenkomst van het Platform HBO van het Nederlands Netwerk voor Kwaliteitsmanagement (NNK) willen wij dit thema vandaag verder uitdiepen.

• Wat betekent dat eigenlijk: het opzetten van een beroepsvereniging voor HBO-docenten?
• Kan dat bijdragen aan duurzame kwaliteitsborging van het hoger beroepsonderwijs?
• In welke mate moet zo'n toekomstige beroepsvereniging ook een eigen systeem van kwaliteitsbewaking invoeren?
• Moet je daarbij gaan werken met een register voor verplichte jaarlijkse bijscholing? en/of met een register met didactische/inhoudelijke beroepscriteria?
• Of moet je eerder denken aan wat lossere netwerkstructuren?
• En tot slot: wat betekent dit alles voor het werk van de kwaliteitsadviseur? Hoe kunnen zij bij deze initiatieven betrokken worden? En verandert op termijn hun kwaliteitsrol hierdoor?

Pleidooi van Pieter Pijlman

Pleidooi voor een beroepsvereniging voor HBO-docenten
Pieter Pijlman is als docent/consultant Bestuurskunde aan de opleiding European Studies van de Haagse Hogeschool ook lid van de kenniskring Governance van lector Henno Theisens. Binnen deze kenniskring doet Pieter vergelijkend onderzoek naar hoger onderwijsbeleid in Nederland en Duitsland. Zijn onderzoek – dat uiteindelijk moet leiden tot een proefschrift– richt zich op governance in het Nederlandse HBO en in Duitsland. In het hierboven aangehaalde artikel in Thema zette Pijlman uiteen waarom een beroepsvereniging voor HBO-docenten noodzakelijk is, en waarom het juist nu een goed moment is om zo'n vereniging op te richten. Docenten zouden hun rol kunnen claimen, zodat zij zich minder hoeven te verdedigen tegen een management-cultuur die uit gaat van checks en balances, aldus Pijlman.
In zijn presentatie zal hij zijn stelling vanmiddag nader toelichten en uitdiepen. Daarbij laat Pieter een overzicht zien van zijn inleiding (zijn publicatie in Thema) en van zijn pleidooi voor een beroepsvereniging van HBO-docenten. 

Pieter Pijlman verdedigt zijn stelling

De Lesboer, de Klerk en de Vorser
Pieter Pijlman pleit ook voor een vakblad voor onderwijzend personeel in het hoger onderwijs, waarin beroepsontwikkeling van hoger onderwijsdocenten de focus is; zoals naar Duits model, van het magazine ‘Die neue Hochschule’.
Pijlman bespreekt een aantal vraagstukken voor een op te richten beroepsvereniging.

• Welke vorm zou die moeten hebben?
• Moet het een beroepsregister worden, of kan een (wellicht open en meer vrijblijvende) netwerkorganisatie volstaan?
• Zou iedere docent daar lid van moeten zijn?
• Of slaat zo’n beroepsvereniging door naar de valkuil van repressie en bureaucratie?
• En hoe houden de docentleden zeggenschap over hun eigen beroepsvereniging?

Volgende vraagstuk dat Pijlman aankaart, is de vraag wat een beroepsvereniging kan bijdragen aan kwaliteitszorg. Zo’n kennisgemeenschap zou je kunnen indelen in vakgroepen. Ook stafmedewerkers zoals onderwijskundigen en kwaliteitszorgmedewerkers zouden hier wellicht lid van kunnen worden. Je zou zo’n beroepsvereniging middels scholing ook kunnen inzetten om kwaliteitszorg (verder) in te laten dalen en te verdiepen in het primaire proces, in het gegeven onderwijs.
Vanuit de zaal worden kritische vragen gesteld, bijvoorbeeld over of je met een beroepsvereniging in de situatie komt dat er een nieuwe, grootschalige organisatie bij komt, op betrekkelijk grote afstand van de gemiddelde docent. Bereik je dan niet juist het tegenovergestelde van wat je wilt bereiken? Zou het niet beter zijn om zo’n community kleiner binnen de hogeschool te organiseren, dichter bij de docent? (Zoals bijvoorbeeld een studievereniging voor studenten van een hoger onderwijsinstelling?)
Vanuit de zaal wordt ook kritisch gevraagd of het wellicht niet beter zou zijn om zo’n beroepsvereniging juist van onderop te gaan bouwen. Dus niet vanuit de Vereniging Hogescholen, want dan wordt het direct al veel te groot en veel te afstandelijk, te bureaucratisch. Is kleiner en van onderop beginnen niet veel effectiever? Vragen te over.

John Huizinga namens de VH

Professionals Governance
John Huizinga heeft als Kwartiermaker voor de Vereniging Hogescholen (VH) gefunctioneerd om een landelijke beroepsvereniging op te richten die voorziet in de governance van examencommissieleden, zodat zij als professionals kunnen voorzien in hun eigen professionaliteit.

Hij is pleitbezorger van een beroepsvereniging voor leden van examencommissies, die voorziet in onder andere certificering (externe legitimering) van leden van examencommissies, zodat zij als het ware een georganiseerde tegenkracht kunnen vormen in het spel tussen onderwijsuitvoering en onderwijskwaliteit.

Hij vindt dat examencommissies zich dienen te verhouden tot 'Professionals Governance'. Huisman & De Vijlder (2013) spreken over Professionals Governance wanneer binnen een organisatie, en op landelijk niveau tussen verschillende gelijksoortige organisaties, professionals actief zijn die hun eigen systemen hebben voor aansturing op kwaliteit en vakbekwaamheid. Professionals die dus hun eigen normen van professionaliteit bewaken en borgen. In zijn presentatie gaat Huizinga vandaag nader in op vragen als: Hoe ver zijn de examencommissies op dit gebied? En welke dilemma's ervaren zij?

Functioneren van Examencommissies
Bij Tias doet John Huizinga onderzoek naar het functioneren van examencommissies; bijvoorbeeld over wanneer ze het meest effectief zijn, en ook een vergelijkende studie tussen examencommissies in verschillende landen.
Het is niet voor niets dat we hier over dit onderwerp bijeen zijn. We hebben in het recente verleden immers gezien dat examencommissie en leden van examencommissie hun verantwoordelijkheid niet hebben genomen op de momenten dat het wel nodig was. Een boeiend vraagstuk is of je als lid van een examencommissie ook aansprakelijk bent voor genomen besluiten, immers, de overheid verbindt rechten aan de door hogescholen uitgereikte diploma’s.

Meer dan de wettelijke taak
Niet alles wat examencommissies momenteel doen, is hun wettelijke taak. Zouden we niet tot een afbakening moeten komen van wat examencommissies in de toekomst al dan niet doen? Moet een examencommissie zich bijvoorbeeld wel bezig houden met besluiten voor wat betreft  het bindend studieadvies (BSA)? Dat is immers geen wettelijke taak van de examencommissie.
Uit onderzoek blijkt dat jaarverslagen van examencommissies vaak niet worden besproken met het opleidingsmanagement. De Examencommissie is primair toezichthouder. Van leden van examencommissiesies mag je verwachten dat ze tenminste alle stukken hebben gelezen ter voorbereiding op de besluiten die moeten worden genomen in de examencommissievergaderingen.

Toezicht door de Professional
Daarna gaat John in op het begrip ‘Professional’. Ware professionals organiseren bijvoorbeeld een collectief, gevuld met een complex geheel aan kennis en vaardigheden, en men beheert dat dan zelf ook. Professionals binden zich aan een beroepscode, waarbij men belooft de kennis en vaardigheden te onderhouden en zich in te zetten voor kwaliteit, integriteit, onbaatzuchtigheid en voor het publieke belang in hun sector.
‘Toezicht’ is het verzamelen van informatie over de vraag of een handeling of zaak voldoet aan de daaraan gestelde eisen, het zich daarna vormen van een oordeel daarover, en het eventueel naar aanleiding daarvan interveniëren. Vraag is dan hoe je dat gaat doen. Dus: hoe verzamel je die informatie, is er een beoordelingskader, en in hoeverre mag je als examencommissie bijsturen?
‘Governance’ door dergelijke professionals (examencommissieleden) – die dit toezicht waar moeten maken – vraagt om een eigen gedragscode, in volstrekte onafhankelijkheid van het hogeschoolbestuur en van het opleidingsmanagement.
Huizinga vraagt zich nog af of je het lidmaatschap van een examencommissie voortaan als een aparte hogeschoolfunctie moet gaan beschouwen. De kans is - volgens John - groot dat men elkaar dan eerder zal gaan aanspreken op elkaars functioneren

De eerste van de vijf stellingen
Na de beide presentaties van Pijlman en Huizinga volgt het afsluitende deel van deze netwerkbijeenkomst, waarin we in de gelegenheid worden gesteld plenair te discussiëren over (één of meer van de) vijf vooraf gedeponeerde stellingen.
We beginnen en staan met name stil bij de eerste stelling: 'Een beroepsvereniging voor HBO-docenten en voor examencommissies kan een wezenlijke bijdrage leveren aan de kwaliteit van het onderwijs'.
John Huizinga pleit er vanwege een goede functiescheiding voor dat er een afzonderlijke beroepsvereniging voor leden van examencommissies komt, dus los van een algemene beroepsvereniging voor docenten.

• Vanuit de zaal is daar nog wel kritiek op, want dat zou wellicht ook al te polariserend kunnen werken.
• Johns reactie: lidmaatschap van een dergelijke beroepsvereniging - waar je niet zomaar lid van kunt worden - schept in het hoger onderwijs wel een soort trots.
• Reactie vanuit de zaal: door binnen je hogeschool je werk goed te doen, bevecht en verdien je als examencommissie ook je positie binnen de opleiding/hogeschool wel.

John: Examencommissies hebben vaak te weinig empathie voor het opleidingsmanagement. Als ze samen zouden kijken naar elkaars belangen en visie, zouden ze samen veel verder komen, daarbij dan overigens wel met behoud van ieders verantwoordelijkheid.
Dat er een beroepsvereniging zou moeten komen voor leden van examencommissies, wordt wel gedeeld door de aanwezigen in de zaal. Zo sterk is men hier vanmiddag in de breedte van de aanwezigen echter nog niet overtuigd van een landelijke beroepsvereniging voor docenten. Duidelijk is dat examencommissieleden er direct iets aan zouden kunnen hebben in hun werk, maar voor de gemiddelde docent is men er hier en nu nog niet van overtuigd.

CNVO-Sector Hoger Onderwijs in gesprek met NVAO en Onderwijsinspectie

Woensdag 11 februari 2015

Presentatie door Erik Martijnse van de Onderwijsinspectie HO

Kwaliteitsverbetering in het HBO
Hoe werkt de 'Wet Versterking Kwaliteitsborgen Hoger Onderwijs' uit in de praktijk?
Op welke manier werken hogescholen aan kwaliteitsbevordering?
Hoe kijken de Onderwijsinspectie en de NVAO daar naar?
Wat gaat goed en waar zien we nog verbeterpunten?
Op verschillende manieren experimenteert het hoger onderwijs met projecten om de kwaliteit van het Hoger Beroepsonderwijs (HBO) te bevorderen; bijvoorbeeld met sectorbrede toetsen, training van examinatoren, een gezamenlijke 'Body of Knowledge & Skills' en met verschillende onderzoekslijnen.
Vandaag delen een aantal HBO-professionals hun ervaringen met dit soort verbeterpilots met enerzijds de Sectorraad Hoger Onderwijs van CNV-Onderwijs en anderzijds met belangrijke stakeholders zoals de Onderwijsinspectie Hoger Onderwijs.

Een hoopgevend teken aan de wand
Zo’n 50 professionals uit het Hoger Beroepsonderwijs zijn vandaag naar het hoofdkantoor van CNV-Onderwijs in Utrecht gekomen om deze landelijke bijeenkomst van de CNVO-sector Hoger Onderwijs bij te wonen, die handelt over de kwaliteit van het hoger onderwijs.
In kwantitatief opzicht is dat een prima opkomst, maar ook in kwalitatief opzicht is de opkomst verrassend met zoveel 'young professionals', die zich kennelijk allemaal betrokken voelen bij een items als de kwaliteit van het hoger onderwijs. Een hoopgevend teken aan de wand.
De deelnemers van deze landelijke bijeenkomst worden welkom geheten door Eelco van den Dool, lid van de CNVO-sectorraad Hoger Onderwijs, zulks bij afwezigheid van Joany Krijt (voorzitter van de CNVO-sector Hoger onderwijs), die enigszins verlaat in deze bijeenkomst arriveert. Na de eerste spreker maakt ze dat goed, door de aanwezigen alsnog welkom te heten namens het CNVO-bestuur, en dan licht Joanny het thema van vanmiddag toe. De focus is vandaag op de kwaliteit van het hoger onderwijs.

Rene Erwich van de CHE

Gezamenlijke methodologie-ontwikkeling
Eerste spreker is Rene Erwich, lector Theologie van de Christelijke Hogeschool Ede, die spreekt over 'Beroepstrots', over de HBO-theoloog als zelfbewuste beroepsgelovige.
Een kwestie die speelt in deze beroepsgroep betreft de beroepsidentiteit: wie zijn wij eigenlijk? Een dergelijk vraagstuk op het snijvlak van beroepsbeoefenaar, beroep en werkveld is een vraag die men zichzelf en elkaar periodiek ook móet stellen. Vraag daarbij is dan hoe die professional zijn beroepsidentiteit voortgaand vorm en inhoud kan geven. Zo wordt op dit moment bestudeerd op welke wijze het item 'Onderzoek' in deze context vorm en inhoud zou moeten krijgen. Gezamenlijk wordt gewerkt aan de ontwikkeling van een onderzoeksmethodologie voor deze betreffende beroepsgroep, die daarna ook van belang zal zijn voor het onderwijs dat aan de studenten in deze sector wordt gegeven.

Roeland Smits van de VH

Programma om de kwaliteit in het HBO te verbeteren
Volgende spreker is Roeland Smits, senior-adviseur kwaliteitsbeleid en juridische zaken van de Vereniging Hogescholen (VH).
Hij neemt ons eerst even mee terug naar de oude actualiteit van commotie en verontwaardiging in 2012; de periode waarin de politiek ‘geschokt’ was vanwege de vermeende wantoestanden in het HBO. Als typisch Nederlands antwoord hierop werd de 'Commissie Externe Validering Examenkwaliteit' geïnstalleerd, de zogenoemde 'Commissie Bruijn'. Die kwam met een drietal opties om diploma’s in het Hoger Onderwijs te valideren. Eén van die opties was een gezamenlijke examinering. Deze commissie rapporteerde met haar rapport ‘Vreemde ogen dwingen’.
Een conclusie was dat hogescholen zelf verantwoordelijk zijn voor de uitvoering van de adviezen van de Commissie Bruijn. Zij zouden daar in hun jaarverslagen dan verantwoording over moeten afleggen. De Vereniging Hogescholen faciliteert hierin met enige coördinatie/regie en communicatie. Inmiddels lopen er nu (februari 2015) 15 hogeschoolpilots voor ‘gezamenlijk toetsen’,  5 landelijke pilots voor ‘gezamenlijk toetsen’ en talloze andere experimenten met betrekking tot externe validering.
Er zijn inmiddels ook twee adviezen van Expertgroepen verschenen. Eén ervan (van de Commissie Sluijsmans) gaat over 'Toetsdeskundigheid' van docenten, en de andere gaat over de wenselijkheid en haalbaarheid van een landelijk protocol voor de beoordeling van afstudeerwerken (van de Commissie Andriessen).
Op 3 maart 2015 zullen in het kader van dit tweede advies zeven pilots starten. In het voorjaar van 2015 komt er dan ook nog een nieuwe handreiking voor examencommissies van de zijde van de Vereniging Hogescholen.
Maar daarmee zijn we er nog niet, want het HBO ligt nog steeds onder het vergrootglas van de samenleving, en ook van de Onderwijsinspectie, van de NVAO en van de politiek. Ieder nieuw incident is er één teveel. Duidelijk is dat we moeten doorgaan met transparantie, met werken in gezamenlijkheid, en dat we als hogescholen steeds maar weer verantwoording blijven afleggen over onze inzet en resultaten.
Professionele kwaliteit van de beroepsprofessional zou voortdurend een aandachtspunt van professionals in het hoger onderwijs moeten zijn. Roeland Smits verwijst naar een goed voorbeeld hiervan uit Zweden, en roept ons in dezen op tot navolging van de Zweden, en nodigt tenslotte de CNVO uit om zich als onderwijsvakorganisatie vooral ook met de verbetering van de professionele kwaliteit bezig te houden.

Toezichtskader van de Inspectie Hoger Onderwijs
De derde spreker is Erik Martijnse, directeur Toezicht Hoger Onderwijs bij de Onderwijsinspectie.
Hij begint met een overzicht van de taken van de Inspectie Hoger Onderwijs (HO) en verwijst naar het wettelijk kader, op grond waarvan de Inspectie HO werkt.
Dan bespreekt hij achtereenvolgens de uitgangspunten van het actuele (december 2014) Toezichtskader van de Inspectie HO.
Daarna gaat hij kort in op de complementariteit: naar de wettelijke taakverdeling tussen de Nederlands-Vlaamse Accreditatieorganisatie (NVAO) en de Inspectie.
De Onderwijsinspectie krijgt in toenemende mate klachten over zaken die in het hoger onderwijs spelen. Martijnse vertelt over de wijze waarop de Inspectie omgaat met deze gemelde klachten en incidenten. Dergelijke signalen leiden na een eerste check meestal niet tot een nader onderzoek van de Inspectie, maar als er in ernstige situaties wel aanleiding toe blijkt te bestaan, wordt wel een diepgaander onderzoek door de Inspectie gestart.
De Inspectie ziet ook toe op de naleving van wetten, bijvoorbeeld met betrekking tot extra kosten die studenten tijdens hun studie maken, over de studielast van opleiding, over de voorlichting aan studenten, en over de toelating van studenten in het hoger onderwijs.
De Inspectie maakt tegenwoordig ook zogenoemde 'Stelselbeelden' (bijvoorbeeld over de Lerarenopleidingen) en bestudeert verschillende kengetallen van het hoger onderwijs. Daarnaast worden thema-onderzoeken uitgevoerd, over bijvoorbeeld het functioneren van Examencommissies en van Raden van Toezicht. Het Jaarwerkplan van de Inspectie biedt een overzicht van de onderzoeksagenda van de Onderwijsinspectie, naast de andere afspraken die ook nog worden gemaakt met het Ministerie van OCenW en met de koepelorganisaties in het Hoger Onderwijs.
Positief noemt Erik Martijnse dat er meer aandacht is gekomen voor de borging van de kwaliteit van examens en tentamens, voor professionalisering, en examencommissies ontwikkelen zich nog steeds door, wat ook wel moet, want het is nog niet helemaal klaar wat er moet gebeuren.
Er is bijvoorbeeld nog verdere ontwikkeling nodig in de borging van de kwaliteit van examens en tentamens. Het toezicht op het toetsproces kan bijvoorbeeld nog beter. Meer aandacht is ook nog gewenst voor (het voorkomen van) fraude. Een betere positie van de examencommissie in de hogeschoolorganisatie en een verduidelijking van haar positie en van haar taken is nog gewenst. Ook aandacht voor de facilitering in uren en in scholing van leden van examencommissies is gewenst, aldus Erik Martijnse.

Stephan van Galen van de NVAO

Nieuw Accreditatiestelsel 3.0
Vierde en laatste spreker is Stephan van Galen, teamleider Beleid en secretaris van het Dagelijks Bestuur van de NVAO. Hij spreekt met name over ‘Accreditatie in het Hoger Onderwijs’. Van Galen blikt eerst met ons terug op de afgelopen 30 jaar: hoe is het zo gelopen dat we nu zijn gekomen tot ons huidige accreditatiestelsel in het hoger onderwijs, daarbij in deze historische schets in gaand op de rode draad van: de balans tussen verbeteren en verantwoorden.
Daarna vertelt hij over de ontwerpdoelen van het huidige accreditatiestelsel, met items als: focus op kwaliteit, toezicht op maat, vermindering van administratieve lasten, en behoud van draagvlak voor dit stelsel.
Daarop volgt een korte toelichting op de vormgeving van ons huidige stelsel met een Instellingstoets en Opleidingsbeoordelingen (zowel uitgebreid als beperkt).
In evaluaties blijkt tot nu toe dat ons Nederlands accreditatiestelsel wordt gezien als doeltreffend en krachtig. Het is wel effectief, maar de administratieve lasten zijn nog niet voldoende overtuigend gedaald. Er wordt in elk geval scherp op inhoud beoordeeld, en de Instellingstoets stimuleert de kwaliteitscultuur.
Momenteel wordt gewerkt aan het nieuwe Accreditatiestelsel 3.0
Verdiend vertrouwen zal daarin beloond moeten worden. Verantwoording en verbetering zullen voortaan moeten samengaan in één systeem. Het nieuwe stelsel moet bijdragen aan versterking van de kwaliteitscultuur, en tegelijk moet de lastendruk verder omlaag.
Hij roept de leden van de CNVO op om in dezen vooral mee te denken, en om de bestuurders van de CNVO te voeden met input, die zij namens de CNVO-leden dan mee kunnen nemen als op afzienbare termijn ook de onderwijsvakorganisaties worden betrokken bij het ontwerp van dit nieuwe accreditatiestelsel.
Momenteel wordt in dit ontwerpproces nog nagedacht over zaken als: werken met open standaarden of met concrete vragen, Opleidingsaccreditatie versus Instellingsaccreditatie, wat betekent dit voor kwaliteitsborging en kwaliteitsontwikkeling op opleidingsnivo, en hoe kun je komen tot goed gedifferentieerde kwaliteitsoordelen op opleidingsniveau.

Open Space met Dialoogtafels
Tijdens het buffet in de pauze is iedereen in de gelegenheid om met elkaar op meer informele wijze door te spreken over de inhoud van deze vier presentaties.
Na de pauze gaan we allen uiteen in subgroepen, om aan de vijf Dialoog(sta)tafels onder begeleiding van moderatoren van de CNVO-sectorraad HO met elkaar het gesprek aan te gaan over vijf verschillende vraagstukken over kwaliteitsverbetering in het HBO. Focus daarbij is onder andere de rol die de individuele hogeschoolmedewerker daarin kan vervullen, en welke taak een onderwijsvakorganisatie zoals CNVO daarin volgens de aanwezige leden en overige gasten heeft.

Resultaten van de Dialoogtafels
Tenslotte komen we nog weer bijeen voor een plenaire terugkoppeling van de opbrengsten van de Dialoogtafels.
Een beperkte greep uit de resultaten:

• Een groep heeft gezocht naar de mogelijkheden om een Kritische Reflectie voor de medewerkers van een opleiding meer waarde te geven,
• Maak een beperkte keuze uit alle bewijsvoering; denk daartoe eerst na over wat er qua bewijsvoering overtuigend en echt toe doet.
• Gepleit wordt om een geconstateerd kwaliteitsprobleem binnen een opleiding onmiddellijk aan te kaarten, eerst bij je naaste collega’s, en wellicht is het nodig om dat in tweede instantie bij andere gremia te escaleren, binnen je hogeschool of desnoods daarbuiten.
• CNVO zou zeker ook een belangrijke rol kunnen spelen in de professionalisering van HO-personeel, zeker op die vlakken waar de hoger onderwijsinstellingen dat zelf niet oppakken.
• Een wake up call door een niet-verleende accreditatie heeft altijd een reinigend vermogen.
• Er wordt gepleit voor regelmatiger gesprekken/interactie tussen onderwijspersoneel en onderwijsinspectie; daarbij zou de onderwijsbond van het CNVO een intermediaire rol kunnen vervullen. Bijeenkomsten zoals deze van vandaag doen ertoe.
• Ook in de hoger onderwijsinstellingen zouden de onderwijsbonden zoals de CNVO een begeleidende rol kunnen spelen.

Kansen te over voor CNVO
Vier kansen voor de CNVO die nog worden genoemd, zijn: 

1. Organiseer regelmatig overleg tussen CNVO & VH & NVAO & Onderwijsinspectie,
2. Participeer in de komende maanden zoveel mogelijk in de genoemde pilots,
3. CNVO moet participeren in het ontwerp van het nieuwe accreditatiestelsel 3.0, en
4. CNVO zou er goed aan doen onderzoek te doen in Zweden naar de wijze waarop de onderwijsbonden in Zweden hun bijdragen leveren aan professionalisering van hoger onderwijspersoneel.

Stilletjes voorjaar in het Stiltecentrum

Dinsdag 10 februari 2015

Stille voorjaarsboden in het Stiltecentrum van Stenden Hogeschool Leeuwarden

Voorjaarsboden
Zet in deze dagen ergens één of meer potten narcissen en/of hyacinten en/of één of meer vazen met tulpen op tafel, en je verkrijgt direct een lichtelijke voorjaarssfeer waar dergelijke voorjaarsboden verschijnen.
Zo is het momenteel ook in het Stiltecentrum in het Ontmoetingscentrum van Stenden Hogeschool te Leeuwarden.
Als je deze bezinningskapel binnentreedt, valt je oog direct op de inmiddels bloeiende narcissen; en als je even aandachtiger kijkt, zie je ook de hyacinten al in knop.

Licht dat doorbreekt en warmte brengt
Het zachte oranje-geel van de narcissen, met daaronder het frisse bladgroen op een mildgroene basis van mos, met hier en daar een slingerende bladerrijke stengel van een hedera-klimop, stralen een serene rust uit in deze stilteruimte, waar studenten, medewerkers en gasten van Stenden Hogeschool en van het Stenden Hotel te midden van de hectiek van de dag in alle rust weer op adem kunnen komen.
De voorjaarsbloempjes op het gedecoreerde altaar in het Stiltecentrum vertellen je ongehoord zachtjes dat het voorjaar zo stilletjes doorbreekt als teken van hoop, in het geloof dat het duister en de kou eens zal wijken voor aangenaam licht en warmte.

Ik sta vierkant achter je!

Maandag 9 februari 2015

Cover van 'Ik sta vierkant achter je!'

Vierkant
Op mijn 50e verjaardag werd ik door mijn naaste collega's van het Expertise Centrum van het Educational Support Office verblijd met een prachtige kadomand, met daarin ook een hartversterkend verjaardagsboekje.
De titel van dit - let wel - driehoekige boekje luidt: 'Ik sta vierkant achter je'.
Toch leuk om een boek met die titel van je collega's te krijgen; dat geeft immers vertrouwen en daarmee goede hoop voor vandaag en voor de toekomst.

Driehoek
Van dit hartversterkende driehoeksboekje is het ontwerp van de omslag en van het binnenwerk van de hand van Erik Richèl.
Inhoudelijk werd het boek samengesteld door Pieter Cramer.
Het boekje is een verzamelwerk van uiteenlopende citaten van mensen van 'all over the world'.
Hieronder een aantal van die citaten, met daarbij de bronvermelding:

Sluit je aan bij degenen die zich kwetsbaar opstellen:

zij kijken naar wat hun naaste doet

om hem te bewonderen om zijn toewijding en moed.

Paulo Coelho

 

Wees als een postzegel,

laat niet los voordat je je bestemming hebt bereikt.

Josh Billings

 

Je moet volharden.

Dezelfde weg, trouw gevolgd, leidt altijd tot iets.

Paul Brulat

 

Bedenk wanneer je op je best was.

Waarom dan nu niet weer?

William Patterson

 

Hoe meer je geeft,

hoe rijker je wordt.

Thich Nhat Hanh

Pelgrimsdag 3 pelgrimeren op Psalm 3

Zondag 8 februari 2015

Vredige rust in Nes

3
De pelgrimstocht van Durkje en mij van Sint-Jacobiparochie naar Santiago de Compostela, en iets verder door naar Cabo Fisterra duurde 152 + 4 = 156 dagen. Met enige berekening had dat ook wel in 150 dagen gekund.
Wij zijn er op uit getrokken, naar buiten getreden, en ontdekten onderweg steeds meer dat je gaandeweg ook een reis naar binnen maakt, een innerlijke reis. Die reis naar binnen kun je sturen door elke dag een tekst ter bezinning mee te nemen, die je dan wandelend en/of rustend overdenkt. Durkje en ik hebben dat niet gedaan.
Maar daar hoeft het niet bij te blijven.
Ik ben opnieuw op reis gegaan.
Deze denkbeeldige tocht is een reis van Psalmen, van één Psalm voor elke pelgrimsdag. Een avontuur met de vraag wat het verbinden van de volgende Psalm aan de volgende Pelgrimsdag op je wandeling naar binnen van je vraagt, en wat het je heeft geschonken als je wandeling met God en met elkaar ten einde is.
Een inleiding op deze Psalmenpelgrimage schreef ik in mijn blog van 16 januari 2015.
Nog steeds nieuwsgierig naar onze bestemming en bovenal naar wat deze weg ons brengt, wandel ik vandaag verder op deze denkbeeldige Psalmenreis met Psalm 3 op Pelgrimsdag 3.

Leestip
Hieronder staat eerst een weblink naar ons wandelverslag van deze Pelgrimsdag, en daaronder staat een weblink naar deze Psalm, met de bijbeltekst van de 'Nieuwe Bijbelvertaling' (NBG 2004). Onder de Psalm staan altijd de tussenkopjes van de 'Bijbel in Gewone Taal' (NBG 2014).
Ultreia!

Pelgrimsdag 3

Van Goutum naar Oldeboorn

 

Psalm 3

De Heer beschermt mij altijd

Zomaar? te gaan
Op deze derde pelgrimsdag zijn we weer (gewoon) samen verder op weg gegaan. Verder vanaf de plaats waar we op onze tweede wandeldag zijn gestopt.
Eén van de belangrijkste zaken van het pelgrimeren, is het besluit om op weg te gaan.
Pelgrims stellen elkaar onderweg vaak dezelfde vragen, zoals: waar kom je (vandaag) vandaan?, en waar ga je (vandaag) heen? Vaak blijft zo'n gesprek onderweg tijdens de eerste ontmoeting tamelijk oppervlakkig. Omdat je veelal dezelfde dagtrajecten loopt, is de kans reëel dat je elkaar morgen en/of overmorgen weer ontmoet. Meestal verdiepen de vragen en de antwoorden zich naarmate je elkaar vaker en/of langer ontmoet. Een vraag die in tweede instantie vaak aan de medepelgrim wordt gesteld, is: Waarom ben je op weg gegaan. Wat was de aanleiding, je droom, je drijfveer, en/of je doel?

Buiten, tussen en in de pelgrims
De motieven om op weg te gaan richting Santiago de Compostela blijken in de praktijk net zo van elkaar te verschillen als de pelgrims zelf van elkaar verschillen. Iedereen heeft zijn eigen mix van motieven. Als je die mix zou gaan ontleden, zul je vaak iets aantreffen van elementen die iets te maken hebben met zaken die buiten de pelgrim liggen (zoals natuur en cultuur), en/of die tussen de pelgrims liggen (zoals ontmoeting, vriendschap, loyaliteit, solidariteit en liefde). Maar daar blijft het niet toe beperkt, want als je even doorvraagt, blijkt er vaak ook een aanleiding of drijfveer in de pelgrim zelf te liggen (waaronder ook spiritualiteit en religie).
We hebben onderweg ontdekt dat pelgrims - vaak in tegenstelling tot thuis - in den vreemde, in de kring van volstrekt onbekende medepelgrims bereid zijn om hun hele persoonlijke verhaal aan de ander te vertellen. Het is alsof daar op het pelgrimspad, in die kilometerslange stoet van pelgrims ineens luikjes naar elkaar open gaan, die thuis voor anderen meestal gesloten blijven. Nu moet ik erbij zeggen dat het ook de mores is als ervaren pelgrims onder elkaar om elkaar vrijblijvend alles te vertellen, om elkaar daarna zonder aanzien des persoons ook weer los en vrij te laten. Wandelend op het pelgrimspad luister je naar elkaar, praat je met elkaar, en veroordeel je elkaar niet. Elke stap ben je vrij om te spreken of om stil te zijn. Vaak brengt de stilte je naast elkaar wandelend dichter tot elkaar dan met duizend woorden.

Vechten of vluchten
Zoals er tientallen luchtige aanleidingen zijn om de pelgrimstocht aan te vangen, zo zijn er ook tientallen redenen van zwaarwegender aard om als wandelaar de wandelschoenen aan te trekken om in den vreemde het onbekende tegemoet te gaan.
Onderweg naar Santiago de Compostela ontmoet je ook pelgrims die op de vlucht zijn. Mensen die vluchten voor hun medemensen in de context van (samen)leven en (samen)werken, weg van (gebroken) gezin, familie, werk, dorp of stad. Schrijnend zijn soms de verhalen van de nog niet verwerkte angst, ziekte, pijn en van het elkaar verliezen aan de dood of aan het leven.
Psalm 3 verwoordt iets van het gevoel dat sommigen van deze pelgrims hebben. Pelgrims die zich thuis bij wijze van spreke door tienduizenden bejaagd en belaagd voelen, door een door hen gevoelde en zo ervaren overmacht van (te)veel vijanden, die je naar het geestelijk leven en welzijn staan.
Het zijn de zo teleurgestelde en soms ook intens verdrietige medepelgrims, die (nog) niet - zoals de psalmist David - kunnen zeggen dat God hen (als een schild) beschermt en redt, en hen de kracht geeft om staande te blijven als ze God aanroepen om Zijn hulp, bescherming en redding.

Moe, en toch niet slapen
Onderweg ontmoet je de pelgrims die - ook al zijn ze doodmoe van de lange wandeling van de dag - 's nachts de verkwikkende slaap maar niet kunnen vatten, en dan niet vanwege de soms stinkende, lawaaierige en snurkende pelgrims in je slaapzaal van de pelgrimsherberg, maar die ook in het middernachtelijk uur nog bang zijn voor de onzekerheid, angst en dreiging die vanuit thuis nog uitgaan, van de vermeende ontelbare vijanden in je dromen en nachtmerries, die je ook nog op honderden en soms duizenden kilometers afstand steeds maar weer angst inboezemen.
Zij hunkeren zo naar de avond waarop ze ooit weer rustig in slaap zullen vallen, naar de nacht van de goede rust, waarin ze zich bewust of onbewust (weer) geborgen voelen in Gods armen van trouw en bescherming. Als ze ooit dat Godsvertrouwen (weer) (terug) krijgen, zullen ook zij misschien al in België, of verderop in Frankrijk, of wellicht in Spanje, maar dan hopelijk toch in elk geval in hun thuisland weer dat gevoel krijgen van 'laat maar komen, die nacht', want ik hoef niet (meer) bang te zijn.

Handel & wandel
Als je zulke medepelgrims onderweg ontmoet, wat gun je hen dan die verlossing van dat zwaar gemoed. Een pelgrimstocht biedt overigens niet de garantie dat je onderweg en/of (direct) daarna verlost zult zijn van al die gevoelens van zwerven, zoeken, dwalen, vluchten, zinken en verdrinken.
Bewust of soms ook onbewust zijn sommige pelgrims onderweg wel op zoek naar een uitweg uit deze onvrede met de ander, met de Ander (daar hoog boven, op die heilige berg, God) of wellicht ook met zichzelf.
Maar of het dan helpt om met de psalmist aan God te vragen of Hij de tanden van onze belagers breekt en vergruist, betwijfel ik. Veel liever zou ik het zelf zoeken bij onze Heer als de Redder, die vast en zeker in staat is om mij en mijn belager een diepe rust en een vredig gemoed te geven, waarmee wij beiden bij daglicht (weer) samen kunnen 'wandelen', en waarmee wij bij nacht en ontij (weer) rustig kunnen (gaan) slapen. Als díe zegen op ons neerdaalt, worden wij morgen weer rustig wakker, om als gezegende mensen te handelen en te wandelen, en om elkaar (weer) tot zegen te zijn.

 

Kijk, luister en zing mee: PSALM 3

Dankdienst voor 50 jaar op Aruba en in Nederland

Vrijdag 6 februari 2015


Evangelist Dolfito Paesch wordt door ons gezegend tijdens de dankdienst

Verjaardagsfeest in de kerk
Namens de 'Volle Evangelie Gemeente Mosterdzaad Internationaal' zijn Durkje en ik door zijn echtgenote Diana uitgenodigd om vanavond in hun kerkzaal te Lelystad de dankdienst bij te wonen ter gelegenheid van de 50e verjaardag van Dolfito Paesch, voormalig evangelist van deze kerkelijke gemeente te Lelystad, momenteel evangelist van de gemeente te Rotterdam. Deze Volle Evangelie Gemeente heeft haar moedergemeente in Amsterdam, haar Nederlandse dochtergemeenten in Lelystad en in Rotterdam, en haar buitenlandse dochtergemeenten in Suriname en in Frans-Guyana.
Evangelist Dolfito Paesch is deze week 50 jaar geworden, en ter gelegenheid van dit heugelijke feest biedt de gemeente van Lelystad hem als niet aangekondigde verrassing een feestelijke dankdienst aan in haar gemeentezaal, om met alle genodigden de Here te danken voor Zijn grote genade en goedheid, aan hem betoond.

Een aangenaam verrassend 'complot'

Het complot van Lelystad
Tegen het avonduur komen alle gemeenteleden met de genodigde gasten bijeen in het kerkgebouw, waar aan alle aanwezigen eerst een heerlijk warm buffet wordt geserveerd. Voortdurend arriveren ook de andere gemeenteleden en genodigde gasten om straks samen dit blijde verjaardagsfeest te vieren. Tegen 20.00 uur komt het bericht dat het echtpaar Dolfito & Diana bijna is aangekomen bij het kerkgebouw. De lichten gaan in het hele gebouw uit, en iedereen wacht in de duistere gangen op de komst van de jarige, die geen idee heeft wat de ware reden is van zijn onverwachte bezoek aan het kerkgebouw. Als Dolfito binnenkomt, gaan de lichten aan en heft iedereen een verjaardagslied aan. Dan begrijpt de jarig pas welk een feest hem hier vanavond zal worden aangeboden. Tijdens zijn korte reactie in de ontvangsthal noemt de aangenaam verraste jarige dit 'een groot complot'.

Dankdienst
Na alle individuele woorden van welkom en felicitaties wordt rond 20.30 uur begonnen met de dankdienst in de feestelijk versierde kerkzaal. De avonddienst wordt met een dankgebed geopend door Andri Alberto, de evangelist van Lelystad. Daarna volgt onder leiding van de eigen praiseband een gevarieerde sessie van gebed en lofprijzing, waarbij veel gemusiceerd, gesproken en samen gezongen wordt. Ook de kinderen van deze gemeente zingen een mooi lied voor de jarige evangelist Paesch.
Halverwege de dankdienst volgt een toespraak van de Amsterdamse evangelist-voorganger, apostel Adolphe Bakeman. Hij vertelt over de vele gebeurtenissen die zij als broeders-evangelisten-voorganger hebben meegemaakt tijdens hun geestelijk werk in Nederland en tijdens hun zendingsreizen naar onder andere de Antillen, in Suriname en in Frans-Guyana.

De kinderen zingen de jarige toe

Sprekers zegenen de evangelist
Daarna wordt iedereen uitgenodigd om de jarige en de gemeente toe te spreken. Een vroegere school- en sportvriend van Aruba en een bevriend echtpaar uit Lelystad die al jarenlang met de jarige op hebben getrokken, komen naar voren om te vertellen over hun ervaringen in het samen optrekken met de jarige. Ook ik wordt genodigd om als gast te speechen. Ik vertel over de wijze waarop en waar wij elkaar jaren geleden via mijn ouders hebben ontmoet in Drachten, en hoe waarde(n)vol onze verhouding in de loop van die alweer tientallen jaren zijn gegroeid, en wat onze ervaringen toevoegen aan ieders leven, denken en handelen.
Na deze drie toespraken worden we door evangelist-voorganger Bakaman uitgenodigd om als drie sprekers samen met de voorganger rond evangelist Paesch te gaan staan, om hem tijdens het zegengebed met zijn allen te zegenen voor alle komende levensjaren en voor het werk in de kerk en voor de zending dat hij in de toekomst nog mag verrichten. Dat Gods Zegen moge neerdalen op Dolfito en op zijn werk.

De bijbeltaart met bijbeltekst

Toosten bij de bijbeltaart
Daarna wordt de dankdienst beëindigd en is het de hoogste tijd om de grote en prachtige verjaardagstaart aan te snijden, die is opgebouwd in de vorm van een opengeslagen Bijbel.
Alle gasten krijgen een stuk taart en dan wordt het verjaardagsfeest bezegeld met een toost met bijbehorend glas champagne.
De avond wordt afgesloten in een meer informele setting, waarbij de praiseband voor de achtergrondmuziek zorgt, en er alle tijd is om elkaar te ontmoeten en om met elkaar in gewenste samenstellingen met elkaar op een herinneringsfoto te komen.
Het is al tegen het middernachtelijk uur als we dankbaar afscheid nemen van de jarige, van zijn familieleden en van onze gastvrije gastheren en gastvrouwen van deze vrolijke geloofsgemeenschap van de Volle Evangelie Gemeente Mosterdzaad Internationaal te Lelystad.

Pelgrimeren van Goutum naar Oldeboorn

Donderdag 5 februari 2015


Op het Jabikspaad passeren we de Coopersburg in Akkrum

De eerste 31 pelgrimsdagen
De eerste pelgrimstocht van Durkje en mij - van het Friese Sint-Jacobiparochie naar het Spaanse Santiago de Compostela - duurde 152 dagen, in de periode van 16 mei 2005 tot en met 21 oktober 2012. Daarna liepen we aansluitend nog vier dagen door naar het ultieme eindpunt van deze pelgrimage op Cabo Fisterra, op de West-Spaanse rotskust van de Atlantische Oceaan.
Van alle 156 pelgrimsdagen schreven we een verslag, dat in combinatie met de onderweg gemaakte foto's een bijzonder document is geworden van een al evenzo bijzondere pelgrimage.
Vanaf dag 32 zijn alle dagverslagen in de loop van de jaren gepubliceerd op mijn (deze) weblog. De eerste 31 dagverslagen zijn hier nog niet gepubliceerd, omdat ik in die periode nog geen weblog bijhield.
Om toch het verslag van die hele pelgrimstocht op deze blog te kunnen lezen, ga ik met terugwerkende kracht nog de ontbrekende eerste 31 wandelverslagen op deze weblog plaatsen. Af en toe zal ik zo'n dagverslag hier publiceren. Vandaag ga ik daarmee verder, met het verslag van pelgrimsdag nummer 3, over het traject van Goutum naar Oldeboorn.

Van Sint-Jacobiparochie naar Santiago de Compostela
Jabikspaad van Goutum via Irnsum en Akkrum naar Oldeboorn
Zondag 19 juni 2005 – 25 km
Dag 3: 37 – 62 km

Zonnige start in Goutum
Het is de derde zondag van juni, en dus vandaag Vaderdag. De weersvoorspellingen voor vandaag waren veelbelovend. Verwacht werd dat de temperatuur boven de 30 graden Celsius zal komen. Daarom besloten we al in de ochtend te vertrekken.
Onze beide zonen Jan Wijbe en Pieter hebben gisteren en vannacht doorgebracht op camping 'De Blikvaart' bij Sint-Annaparochie als afsluiting van het jeugdwerkseizoen van de kerk. Ze zullen op dit moment waarschijnlijk nog in hun tenten slapen. Onze dochter Baukje vertrekt vlak vóór ons naar de Sint-Vituskerk van Stiens, om daar met haar vriendin de oppasdienst tijdens de kerkdienst voor haar rekening te nemen.
Om half tien vertrekken wij uit Stiens, om bij het hotel van Goutum om kwart voor tien de auto achter te laten.
De lucht is helder blauw en de zon schijnt al volop. Dit is dan ook de eerste dag dat we zonder jas en in korte broek kunnen wandelen. Het belooft een prachtige dag te worden.

Wirdumervaart
Vlak buiten Goutum komen we in de buurt van het crematorium op de Wergeasterdyk. Hier, bij de Yndyk, eindigt etappe 5 van het Jabikspaad.
De Wergeasterdyk vervolgend, gaan we voor de eerste keer over de Wirdumervaart om vervolgens onder het eerste deel van de Wâldwei door te gaan.
Over een fietspad lopen we in zuidwestelijke richting weer naar de Wirdumervaart. De vaart heeft hier het uiterlijk van een brede boerensloot. De gele plomp (pompeblêden) hebben al dikke bloemknoppen. Ze zullen spoedig bloeien. Over het fietsbrugje bij een boerderij vervolgen we het fietspad, dat dwars door een weiland met grazende zwartbonte koeien gaat. De vaart, de boerderijen in de nabijheid en het weiland met het zwartbonte vee; het is een oer-Fries, schilderachtig tafereel.

Wirdum
Over de Loodyk komen we uiteindelijk aan de noordkant het dorp Wirdum binnen. Vlak voor het dorp, maar ook in het dorp, worden we gegroet door fietsende en wandelende kerkgangers, die net de kerk verlaten om thuis na de kerkdienst koffie te gaan drinken. Wij lopen in de richting van de kerk in het dorpscentrum. Bij de brug aan het eind van de Greate Buorren gaan we linksaf richting Idaard.
Het eerste deel van de Tsjaerderdyk loopt parallel aan de Tjaardervaart, totdat die vaart in westelijke richting onder de weg door haar waterloop richting Wijtgaard vervolgt.
Vlak buiten Wirdum staan een jongen en een meisje te vissen. Met een heel klein levend voorntje proberen ze een snoek te vangen, zo vertellen ze ons.
Aan het eind van de Tsjaerderdyk gaan we onder de A32 door een tunnel, die ons op de Ayttaweg richting Reduzum brengt. Hier eindigt de zesde etappe van het Jabikspaad.

Reduzum
Als we weer uit de schaduw van de tunnel komen, realiseer je je ineens dat de zon al krachtig schijnt.
Dan arriveren we in Reduzum bij de in classisistische stijl gebouwde dorpskerk. Op de kleine kerkbrink met een speeltoestel en enkele bankjes eten en drinken we even wat. Reduzum was in de Middeleeuwen gewijd aan de heilige Vincentius, de patroon van de wijnbouw.

Friens
Aan de zuidkant van Reduzum gaan we zuidwaarts verder in de richting van Irnsum. We passeren dan ook café-wegrestaurant 'De Blauwe Tent', bekend vanwege haar geheelonthouders-profiel. Vrij snel na de Sneekerhoek, waar de tunnel ons onder de N354 door voert, gaan we over een dam linksaf richting Friens. De Beslingadyk is een oud zeedijkje, dat ons met enkele bochten bij het dorpskerkje aan de Van Sytsemawei brengt.
In en buiten Friens groeten de Friensers ons vanuit hun tuin als we voorbij lopen.
Voorbij deze kerk uit 1795 lopen we over de erven van twee boerderijen weer naar het verderop gelegen deel van de Beslingadyk aan de zuidkant van Friens in de richting van Irnsum. Hier stond vroeger Beslinga State, waar de Van Sytsema’s hebben gewoond.
Op een gegeven moment gaat de betonweg over in een schelpenpad. Bij het klaphek rusten we weer even. Het schelpenpad gaat door de schapenweide in de richting van de 'Kromme Grou', waarin pleziervaartuigen varen en langs de wal liggen.

Irnsum
Bij het gemaal waar de Kromme Grou en de rivier de Moezel bij elkaar komen, steken we de weg over om uiteindelijk bij café 'De Twee Gemeenten' uit te komen. Daar genieten we van een heerlijke kom soep met brood en koud drinken.
Op dit punt komen de oostelijke en de westelijke routevarianten van het Jabikspaad bij elkaar, om vanaf hier als één route verder te gaan naar Hasselt. Op deze plaats eindigt ook de zevende etappe van het Jabikspaad.

Oude Schouw
We verlaten Irnsum in zuidelijke richting naar Akkrum. Deze doorgaande weg loopt parallel aan de rivier De Boorn tot aan het Prinses Margriet Kanaal. Waar deze twee waterwegen bij elkaar komen, ligt een hoge brug over het kanaal met aan de zuidoever de oude waterherberg 'Oude Schouw'. Aan beide kanten van het kanaal hebben dagtoeristen een plek uitgezocht om te genieten van het mooie weer en van de voorbijvarende plezierboten.

Akkrum

Het eerste dorp na Oude Schouw is Akkrum, dat we binnenkomen via de ophaalbrug over de Meinesloot, die de recreatieve vaarroute naar Terhorne is.

In Akkrum lopen we door de Hoofdstraat langs Coopersburg, het wooncomplex uit 1900, waarvan enige jaren geleden de tuin zo goed mogelijk weer in oorspronkelijke staat is terug gebracht.
Daarna passeren we 'Welgelegen'. Dit is een koepel, die aanvankelijk in een park stond. Dat park is destijds deels bebouwd met een wooncomplex voor oude dames. De bewoners van deze woningen kunnen nog genieten van het mooie deel van het oude park dat nog resteert.
Nadat we ook de Grote Kerk en de Doopsgezinde Kerk (Fermanje) passeren, gaan we over het spoor tussen Leeuwarden en Heerenveen en verlaten daar het dorp Akkrum.

De Kleasterwei van Nes
Dan komen we direct in Nes. Over de Kleasterwei gaan we naar de klokkenstoel van de begraafplaats, net buiten Nes. De klokkenstoel staat in de steigers. We rusten hier even op een bankje en eten en drinken wat.
Daarna wandelen we voorbij de watertoren over de Burdineweg. Deze weg loopt langs de rivier De Boorn (Burdine) tot aan Oldeboorn.

Oldeboorn
Enige kilometers vóór Oldeboorn bellen we Jan Wijbe met het verzoek om naar 'de kerk met de witte toren' van Oldeboorn te rijden om ons af te halen. In het centrum van Oldeboorn gaan we via de brug over De Boorn naar de Doelhofkerk uit 1753. Daar – op het dorpspleintje - wachten we tot Jan Wijbe tegen drie uur arriveert om ons weer terug te rijden naar Goutum, waar we vanmorgen de andere auto parkeerden toen we daar startten.
Uiteindelijk hebben we vandaag ongeveer 25 kilometer gelopen. De zon zorgde voor een warme dag. Het wandelen was bijzonder aangenaam, omdat een koele bries tijdens het lopen voor enige verkoeling zorgde.
Hier eindigt ons derde deel van het Jabikspaad. We hebben totaal nu ongeveer 62 kilometer van deze tocht gelopen.

De Ferdjipping

Woensdag 4 februari 2015

De cover van de brochure 'De Ferdjipping' van Nijkleaster

It ferhaal giet fierder
Eén van de belangrijke zaken die in Nijkleaster te Jorwert in het jaar 2014 speelde, was de realisatie van de al zo lang gewenste verdiepingsvloer in de Voorkerk van de Sint-Radboudkerk van Jorwert. Door het succes van Nijkleaster was het wenselijk dat we een tweede zaal zouden gaan inbouwen boven de benedenzaal in de Voorkerk.
Het begin van 2014 stond in het teken van de financiering middels fondsenwerving. De zomerperiode stond in het teken van de bouw van de bovenzaal, inmiddels 'De Ferdjipping' (Fries voor 'Verdieping') genoemd. En in het najaar van 2014 was het zover dat we tijdens de feestelijke bijeenkomst van 28 september 2014 het project 'Het verhaal gaat door / It ferhaal giet fierder' met succes konden afsluiten, samen met al die zo betrokken mensen die in financieel opzicht en/of door inzet van vrijwilligersuren het ontwikkelen en de bouw van De Ferdjipping mede mogelijk hebben gemaakt.

Publicatie over De Ferdjipping
Om dit mooie project ook met iets moois af te sluiten, heeft het bestuur van de Stichting Nijkleaster in het najaar besloten dat er een publicatie zou worden uitgegeven ter gelegenheid van de opening van De Ferdjipping. Deze 20 pagina's tellende brochure is in de fraaie vormgeving van Nijkleaster uitgegeven, en bevat behalve enkele artikelen ook veel mooie foto's, die een goed beeld geven van de sfeer van Nijkleaster. Deze gelegenheidspublicatie is bij Nijkleaster in Jorwert verkrijgbaar. Aan de kopers van deze kleurenbrochure wordt € 5,- gevraagd ter bestrijding van de productiekosten van deze bijzondere brochure van Nijkleaster, die voor velen een waar 'collectors item' is.

Nieuwe teksten over Nijkleaster
Deze Nijkleaster-publicatie bevat de volgende hoofdstukken:

1. 1. Inleiding, geschreven door de pionierspredikant Hinne Wagenaar van Nijkleaster. In deze inleiding wordt teruggeblikt op het ontwerp, de ontwikkeling, de bouw en de opening van De Ferdjipping.
2. 2. 'Licht is alles', de toespraak van kunstenaar Han Reeder, waarin hij vertelt over 'Het Licht', dat centraal staat in de foto die op 28 september 2014 werd uitgereikt aan allen die in 2014 een financiële bijdrage van € 1.000,-  of meer hebben gedoneerd aan Nijkleaster om De Ferdjipping mogelijk te maken.
3. 3. 'Zweven in de ruimte', de toespraak van architect Romke Lemstra, waarin hij vertelt over de filosofie achter de verbouwing en over de inbouw van De Ferdjipping.
4. 4. 'de ferdjipping' en 'de verdieping' zijn de Friestalige en de Nederlandstalige versie van het gelegenheidsgedicht dat de Friese dichter Eppie Dam schreef ter gelegenheid van de realisatie van De Ferdjipping in de Voorkerk van Nijkleaster.
5. 5. 'Verdween God uit Jorwert?', de toespraak van auteur Geert Mak, waarin hij vertelt over zijn schrijfproject over het Europese platteland met Jorwert als centrum, gepubliceerd in zijn beroemde boek 'Hoe God verdween uit Jorwert'. Geert Mak vertelt hierin hoe de titel van dit boek ontstond, en verder gaat hij onder andere nader in op enkele uiteenlopende thema's, die te maken hebben met bijvoorbeeld het verantwoordelijkheidsgevoel, de solidariteit en de overtuiging van de inwoners van Jorwert, over God in Jorwert, Jorwert als dorp, rationalisering & secularisering in Jorwert, en hij sluit af met de uitleg waarom 'Religie ook een dorp kan zijn', onder verwijzing naar het 'ellendig ongeluk' waarmee de inwoners van Jorwert afgelopen zomer zo tragisch werden geconfronteerd. Geert Mak sluit af met de notie dat Jorwert gezegend is met het klooster 'Nijkleaster' in wording, zich afvragend of alles wat Nijkleaster kan betekenen voor het dorp, wellicht in een of andere vorm al in Jorwert aanwezig is.
6. 6. 'An Irish Blessing' is de tekst van de zegenbede van St. Patrick, in de Friese versie, vertaald uit het Engels naar het Fries door de Friese musicus Hindrik van der Meer, die ook een essentiële rol speelt in de (door)ontwikkeling van Nijkleaster in Jorwert.

Long Sing in Stiens

Dinsdag 3 februari 2015

De Peugeot-bedrijfsauto van Long Sing in Stiens

Chinees Specialiteiten Restaurant
In het winkelcentrum van Stiens is het Chinees specialiteitenrestaurant van Long Sing gevestigd. Al vele jaren was in dit oude Stienser centrumpand aan de zuidoostzijde van de Langebuorren het Chinees-Indisch restaurant 'Azië' gevestigd. 
Enkele jaren geleden is 'Azië' overgenomen door het in Leeuwarden gevestigde 'Long Sing'. De Long Sing-vestiging is dus nu een filiaal van het Leeuwarder moederbedrijf.
 
Online eten bestellen
Long Sing is een bedrijf dat goed is meegegaan met de huidige tijdgeest. Op de website van dit bedrijf kun je op eenvoudige wijze een keus maken uit het complete assortiment van gerechten en van de diverse maaltijdcomponenten.
De aanduiding 'Specialiteiten' verwijst met name naar een assortiment van: Gril, Steaks, Oosters, Chinees, Indonesisch, Vietnamees, Snacks en Chicken.
Afrekenen kan aansluitend op het online bestellen via telebankieren, en de bestelde maaltijd wordt dan thuisbezorgd.
Bedrijfsauto
Toen ik gisteren aan het eind van de middag door de Langebuorren liep, zag ik de Peugeot-bedrijfsauto van Long Sing vóór het bedrijfspand geparkeerd staan.
Als je aan de overzijde van de doorgaande dorpsstraat het restaurant passeert, kun je ook goed zien hoe karakteristiek dit oude centrumpand van Stiens is. Boven de pui is nog een groot deel van de oude gevel te zien, en omdat het pand geheel vrij staat van de naastliggende bebouwing kun je ook de zijmuren van dit Stienser centrumpand goed bekijken.

Pelgrimsdag 2 pelgrimeren op Psalm 2

Maandag 2 februari 2015

Spoorzoeken op de spoorbaan van Stiens

2
De pelgrimstocht van Durkje en mij van Sint-Jacobiparochie naar Santiago de Compostela, en iets verder door naar Cabo Fisterra duurde 152 + 4 = 156 dagen. Met enige berekening had dat ook wel in 150 dagen gekund.
Wij zijn er op uit getrokken, naar buiten getreden, en ontdekten onderweg steeds meer dat je gaandeweg ook een reis naar binnen maakt, een innerlijke reis. Die reis naar binnen kun je sturen door elke dag een tekst ter bezinning mee te nemen, die je dan wandelend en/of rustend overdenkt. Durkje en ik hebben dat niet gedaan.
Maar daar hoeft het niet bij te blijven.
Ik ben opnieuw op reis gegaan.
Deze denkbeeldige tocht is een reis van Psalmen, van één Psalm voor elke pelgrimsdag. Een avontuur met de vraag wat het verbinden van de volgende Psalm aan de volgende Pelgrimsdag op je wandeling naar binnen van je vraagt, en wat het je heeft geschonken als je wandeling met God en met elkaar ten einde is.
Een inleiding op deze Psalmenpelgrimage schreef ik in mijn blog van 16 januari 2015.
Nog steeds nieuwsgierig naar onze bestemming en bovenal naar wat deze weg ons brengt, wandel ik vandaag verder op deze denkbeeldige Psalmenreis met Psalm 2 op Pelgrimsdag 2.

Leestip
Hieronder staat eerst een weblink naar ons wandelverslag van deze Pelgrimsdag, en daaronder staat een weblink naar deze Psalm, met de bijbeltekst van de 'Nieuwe Bijbelvertaling' (NBG 2004). Onder de Psalm staan altijd de tussenkopjes van de 'Bijbel in Gewone Taal' (NBG 2014).
Ultreia!

Pelgrimsdag 2

Van Oude Bildtzijl naar Goutum

 

Psalm 2

De Heer heeft een koning uitgekozen

De koning is de zoon van God

Wie is hier de held?
De tweede pelgrimsdag op deze zondag na Pinksteren begint voor ons in de kerk met het thema 'Helden'.
Lezend in Psalm 2 zou je jezelf de vraag kunnen stellen, wie hier nu de held is, of wie hier de ware helden zijn.

Zij die op de aarde tronen?
De koningen van de volken op aarde, die in verzet komen; zijn zij de helden?
De despoten van alle tijden, de furies van onrecht, met hun trawanten; zijn zij de echte helden?
Of mogen we de leiders van alle landen ter wereld als onze helden beschouwen?
De samenspannende wereldmachten, met al hun slechte plannen, zijn dat misschien de ware helden?
Vandaag 'zomaar' een reportage in het NOS-Journaal, over de wederom fel oplaaiende gevechtshandelingen tussen het leger en de separatisten in een sterk verdeeld Oekraïne. De wereld vraagt zich af wat het gevolg zal zijn als de Verenigde Staten aan het Oekraïense leger (meer) wapens gaat leveren; dan zal Rusland vast en zeker ook een (nog grotere) tegenduit in het zakje doen met wapenleveringen aan de pro-Russische separatisten in Oekraïne.
Wie zijn hier nu de helden: de Amerikanen? of het Oekraïense leger? of de Russen? of de Oekraïense separatisten?
Of, daarentegen de wereldleiders die met alle overtuiging en onderhandelingen op zoek zijn naar een diplomatieke oplossing van wapenstilstand en die zoeken naar vrede; zijn dat wellicht onze ware helden?

Hij die in de Hemel troont en Zijn gezalfde Koning?
De psalmist van Psalm 2 verlegt zijn focus van de wereldleiders naar de hemelse machten.
Dan noemt de psalmschrijver 'Hij', de Heer, God, die in de hemel troont, en Zijn Zoon op aarde, Jezus, die door Zijn Vader in de hemel op aarde tot Koning is gezalfd.
Je kunt je dan afvragen wat voor een wereld die hemelse en aardse Koning hier op aarde beogen. Wat willen die Vader en die Zoon hier voor jou, voor mij, voor onze kinderen en voor de generaties die wellicht nog na ons komen?
Zijn er in je directe nabijheid wellicht vindplaatsen om daar iets van die hemel op aarde gewaar te worden?
Zijn er in je buurt misschien gebouwen te vinden waarin je mensen kunt ontmoeten die individueel en/of in grote en kleine groepen ook spoorzoekend op weg zijn naar iets van een hemel op aarde?

Samen op weg
De psalmist van Psalm 2 heeft daarin voor ons nog wel een boodschap, met een duidelijke gedragslijn: wees verstandig, heb eerbied voor de Heer en voor Zijn Zoon, wees gehoorzaam, dien de Heer, juich voor Hem en breng God de eer die Hij verdient.
Dan zul je gelukkig worden, dan loopt het ook ooit eens goed met je af, zo luidt de belofte van Psalm 2.
Hoe hard het op onze tweede pelgrimsdag ook waaide, het heil van bovenstaande blijde boodschap waait je niet zomaar toe. Je moet er wel wat voor doen. Je moet zelf in beweging komen, op weg gaan, als vreemdeling, als pelgrim die nieuwe wereld tegemoet.
Die weg hoef je echter niet alleen te gaan. Overal vind je mensen die met een lamp voor hun voet en met een licht op hun pad spoorzoeken en padvinden. Wandel maar eens een geopend kerkgebouw binnen, dan zul je vast en zeker dergelijke spoorzoekers en padvinders vinden.

Spoorzoeken en padvinden
Zo voert ook het pelgrimspad van Sint-Jacobiparochie naar Santiago de Compostela je langs en door kerken en kloosters, in Nederland, België, Frankrijk en in Spanje. Veel deuren staan open van kloosters, van kleine kapellen, van uiteenlopende kerken, van oude basilieken en van immense kathedralen.
En daarvoor hoef je niet ver te reizen, want ook op onze route van vandaag, van Oude Bildtzijl naar Goutum, vinden we veel kerken: in Oude Bildtzijl, in Finkum, in Stiens, in Britsum, in Cornjum, in Jelsum, in Leeuwarden en in Goutum. Je herkent ze aan kerktorens, klokgelui, hoge ramen, orgelklanken, een kruis, en hopelijk hier en daar, bij tijd en wijle ook een open deur, en binnen doorgaans gastvrije mensen, mede-spoorzoekers, die zelf ook heel goed een voorbijgaande padvinder kunnen gebruiken, of die wegwijzer kunnen zijn voor wie als ervaren of als beginnend pelgrim door het leven gaat.

Kijk, luister en zing mee: PSALM 2

Lekker Awkward in Stiens

Zondag 1 februari 2015


De jeugdband treedt op in de jeugddienst in De Hege Stins

Peper & Zout
Beslist niet 'awkward' was het eerste optreden van onze nieuwe jeugdband in De Hege Stins te Stiens. Op het programma van de ochtendkerkdienst van vanmorgen staat een jeugddienst met de tieners van de teenager community 'Peper & Zout' van onze Protestantse Gemeente van Stiens.
Als we enkele minuten voorafgaand aan de jeugddienst de grote kerkzaal van De Hege Stins binnenkomen, staat op het podium voorin de kerk een nieuwe tienerband verrassend goed te spelen en te zingen. Dat belooft iets moois te worden vanmorgen in deze dienst.

Oefening baart kunst
Pieter (de gitarist vanmorgen) is al enkele weken samen met de jeugdleiding van Peper & Zout en met de gemeentepianist Han Giesing enthousiast bezig geweest om samen met alle kerkgangers vanmorgen een mooie jeugddienst te beleven. De muziekband heeft in de afgelopen dagen enkele malen met elkaar gerepeteerd om hier en nu een goede muzikale bijdrage aan deze kerkdienst te leveren. En dat gaat heel goed!

Lekker Awkward
Voorganger van deze dienst is dominee Jaap Overeem. Peper & Zout-jeugdwerkleider Karinus Rauwerda is vandaag onze ouderling van dienst, die alle aanwezigen hartelijk verwelkomt en het thema van vanmorgen introduceert.
Het jeugdwerkteam van Peper & Zout heeft als thema van deze jeugddienst gekozen voor: 'Lekker Awkward'; zeg maar: 'Lekker onhandig', met een ietwat gênante ondertoon.

Wat zou jij doen?
In het begin van deze kerkdienst worden twee verschillende video's vertoond, die de Stienser tieners zelf hebben bedacht, geregisseerd, gespeeld en gefilmd, waarin een tweetal dilemma's wordt vertoond.
De eerste film toont een ruzie van twee tieners, die zich afspeelt in het Waling Dykstrapark van Stiens. Tijdens deze ruzie-scène draait de filmcamera naar een tiener die deze ruzie op enige afstand aanschouwt. Met de vraag 'Wat zou jij doen?' sluit deze filmscène af.
Een tweede filmpje toont een tiener die bij de kassa van de plaatselijke Albert Heijn-supermarkt tevergeefs in de jaszakken op zoek is naar die laatste 20 cent om af te kunnen rekenen. Alweer zo'n onhandige daad, die wij allemaal wel herkennen of ons voor kunnen stellen, die je als een soort slachtoffer van de situatie in een toch wel gênante situatie brengt. Met de vraag 'Wat zou jij doen?' als jij verderop in de rij bij de kassa op deze tiener staat te wachten, sluit ook deze filmscène af.
Ik moest daarbij ook even denken aan de dilemma's die we in de kerk en elders wel eens eerder voorgeschoteld kregen, met de tot nadenken stemmende vraag: "What would Jesus do?", wat zou Jezus hier en nu hebben gedaan als hij er bij stond?

Ga maar naar je pake & beppe
Als één van de tieners als lector van vandaag de schriftlezing heeft verzorgd, gaat dominee Jaap voor jeugd en ouderen nader in op het thema. Hij legt ons daarbij nog enkele andere dilemma's voor, waar je als schoolkind, tiener en/of volwassene zomaar in terecht kunt komen.
Durf je bijvoorbeeld als kerkelijk betrokken schoolkind als enig kerkgaand schoolkind aan je klasgenoten op een openbare basisschool te vertellen dat je zondags naar de kerk gaat?
En de predikant verwijst naar een onderzoek onder tieners, waaruit blijkt dat het merendeel van tieners toch ook maar slecht uit de voeten kan met een goed gesprek als tienerzoon/-dochter met zijn of haar ouders. Over sommige dingen praat je toch zeker niet met je ouders? En als je dat wel zou willen, lukt dat dan ook?
En wat moet je als kerkgaand en/of gelovig kind als je merkt dat je ouders het niet al te nauw nemen met de vaste zondagse kerkgang, of als hun geloof(sleven) niet al te zichtbaar is in wat ze doen en laten? Waar moet je dan heen als je als kind of als tiener daar toch wel eens met iemand serieus over wilt praten?

"Weet je",

zegt dominee Jaap Overeem,

"waar je vast en zeker met zulke vragen altijd bij terecht kunt voor een goed gesprek.....

..... Bij je pake & beppe!

Die zullen vast en zeker daar graag met je over willen praten.

Zij zijn dat van vroeger en van vandaag nog zeker wèl gewend,

en zij zullen graag naar je luisteren,

en je zeker graag helpen wanneer en waar ze dat kunnen. 

En weet je,

het zal je pake & beppe óók goed doen als je bij hen komt met je vragen."

Jeugd met passie
En er wordt vanmorgen niet teveel gepraat. Er wordt vooral ook muziek gemaakt en gezongen. De jeugdband onder (muzikale) (bege-)leiding van Pieter Koehoorn en Han Giesing doet het fantastisch goed. Wat knap dat deze tieners - die (let wel) nog nooit eerder met elkaar hebben opgetreden - met zoveel passie prachtige muziek maken van mooie gospels, nu eens als band, dan met instrumentale solo's, en ook als begeleiding bij de samenzang van de hele gemeente.

Pet je af voor deze jeugdband!

Het is dan ook alleszins verdiend dat dominee Jaap Overeem iedereen die aan deze dienst met grote inzet en passie heeft meegewerkt, namens ons allen heel hartelijk bedankt voor ieders inbreng. Het spontane applaus van de kerkgangers in de kerkzaal spreekt dan ook boekdelen:

Kom nog eens weer terug

en laat ons meer van jullie zien en horen!

 

Ook de techniek wordt door tieners verzorgd