donderdag 29 januari 2026

Vorming & Toerusting over geestelijke verzorging bij Alliade in Stiens

Woensdag 28 januari 2026
 
Gespreksavond over Alliade met dominee Jaap Overeem in Stiens

















Avond voor Vorming & Toerusting
Tijdens een interactieve gespreksavond in De Hege Stins van Stiens neemt dominee Jaap Overeem ons vanavond mee in zijn werk als predikant met een bijzondere opdracht in de gehandicaptenzorg. 
Hij vertelt wat een verstandelijke beperking inhoudt en welke uitdagingen hij tegenkomt in de zorg voor kwetsbare mensen. Daarnaast geeft hij een inkijkje in het werk van een geestelijk verzorger, en bespreekt hij ethische dilemma’s: moeilijke keuzes die je moet maken om goede zorg te bieden aan mensen met een beperking.
Deze avond wordt georganiseerd door de Commissie Vorming & Toerusting van de Protestantse Gemeente te Stiens, onder avondleiding van haar voorzitter Wout de Vries.
Dominee Overeem is geestelijk verzorger bij Alliade, die onder andere in Stiens een grote woonlocatie heeft, waar gehandicaptenzorg wordt geboden aan wie dat nodig heeft. Alliade heeft in zijn totaliteit zo'n 8.000 bewoners en circa 6.000 medewerkers. Alliade helpt kwetsbare mensen in Fryslân met jeugdzorg, gehandicaptenzorg, ouderenzorg, werk & dagbesteding en maatschappelijke ondersteuning.

Rituelen binnen Alliade
Eén van de taken van een geestelijk verzorger van Alliade is om - al dan niet religieuze - rituelen te bedenken, die passend zijn voor de doelgroepen van Alliade. 
Vanavond gaan we met zo'n ritueel deze gespreksavond beginnen. Het wordt een korte non-verbale viering. 
Eerst wordt de vier-kaars aangestoken, die door de bewoners van Alliade is gemaakt van allerlei reststukjes gekleurde kaarsen, en die samen nu weer één nieuwe kaars vormen. Die kleuren en die stukjes symboliseren alle mensen, en in iets nieuws komen wij als het ware samen tot een nieuw geheel, zoals bijvoorbeeld een woonunit, de hele Alliade-gemeenschap, of ons dorp met daarin ook de Alliade-woonunits. Zoals die nieuwe kaars iets bijdraagt aan een viering, zo dragen ook de bewoners van Älliade samen iets bij aan onze dorpsgemeenschap, en daar mogen we best trots op zijn met z'n allen.
Bij de kaars staat ook een klankschaal, waarmee met één van beide klepels een klank ten gehore wordt gebracht, als ware het een kerkklok, om daarmee iets te markeren. De geluidstrillingen van zo'n klankschaal creëren een wezenlijk moment, zo is de ervaring in de praktijk.
Als de kaars brandt, en de lichten in de zaal uit gaan, luisteren we naar de muziek van dominee Jaap op de piano in de zaal. Om de beurt lopen we in de kring naar de klankschaal, waaruit we een bloembol halen, die we thuis in de tuin of in een pot op het balkon planten, om er daarna op te vertrouwen dat er later iets nieuws tot groei en tot bloei komt (bijvoorbeeld in het komende voorjaar).

Omgaan met verstandelijke beperkingen
In het inhoudelijke programma begint dominee Jaap Overeem met een toelichting op wat allemaal kan worden verstaan onder het hebben van een verstandelijke beperking. Dan gaat het bijvoorbeeld over 'moeite hebben met', over ervaren problemen en over gedrag en medicatie.
Daarentegen zijn er andere zaken waar mensen met een verstandelijke beperking juist goed in zijn. Denk maar aan hun trouw en eerlijkheid, aan het hechten aan muziek, geloof en kunst. en aan hun voorkeur voor zaken als handenarbeid en humor.
Daarentegen zijn er ook een aantal zaken die niet goed werken bij mensen met een verstandelijke beperking. Zo moet je bijvoorbeeld een overvloed aan informatie, prikkels en keuzes voorkomen, en dien je vooral duidelijk te zijn in je communicatie.
Dan krijgen we aan de hand van enkele alledaagse voorbeelden te horen waar je als 'cliënt' met een verstandelijke beperking doorgaans mee te maken krijgt in je ritme van de dag, over wie de regie heeft, over de vaste dagindeling, over het netwerk van mensen om je heen, en over de nodige bescherming van de cliënt.

Geestelijke verzorging bij Alliade in Stiens
Dan verschuift de focus vanavond naar het werk van dominee Overeem, naar het werk dus van de geestelijke verzorger. We krijgen allerhande voorbeelden aangereikt van de momenten van zingeving in zijn werk, bijvoorbeeld over geloven, vieringen, externe contacten, en over het gebruik maken van associatie-materiaal, over alledaagse voorwerpen als symbolen die iets hebben te vertellen.
Ook de palliatieve zorg, de zorg omtrent wat er komt kijken bij het levenseinde, bij rouw en verlies komt aan de orde. Daarin ligt veel ondersteuningswerk gericht op de cliënt, op medebewoners, op verzorgenden en op familie.
En natuurlijk speelt ook de ethiek een belangrijke rol in de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking. Zaken als waarden & normen, geweten, multidisciplinair overleg, vertrouwensfunctie en ook het zogenoemde Moreeel Beraad komen daarbij aan de orde. We oefenen daar in subgroepjes ook even mee, door met zijn allen kort eens na te denken over of het bijvoorbeeld verantwoord is of/dat vrijwilligers en of/dat technologie ingezet wordt als de zorg(medewerker) onbetaalbaar dreigt te worden.
Zo krijgen we vanavond als deelnemers van deze gespreksavond een dwarsdoorsnede te zien en te horen over het werk dat dominee Jaap Overeem verricht als geestelijk verzorger bij Alliade - ook in ons dorp - daartoe uitgezonden door onze Protestantse Gemeente te Stiens.
Met zijn allen ervaren we het als goed om vanavond stil te staan bij het vele en het goede werk dat ook in de geestelijke verzorging wordt verricht in zo'n zorginstelling, ook in Stiens.

Geen opmerkingen: