donderdag 22 januari 2026

Turfroute - Fietsroute 1-zuid wandelen als rondje Appelscha

Donderdag 22 januari 2026
 
Beginnen bij Bovenstverlaat in Appelscha

















Wandelen & fietsen vanaf de Turfroute in Zuidoost-Friesland
De turfvaarten in Zuidoost-Fryslân zijn eeuwenoud en vaak met de hand gegraven. 
De zogenoemde 'Turfroute' verbindt sinds 1974 al die vaarten met elkaar. De kanalen met haaks daarop sloten, bossen, elzensingels, heide, weiden en beekdalen geven het gebied een eigen charme. 
In twintig pakkende verhalen en routes slaan de journaliste Janneke Donkerlo en de schrijver van routegidsen Fokko Bosker als het ware bruggen tussen de vaart en het omliggende landschap. Zij nemen het water als vertrekpunt voor hun rondwandelingen en fietstochten door dit rijk geschakeerde landschap van coulissen van elzen- en eikensingels, in een fijnmazig patroon van vaarten en wijken.
Resultaat van hun werk is de in 2024 uitgegeven routegids 'Wandelen & fietsen vanaf de Turfroute in Zuidoost-Friesland'.

23 tochten met een totale lengte van 746,9 kilometer
Deze routegids bestaat uit 11 fietstochten en 12 wandeltochten, die Durkje en ik van plan zijn om alle te gaan wandelen. 
  • Tien fietstochten hebben een totale lengte van 387,4 kilometer, waarvan de kortste 13,7 km en de langste 63,4 km lang is.
  • De twaalf wandeltochten hebben een totale lengte van 134,5 kilometer, waarvan de kortste 4,6 km en de langste 15,9 km lang is.
  • De veel langere 'Fiets-Turfroute' door Zuidoost-Fryslân heeft een totale lengte van 225 kilometer.
De 23 tochten hebben derhalve een totale lengte van 746,9 kilometer. We zijn van plan die afstand te bewandelen in 36 dagetappes, variërend tussen de 15 en 33 kilometer per dag, zo mogelijk in combinaties van (delen) van die wandeletappes en fietsetappes.

Rondje Appelscha
Vandaag zijn we van plan om het grootste, zuidelijke rondje van de 37,6 kilometer lange Fietsroute 1 te bewandelen, van Appelscha via Ravenswoud en Oude Willem, en daarna weer terug naar Appelscha, met een lengte van 21,3 kilometer.
We vertrekken daartoe vanuit Feinsum om 7:50 uur, en rijden dan met de auto naar de vaart die door Appelscha stroomt. Op de parkeerplaats aan de Vaart Zuidzijde van Appelscha laten we onze auto achter.
Bij vertrek vanmorgen in Feinsum vroor het 2 graden, en in Appelscha is de temperatuur bij aankomst om 13:20 uur inmiddels opgelopen naar 0 graden Celsius, rond het vriespunt.
Het is de hele dag grotendeels zonnig, en het waait nogal koud. Gelukkig blijft het droog, maar de gevoelstemperatuur ligt wel enkele graden onder nul. Het is overigens mooi winterwandelweer vandaag.

Eerst naar Ravenswoud
Om 9:00 uur gaan we in Appelscha van start bij de brug van het Bovenstverlaat, de vaart over van de zuidzijde naar de noordzijde, om dan in westelijke richting Appelscha uit te lopen langs de vaart.
Bij de Bruggelaan aangekomen, gaan we het Zuideinde op, om dan direct daarna rechtsaf te slaan, de Willemstad op.
Na enkele bochten gaat deze weg over in een smal verhard fiets- en wandelpad door een mooie singel parallel aan de Boksloot.
Dit pad komt uit bij Bokslootsweg die we in noordelijke richting langs de Eerste Wiek volgen tot aan de brug over de Eerste Wiek, waarmee we die brede vaart oversteken, en de bebouwde kom van Ravenswoud binnen wandelen.

Terug naar de vaart van Appelscha
Over de Compagnonsweg doorkruisen we Ravenswoud. Aan het eind van het dorp staat het roestvrijstalen kunstwerk 'De Pauw' van de Oostenrijkse kunstenaar Hein Mader aan de kopse kant van de Eerste Kruuswiek.
We vervolgen de Compagnonsweg langs de Eerste Kruuswiek, waarop voor een groot deel een laagje ijs ligt van de lichte nachtvorst van de afgelopen nachten.
Aan de overzijde van de Eerste Kruuswiek ligt een bosgebied dat in een haaks blokkenpatroon is doorsneden door wijken. 
Vanaf de weg kun je wel zien dat het bosgebied een broekbos is, waar veel bomen grotendeels in het water staan of in een hoge grondwaterstand in dit moerasachtige gebied.
Vlak vóór de Fries-Drentse provinciegrens buigt de Compagnonsweg af naar het zuiden, en blijven we die weg volgen, totdat we weer terugkomen aan de noordzijde van de vaart die westelijker Appelscha doorsnijdt.

Pauzes bij Alkenhaer en Boscamping
Bij de Bovendraai kruisen we de vaart, om dan na een eindje op de Vaart Zuidzijde de Tolhekslaan op te draaien, in zuidelijke richting.
Aan het eind van de Tolhekslaan gaan we rechtsaf de Drentse Weg op. Het is zo langzamerhand wel tijd voor onze eerste (koffie)pauze. Daartoe zoeken we een geschikte zitplek uit de wind en in de zon, en die vinden we uiteindelijk op een bankje bij de receptie van Camping Alkenhaer.
Een eindje voorbij deze koffiepauzeplek gaan we de Tilgrupsweg op, en verderop gaan we in een nagenoeg rechte lijn over een smal fiets- en wandelpad om rechtdoor te steken naar de Tilgrupsweg.
Op de Tilgrupsweg aangekomen, gaan we daarop verder om ten zuiden van Appelscha door een tunneltje onder de Twee Provinciënweg (de N381) door te gaan.
Dan komen we op de Oude Willem. Voorbij Huize Oude Willem gaat een smal fiets- en wandelpad het bos in, dat we op gaan om door het bosgebied ten zuiden van de Apenpoel naar de Boscamping Appelscha te lopen. Het Bospaviljoen is gesloten, maar gelukkig is het speelhuis ernaast wel open, waar we even naar binnen kunnen voor een korte sanitaire pauze.
Daarna laten we de Boscamping Appelscha achter ons op de Oude Willem.

Terug naar Appelscha
We draaien van de Oude Willem af, om dan door het bosgebied van Het Groote Veen te gaan, waarin we ook langs een mooie, langgerekte veenplas komen. 
Vervolgens gaat het in noordoostelijke richting verder door een mooi bosgebied, waar we op verschillende plekken langs het pad mooi bemoste boomstronken zien.
Nog eens weer kruisen we de N381, want we moeten weer terug naar Appelscha. Daar gaat de Oude Willem over in de Bosberg, die we voortdurend in noordelijke richting volgen, totdat we op de Boerestreek bij de VVV van en in Appelscha aankomen.
Vanaf die rotonde hoeven we dan alleen de lange Van Emstweg te volgen door Appelscha, op weg naar de vaart die door het centrum van Appelscha stroomt.
Aan de Vaart Zuidzijde vinden we tegenover het het winkelplein een aangename zitplek in een abri aan de vaart, in de luwte en heerlijk in de zon.
Tot slot hoeven we dan nog maar een eindje langs de vaart naar het Bovenstverlaat te lopen, overigens een nogal koud stukje, want niet in de zon, maar wel pal in de koude winterwind. 
Om 13:20 uur stappen we in de auto, en rijden we naar Drachten voor een bezoek aan mim. Aan het eind van de middag rijden we terug naar huis.

Geen opmerkingen: