Accreditatie in het Hoger Onderwijs

Maandag 27 mei 2013 

De cover van het boek over Accreditatie

Van Visitatie naar Accreditatie
Bij de start van het voor Nederland aanvang deze eeuw nieuwe accreditatiestelsel, werd veel geschreven en gepubliceerd over de invoering van het nieuwe accreditatiestelsel in het hoger onderwijs. Eén van die publicaties die bij die overgang van het oude visitatiestelsel naar het nieuwe accreditatiestelsel verscheen, is het boek 'Accreditatie in het Hoger Onderwijs', met als subtitel: 'Achtergrond en praktijk in Nederland en Vlaanderen'.
Dit in december 2003 gepubliceerde boek is geschreven door Peter Kwikkers, Dirk van Damme en Theo Douma. Kwikkers & Douma waren indertijd ook twee van de docenten van een vierdaagse leergang over het nieuwe accreditatiestelsel, die ik in die periode volgde.

Achtergrond & praktijk
De auteurs wilden met hun boek inzicht geven in het door velen indertijd als complex aangemerkte accreditatiestelsel. Zo geeft het boek bijvoorbeeld antwoord op de vraag wat een Visiterende en Beoordelende Instantie (VBI) is, en wat haar positie in het Nederlandse accreditatiestelsel is. Daarnaast wordt beschreven wat de bevoegdheden zijn van de Nederlands-Vlaamse Accreditatieorganisatie (NVAO) en hoe het staat met de ministeriële verantwoordelijkheid in dit nieuwe stelsel. En uiteraard wordt in het boek ook uitgelegd wat dit nieuwe accreditatiestelsel betekent voor de onderwijsinstellingen in Nederland, en ook in Vlaanderen, want in beide werkgebieden is dit stelsel indertijd volgtijdelijk ingevoerd.
In dit boek bediscussiëren de schrijvers een aantal toen actuele dilemma's, die in deze publicatie worden getoetst aan de visies van gezaghebbende deskundigen op het vlak van hoger onderwijsbeleid.

Tussentijdse balans
Dit boek - een geschreven streven naar een tussentijdse balans - bestaat uit de volgende hoofdstukken:

1. 1. Accreditatie: concept en context;
2. 2. Bespiegelingen over beleid;
3. 3. Bespiegelingen over het recht;
4. 4. De NVAO en de VBI's;
5. 5. Werking van het stelsel: gevolgen voor de instellingen;
6. 6. Risico's en dillemma's.

Ik kies voor leven

Zondag 13 maart 2011

Om 7.15 uur rijd ik met Durkje en haar ouders Stiens uit, op weg naar Haarlem. Om 9.00 uur arriveren we in Haarlem in de Fonteinkerk, die deel uit maakt van het kerkverband van Gereformeerde kerken (vrijgemaakt). Deze gemeente van de Fonteinkerk is een geloofsgemeenschap van zo'n 280 leden, christenen die onderweg zijn met God. Ze komen hier samen in een voormalige bioscoop, die in 2006 van binnen is omgebouwd tot een lichte en open kerkruimte, met veel plek voor ontmoeting.

We zijn hier op uitnodiging van Alise & Florian. Zij zullen in de ochtenddienst van 9.30 uur belijdenis van hun geloof afleggen. Voor Alise is dit belijden de bevestiging van haar kinderdoop en voor Florian is deze belijdenis de bevestiging van zijn ‘Konfirmation’ van jaren geleden, toen hij als kind nog in Duitsland woonde. Samen staan ze vanmorgen als jong echtpaar vóór in de kerk om ten overstaan van elkaar, van God en van deze kerkelijke gemeente hun geloof te belijden. Alise bekrachtigt dat nadien met een uitgesproken persoonlijk getuigenis. Het is mooi om dit vandaag samen te mogen vieren.

Voorganger vanmorgen is de plaatselijke gemeentepredikant, dominee Jos Douma, die bij aanvang van de kerkdienst tot opluchting van zijn gemeente meedeelt dat hij het op hem onlangs uitgebrachte beroep uit de stad Groningen niet zal aannemen. Hij wil de komende periode hier in Haarlem ook graag nog samen met de gemeenteleden vorm en inhoud geven aan de missionaire taak van deze gemeente in de stad Haarlem, één van de door deze kerkelijke gemeente gekozen nieuwe speerpunten voor de komende periode.

Het thema van de ochtendkerkdienst is ‘Ik kies voor leven’, gebaseerd op de Bijbeltekst uit de Brief aan de Romeinen, die Alise voor haar belijdenis koos: ‘Wat onze eigen natuur wil brengt dood, wat de geest wil brengt leven en vrede’. Vóór en na de verkondiging en de belijdenis wordt gezongen uit diverse liedbundels. Ook liederen uit de gemeenschap van het Franse Taizé staan op het programma. Zo zingen we in het begin van de kerkdienst het ‘Laudate Dominum’, ofwel ‘looft den Heer’. Na de belijdenis luisteren we naar het ‘Behüte mich, Gott’.

It Dokkumer Lokaaltsje is ‘t paad noch net alhiel bjuster

Moandei 29 juny 2009

"It Dokkumer Lokaaltsje” is de folksnamme fan it âld spoar fan Ljouwert fia Stiens nei Dokkum. It is it eastlike diel fan ‘e “Noord-Friesche Locaalspoorweg-Maatschappij” (it NFLS), oprjochte yn 1899. Yn 1901 gie de earste persoane-trein oer dit spoar fan Ljouwert fia Stiens nei Ferwert. Letter waard it spoar trochlutsen fia Ternaard, Dokkum, Mitselwier en yn 1913 ek noch oan’t Aenjum ta. Us Jan Wijbe siet mei syn klassegenoaten noch op 9 septimber 1992 yn ‘e persoane-trein dy’t fan Stiens nei Ljouwert en wer werom ryd, by gelegenheid fan it 750 jierrich bestean fan ús gemeente Ljouwerteradiel.

Yn Stiens op ‘e oergang fan it lokaaltsje dwers troch de Truerderdyk stiet noch it ferruste, inkel Andreaskrús, wat hjir seit dat it in inkeldspoar wie. It skean steand Andreaskrús is makke fan de twa diagonalen fan in rjochthoek. Der wurdt sein dat Jezus syn apostel Andreas yndertiid krusige is op sa’n soarte fan krús. Dêrom neame wy it in Andreaskrús.

It is allegearre âlde spoar-gloarje.
Hjoed sjogge jo yn Stiens noch spoaren fan krús en spoar, mar it is sûnder doel net folle mear as âld izer.

Mar net alle gloarje fergiet; âlde lieten bliuwe bygelyks.
Sa bliuwe de wurden en de meldy fan it liet oer “It Dokkumer lokaaltsje” bestean.
Harkje (sjoch de weblink hjirûnder), lês en sjong ris mei.

Weblink nei "It Dockumer Lokaeltsje"

Yn it noarden fan Fryslân, der ried ris in tram mei in gong fan sa'n tritich yn 't oer.
Mar de tiid gong foarby en dat tramke moast wei.
En doe rekke de bouhoek fol fjoer.
Refrein:
Yn it Dokkumer lokaaltsje, siet men rom it hiele ein.
En it wie der sa smûk, as men siet yn 'e hoek.
O, wat wie dochs dat tramke soms fijn.

In kommisje fan trije, dy kaam oan it wurd.
Foar dy tram der moast komme in bus.
En it duorre net lang, want it spoar wie net bang.
En no hinget in elts oan ‘e lus.
Refrein

Hiel de bouhoek stiet stram, hast yn fjoer en yn flam,
want de bus no dy is oan 'e rol.
En jo stean by de wei en jo kinne net mei,
want de bus, no dy is altyd fol.
Refrein

Dêrom no ta beslút, smyt dy bus der wer út,
en jou ús dan mar leaver it spoar.
Ek al fret hy de koal ek by 't weintsje hast fol,
en al wie men fan 't reizgjen wat goar.
Refrein

3e SBO-scholingsdag Accreditatie in Hilversum

Donderdag 29 mei 2008

We zijn halverwege de 5-daagse verkorte SBO-opleiding "Kwaliteitsverbetering en accreditatie in het hoger onderwijs"; vandaag wederom in Hotel Lapershoek te Hilversum. Drie docenten passeren de revue.

Eerst verzorgt hoofddocent Theo Douma een presentatie over de wijze waarop een hoger onderwijsinstelling kwalitatief "in control" is en/of kan komen.

Vervolgens is het aan Nel Göbel - senior auditor van de NQA - om vanuit het perspectief van haar Visiterende en Beoordelende Instelling het proces van opleidingsaccreditatie in het hoger beroepsonderwijs met ons door te nemen.

Tenslotte volgt Frank Wamelink - coördinator onderwijsvisitaties van de QANU - met zijn presentatie over datzelfde proces, toegepast in het wetenschappelijk onderwijs, door een voorzitter van een audit team eens betiteld als "measuring the size of cotton balls with a rubber band".

2e Accreditatiebijeenkomst HBO-raad in Tilburg

Vrijdag 16 mei 2008

De "Bestuurlijke Werkgroep Accreditatie" van de HBO-raad organiseert deze week twee Accreditatiebijeenkomsten, die in het teken staan van de herziening van het accreditatiestelsel 2010 voor het hoger onderwijs. De laatste van de twee woon ik vandaag bij in de Fontys Hogeschool voor de Kunsten in Tilburg.

Het hoofd algemeen beleid van de HBO-raad, Erwin van Braam, verzorgt eerst een korte presentatie over de uitgangspunten, doelen en werking van de beoogde wijzigingen, gevolgd door een vragen- en gespreksronde.

In drie subgroepen gaan we dan uiteen voor een rondetafelgesprek over die conceptkaders voor de instellingsaudit en voor de beperkte opleidingsaccreditatie. De eerste groep beoordeelt of de voorliggende NVAO-conceptkaders voldoen aan de vooraf geformuleerde uitgangspunten. De tweede groep beoordeelt of het conceptkader voor de instellingsaudit een realistisch perspectief biedt op het succesvol kunnen doorlopen van die instellingsaudit. In mijn groep beoordelen we of de beoogde instellingsaudit zich goed verhoudt tot de beperkte opleidingsaccreditatie.

Aan het eind van de middag volgt in de plenaire setting een terugrapportage van Theo Douma, Ben van Schijndel en Foka Brouwer over de resultaten van bovenstaande drie subgroepen. Deze resultaten en de inhouden van de daaropvolgende discussie worden door de bestuurlijke werkgroep van de HBO-raad gebruikt als input voor volgend overleg met het dagelijks bestuur van de NVAO.

2e SBO-scholingsdag Accreditatie in Hilversum

Donderdag 15 mei 2008

De tweede dag van de "Verkorte opleiding Kwaliteitsverbetering en accreditatie in het hoger onderwijs" hebben we in Hotel Lapershoek in Hilversum. In deze tweede module staan Kwaliteitsbeleid en Kwaliteitsmanagement centraal.

De eerste gastdocent is Ronald Stevens, van Stevens Consultancy bv. Ronald zet ons na een korte inleiding aan de hand van het INK-managementmodel aan het werk met de onderwijscasus "Een Frisse Wind", geïnspireerd op de Christelijke Hogeschool Windesheim. Na een opdracht in subgroepjes volgt een plenaire bespreking o.l.v. Ronald Stevens.

De tweede gastdocent is Edwin Kok, van Capgemini Nederland BV. Thema van zijn onderwijsleergesprek is "Operational Excellence Framework & Key Methodologies". We bespreken achtereenvolgens de Operational Excellence-methoden: Business Process Management, Lean Management en Six Sigma.

Met een huiswerkopdracht van hoofddocent Theo Douma keren wij daarna huiswaarts.

1e SBO-scholingsdag Accreditatie in Hilversum

Donderdag 24 april 2008

In Hilversum starten we vandaag met de 5-daagse SBO-opleiding "Kwaliteitsverbetering en accreditatie in het hoger onderwijs". Theo Douma is hoofddocent voor dit opleidingsprogramma. Deelnemers zijn afkomstig van universiteiten, hogescholen en van de Defensie Academie.

We gaan aan het werk met het begrip "kwaliteit", en vooral met de actuele beweging in de richting van het momenteel in ontwikkeling zijnde nieuwe Accreditatiestelsel voor het Hoger Onderwijs. Onze focus is daarbij wat er binnen onze hoger onderwijsinstellingen op middellange termijn gaat veranderen bij de invoering van dit nieuwe accreditatiestelsel.

Aan het eind van deze cursusdag bespreken we onder leiding van Reen Pouwels de wijze waarop haar hogeschool Inholland kwaliteit borgt op het niveau van de Instelling en van de Schools met haar afzonderlijke opleidingen.