donderdag 22 januari 2026

Turfroute - Fietsroute 1-zuid wandelen als rondje Appelscha

Donderdag 22 januari 2026
 
Beginnen bij Bovenstverlaat in Appelscha

















Wandelen & fietsen vanaf de Turfroute in Zuidoost-Friesland
De turfvaarten in Zuidoost-Fryslân zijn eeuwenoud en vaak met de hand gegraven. 
De zogenoemde 'Turfroute' verbindt sinds 1974 al die vaarten met elkaar. De kanalen met haaks daarop sloten, bossen, elzensingels, heide, weiden en beekdalen geven het gebied een eigen charme. 
In twintig pakkende verhalen en routes slaan de journaliste Janneke Donkerlo en de schrijver van routegidsen Fokko Bosker als het ware bruggen tussen de vaart en het omliggende landschap. Zij nemen het water als vertrekpunt voor hun rondwandelingen en fietstochten door dit rijk geschakeerde landschap van coulissen van elzen- en eikensingels, in een fijnmazig patroon van vaarten en wijken.
Resultaat van hun werk is de in 2024 uitgegeven routegids 'Wandelen & fietsen vanaf de Turfroute in Zuidoost-Friesland'.

23 tochten met een totale lengte van 746,9 kilometer
Deze routegids bestaat uit 11 fietstochten en 12 wandeltochten, die Durkje en ik van plan zijn om alle te gaan wandelen. 
  • Tien fietstochten hebben een totale lengte van 387,4 kilometer, waarvan de kortste 13,7 km en de langste 63,4 km lang is.
  • De twaalf wandeltochten hebben een totale lengte van 134,5 kilometer, waarvan de kortste 4,6 km en de langste 15,9 km lang is.
  • De veel langere 'Fiets-Turfroute' door Zuidoost-Fryslân heeft een totale lengte van 225 kilometer.
De 23 tochten hebben derhalve een totale lengte van 746,9 kilometer. We zijn van plan die afstand te bewandelen in 36 dagetappes, variërend tussen de 15 en 33 kilometer per dag, zo mogelijk in combinaties van (delen) van die wandeletappes en fietsetappes.

Rondje Appelscha
Vandaag zijn we van plan om het grootste, zuidelijke rondje van de 37,6 kilometer lange Fietsroute 1 te bewandelen, van Appelscha via Ravenswoud en Oude Willem, en daarna weer terug naar Appelscha, met een lengte van 21,3 kilometer.
We vertrekken daartoe vanuit Feinsum om 7:50 uur, en rijden dan met de auto naar de vaart die door Appelscha stroomt. Op de parkeerplaats aan de Vaart Zuidzijde van Appelscha laten we onze auto achter.
Bij vertrek vanmorgen in Feinsum vroor het 2 graden, en in Appelscha is de temperatuur bij aankomst om 13:20 uur inmiddels opgelopen naar 0 graden Celsius, rond het vriespunt.
Het is de hele dag grotendeels zonnig, en het waait nogal koud. Gelukkig blijft het droog, maar de gevoelstemperatuur ligt wel enkele graden onder nul. Het is overigens mooi winterwandelweer vandaag.

Eerst naar Ravenswoud
Om 9:00 uur gaan we in Appelscha van start bij de brug van het Bovenstverlaat, de vaart over van de zuidzijde naar de noordzijde, om dan in westelijke richting Appelscha uit te lopen langs de vaart.
Bij de Bruggelaan aangekomen, gaan we het Zuideinde op, om dan direct daarna rechtsaf te slaan, de Willemstad op.
Na enkele bochten gaat deze weg over in een smal verhard fiets- en wandelpad door een mooie singel parallel aan de Boksloot.
Dit pad komt uit bij Bokslootsweg die we in noordelijke richting langs de Eerste Wiek volgen tot aan de brug over de Eerste Wiek, waarmee we die brede vaart oversteken, en de bebouwde kom van Ravenswoud binnen wandelen.

Terug naar de vaart van Appelscha
Over de Compagnonsweg doorkruisen we Ravenswoud. Aan het eind van het dorp staat het roestvrijstalen kunstwerk 'De Pauw' van de Oostenrijkse kunstenaar Hein Mader aan de kopse kant van de Eerste Kruuswiek.
We vervolgen de Compagnonsweg langs de Eerste Kruuswiek, waarop voor een groot deel een laagje ijs ligt van de lichte nachtvorst van de afgelopen nachten.
Aan de overzijde van de Eerste Kruuswiek ligt een bosgebied dat in een haaks blokkenpatroon is doorsneden door wijken. 
Vanaf de weg kun je wel zien dat het bosgebied een broekbos is, waar veel bomen grotendeels in het water staan of in een hoge grondwaterstand in dit moerasachtige gebied.
Vlak vóór de Fries-Drentse provinciegrens buigt de Compagnonsweg af naar het zuiden, en blijven we die weg volgen, totdat we weer terugkomen aan de noordzijde van de vaart die westelijker Appelscha doorsnijdt.

Pauzes bij Alkenhaer en Boscamping
Bij de Bovendraai kruisen we de vaart, om dan na een eindje op de Vaart Zuidzijde de Tolhekslaan op te draaien, in zuidelijke richting.
Aan het eind van de Tolhekslaan gaan we rechtsaf de Drentse Weg op. Het is zo langzamerhand wel tijd voor onze eerste (koffie)pauze. Daartoe zoeken we een geschikte zitplek uit de wind en in de zon, en die vinden we uiteindelijk op een bankje bij de receptie van Camping Alkenhaer.
Een eindje voorbij deze koffiepauzeplek gaan we de Tilgrupsweg op, en verderop gaan we in een nagenoeg rechte lijn over een smal fiets- en wandelpad om rechtdoor te steken naar de Tilgrupsweg.
Op de Tilgrupsweg aangekomen, gaan we daarop verder om ten zuiden van Appelscha door een tunneltje onder de Twee Provinciënweg (de N381) door te gaan.
Dan komen we op de Oude Willem. Voorbij Huize Oude Willem gaat een smal fiets- en wandelpad het bos in, dat we op gaan om door het bosgebied ten zuiden van de Apenpoel naar de Boscamping Appelscha te lopen. Het Bospaviljoen is gesloten, maar gelukkig is het speelhuis ernaast wel open, waar we even naar binnen kunnen voor een korte sanitaire pauze.
Daarna laten we de Boscamping Appelscha achter ons op de Oude Willem.

Terug naar Appelscha
We draaien van de Oude Willem af, om dan door het bosgebied van Het Groote Veen te gaan, waarin we ook langs een mooie, langgerekte veenplas komen. 
Vervolgens gaat het in noordoostelijke richting verder door een mooi bosgebied, waar we op verschillende plekken langs het pad mooi bemoste boomstronken zien.
Nog eens weer kruisen we de N381, want we moeten weer terug naar Appelscha. Daar gaat de Oude Willem over in de Bosberg, die we voortdurend in noordelijke richting volgen, totdat we op de Boerestreek bij de VVV van en in Appelscha aankomen.
Vanaf die rotonde hoeven we dan alleen de lange Van Emstweg te volgen door Appelscha, op weg naar de vaart die door het centrum van Appelscha stroomt.
Aan de Vaart Zuidzijde vinden we tegenover het het winkelplein een aangename zitplek in een abri aan de vaart, in de luwte en heerlijk in de zon.
Tot slot hoeven we dan nog maar een eindje langs de vaart naar het Bovenstverlaat te lopen, overigens een nogal koud stukje, want niet in de zon, maar wel pal in de koude winterwind. 
Om 13:20 uur stappen we in de auto, en rijden we naar Drachten voor een bezoek aan mim. Aan het eind van de middag rijden we terug naar huis.

zondag 18 januari 2026

The Beatles Scheurkalender 2025

Zondag 18 januari 2026
 
Cover van The Beatles Scheurkalender 2025

Yesterday
In 2025 was het zestig jaar geleden dat The Beatles een wereldhit scoren met hun song ‘Yesterday’. Dat werd een klassieker, zoals bijna alle Beatlesmuziek.
De zogenoemde 'Fab Four' zetten niet alleen de muziekwereld op z’n kop; ze luidden ook een nieuwe tijd in, want ze bleken trendsetters te zijn op allerlei fronten. 
Ook nu nog altijd heeft de muziek van The Beatles een magische klank. 
De uitgever Edicola gaf voor het kalenderjaar 2025 haar Scheurkalender 2025 'The Beatles' uit. Deze Beatles-kalender vierde in 2025 de verjaardag van ‘Yesterday’ een jaar lang. 
Voor dit feest doken de auteurs Rob van Vuure en Jan Vriend in de onvoltooide geschiedenis van deze legendarische band. Op iedere pagina trakteren ze uit een vat vol wonderlijke weetjes over The Beatles. 
Ze beschrijven de wereld van The Beatles vanuit een verrassend perspectief. Daarbij kwam elke dag de vraag naar voren: wat gebeurde er Yesterday?

Weetjes over The Beatles
Hieronder volgen enkele van die weetjes uit deze Beatles-scheurkalender 2025:
  • Op Oudejaarsdag 1970 bevestigde een schriftelijke verklaring het officiële einde van The Beatles, hetgeen op Oudejaarsdag 2025 dus 55 jaar geleden was.
  • In zijn Nieuwjaarstoespraak van 2017 haakte koning Willem-Alexander in op de werkstress en de sociale druk die we onszelf op de hals halen, waarmee hij een tekst van de Beatles citeert.
  • Op het eerste gedrukte exemplaar van de Top 40 - uitgegeven op 6 januari 1965 - stonden The Beatles op nummer één in Nederland.
  • A dream you dream alone is only a dream. A dream you dream together is reality.
  • The Beatles waren vier jongens die elkaars negatieve eigenschappen in toom hielden. Ze vulden elkaar aan, waardoor er evenwicht ontstond. Daardoor was hun resultaat groter dan de som der delen. Grote dingen in het bedrijfsleven bereik je nooit in je eentje. Ze worden gedaan door een team van mensen.
  • Vroeger had beroemd zijn nog iets met bekwaamheid te maken. Nu is het alleen een kwestie van: hoe vaak zenden we dat beeld uit.
  • De kracht van de Beatles was dat ze zich altijd weer vernieuwden.
  • The Beatles weigerden diplomatieke antwoorden te geven, en gebruikten humor.
  • De hysterie en het verlies van controle onder de tieners gaat veel verder dan de impact van de muziek.
  • Life is what happens while you are busy making other plans.
  • As usual, there is a great woman behind every idiot.
  • The Beatles waren de eerste popmuzikanten die zich uitspraken over politieke kwesties.

zaterdag 17 januari 2026

Turfroute - Fietsroute 15-oost wandelen als rondje Grou - Friens - Raerd - Jirnsum - Akkrum - Grou

Zaterdag 17 januari 2026
 
Zonsopkomst langs de Kromme Grou van Jirnsum naar Friens

















Wandelen & fietsen vanaf de Turfroute in Zuidoost-Friesland
De turfvaarten in Zuidoost-Fryslân zijn eeuwenoud en vaak met de hand gegraven. 
De zogenoemde 'Turfroute' verbindt sinds 1974 al die vaarten met elkaar. De kanalen met haaks daarop sloten, bossen, elzensingels, heide, weiden en beekdalen geven het gebied een eigen charme. 
In twintig pakkende verhalen en routes slaan de journaliste Janneke Donkerlo en de schrijver van routegidsen Fokko Bosker als het ware bruggen tussen de vaart en het omliggende landschap. Zij nemen het water als vertrekpunt voor hun rondwandelingen en fietstochten door dit rijk geschakeerde landschap van coulissen van elzen- en eikensingels, in een fijnmazig patroon van vaarten en wijken.
Resultaat van hun werk is de in 2024 uitgegeven routegids 'Wandelen & fietsen vanaf de Turfroute in Zuidoost-Friesland'.

23 tochten met een totale lengte van 746,9 kilometer
Deze routegids bestaat uit 11 fietstochten en 12 wandeltochten, die Durkje en ik van plan zijn om alle te gaan wandelen. 
  • Tien fietstochten hebben een totale lengte van 387,4 kilometer, waarvan de kortste 13,7 km en de langste 63,4 km lang is.
  • De twaalf wandeltochten hebben een totale lengte van 134,5 kilometer, waarvan de kortste 4,6 km en de langste 15,9 km lang is.
  • De veel langere 'Fiets-Turfroute' door Zuidoost-Fryslân heeft een totale lengte van 225 kilometer.
De 23 tochten hebben derhalve een totale lengte van 746,9 kilometer. We zijn van plan die afstand te bewandelen in 36 dagetappes, variërend tussen de 15 en 33 kilometer per dag, zo mogelijk in combinaties van (delen) van die wandeletappes en fietsetappes.

Rondje Grou
Vandaag zijn we van plan om het grootste, oostelijke rondje van de 37,3 kilometer lange Fietsroute 15 te bewandelen, van Grou via Friens, Raerd, Jirnsum, Akkrum, en daarna weer terug naar Grou, met een lengte van 22,3 kilometer.
We vertrekken daartoe vanuit Feinsum om 7:55 uur, en rijden dan met de auto naar de Jongema in Grou. Op de parkeerplaats bij dBieb van Grou laten we onze auto achter.
Bij vertrek vanmorgen in Feinsum was het 8 graden Celsius, en in Grou is de temperatuur bij aankomst om 13:15 uur inmiddels opgelopen naar 10 graden Celsius.
Het is de hele dag grotendeels licht zonnig, en het waait nauwelijks. Gelukkig blijft het droog, en dit weertype voelt zo na alle sneeuw en ijs van de afgelopen dagen bijna als een lentedag. Het is heel mooi wandelweer om buiten te zijn.

Van Grou naar Friens
Om 8:30 uur wandelen we onder de A32 door en voorbij het NS-station Grou-Jirnsum het dorp Grou uit, om dan over het fietspad langs de Reinerswei richting Jirnsum te lopen.
Vlak vóór Jirnsum steken we via Op 'e Syl de Mûzel over, om dan op de Beslingadyk langs de Kromme Grou in de richting van Friens te lopen. Op dat moment komt de zon op, wat gepaard gaat met prachtige kleuren van die zonsopgang in het oosten.
We volgen het fiets- en wandelpad van de Beslingadyk, dat slingerend door een mooi polderlandschap gaat.
Om 9:15 uur wandelen we het dorpje Friens binnen, waarbij we rechtsvóór ons het zicht hebben op de 18e eeuwse terpkerk van dit vanmorgen zo stille dorpje.

Via Raerd naar Jirnsum
Als we Friens uit lopen over het hoger gelegen weggetje met aan beide zijden een sloot, zien we dat de sloot aan onze linker zijde nog is bedekt met een dikke laag sneeuw, die in de afgelopen dooi-dagen nog niet als sneeuw voor de zon is verdwenen. In veel sloten ligt overigens nog ijs en sneeuw.
Aan de overzijde van de Rijksweg gaan we de Hegedyk op in de richting van Raerd. We naderen Raerd wel, maar gaan het dorp niet in.
We blijven de Hegedyk volgen, in zuidelijke richting, waarbij we de boerderij van De Blink passeren.
Nog een eindje verder passeren we het buurtschap Flansum.
En als we dan over de Learewei weer terug komen op de Rijksweg volgen we het parallelle fietspad om dan de bebouwde kom van Jirnsum binnen te wandelen.
We doorkruisen het centrum van Jirnsum, en komen daar langs de voormalige rooms-katholieke kerk.
Tegenover de voormalige doopsgezinde kerk nemen we plaats op een bankje op de steiger van het dorpshaventje, waar we heerlijk in de volle winterzon genieten van onze koffiepauze.

Via Oude Schouw naar Akkrum 
Bij de voormalige protestantse kerk passeren we het pelgrimsmonument van het Friese Jabikspaad, dat de 'Jirnsumer Moeting' wordt genoemd. Dit monument dat van kloostermoppen (Alde Friezen) is gebouwd, visualiseert de oostelijke en de westelijke routevariant van het Jabikspaad, die hier in Jirnsum samenkomen, om dan als één route verder zuidwaarts richting Santiago de Compostela verder te gaan, via Heerenveen naar uiteindelijk Hasselt in de kop van Overijssel.
De Rijksweg gaat verderop voorbij Jirnsum over in de Ljouwerterdyk, totdat we bij het buurtschap Oude Schouw via de hoge brug de Nije Wjittering kruisen. 
Oude Schouw gaat over in de Meskenwier, die we volgen totdat we om 11:30 uur Akkrum binnenlopen. 
We lopen een eindje mee met de postbode, die vertelt ook een fervent wandelaarster te zijn. Bij de markante Akkrumer Coopersburg maakt ze een foto van ons beiden.
Op het Heechein gaan we even naar binnen bij Eetcafé Kromme Knilles, waar we gisteren de hele avond met een grote groep Friese pelgrims verbleven in de bovenzaal.

Door Bokkum en Birstum terug naar Grou
Door de Buorren en de Kanadeeske Strjitte doorkruisen we het dorpscentrum van Akkrum, om na het kruisen van de spoorbrug en de A32 de Bokkumer Omwei op te gaan in noordelijke richting.
In het buurtschap Bokkum ligt een groep schapen heerlijk in de zon bij elkaar in het hooi in het grasland. Een boerderij met in het pannendak de naam van het buurtschap Bokkum afgebeeld staat een heel eind af van de Bokkumer Omwei.
Het is inderdaad een 'omwei' (omweg), want we moeten van de A32 in oostelijke richting doorsteken naar de brede vaart van de Nesker Sylroede, waar we de Birstum op gaan, waarmee we het buurtschap Birstum passeren. Ook hier tekent zich een prachtig slingerend slotenpatroon af in dit laaggelegen polderlandschap.
Op de Birstumerdyk aangekomen, die parallel aan de A32 ligt, gaan we door het diepgelegen Aquaduct Mid-Fryslân onder de Nije Wjittering door.
Nu komt het eind van deze etappe in zicht, want nog even langs het Museum Bescherming Bevolking en langs enkele sportvelden, en dan arriveren we al bij OSG Sevenwolden, waar bij de naastgelegen dBieb onze auto staat geparkeerd, waar we om 13:15 uur arriveren.
Dan rijden we naar de sporthal Nijlân in Leeuwarden, waar we aansluitend een volleybalwedstrijd van Jan Wijbe bijwonen, en vervolgens onze kleinkinderen voor een logeerpartij bij 'pake & beppe' meenemen naar huis, vanuit die sporthal.

Hospitaleren in een pelgrimsherberg

Vrijdag 16 januari 2026
 
Presentatie van Herman Velvis in Kromme Knilles te Akkrum

Nieuwjaars-bijeenkomst
Vanavond zijn Durkje en ik aanwezig bij de Nieuwjaarsbijeenkomst van onze regio Fryslân van het Nederlands Genootschap van Sint Jacob.
Zo'n 30 pelgrims-leden zijn bijeengekomen in de bovenzaal van eetcafé Kromme Knilles in Akkrum, waar na de opening een lezing wordt verzorgd door Herman Velvis, bestuurslid van het Nederlands Genootschap van Sint Jacob.
Na deze lezing is er volop tijd om als ervaren en beginnende pelgrims met elkaar in gesprek te gaan onder het genot van een hapje en een drankje.

Hospitaleren in een pelgrimsherberg
Tijdens het lopen van je pelgrimstocht, de camino richting Santiago de Compostela, kom je in aanraking met zogenoemde Hospitaleros in de zogenoemde donativo-herbergen.
Herman Velvis legt ons uit wat dat hospitaleren is. Hij geeft een kijkje achter de schermen, over hoe dat in elkaar zit en aan welke eisen je moet voldoen om Hospitalero te worden. Dat kun je overigens worden met een cursus of zonder een cursus, alleen of met zijn tweeën, met bij voorkeur enige taalvaardigheid, gezond verstand, enzovoort. Hospitaleren is een dankbare manier om iets terug te geven aan de Camino die jou als ervaren pelgrim zoveel heeft gebracht.
  • Een hospitalero moet in de herberg herkenbaar zijn, de veiligheid garanderen, een luisterend oor zijn, maaltijden verzorgen, en dienstbaar zijn aan de pelgrims die in een pelgrimsherberg verblijven.
  • De systematiek van het zijn van hospitalero is gebaseerd op de bijbelse 7 Werken van Barmhartigheid. Aan die zeven Werken van Barmhartigheid heeft de Paus indertijd nog een achtste werk toegevoegd, namelijk die van het zorgdragen voor de wereld.
  • Je moet het fysiek wel aankunnen om hospitalero zijn, want het is bij tijd en wijle hard werken.
  • Bovendien is het in sommige herbergen verplicht, of aanbevolen, dat je deel hebt genomen aan de cursus Hospitaleren.
  • Daarnaast moet je natuurlijk wel aan een aantal persoonlijke eigenschappen voldoen, om goed te kunnen functioneren als hospitalero in een pelgrimsherberg.
  • In een donativo herberg (met vrijwillige financiële bijdrage als gast) draait het uiteindelijk om de Jacobijnse gastvrijheidstraditie. Voor de hospitalero en voor zo'n pelgrimsherberg staat vooral de dienst aan de pelgrim centraal. Pas in tweede instantie staat de betaling van de donativo-gift (vrijwillige bijdrage) centraal.
  • Er zijn diverse manier om scholingen op het gebied van hospitaleren te volgen.
  • Elke refugio heeft zo een eigen manier om eisen te stellen aan de kwaliteit van een hospitalero.
  • Uiteraard zijn er bij het zijn van hospitalero ook enkele stekeligheden, waar je als hospitalero wel rekening mee moet houden. Bijvoorbeeld het vraagstuk of en hoe je verzekerd bent, of je stressbestendig bent.
  • Conclusie is overigens dat er voor iedere ervaren pelgrim wel een vorm van voorbereiding is te vinden, die aansluit bij het vervullen van de rol van hospitalero/gastheer/gastvrouw in een pelgrimsherberg in Nederland, of daarbuiten.

dinsdag 13 januari 2026

Dooi in Feinsum

Maandag 12 januari 2026
 
De dooi is ook in Feinsum aangevangen 

















Dooi na sneeuw, vorste en ijzel
Na enkele dagen voor Nederland betrekkelijk veel sneeuw, krijgen we in het staartje van de afgelopen sneeuwdagen en na één nacht strenge vorst toch nog even te maken met ijzel, waardoor het maatschappelijk verkeer en het verkeer op de weg enigszins ontregelt.
Maar halverwege deze dag wordt de inval van dooi duidelijk zichtbaar. De sneeuwvrij gemaakte straten en wegen zijn al snel sneeuwvrij, en ook op de wegen waar geen sneeuwschuivers zijn geweest, en waar niet met zout is gestrooid, verandert de harde sneeuwlaag in dooiwater.  
En ook aan de verkleuringen van het restant sneeuwpakket dat in de sloten ligt, is duidelijk te zien dat de dooi is ingevallen, zo ook langs de Holdingawei in Feinsum.

zondag 11 januari 2026

Mee Doen bij Alliade in Stiens

Zondagmiddag 11 januari 2026
 
Dominee Jaap Overeem 'Doet Mee' met Gospelrockband Grace bij Alliade in Stiens

















Kerkdienst bij Alliade in Stiens
Vanmiddag zijn Durkje en ik aanwezig bij de kerkdienst die door en bij de zorggroep Alliade wordt georganiseerd in de ontvangstzaal van Alliade aan de Ieleane in Stiens. Bij aanvang van deze bijzondere kerkdienst met en voor de bewoners van Alliade is de zaal goed gevuld met kerkgangers.
Voorganger van deze middagdienst is dominee-geestelijk verzorger Jaap Overeem, en muzikale medewerking wordt verleend door de gospelrockband Grace
Deze kerkdienst is evenals de andere kerkdiensten in Alliade een samenwerking tussen Alliade en de Protestantse Gemeente te Stiens.

Mee Doen
Het thema van deze kerkdienst is 'Mee Doen'. De dienst wordt uitgevoerd in de vorm van een zogenoemde Top 2000-kerkdienst, waarin songs met bijpassende songteksten wordt gespeeld uit de Top 2000.
Nadat Grace ter introductie de song 'Child's Anthem' van Toto heeft gezongen, worden de bandleden en hun muziekinstrumenten door dominee Overeem bij ons allen geïntroduceerd.
Dan luidt één van de bewoners van Alliade de gong, als ware het de kerkklok, om daarmee God te zeggen hoe fijn wij het vinden dat Hij er hier vandaag ook bij is.
Dan zingt Grace het lied 'Ik leef niet meer voor jou' van Marco Borsato, over wat er gebeurt als mensen boos op elkaar zijn; als mensen ruzie met elkaar maken. Maar ja, die ruzie, dat is natuurlijk niet de bedoeling.
De kleurrijke - symbool voor ons allen staande - Paaskaars wordt nu aangestoken, voor God, voor onszelf en voor alle anderen om ons heen, want ook jij mag er zijn van God.
Aansluitend krijgen we via de dominee de groeten van God.

Sorry!
Het gebed dat hierop volgt, kent twee delen, namelijk eerst het door Grace gezongen lied 'Avond' van Boudewijn de Groot, en direct daarna de populaire song 'Hallelujah' van Leonard Cohen.
Voordat de Bijbel opengaat, bidden we, en zingen we samen 'Lees je Bijbel, bid elke dag'. 
Dan worden de Zaligsprekingen uit het bijbelboek Matteüs 5 gelezen in de versie van de Bijbel in Gewone Taal, over de vele mensen die bij elkaar zitten, en met wie allemaal wel iets aan de hand is. We luisteren naar de bijbelteksten over 'Het echte geluk is voor ....'.
Over de laatst gelezen bijbeltekst over 'vrede sluiten' zingt Grace vervolgens de passende song 'Sorry seems to be the hardest word' van Elton John.
Tijdens de verwerking van het subthema 'Sorry' leren we met zijn allen - doe mee! - collectief onder indringend tromgeroffel 'Sorry' te zeggen. Jezus vertelt ons namelijk dat je samen vrede kunt stichten als je ruzie met elkaar hebt. Het mag dan wel moeilijk zijn, maar je kunt in zo'n ruzie-achtige sfeer ook gewoon maar eens 'Sorry' tegen de ander zeggen. Jezus vraagt van ons om in voorkomende gevallen als eerste in een ruzie dat welgemeende woord 'Sorry' te zeggen.

Vergeef ons en wees met ons
Na deze uitleg over het thema wordt gecollecteerd voor het Steunfonds van de Protestantse Kerk in Nederland, dat zorgt voor vakanties voor mensen met een beperking. Ondertussen zingt Grace 'Better days are coming' van Dermot Kennedy.
Na de collecte bidden en danken we met het gezamenlijk gezongen tekstfragment uit 'Fragile' van Sting. We bidden voor de mensen met wie we het contact jammer genoeg kwijt zijn geraakt. We bidden voor mensen die we missen, onder andere voor de overledenen. En vergeef ons, Heer, wat wij verkeerd deden, en ga met ons mee als we op reis zijn, en wees met ons, waar we ook zijn.
Deze kerkdienst sluiten we met zijn allen af met Gods Zegen via de voorganger, voor als we naar huis gaan, en weet dan dat je niet alleen bent, want er zijn mensen die van je houden, en ook God gaat met je mee naar huis. 
Die zegen wordt door Grace beantwoord met het lied 'Alles is liefde' van Blöf, en dan moet het dak er in figuurlijk opzicht nog even af voordat we aan de thee/koffie gaan, met de uitbundige song van Queen 'Find me somebody to love', dat met groot enthousiasme door al die kerkgangers hier in Alliade wordt ontvangen. Mee klappen en groots applaus na afloop valt Grace en voorganger ten deel.
Tot slot is er nog alle tijd om gezellig met elkaar na te praten over onder andere deze waarde(n)volle kerkdienst met de bewoners van Alliade.

Hallumer avondmaalscollectes 2026 voor Ma'laap

Zondag 11 januari 2026
 
Winters pril zonlicht schijnt op de Sint-Maartenkerk van Hallum

















Ma'laap sponsort christelijk basisonderwijs in Lahore
Nasir, Durkje en ik wonen vanmorgen vanuit Stiens en Feinsum de avondmaalsviering bij tijdens de ochtendkerkdienst van de Protestantse Gemeente Mariëngaarde in het Friese Hallum.
Aanleiding van dit gastbezoek is het feit dat de Diaconie van deze kerkelijke gemeente in Hallum de opbrengsten van alle avondmaalscollectes in 2026 heeft bestemd voor het goede doel van Ma'laap, de sponsororganisatie die nauw verbonden is met de Protestantse Gemeente te Stiens. 
Ma'laap - dat in het Urdu 'Verbinding' betekent - sponsort al tien jaar een christelijke basisschool in het overwegend islamitische Lahore, een grote stad in Pakistan. Ma'laap financiert en ondersteunt daarmee christelijk basisonderwijs, teneinde de circa 80 basisschoolkinderen van de christelijke gemeenschap in Lahore met christelijk onderwijs goed te scholen, opdat deze kansarme kinderen na afstuderen een goede positie in de maatschappij krijgen. 

Warme viering in een winters Hallum
Na een nacht met strenge nachtvorst van meer dan tien graden onder nul lopen we vanmorgen even na negen uur in de vrieskou de grote dorpsterp op van Hallum, waarop de Sint-Maartenkerk eeuwen geleden is gebouwd. De Sint-Maartenkerk staat prachtig in het winters prille ochtendlicht, als we binnen door het ontvangstcomité welkom worden geheten. Het is al aangenaam warm in de oude dorpskerk, waarin om half tien de ochtendkerkdienst aanvangt. 
Voorganger van deze kerkdienst is pastor Johan Helfferich, die deze kerkdienst laat aanvangen met intochtspsalm 72, die met haar bewoordingen zou kunnen verwijzen naar de halve maan die vanmorgen heel vroeg in het westen helder boven de  horizon stond, en de winterzon die inmiddels deze kerk met warme kleuren beschijnt.

Avondmaalscollectes voor Ma'laap 
Voorafgaand aan de avondmaalscollecte worden Durkje en Nasir in de gelegenheid gesteld om aan de gemeenteleden in de kerk iets te vertellen over de doelstellingen en over de sponsor-activiteiten van Ma'laap, voor de kinderen van de christelijke basisschool in het Pakistaanse Lahore.
Daarna vindt de eerste avondmaalscollecte voor Ma'laap van dit jaar plaats, en aansluitend vieren we met alle kerkgangers in het middenpad in een langgerekte kring met jong & oud samen het Heilig Avondmaal.
Na afloop van deze kerkdienst delen Durkje en Nasir bij de uitgang een informatieblad uit, waarop de activiteiten van Ma'laap nog nader worden toegelicht, en samen met de voorganger en met de ouderling van dienst wensen ze bij het uitgaan van de kerk de gemeenteleden een goede zondag en week toe. Dan verlaat men de kerk, om over het besneeuwde kerkhof de terp af te lopen, en door de besneeuwde straten van Hallum door de vrieskou huiswaarts te keren.

vrijdag 9 januari 2026

Feinsum + Snie = Wytsum

Vrijdag 9 januari 2026
 
Witbesneeuwd Feinsum is Wytsum geworden














Finkum + sneeuw = Witsum
Gisteren lag er al sneeuw in Feinsum, en vannacht is daar nog een laagje van enkele centimeters bij gekomen.
Door de ijskoude oostenwind - die de temperatuur tot meer dan tien graden onder nul doet gevoelen - is enige sneeuwjacht ontstaan, waardoor de komborden van Feinsum vanmorgen vroeg met een witte sneeuwlaag zijn bedekt. 
Daarom verklaren we hierbij met enige vrije taalcreativiteit de Nederlandstalige plaatsnaam Finkum + witte sneeuw tot Witsum, en maken we daarbij onze officiële Friestalige plaatsnaam Feinsum + wite snie tot Wytsum.
Ondanks de lage gevoelstemperatuur kan er op de Feinsumer Feart en op It Kanael niet worden geschaatst, maar ons uitzicht over It Kanael is wel fenomenaal winters mooi:
 

donderdag 8 januari 2026

Zonsondergang in Feinsum

Dinsdag 6 januari 2026
 
Zonsondergang in Feinsum

O Wee in Feinsum

Zondag 4 januari 2026
 
SLOW, please

















Stadich ride troch Feinsum
Wie Feinsum vanaf de Hege Hearewei, vanuit het westen binnenrijdt, passeert op de Holdingawei enkele meters voorbij het kombord met het 30-kilometerbord het signaalgroene mannetje met rode pet en oranje waarschuwingsvlag.
Desalniettemin rijden veel automobilisten nog te snel door ons dorp, met bij de op- en afritten naar de bewoonde erven gevaarlijke verkeerssituaties.
De oorspronkelijk Engelstalig tekst op het snelheidsremmende mannetje is inmiddels geminimaliseerd tot de Nederlandstalige waarschuwing voor gevaar: O Wee!. (Pas op!).
Ooit heeft daar natuurlijk SLOW op gestaan, geen Nederlands, geen Frysk, maar als Engelstalige aanduiding voor de meeste verkeergebruikers wel duidelijk: Langzaam rijden!
Dat verkeersteken om langzaam door Feinsum te rijden geldt uiteraard het hele jaar rond, maar nu er gisteren en vandaag een beetje sneeuw is gevallen, en er zeker meer dan een week dagelijks meer sneeuw bij wordt verwacht, is het signaal duidelijk: SLOW - Stadich - Langzaam rijden door Feinsum.

Pyramidesneeuwpop op het Flinterplein van Feinsum

Zaterdag 3 januari 2026
 
De eerste sneeuwpop op het Feinsumer Flinterplein

















Boetseren met eerste sneeuw in Feinsum
Het heeft nog niet veel gesneeuwd vandaag, maar net genoeg om daarmee aan de slag gegaan.
Na een winterse wandeling door de verse sneeuw rond Feinsum is het enthousiasme van onze kleinzonen Nolan & Elwin groot om een sneeuwpop te maken.
De sneeuw plakt nog niet zo goed, maar een bult sneeuw kan wel worden 'geboetseerd' tot het maken van van een sneeuwpop.
Het dunne laagje verse sneeuw van de parkeerplaats van het Flinterplein en van de ernaast gelegen Holdingawei in Feinsum wordt met een sneeuwschuiver en een schep bijeen geschoven, en zo kan met vereende krachten toch een pyramide-sneeuwpop worden gecreëerd.
Ogen, neus en mond worden gevormd van aardappeltjes en bleekselderij, en de armen en handen zijn ingestoken met takken van de kerstboom die al buiten lag.
Resultaat aan het eind van de middag: de eerste pyramidesneeuwpop op het Flinterplein van Feinsum.

woensdag 31 december 2025

Bijbelleesrooster 2025

Woensdag 31 december 2025 - Oudejaarsdag
 
Cover van het Bijbelleesrooster 2025

Jaarlijkse uitgave voor iedereen toegankelijk
Elk jaar geeft het Nederlands-Vlaams Bijbelgenootschap (NBG) een Bijbelleesrooster uit. Op Nieuwjaarsdag bij de aanvang van het nieuwe kalenderjaar 2025, begonnen we thuis met het Bijbelleesrooster van 2025. Aan de hand van dit Bijbelleesrooster nemen we elke dag even de tijd om stil te staan bij waar het in het leven echt om gaat. Een bijbeltekst zet je namelijk heel even stil, en nodigt je uit om er eens over na te denken, en biedt inspiratie, bemoediging en uitdaging.
In het afgelopen jaar hebben we tot en met vandaag - Oudejaarsdag - aan tafel de Bijbel gelezen volgens het 'Bijbelleesrooster 2025'.
Dominee Klaas Touwen, protestants predikant van de Oude Kerk in Amsterdam en van de Nederlandse Kerk in Duitsland, is de samensteller van dit leesrooster. Dit Bijbelleesrooster 2025 is een uitgave van het Nederlands-Vlaams Bijbelgenootschap.
Dit leesrooster wordt jaarlijks als klein Bijbel-inlegboekje uitgegeven. Het kan ook worden gevonden op en gratis gedownload via de website van het NBG. En je kunt het Bijbelleesrooster ook volgen via www.debijbel.nl, op je telefoon (bijvoorbeeld via de gratis app), tablet of computer.

Oecumenisch Leesrooster
Het Bijbelleesrooster bood ook in 2025 elke dag weer een korte bijbellezing. Voorheen was dat al dan niet met een dagelijks thema. Voor het jaar 2025 is dat thema niet ingevoegd. Wel werd in 2025 een korte toelichting gegeven op een cluster van enkele dagen van de maand, waarin de gemaakte keuzen met betrekking tot de aangedragen bijbelteksten van een bepaalde maand werden toegelicht. Daarbij wordt ook vaak de relatie met de actualiteit van het kerkelijk jaar gelegd.
De bijbeltekstkeuze is gebaseerd op het kerkelijk jaar, zoals dat in verschillende kerken in Nederland wordt gevierd. Dit Bijbelleesrooster heeft voor de dagelijkse lezingen de zondagse bijbellezingen van het Oecumenisch Leesrooster van de Raad van Kerken als uitgangspunt gekozen. Zo sluiten de doordeweekse bijbellezingen optimaal aan bij de brede variëteit aan bijbellezingen die in verschillende kerkelijke tradities op zon- en feestdagen aan de orde komen.

C-jaar
Het afgelopen (kerkelijk) jaar 2025 was een zogenoemd 'C-jaar'. Dat wil zeggen dat in het afgelopen jaar het Evangelie volgens Lucas centraal stond, ook tijdens de evangelielezingen 's zondags in de kerken. 

Bijbelboeken en dagthema's
Het Bijbelleesrooster biedt zowel bekende als minder bekende bijbelteksten, die zijn bedoeld om er een moment over na te denken.
Behalve bovengenoemd bijbelboek, is in het afgelopen kalenderjaar volgens het Bijbelleesrooster 2025 ook gelezen uit de bijbelboeken: Psalmen, Titus, Spreuken, 1 Korintiërs, 1 Kronieken, 2 Kronieken, Joël,  Ester, Jesaja, Deuteronomium, Johannes, Handelingen, Galaten, Kolossenzen, Habakuk, 2 Timoteüs, Matteüs, en Numeri. 
Het Bijbelleesrooster vermeldt de christelijke feestdagen van het lopende kalenderjaar.
In dit Bijbelleesrooster werden de gebruikers ook gewezen op de betekenis en het belang van de Bijbel en van het NBG.

Nederlands-Vlaams Bijbelgenootschap
Met het uitgeven van dit Bijbelleesrooster wil het Bijbelgenootschap het bijbellezen toegankelijker maken. Het rooster kan worden gebruikt als handvat om de Bijbel te lezen, om geïnspireerd te worden, waarbij de bijbelteksten je helpen om Gods aanwezigheid in je leven te ervaren.
De Bijbel laat ons met nieuwe ogen naar onszelf en naar de wereld kijken, en soms ervaren we dat God door een bijbeltekst heen heel persoonlijk tot ons spreekt.
Zo'n bijbelleesrooster biedt je een rustpunt in de hectiek van alledag.
Bijbellezers kunnen meepraten over hoop, troost, bemoediging en over de aansporing die van de goede gewoonte van het bijbellezen uitgaat.

debijbel.nl
Het is de missie van het Nederlands-Vlaams Bijbelgenootschap dat de Bijbel de mensen bereikt en voor hen opengaat. Daarom brengt het NBG de Bijbel dichtbij.
Het Bijbelleesrooster verwijst daarom ook naar het digitale bijbelplatform debijbel,nl, waar veel informatie kan worden gevonden over allerlei onderwerpen die met de Bijbel te maken hebben. Veel mensen zoeken op die site bijvoorbeeld naar woorden als 'liefde, vrede en licht'. Op die site kun je onder andere 'De Nieuwe Bijbelvertaling' lezen. En met een gratis account heb je de beschikking over heel veel extra achtergrondinformatie op deze bijbelsite, zoals uitleg, foto's, veel verschillende bijbelvertalingen, filmpjes, kaarten, tijdlijnen, bijbelleesplannen, afbeeldingen, enzovoort. 
Alle NBG-leden zorgen er door hun ledenbijdrage voor dat deze website en alle andere bijbelwerk steeds verder wordt uitgebreid en verbeterd.
Kijk maar eens op: debijbel.nl of op de gratis app Mijn Bijbel, die beschikbaar is voor Apple en Android.

dinsdag 30 december 2025

Turfroute Zuidoost-Friesland - Fietsroute 12 Drachten en omgeving - van Rottevalle naar Opeinde

Dinsdag 30 december 2025
 
Pad langs de Imerwyk naar Drachtstercompagnie

















Wandelen & fietsen vanaf de Turfroute in Zuidoost-Friesland
De turfvaarten in Zuidoost-Fryslân zijn eeuwenoud en vaak met de hand gegraven. 
De zogenoemde 'Turfroute' verbindt sinds 1974 al die vaarten met elkaar. De kanalen met haaks daarop sloten, bossen, elzensingels, heide, weiden en beekdalen geven het gebied een eigen charme. 
In twintig pakkende verhalen en routes slaan de journaliste Janneke Donkerlo en de schrijver van routegidsen Fokko Bosker als het ware bruggen tussen de vaart en het omliggende landschap. Zij nemen het water als vertrekpunt voor hun rondwandelingen en fietstochten door dit rijk geschakeerde landschap van coulissen van elzen- en eikensingels, in een fijnmazig patroon van vaarten en wijken.
Resultaat van hun werk is de in 2024 uitgegeven routegids 'Wandelen & fietsen vanaf de Turfroute in Zuidoost-Friesland'.

23 tochten met een totale lengte van 746,9 kilometer
Deze routegids bestaat uit 11 fietstochten en 12 wandeltochten, die Durkje en ik van plan zijn om alle te gaan wandelen. 
  • Tien fietstochten hebben een totale lengte van 387,4 kilometer, waarvan de kortste 13,7 km en de langste 63,4 km lang is.
  • De twaalf wandeltochten hebben een totale lengte van 134,5 kilometer, waarvan de kortste 4,6 km en de langste 15,9 km lang is.
  • De veel langere 'Fiets-Turfroute' door Zuidoost-Fryslân heeft een totale lengte van 225 kilometer.
De 23 tochten hebben derhalve een totale lengte van 746,9 kilometer. We zijn van plan die afstand te bewandelen in 36 dagetappes, variërend tussen de 15 en 33 kilometer per dag, zo mogelijk in combinaties van (delen) van die wandeletappes en fietsetappes.

Waar armoede de keerzijde van rijkdom was
Vandaag zijn we van plan om de tweede (van 2) etappe van de ongeveer 39,5 kilometer lange fietstocht 'Waar armoede de keerzijde van rijkdom was' te bewandelen, van Rottevalle via Boelenslaan, Houtigehage, Drachtstercompagnie en Drachten naar Opeinde, met een lengte van circa 22,4 kilometer. 
We vertrekken daartoe vanuit Feinsum om 8:20 uur, en rijden dan met de beide auto's eerst naar Opeinde, waar we één auto achterlaten bij de brug over het Opeinder Kanaal. Dan rijden we met de andere auto naar de Bildwei in Rottevalle, waar we die auto parkeren.
Bij vertrek vanmorgen in Feinsum was het 1 graad Celsius, en in Opeinde is de temperatuur bij aankomst om 15:25 uur inmiddels gestegen naar 7 graden Celsius.
Het is vandaag doorgaans bewolkt, maar wel regelmatig met heerlijk zonnige perioden, waardoor het vandaag prima is om buiten aan de wandel te zijn.

Koffie met oliebollen in Houtigehage
Om 9:05 uur staan we op de Bildwei in Rottevalle klaar voor vertrek. 
Door de Buorren passeren we het nieuwe multifunctio-nele centrum (waarin ook de basisschool is gevestigd) en de 18e eeuwse dorpskerk van Rottevalle.
Dan maken we over een schelpenpad de doorsteek naar de rotonde in de N369. Die Litswei steken we over om de Foudenswei op te gaan. 
Verderop gaan we de Spekloane op, die we voortdurend volgen, totdat we de bebouwde kom van Boelenslaan bereiken.
We gaan daar het dorp niet in, maar draaien rechtsaf de Michielsreed op, en lopen in een rechte lijn dan door naar Houtigehage.
Vanaf de Buorren gaan we de Dúnoardswei op, waar we langs de voetbalvelden lopen. We gaan de Dúnoardhal even binnen, waar vanuit zojuist iemand naar buiten komt. Binnen worden we uitgenodigd om met de gymnastiekgroep boven in de kantine een kop koffie te drinken. Ze hebben net een sport- en spelsessie gehad, en drinken dan altijd een kop met elkaar voordat ze vertrekken. Vandaag hebben ze er oliebollen bij vanwege de naderende jaarwisseling, en wij schuiven bij hen aan aan de lange kantinetafel, waar we een gezellige koffiepauze hebben.
Bij de sporthal heeft de jeugd een partytent opgezet, en wordt alles in gereedheid gebracht voor het carbidschieten en voor een goede jaarwisseling.

Turfroute naar Drachtstercompagnie
Buiten gekomen, lopen we over De Trije Roeden naar het buurtschap It Wyldfjild.
Van daaruit maken we over een smal fiets- en wandelpad de doorsteek naar de Folgersterloane.
Tot aan de Klamersreed gaat het voort over het parallelle fietspad langs de drukke Folgersterloane.
Als we op de Klamersreed de Imerwyk bereiken, gaan we daar het smalle fiets- en wandelpaadje op dat langs deze wijk in de richting van Drachtstercompagnie loopt.
Dan volgt een prachtig pad langs de oude turfvaart, die zoals zoveel andere wijken indertijd vanuit Drachten werd gegraven ten behoeve van de afvoer van turf.
Om 11:30 uur wandelen we op de Smidswei Drachtstercompagnie binnen. 
En na een diagonale oversteek over die Smidswei gaat het dan in de dezelfde richting verder naar de Goudberch, nog steeds op enige afstand parallel aan de Folgersterloane.
Aan het noordelijke eind van de Goudberch gaan we weer de Folgersterloane op, die ons onder het viaduct van de Wâldwei door naar het begin van de bebouwde kom van Drachten leidt.

Door Drachten terug naar Opeinde
In Drachten aangekomen, doorkruisen we de woonwijk Rietpol, en komen dan langs het huis van mijn nicht Tineke & Eeuwe, waar we een gezellige lunchpauze genieten.
Dan volgt vanaf het Noordereind de lange rechte weg van de Noorderdwarsvaart, tot aan de Drachtster Kaden. Over de Noordkade lopen we naar de kruising met de Torenstraat. 
In de Torenstraat - met een zijstapje door de Oosterstraat - passeren we de kleurrijke, zogenoemde Papegaaie-buurt van Drachten.
Vanuit het Drachtster centrum rest ons dan nog de tocht noordwaarts terug naar Opeinde.
Door onder andere de Torenstraat, de Stationsweg en Het Noord gaat het vervolgens in noordelijke richting eerst naar de Folgeren.
Op de Kletsterlaan kruisen we de Noorderhogeweg, om dan over de drukke asfaltweg van de Kletten langs de extensief bebouwde woonwijk van de Peinder Mieden naar Opeinde te lopen.
Door Opeinde lopen we over de Hegewei naar de plek waar de brug over het water ligt op de plek waar het Juffersgat vanuit het zuiden overgaat in het Opeinder Kanaal in de richting van De Leien.
Nu hoeven we alleen nog maar over de Kanaelsloane langs het Opeinder Kanaal te lopen naar de brug over het kanaal ter hoogte van de Kommisjewei, waar onze auto staat.
Vanuit Opeinde rijden we om 15:30 uur terug naar Rottevalle, waar we de andere auto afhalen, alvorens we terugrijden naar Feinsum.

zondag 28 december 2025

Kijk! - Laat je verrassen door Gods weg in deze wereld

Zondag 28 december 2025
 
Cover van de Adventskalender 2025

Adventskalender 2024
Op Eerste Kerstdag van 25 december 2025 sloten we de weken van Advent af. Daarmee stopte ook de dagelijkse lezing van onze Adventskalender 2025, die door de Protestantse Kerk in Nederland (PKN) werd gemaakt.
De periode van vier weken die voorafgaan aan het Kerstfeest heet ‘Advent’. Dat woord is afgeleid van het Latijnse woord ‘advendus’, dat ‘komst’ betekent. 
In de vier weken vóór Kerst hebben we ons voorbereid op het Kerstfeest, het feest waarbij we de geboorte van de Here Jezus gedenken en vieren.

Kijk!
De titel van deze Adventskalender 2025 is: 'Kijk!' en de subtitel luidt 'Laat je verrassen door Gods weg in deze wereld'. 
In het donker van de actualiteit van vandaag de dag mag het ons bemoedigen dat het licht van Gods koninkrijk al zichtbaar wordt.
In de vier adventsweken komen de volgende thema's aan de orde:
  • Week 1: Verwacht het onverwachte, over dat Gods Geest ons zomaar kan verrassen, en met Kerst krijgen we van Hem het Allermooiste. Deze week is aangeboden door Marieke Fernhout, predikante in Nijmegen.
  • Week 2: Zie wie je over het hoofd ziet, over het feit dat wij onszelf niet groot hoeven te maken voor God, want Hij ziet de kleinen. Deze week is aangeboden door Gerard van Zanden, predikant in Katwijk aan Zee.
  • Week 3: Volg de Geest in het alledaagse, over onze zoektocht naar plekken waar en naar manieren waarop de Heilige Geest zichtbaar wordt. Deze week is aangeboden door Rianne van der Nagel-Meter, predikante in Nijkerk.
  • Week 4: Open je voor Gods verrassende toekomst, over onze voorbereiding op de toekomst, die - dat is de belofte - naar ons toekomt. Daar waar Gods Geest aan het woord komt, zwijgt alle menselijke arrogantie van macht. Deze week is aangeboden door Andreas Wöhle, predikant in Amsterdam.
Adventsrooster 2025
Deze Adventskalender bood ons vanaf zondag 30 november 2025 - de Eerste Zondag van Advent - elke dag een nieuwe inspiratie, om daarmee - en zo - toe te leven naar Kerst. 
De teksten van deze Adventskalender 2025 komen uit de Nieuwe Bijbelvertaling van 2021 en uit het Liedboek (voor de kerken).
Dit Adventsrooster hielp ons thuis bij de voorbereiding op het Kerstfeest. 
Elke dag heeft een eigen thema, zoals bijvoorbeeld:
  • Jouw God is mijn God;
  • Het gewone buitengewoon;
  • Onbegrepen wegen;
  • Post uit de hemel;
  • Het belang van trouw;
  • Knipoog van boven;
  • Hopen op wat nog komt;
  • Een nieuwe hemel en een nieuwe aarde.
In deze weken lazen we uit de volgende bijbelboeken:
  • Matteüs;
  • Exodus;
  • Ruth;
  • Jesaja;
  • Lucas;
  • Johannes;
  • Handelingen;
  • 1 Samuël;
  • Micha;
  • Marcus;
  • 1 Korintiërs;
  • Genesis;
  • 2 Koningen;
  • Galaten;
  • Romeinen;
  • Openbaring.
De kalender bestaat uit 26 bijbelteksten met toelichting, liederen en een gebed, een vraag, een suggestie, een leestip, een kijktip of een tip, bijvoorbeeld:
  • Luister naar het 'Lied van Ruth - My land is jou land' van Stef Bos;
  • Stuur deze Kerst ook eens, heel bewust, een kaartje naar iemand bij wie je dat moeite kost;
  • Als je naar je eigen leven kijkt, van welke momenten kun jij dan zeggen dat de Heer erbij was?
  • Waarom stellen we niet elke keer wanneer iemand beweert dat het zus of zo moet de vraag: wie wordt hier beter van, en wie betaalt ervoor met zijn levenskansen?
Dit Adventsthema is een uitnodiging om onze blik te richten op het werk van Gods Geest in ons leven en je daarover te verwonderen.
Met bovenstaande thema's, bijbelteksten en overdenkingen kwamen wij elke dag een stapje dichter bij Kerst.

zaterdag 27 december 2025

Kerstfeest 2025 in De Hege Stins van Stiens

Donderdag 25 december 2025 - Eerste Kerstdag
 
Het liturgisch centrum van De Hege Stins op Kerstochtend

















Kerstfeest vieren in De Hege Stins
In een nagenoeg volle kerkzaal - met ook de bijzaal open - vieren we vanmorgen met enkele honderden kerkgangers uit Stiens en daarbuiten - en anderen online - het Kerstfeest van dit jaar.
Dit Kerstfeest wordt gevierd in De Hege Stins, één van de beide kerken van onze Protestantse Gemeente te Stiens. Kerkzaal inclusief liturgisch centrum zijn prachtig versierd voor deze feestelijke gelegenheid.
Voorganger van deze ochtendkerkdienst is dominee Jaap Overeem.  
Muzikale medewerking wordt vandaag verleend door onze eigen gemeenteband United.
Omdat Jaap Overeem tevens de toetsenist is van United, dragen ook de lectoren-liturgen Sytse Brouwer en Hille de Haan hun steentjes bij in het voorgaan tijdens deze vrolijke viering.
Harm Weistra steekt alle vier Adventskaarsen en de Kerstkaars aan, aan de Paaskaars in het liturgisch centrum van de kerk. En dan begint deze jaarlijkse Kerstfeestviering.

That day is Christmas!
We zingen mooie liederen en luisteren tussendoor naar de prachtige muziek van United.
De overdenking over de dag waarop het waarlijk Kerstfeest zal zijn - en is - in ons en in elkaars leven vangt aan met een korte, maar indrukwekkende video-Kerstboodschap van de Hongaarse dominee Endre Iszlai van onze Hongaarse zustergemeente, die afgelopen jaar bij ons op bezoek is geweest.
Liturg Hille de Haan recapituleert vervolgens Iszlai's boodschap in het Nederlands, en legt daar nog enkele korte overdenkingen van dominee Jaap Overeem naast. 
Heel mooi in deze kerkdienst is de eigen vertolking door United van de song 'I Heard The Bells On Christmas Day' (van Casting Crowns).
Maar ook de jeugd laat zich vandaag zeker niet onbetuigd, want deze Kerstviering vangt aan met een enthousiast dansgezelschap van enkele meisjes die een vrolijke dansvoorstelling ten tonele brengen bij het lied:
'Laat het Kerst zijn, 
laat het feest zijn, 
voor iedereen, 
voor groot of klein.' 


Kerstavondviering 2025 in de Sint-Vituskerk van Feinsum

Woensdag 24 december 2025
 
Verrassende afsluiting van de Kerstavondviering
Komt laten wij aanbidden die Koning
De Sint-Vituskerk van Feinsum staat in de lichte vrieskou op deze winterse Kerstavond prachtig in de schijnwerpers als we onze eeuwenoude terpkerk binnen gaan. In de ontvangsthal, in de consistorie en in de mooi versierde kerkzaal is het al een gezellige drukte. We komen hier vanavond bijeen voor de jaarlijkse Kerstavond-viering van Feinsum, die wordt georganiseerd door Dorpsbelang Finkum in samenwerking met de Christelijke Muziekvereniging 'Crescendo Hijum-Finkum'.
Op het moment dat deze viering om 20:00 uur gaat beginnen, is de kerkzaal nagenoeg vol. 
Dan beginnen de muziekklanken van de Christelijke Muziekvereniging 'Crescendo Hijum-Finkum', want dit fanfarekorps gaat ons vanavond - evenals in voorgaande jaren - verblijden met prachtige kerstmuziek, zowel in concert-setting als ter begeleiding van onze samenzang. De dirigent Wilm Dijkstra van ons twee-dorpen-muziekkorps dirigeert niet alleen het muziekkorps, maar ook de samenzang van vanavond. 
Voorafgaand aan deze Kerstavondviering speelt het korps het lied 'Komt allen tezamen ....., komt laten wij aanbidden die Koning'.




Midden in de winternacht ging de hemel open
Deze avondviering wordt geopend door de voorzitter van Dorpsbelang Finkum, Ate Reitsma, die nu alvast - en terecht - zijn woorden van dank uitspreekt tot al die dorpsvrijwilligers die door het versieren van deze kerk, door het halen van de boodschappen, door het voorbereiden van de catering voor deze avond, en door alle andere bijdragen die zijn en nog worden geleverd, het mogelijk hebben gemaakt dat we hier in onze dorpskerk vanavond het kerstfeest in zo grote getale kunnen vieren. 
Daarna speelt Crescendo drie muziekstukken, waaronder eerst een mars van het Leger des heils, dan 'Waar ben jij' (uit de Friese musical 'De Tocht') en dan 'Merry Christmas' (van Ed Sheeren), waarna we in samenzang het Kerstlied 'Midden in de winternacht!' zingen.

Koester de hoop en alle goeds
Dan krijgt Willem Feijten het woord, de verteller, die ons vanavond drie korte kerstverhalen gaat vertellen. 
Zijn eerste verhaal gaat over vier kaarsen en een meisje. De eerste kaars - van de vrede - beweert dat het vanwege al die strijd en oorlog in de wereld geen zin meer heeft om te blijven branden. Ook voor de tweede kaars - van vertrouwen - hoeft dat branden niet meer. De derde kaars - van de liefde - stopt ook maar met branden, heeft daartoe de kracht niet meer.
Het meisje dat dat ziet en hoort, begint daarom te huilen. Daarop reageert de vierde kaars: "Neem mij maar, want met mij - als kaars van de hoop - kun je de andere drie weer aansteken."
Moraal van het verhaal: Koester de hoop! 
In het tweede verhaal van Willem Feijten wordt het donker en koud in het dorp, en de mensen in hun dorpshuis vragen zich af wat er toch aan de hand is. Dan roept een jongen: "Ik ga het licht zoeken/vinden". Onderweg vindt hij een klein meisje en iets verderop nog een ouder echtpaar. Steeds zegt de jongen tegen de mensen in het duister en in de kou dat ze ondanks en in die tegenslag het beste de ogen kunnen sluiten, om dan aan de goede momenten in je leven te denken, dat dan alles wel goed zal komen. En zowaar, hij vindt het licht, en alles komt goed. 
Aansluitend speelt Crescendo twee muziekstukken, waaronder 'Mary, did you know', en 'Ukrainian Bell Carol' (van Richard L. Saucedo).
 
Mooiste Kerstfeest ooit
Daarna luisteren we naar het derde kerstverhaal van verteller Willem Feijten. 
Het verhaal speelt zich af in het noorden van Zweden, in een koud en wit winters sprookjesachtig landschap. Een boer gaat voor zijn gezin met de arrenslee op pad om verrassende kerstboodschappen te halen in de stad.
Maar, op de terugweg door het donkere woud, voelt hij dat het in het duister en in de stilte niet pluis is. Hij ontmoet daar een oude, gebogen vrouw in zwarte kleren, die hij meeneemt in zijn slee. Dan worden ze achtervolgd door een roedel bloeddorstige wolven. Alles wordt uit de arrenslee gegooid om die wolven af te leiden en om het vege lijf van beiden te redden. Berooid komen ze aan op de boerderij, waar de familie dan genoodzaakt is om op zeer eenvoudige wijze hun Kerstfeest te vieren, en toch is dit het mooiste Kerstfeest dat ze ooit vierden.

Muzikale verrassing
Na dit kerstverhaal zingen we met z'n allen 'Eer zij God in onze dagen .... geef in onze levensdagen peis en vreê, kyrieleis'.
Een muzikale verrassing was in het programmaboekje al aangekondigd, maar wat dat gaat worden, staat er niet bij. Dan klinkt vanuit de ontvangst hal van onze dorpskerk tromgeroffel, en horen we de eerste klanken van een doedelzak. De kerkdeur gaat open, en door het middenpad komen een trommelaar en een doedelzakspeler al muziek makend de kerkzaal binnen, en daarmee worden de aanwezigen in deze volle kerkzaal verrast met de indringende muziek van trommel, doedelzak en korps. 
Daarna een groot en welverdiend applaus voor al die mooie muziek in deze kerstavond hier in de Sint-Vituskerk van Feinsum. 
Deze gezellige kerstavond wordt daarna afgesloten met Glühwein & warme chocolademelk, en daarna zijn er nog hapjes en drankjes, om de ontmoeting van alle gasten luister bij te zetten.
Als dorpelingen prijzen we ons gelukkig met het feit dat we op Kerstavond dit feest met zovelen in vrede kunnen vieren. 
Waarde(n)vol.
Morgen vieren we het Kerstfeest!

dinsdag 23 december 2025

Turfroute Zuidoost-Friesland - Fietsroute 12 Drachten en omgeving - van Opeinde naar Rottevalle

Dinsdag 23 december 2025
 
Singel-onderhoud langs de Lange Geestlaan tussen It Heechsân en Harkema

















Wandelen & fietsen vanaf de Turfroute in Zuidoost-Friesland
De turfvaarten in Zuidoost-Fryslân zijn eeuwenoud en vaak met de hand gegraven. 
De zogenoemde 'Turfroute' verbindt sinds 1974 al die vaarten met elkaar. De kanalen met haaks daarop sloten, bossen, elzensingels, heide, weiden en beekdalen geven het gebied een eigen charme. 
In twintig pakkende verhalen en routes slaan de journaliste Janneke Donkerlo en de schrijver van routegidsen Fokko Bosker als het ware bruggen tussen de vaart en het omliggende landschap. Zij nemen het water als vertrekpunt voor hun rondwandelingen en fietstochten door dit rijk geschakeerde landschap van coulissen van elzen- en eikensingels, in een fijnmazig patroon van vaarten en wijken.
Resultaat van hun werk is de in 2024 uitgegeven routegids 'Wandelen & fietsen vanaf de Turfroute in Zuidoost-Friesland'.

23 tochten met een totale lengte van 746,9 kilometer
Deze routegids bestaat uit 11 fietstochten en 12 wandeltochten, die Durkje en ik van plan zijn om alle te gaan wandelen. 
  • Tien fietstochten hebben een totale lengte van 387,4 kilometer, waarvan de kortste 13,7 km en de langste 63,4 km lang is.
  • De twaalf wandeltochten hebben een totale lengte van 134,5 kilometer, waarvan de kortste 4,6 km en de langste 15,9 km lang is.
  • De veel langere 'Fiets-Turfroute' door Zuidoost-Fryslân heeft een totale lengte van 225 kilometer.
De 23 tochten hebben derhalve een totale lengte van 746,9 kilometer. We zijn van plan die afstand te bewandelen in 36 dagetappes, variërend tussen de 15 en 33 kilometer per dag, zo mogelijk in combinaties van (delen) van die wandeletappes en fietsetappes.

Waar armoede de keerzijde van rijkdom was
Vandaag zijn we van plan om de eerste (van 2) etappe van de ongeveer 39,5 kilometer lange fietstocht 'Waar armoede de keerzijde van rijkdom was' te bewandelen, van Opeinde via Eastermar en It Heechsân naar Rottevalle, met een lengte van circa 17,1 kilometer. 
Maar omdat we vanuit Rottevalle daarna nog de rechtstreekse doorsteek naar Opeinde terug maken (dan hoeven we maar één auto mee te nemen), wandelen we vandaag 17,1 + 5,4 = 22,5 kilometer.
We vertrekken daartoe vanuit Feinsum om 8:15 uur, en rijden dan met de auto naar het centrum van Opeinde, waar we de auto langs de Kommisjewei parkeren bij de brug over het Opeinder Kanaal.
Bij vertrek vanmorgen in Feinsum was het 5 graden Celsius, en in Opeinde is de temperatuur bij aankomst om 14:05 uur inmiddels gedaald naar 3 graden Celsius.
Het is de hele dag zwaar bewolkt, met een koude oostenwind. Het blijft droog, en vooral in het open veld is het door de koude en schrale wind gevoelsmatig veel kouder - alsof het vriest - dan dat het feitelijk is. Op zich is het wel geschikt wandelweer, en zeker in het windstiller coulissenlandschap verderop op de route is het prima om buiten te zijn.

Langs het Opeinder Kanaal en De Leijen naar Eastermar
Om 8:50 uur staan we bij de brug over het Opeinder Kanaal klaar voor vertrek.
We gaan de Leijensloane op, die het Opeinder Kanaal volgt naar eerst de Wâldwei (N31). Daar gaan we onder het viaduct van de Wâldwei door.
We blijven de Leijensloane langs het kanaal volgen, totdat we aan het eind ervan in de bocht naar het noorden komen, waar het Opeinder Kanaal in De Leijen stroomt.
We volgen op de Leijensloane dan de oever van De Leijen, waarna we verderop over gaan op de Dokterswei, in noordelijke richting.
Bij de Mienskerwei gaan en blijven we die door het open weidegebied volgen tot op de Sumarderwei. Langs de Sumarderwei gaan we dan over het fietspad naar de brug over de Lits bij Eastermar.
Na de oversteek over de Lits wandelen we op de Teie Tolstraat de bebouwde kom van Eastermar binnen.
Ter hoogte van de huisartsenpost gaan we het dorpscentrum van Eastermar binnen, over de Elte Martens Beimastrjitte. 
Op het centrumplein zijn het restaurant (wegens verbouwing) en het eetcafé helaas gesloten, dus we kunnen hier geen koffie drinken. Daarom nemen we plaats op een houten terrasbank, waar we in de buitenlucht onze koffiepauze houden.

Over de Achterweg naar It Heechsân 
En dan om 10:25 uur gaat het weer verder vanaf het Waltsje, waar de grote dorpstafel staat aan het eind/begin van de dorpsgracht.
De etappe gaat verder over de Snakkerbuorren langs de passantenhaven en het ijsbaanterrein van Eastermar.
Waar we de zandweg van de Achterweg op gaan, verlaten we Eastermar in noordelijke richting.
Rechts van het pad staat een zwaar vervallen hok van hout en steen, rietgedekt.
We blijven het zandpad van de Achterweg voortdurend volgen, totdat we op het eind ervan de Torenlaan op gaan, waar we de bebouwde kom van It Heechsân binnenwandelen.
Rechts van de Torenlaan zien we verderop de in de dikke klimop gehulde markante Groene Toren op de plaatselijke begraafplaats.
In de woonwijk aan It Heechsân ontmoeten we een vrouw die op een oprit juist uit de auto stapt als we haar passeren. We raken daar met haar in gesprek. Deze 'frou B(r)oersma' vertelt onder andere hoe bewogen haar bezoek aan de Franse kloostergemeenschap Taizé en ook aan de Kleasterkuier van Nijkleaster in Jorwert is geweest. Mooi om te horen hoe groot de waarde is van zo'n bezoek aan dergelijke kloostergemeenschappen. Dat doet de mens goed, zo blijkt ook vandaag in dit gesprek.

Kilometerslange Mûntsegroppe naar Rottevalle
Ten oosten van It Heechsân gaan we dan het zandpad van de Lange Geestlaan op. 
Deze zandweg loopt door zo'n karakteristieke singel van dit Friese coulissenlandschap. Hier en daar horen we in de verte de motorzagen, waarmee het onderhoud van de singels wordt gedaan. Rechts van de Lange Geestlaan heeft dat onderhoud al plaatsgevonden.
De bomen van de singels die moesten blijven staan, zijn tot op heden nog omwonden met roodwit lint.
Verderop volgen we eerst de rechte Bosweg en daarna het bochtige Skeanpaad.
Vlakbij de ingang van het Openluchtmuseum De Spitkeet gaan we de Mûntsegroppe op, die we dan een heel lang eind altijd maar rechtdoor moeten volgen, tot aan Rottevalle.
Maar eerst wandelen we rond 11:45 uur nog door het buurtschap It Wytfean.
Pas bijna een uur later wandelen we op de Mûntsegroppe het dorp Rottevalle binnen.
Hier eindigt eigenlijk onze eerste helft van de fietsroute 'Waar armoede de keerzijde van rijkdom was', maar omdat onze auto in Opeinde staat geparkeerd, moeten we straks deze fietsetappe tijdelijk verlaten, om een doorsteek naar Opeinde te gaan maken.

Doorsteek Rottevalle - Opeinde
Daarom gaan we de Brouwersgrêft op, in de richting van het Muldersplein. Ook hier is voor ons nu geen plaats in het café en in de herberg, dus daarom nemen we plaats op een houten bank bij de grote kerstboom van het dorp, waar we onze lunchpauze houden, alvorens we doorwandelen naar onze auto. 
Op de Haven staat verderop een kerststal.
Bij de kerststal heeft men van hout een voorstelling opgebouwd van een herder in het veld bij zijn schapen, waarmee de kerststal passend wordt gecompleteerd.
Na deze lunchpauze gaan we de Efterwei op, en na een bocht ter hoogte van de sportvelden wandelen we over de Efterwei het dorp Rottevalle uit.
De Efterwei gaat over in de Rydwei, en de Rydwei verlaten we om de Bosk op te gaan.
De Bosk gaat over in het Swartfean, en als we die in zuidelijke richting uit hebben gelopen, komen we op de Leidyk, die we parallel aan de drukke Wâldwei (N31) volgen tot aan het Opeinder Kanaal.
De Leidyk gaat door het viaduct onder de N31 over in de Iendrachtsingel, in zuidelijke richting langs het Opeinder Kanaal. Vlak vóór de grasdrogerij lopen we om 13:45 uur de bebouwde kom van Opeinde binnen.
Ter hoogte van de plek waar vroeger de melkfabriek De Eendracht heeft gestaan, staat een dubbel monument in natuursteen (ontworpen door kunstenaar Anne Woudwijk), dat met haar voorstelling van melkbussen verwijst naar de melkfabriek. 
Op dit natuurstenen kunstwerk staat ook de afbeelding van een skûtsje, dat als Fries zeilschip mooi verwijst naar de schepen die hier vroeger aanmeerden en langs voeren.
Als we bij dit kunstwerk staan, gaat bij de aanlegsteiger de deur open van een kruisertje. Een jongeman verschijnt in de deuropening, die vertelt dat hij hier de winter doorbrengt in zijn boot.
Na een gesprek met deze jongeman, lopen we het laatste stukje langs het Opeinder Kanaal naar de brug van de Kommisjewei, waar we onze auto vanmorgen hebben geparkeerd bij het chinees wokrestaurant.
Om 14:05 uur stappen we in onze auto, en dan rijden we terug naar huis.