| Zonsopkomst langs de Kromme Grou van Jirnsum naar Friens |
Wandelen & fietsen vanaf de Turfroute in Zuidoost-Friesland
De turfvaarten in Zuidoost-Fryslân zijn eeuwenoud en vaak met de hand gegraven.
De zogenoemde 'Turfroute' verbindt sinds 1974 al die vaarten met elkaar. De kanalen met haaks daarop sloten, bossen, elzensingels, heide, weiden en beekdalen geven het gebied een eigen charme.
In twintig pakkende verhalen en routes slaan de journaliste Janneke Donkerlo en de schrijver van routegidsen Fokko Bosker als het ware bruggen tussen de vaart en het omliggende landschap. Zij nemen het water als vertrekpunt voor hun rondwandelingen en fietstochten door dit rijk geschakeerde landschap van coulissen van elzen- en eikensingels, in een fijnmazig patroon van vaarten en wijken.
Resultaat van hun werk is de in 2024 uitgegeven routegids 'Wandelen & fietsen vanaf de Turfroute in Zuidoost-Friesland'.
23 tochten met een totale lengte van 746,9 kilometer
Deze routegids bestaat uit 11 fietstochten en 12 wandeltochten, die Durkje en ik van plan zijn om alle te gaan wandelen.
- Tien fietstochten hebben een totale lengte van 387,4 kilometer, waarvan de kortste 13,7 km en de langste 63,4 km lang is.
- De twaalf wandeltochten hebben een totale lengte van 134,5 kilometer, waarvan de kortste 4,6 km en de langste 15,9 km lang is.
- De veel langere 'Fiets-Turfroute' door Zuidoost-Fryslân heeft een totale lengte van 225 kilometer.
De 23 tochten hebben derhalve een totale lengte van 746,9 kilometer. We zijn van plan die afstand te bewandelen in 36 dagetappes, variërend tussen de 15 en 33 kilometer per dag, zo mogelijk in combinaties van (delen) van die wandeletappes en fietsetappes.
Rondje Grou
Vandaag zijn we van plan om het grootste, oostelijke rondje van de 37,3 kilometer lange Fietsroute 15 te bewandelen, van Grou via Friens, Raerd, Jirnsum, Akkrum, en daarna weer terug naar Grou, met een lengte van 22,3 kilometer.
We vertrekken daartoe vanuit Feinsum om 7:55 uur, en rijden dan met de auto naar de Jongema in Grou. Op de parkeerplaats bij dBieb van Grou laten we onze auto achter.
Bij vertrek vanmorgen in Feinsum was het 8 graden Celsius, en in Grou is de temperatuur bij aankomst om 13:15 uur inmiddels opgelopen naar 10 graden Celsius.
Het is de hele dag grotendeels licht zonnig, en het waait nauwelijks. Gelukkig blijft het droog, en dit weertype voelt zo na alle sneeuw en ijs van de afgelopen dagen bijna als een lentedag. Het is heel mooi wandelweer om buiten te zijn.
Van Grou naar Friens
Om 8:30 uur wandelen we onder de A32 door en voorbij het NS-station Grou-Jirnsum het dorp Grou uit, om dan over het fietspad langs de Reinerswei richting Jirnsum te lopen.
Vlak vóór Jirnsum steken we via Op 'e Syl de Mûzel over, om dan op de Beslingadyk langs de Kromme Grou in de richting van Friens te lopen. Op dat moment komt de zon op, wat gepaard gaat met prachtige kleuren van die zonsopgang in het oosten.
We volgen het fiets- en wandelpad van de Beslingadyk, dat slingerend door een mooi polderlandschap gaat.
Om 9:15 uur wandelen we het dorpje Friens binnen, waarbij we rechtsvóór ons het zicht hebben op de 18e eeuwse terpkerk van dit vanmorgen zo stille dorpje.
Via Raerd naar Jirnsum
Als we Friens uit lopen over het hoger gelegen weggetje met aan beide zijden een sloot, zien we dat de sloot aan onze linker zijde nog is bedekt met een dikke laag sneeuw, die in de afgelopen dooi-dagen nog niet als sneeuw voor de zon is verdwenen. In veel sloten ligt overigens nog ijs en sneeuw.
Aan de overzijde van de Rijksweg gaan we de Hegedyk op in de richting van Raerd. We naderen Raerd wel, maar gaan het dorp niet in.
We blijven de Hegedyk volgen, in zuidelijke richting, waarbij we de boerderij van De Blink passeren.
Nog een eindje verder passeren we het buurtschap Flansum.
En als we dan over de Learewei weer terug komen op de Rijksweg volgen we het parallelle fietspad om dan de bebouwde kom van Jirnsum binnen te wandelen.
We doorkruisen het centrum van Jirnsum, en komen daar langs de voormalige rooms-katholieke kerk.
Tegenover de voormalige doopsgezinde kerk nemen we plaats op een bankje op de steiger van het dorpshaventje, waar we heerlijk in de volle winterzon genieten van onze koffiepauze.
Via Oude Schouw naar Akkrum
Bij de voormalige protestantse kerk passeren we het pelgrimsmonument van het Friese Jabikspaad, dat de 'Jirnsumer Moeting' wordt genoemd. Dit monument dat van kloostermoppen (Alde Friezen) is gebouwd, visualiseert de oostelijke en de westelijke routevariant van het Jabikspaad, die hier in Jirnsum samenkomen, om dan als één route verder zuidwaarts richting Santiago de Compostela verder te gaan, via Heerenveen naar uiteindelijk Hasselt in de kop van Overijssel.
De Rijksweg gaat verderop voorbij Jirnsum over in de Ljouwerterdyk, totdat we bij het buurtschap Oude Schouw via de hoge brug de Nije Wjittering kruisen.
Oude Schouw gaat over in de Meskenwier, die we volgen totdat we om 11:30 uur Akkrum binnenlopen.
We lopen een eindje mee met de postbode, die vertelt ook een fervent wandelaarster te zijn. Bij de markante Akkrumer Coopersburg maakt ze een foto van ons beiden.
Op het Heechein gaan we even naar binnen bij Eetcafé Kromme Knilles, waar we gisteren de hele avond met een grote groep Friese pelgrims verbleven in de bovenzaal.
Door Bokkum en Birstum terug naar Grou
Door de Buorren en de Kanadeeske Strjitte doorkruisen we het dorpscentrum van Akkrum, om na het kruisen van de spoorbrug en de A32 de Bokkumer Omwei op te gaan in noordelijke richting.
In het buurtschap Bokkum ligt een groep schapen heerlijk in de zon bij elkaar in het hooi in het grasland. Een boerderij met in het pannendak de naam van het buurtschap Bokkum afgebeeld staat een heel eind af van de Bokkumer Omwei.
Het is inderdaad een 'omwei' (omweg), want we moeten van de A32 in oostelijke richting doorsteken naar de brede vaart van de Nesker Sylroede, waar we de Birstum op gaan, waarmee we het buurtschap Birstum passeren. Ook hier tekent zich een prachtig slingerend slotenpatroon af in dit laaggelegen polderlandschap.
Op de Birstumerdyk aangekomen, die parallel aan de A32 ligt, gaan we door het diepgelegen Aquaduct Mid-Fryslân onder de Nije Wjittering door.
Nu komt het eind van deze etappe in zicht, want nog even langs het Museum Bescherming Bevolking en langs enkele sportvelden, en dan arriveren we al bij OSG Sevenwolden, waar bij de naastgelegen dBieb onze auto staat geparkeerd, waar we om 13:15 uur arriveren.
Dan rijden we naar de sporthal Nijlân in Leeuwarden, waar we aansluitend een volleybalwedstrijd van Jan Wijbe bijwonen, en vervolgens onze kleinkinderen voor een logeerpartij bij 'pake & beppe' meenemen naar huis, vanuit die sporthal.

Geen opmerkingen:
Een reactie posten