Via Mosana

Zondag 3 juni 2012

Cover van de wandelgids Via Mosana

Van St. Jacob naar St. Jacob

Wie vanuit Nederland als wandelaar of fietser wil vertrekken voor de meer dan 3.000 kilometer lange tocht naar het Spaanse pelgrimsoord Santiago de Compostela kan zijn/haar pelgrimstocht starten in het Friese Sint-Jacobiparochie. Je pelgrimeert dan van het Nederlandse Sint Jacob (Sint-Jacobiparochie) naar het Spaanse Sint Jacob (Sant-iago de Compostela). 

Je zou ook kunnen zeggen dat je dan van zee tot zee pelgrimeert, als je vanuit Sint-Jacobiparochie via Zwarte Haan aan de Waddenzee loopt (of fietst) via Santiago de Compostela naar Cap Finisterre aan de Atlantische Oceaan. Tussen vertrek en aankomst ligt een buitengewoon indrukwekkend pelgrimspad, dat in de loop der eeuwen miljoenen mensen bewandelden en dat op elke pelgrim een onuitwisbare indruk heeft gemaakt.

Het pelgrimspad heeft mensen veranderd.

Mensen veranderden op het pelgrimspad.

Wandelaars worden op dit pad pelgrims voor het leven.

Pelgrimsroute voor Nederlandse pelgrims

• Met Durkje heb ik in het jaar 2005 het Fries-Overijsselse Jabikspaad vanuit Sint-Jacobiparochie gelopen.
• In 2005 en 2006 bewandelden we het daarop aansluitende Hanzestedenpad.
• In 2006 en 2007 gingen we verder zuidwaarts over de zuidelijke helft van het Pieterpad.
• In 2007 hebben we vanuit Maastricht de hele Belgische Via Mosana gelopen tot in Namen.
• En vanaf 2007 tot en met 2011 volgde aansluitend de lange Belgisch-Franse pelgrimsroute van de Grande Randonnée (GR654 & GR6542) tot over de Frans-Spaanse Pyreneeën.
• Sinds mei 2012 gaan we verder over de Spaanse Camino richting Santiago de Compostela, waar we wellicht volgend jaar arriveren.

Al zeven jaar genieten Durkje en ik van nagenoeg elke kilometer pelgrimspad. Onze teller staat inmiddels op 2.669 kilometer, met nog zo’n 650 kilometer te gaan.

De twee aanlooproutes van de Via Mosana

De Via Mosana (de weg langs de Belgische Maas) staat beschreven in de Franstalige wandelgids “Topo-Guide du Sentier ‘Via Mosana’ – Chemin de Saint-Jacques”. Er bestaat ook een Nederlandstalig katern, waarin de routebeschrijving is vertaald. De originele route begint in het Duitse Aken en brengt je via het Belgische Luik naar het Belgische Namen, over een afstand van 142,5 kilometer.

• Omdat Durkje en ik vanaf het Nederlandse Pieterpad vanuit Maastricht wilden aansluiten op de Belgische Via Mosana, liepen we in mei 2007 vanuit Maastricht de 30,5 kilometer lange alternatieve aanlooproute van de Via Mosana naar Luik; op 18 mei 2007 het eerste traject van 15,5 kilometer van Maastricht naar Visé.
• Op 19 mei 2007 liepen we vanuit Visé over een afstand van 15 kilometer naar Place Havart in Jupille-sur-Meuse, en daarna nog door naar het centrum van Luik.
• Een dag later – op 20 mei 2007 - gingen we over de originele route van de Via Mosana over een afstand van 18 kilometer van Luik naar Esneux.
• Op 3 augustus 2007 wandelden we 21 kilometer van Esneux naar Villers-le-Temple.
• Op 4 augustus 2007 wandelden we 12,5 kilometer van Villers-le-Temple naar Huy.
• Op 5 augustus 2007 wandelden we 17,5 kilometer van Huy naar Andenne.
• Op 6 augustus 2007 wandelden we 23 kilometer van Andenne naar het eindpunt van de Via Mosana, in Namen.
• Omdat we daarmee nog niet de originele route van de Via Mosana geheel hadden gelopen, hebben we op 18 mei 2012 het eerste traject gewandeld vanuit het Duitse Aken naar het Belgische Thimister-Clermont, over een afstand van 24,5 kilometer.
• Op 19 mei 2012 - de tweede dag van deze tweedaagse pelgrimage - liepen we de 20 kilometer van Thimister-Clermont naar Place Havart in Jupille-sur Meuse. Op Place Havart sloten we in 2012 dus exact vijf jaar later  aan op de route van de Via Mosana die we in 2007 bewandelden vanuit Maastricht.

Op deze wijze hebben we de gehele Via Mosana dus inclusief haar Duitse en haar Nederlandse aanlooproute bewandeld; totaal 173 kilometer.

Der Internationale Karlspreis zu Aachen für dr. Wolfgang Schäuble

Donderdag 17 mei 2012 – Hemelvaartsdag

Bundesfinanzminister dr. Wolfgang Schäuble vertrekt uit Aken

Via Mosana
Op onze pelgrimstocht naar Santiago de Compostela stapten wij na achtereenvolgens het Jabikspaad, het Hanzestedenpad èn het Pieterpad over op de Via Mosana vanuit Maastricht. Vanaf Maastricht loopt voor Nederlandse pelgrims een speciale verbindingsroute naar de Via Mosana, naar Luik. Eigenlijk begint de langeafstandswandeling ‘Via Mosana’ in het Duitse Aken, waarna het via Luik naar Namen gaat. Durkje en ik kozen in 2007 echter voor de alternatieve aansluitingsroute van Maastricht naar Luik, om zo vanuit Nederland direct door te kunnen lopen in zuidelijke richting door België (o.a. Dinant) naar Frankrijk (o.a. Reims). De originele route van Aken naar Luik hielden we vooralsnog in het vat, om die later nog eens in een meerdaagse te bewandelen, want dat schijnt toch ook een mooi tracé van de Via Mosana te zijn.

Nederland noord-zuid
Durkje en ik hebben besloten dat we dit jaar tijdens het Hemelvaartsweekend dat Duits-Belgische traject gaan bewandelen in twee dagen. Daarom vertrekken we vanmorgen tegen 8.30 uur vanuit Stiens om met de auto naar Luik in België te rijden. Onderweg drinken we een kop koffie in een Limburgs wegrestaurant. In Zuid-Limburg lopen we nogal veel vertraging op, met name vóór en in Maastricht, waar we in het langzaam rijdend verkeer van de A73 terecht komen. Toch zijn we mooi op tijd in Luik; denken we. 

Muziekfestival City Parade 2012 in Luik
In Luik zoeken we een parkeerplaats nabij het treinstation Luik-Guillemins, het moderne, hoog-achitectonische treinstation. Maar dat gaat ons onverwacht veel tijd kosten, want in het centrum van Luik is tot onze verrassing het grootschalig 100% Belgische en gratis muziekfestival ‘City Parade 2012’ voor jongeren, waar 200.000 jongeren op af komen. We komen in die drukte terecht in een deel van Luik – in Parc d’Avroy, ten westen van de Maas - waar alle parkeerplaatsen al in gebruik zijn vanwege de festivalgangers en bovendien kost het veel tijd om voorzichtig tussen het festivalpubliek door te rijden. We kiezen ervoor om aan de oostzijde van de Maas in Luik een parkeerplaats te zoeken, nabij het hotel waarin we tijdens onze pelgrimage in mei 2007 al eens overnachtten. Om 13.10 uur stappen we op het riviereiland tussen de Maas en het parallelkanaal van de Maas nabij dit hotel uit de auto, nadat we daar een geschikte parkeerplaats hebben gevonden.

We hebben ongelofelijke haast
Maar dan krijgen we de volgende uitdaging, want we hebben nu nog precies 23 minuten om vanaf deze parkeerplaats via de Pont Albert I over de Maas naar het treinstation te lopen. Dat is zeker zo’n 20 minuten gaans, schatten we in, dus we zetten de pas er aardig in. Terug over de Maas, langs het festivalterrein in Parc d’Avroy en tussen de duizenden festivalgangers door lopen wij - voor de festivalgangers in tegengestelde richting - naar het treinstation. Als we op het juiste stationsperron bij de trein staan, hebben we nog exact 2 minuten speling; precies op tijd dus.

Luik-Aken
Met de stoptrein rijden we in een uurtje vanuit Luik-Guillemins naar Aken Hauptbahnhof. Het is prachtig zonnig weer in Aken. In ongeveer vijf minuten wandelen we vanaf het station naar het hotel in het stadscentrum, waar we inchecken voor de gereserveerde hotelkamer. Om 15.00 uur zijn we op onze bestemming voor vandaag. Nadat we onze rugzakken naar de hotelkamer hebben gebracht, gaan we direct naar het stadscentrum, want we willen in elk geval de Dom van Keulen bezichtigen, en natuurlijk ook het bijzondere stadhuis, dat tegenover de Dom staat. Het is stil in de hoofdstraten van Aken; nagenoeg alle winkels zijn gesloten, dus we verwachten een stil stadscentrum binnen te lopen. Dat blijkt toch anders te lopen.

Hemelvaartsfestival in Aken
Als we de Dom van Aken naderen, horen we klassieke Wiener Musik vóór ons in het stadscentrum. Als we op het stadsplein komen tussen de Dom en het stadhuis van Aken, blijken we een drukbezocht stadsfestivalterrein te betreden. Een groot podium staat bij het stadshuis en daar speelt een salonorkest en zingt een operetteduo Wiener Melange. Op het stadsplein staan allemaal informatiekraampjes met vooral nadruk op de Europese Unie (EU) en op de andere pleinhelft vóór het podium staan allemaal lange tafels met zitbanken opgesteld, die alle in gebruik zijn door de bezoekers van dit festival.

Der Internationale Karlspreis zu Aachen 2012
Dan blijkt dat we terecht zijn gekomen op het jaarlijkse Hemelvaartsfestival ‘Der Internationale Karlspreis zu Aachen’. Aan de andere kant van het stadhuis – aan de voorzijde – staan enkele grote reportagewagens van de Duitse radio- en televisiezenders. Bij de zij-uitgang van het stadhuis staan twee grote Mercedessen met politiewagens, er lopen veel agenten en veiligheidsmensen rond en hier staat een grote groep belangstellenden met camera’s in de aanslag om een foto te maken zodra de één of andere beroemdheid het stadhuis zal verlaten. Ik vraag aan één van de aanwezige fotografen op wie men hier staat te wachten. 

Bundesfinanzminister dr. Wolfgang Schäuble
De man – een Belg uit Brussel – vertelt ons dat hier jaarlijks op Hemelvaartsdag de prestigieuze Karelsprijs van de stad Aken wordt uitgereikt aan een prominente persoon, vanwege zijn of haar bijzondere maatschappelijke verdiensten ten behoeve van Europese integratie. Deze prijs wordt sinds 1950 al uitgereikt. Eerdere prijswinnaars waren bijvoorbeeld Joseph Luns (1967), Koningin Beatrix (1996), Bill Clinton (2000), Paus Johannes Paulus II (2004) en dr. Angela Merkel (2008). Op mijn vraag wie dan vandaag de gelukkige is, vertelt hij dat de buitengewoon verdienstelijke dr. Wolfgang Schäuble deze hoge onderscheiding ontvangt. Schäuble is de in Duitsland bijzonder geliefde Minister van Financiën, die al vanaf 2005 minister is en die in 1990 verlamd raakte door een aanslag op zijn leven.

• ’s Avonds op de hoteltelevisie zien we de reportage van de uitreiking van deze prijs. In de toespraken wordt erop gewezen dat we Europa nodig hebben. “Wir brauchen mehr Europa”, zo wordt gezegd. In zijn toespraak roept de overtuigd EU-Europeaan Schäuble op tot de introductie van een direct gekozen EU-president, want – zegt hij: “De politieke eenheid van Europa heeft een gezicht nodig”.

Na enige wachten, zien wij hier op het stadsplein Schäuble in zijn rolstoel uit het stadhuis naar buiten komen, waar hij plaats neemt in de gereedstaande Mercedes. De rolstoel en de koffer met de uitgereikte onderscheiding komen in de kofferbak van de auto en dan rijdt de stoet auto’s onder politiebegeleiding het stadhuisplein af.

FormZ Dance
We bezichtigen de Pfarrkirche en de Dom van Aken en gaan daarna weer terug naar het festivalplein tussen de Dom en het stadhuis. Daar nemen we plaats op één van de banken om de volgende voorstelling op het podium bij te wonen. Het is een dansvoorstelling van een grote groep jongeren uit een tehuis voor jongeren in Aken. Zij brengen de flitsende dance-voorstelling ‘FormZ - It’s just begun’ op het podium, met onder andere breakdance en streetdance. Het publiek is enthousiast vanwege de dansprestaties van deze jongeren.

TUF-Band Reggae
Na deze dansact gaan we even naar het hotel om ons klaar te maken voor de avond. We gaan het stadscentrum weer in om ons later vanavond in het Karelsprijsfestival te begeven, na een diner in de binnenstad. In het voormalige postkantoor naast de casino en de bioscoop vinden we een Spaans restaurant, waar we ons een heerlijke maaltijd laten voorzetten. Na hier lekker te hebben gegeten, wandelen we weer naar het plein tussen de Dom en het stadhuis, waar we het laatste uur van het reggae-achtige concert nog bijwonen. Het is gezellig druk op het plein met vooral veel dertigers. Om 22.00 uur is het concert afgelopen en wandelen we weer terug naar ons hotel. Einde van een enerverende dag.

Sentier vers Saint-Jacques-de-Compostelle via Vézelay - deel II

Woensdag 5 oktober 2011
Op 16 mei 2005 zijn Durkje en ik de meer dan 3.000 kilometer lange pelgrimstocht naar Santiago de Compostela begonnen. We liepen achtereenvolgens vanuit Sint-Jacobiparochie - via Zwarte Haan aan de Waddenzee - over het Fries-Overijsselse Jabikspaad, over het Hanzestedenpad, over het tweede deel van het Pieterpad en daarna over de Via Mosana naar het Belgische Namen. In Namen zijn we op 15 oktober 2007 begonnen aan de Grande Randonnée nummer 654 (GR654), het zogenoemde 'Sentier vers Saint-Jacques-de-Compostelle via Vézelay".
Eén- of tweemaal per jaar trekken we de wandelschoenen en de wandelkleding weer aan en pelgrimeren we verder. Ook al duurt het tien jaar, bij leven en welzijn zullen we hopelijk ooit eens in het Spaanse Santiago de Compostela arriveren. Op 22 juli 2009 wandelden we samen Vézelay binnen.

In Vézelay verruilden we deel I voor deel II van de wandelgids van de GR654. Op 22 juli 2009 wandelden we samen Vézelay ook weer uit. De zomervakanties van 2009, 2010 en 2011 wandelden we alsmaar door over de pelgrimsroute van Vézelay naar Montréal-du-Gers.

Op 14 augustus 2011 wandelden we Montréal-du-Gers binnen. Van Vézelay naar Montréal-du-Gers was dat voor ons bijna 950 kilometer. Altijd hebben we eerst in noordelijke richting gefietst en daarna direct aansluitend in zuidelijke richting gewandeld. We bezochten onder andere bijzondere plaatsen als Vézelay, La Charité-sur-Loire, Nevers, Bénévent-l'Abbaye, Saint-Léonard-de-Noblat, Limoges, Périgueux, Bergerac, Monballizac en Montréal-du-Gers.

Van elke pelgrimsdag publiceerden we een wandelverslag. Dat waren achtereenvolgens de wandelingen:
- van Vézelay naar Saint-Père op 22 juli 2009;
- van Saint-Père naar Tannay op 25 juli 2009;
- van Tannay naar Varzy op 26 juli 2009;
- van Varzy naar Châteauneuf-Val-de-Bargis op 27 juli 2009;
- van Châteauneuf-Val-de-Bargis naar La Charité-sur-Loire op 28 juli 2009;
- van La Charité-sur-Loire naar Parigny-les-Vaux op 18 juli 2010;
- van Parigny-les-Vaux naar Gimouille op 19 juli 2010;
- van Gimouille naar Grossouvre op 20 juli 2010;
- van Grossouvre naar Liénesse op 22 juli 2010;
- van Liénesse naar La Ville du Bout op 23 juli 2010;
- van La Ville du Bout naar La Gonne op 24 juli 2010;
- van La Gonne naar Le Châtelet op 25 juli 2010;
- van Le Châtelet naar La Bidoire op 27 juli 2010;
- van La Bidoire naar Briantes op 28 juli 2010;
- van Briantes naar Vignonnet op 29 juli 2010;
- van Vignonnet naar Cluis op 30 juli 2010;
- van Cluis naar Le Cerisier op 1 augustus 2010;
- van Le Cerisier naar Crozant op 2 augustus 2010;
- van Crozant naar Saint-Agnant-de-Versillat op 3 augustus 2010;
- van Saint-Agnant-de-Versillat naar Saint-Etienne-de-Fursac op 4 augustus 2010;
- van Saint-Etienne-de-Fursac naar Bénévent-de-l'Abbaye op 6 augustus 2010;
- van Bénévent-de-l'Abbaye naar Les Billanges op 7 augustus 2010;
- van Les Billanges naar Saint-Léonard-de-Noblat op 8 augustus 2010;
- van Saint-Léonard-de-Noblat naar Feytiat op 9 augustus 2010;
- van Feytiat naar Masmont op 11 augustus 2010;
- van Masmont naar Nogeas op 12 augustus 2010;
- van Nogeas naar Oradour-sur-Vayres op 13 augustus 2010;
- van Oradour-sur-Vayres naar Puy Doumaud op 24 juli 2011;
- van Puy Doumaud naar Saint Saud-Lacoussière op 25 juli 2011;
- van Saint Saud-Lacoussière naar Saint Jean de Cole op 26 juli 2011;
- van Saint Jean de Cole naar Condat-sur-Trincou op 27 juli 2011;
- van Condat-sur-Trincou naar La Chauterie op 29 juli 2011;
- van La Chauterie naar Chancelade op 30 juli 2011;
- van Chancelade naar Saint-Astier op 31 juli 2011;
- van Saint-Astier naar Montagnac-la-Crempse op 1 augustus 2011;
- van Montagnac-la-Crempse naar Bergerac op 2 augustus 2011;
- van Bergerac naar Mandacou op 4 augustus 2011;
- van Mandacou naar Lachau op 5 augustus 2011;
- van Lachau naar Cappelat op 6 augustus 2011;
- van Cappelat naar Magre op 7 augustus 2011;
- van Magre naar Clairac op 9 augustus 2011;
- van Clairac naar Saint-Laurent op 10 augustus 2011;
- van Saint-Laurent naar Cauderoue op 11 augustus 2011;
- van Cauderoue naar Fourcès op 12 augustus 2011;
- van Fourcès naar Montréal-du-Gers op 14 augustus 2011.

We blikken terug op bijzondere mensen en ontmoetingen, herinneren de seizoensgebonden natuur, zagen oude en nieuwe architectuur, beleefden tegenvallers en meevallers en laten ons elke dag weer verrassen door wat er na de volgende bocht, achter die hoge muur, voorbij dat bos, over die heuvel en na de voorgaande wandeldag te zien en te beleven valt. Foto's en reisverslagen helpen je om het nadien opnieuw te beleven, maar dat blijft altijd maar een fractie van het vele en het goede dat je elke minuut, elk uur en elke dag als wandelaar zomaar wordt gegeven; ook aan de moderne pelgrim Anno 2011.

Sentier vers Saint-Jacques-de-Compostelle via Vézelay - deel I

Woensdag 12 augustus 2009

Al vanaf de 10e eeuw kom je regelmatig in de stegen, straten en in de kerk van Santiago de Compostela Nederlandse, Belgische, Franse en Duitse pelgrims tegen. Deze pelgrims komen vanuit het noordoosten over oude en nieuwe bewegwijzerde pelgrimswegen. Wat beweegt de moderne pelgrim om Anno 2009 de wandelschoenen aan te trekken, om de lange wandeltocht naar dit Spaanse pelgrimsoord te volbrengen?

Hun motieven verschillen per persoon en veelal veranderen die motieven gedurende de tocht ook nog. Voor de één begint het als sportieve prestatie. Anderen gaan voor de natuur- en cultuurbeleving. Of men zoekt overal de historie van stad, platteland, gebouwen en/of mensen. Weer anderen zoeken het in het spirituele en/of het religieuze. Voor elk wat wils, allemaal goed en het mag elke dag weer anders worden beleefd.

Onderweg kom je langs relieken, zoals de voet-relikwieënschrijn van Sint Jacobus in het Belgische Namen. En je bezoekt beroemde toevluchtsoorden, zoals bijvoorbeeld de Sint Maria Magdalena-basiliek in het Franse Vézelay. Is het ook iets voor u of voor jou om te vertrekken en te gaan pelgrimeren in de oude voetsporen van de pelgrims langs de Maas, door de bossen van de Ardennen, door de wijngaarden van de Champagne, langs de Franse meren. Je komt in de Franse kathedralen van Reims en van Auxerre. Je bezoekt de abdijkerk van het Franse La Charité-sur-Loire, de oude priorij die al heel lang geleden bekend stond als religieus centrum dat armen en pelgrims hulp bood.

Op 16 mei 2005 zijn Durkje en ik deze meer dan 3.000 kilometer lange tocht begonnen. We liepen achtereenvolgens over het Jabikspaad, het Hanzestedenpad, het Pieterpad en de Via Mosana naar het Belgische Namen. In Namen zijn we op 15 oktober 2007 begonnen aan de Grande Randonnée nummer 654 (GR654), het zogenoemde "Sentier vers Saint-Jacques-de-Compostelle via Vézelay". Af en toe trekken we de wandelschoenen en de wandelkleding weer aan en pelgrimeren verder. Ook al duurt het tien jaar, bij leven en welzijn zullen we hopelijk ooit eens in het Spaanse Santiago de Compostela arriveren.

Op 22 juli 2009 wandelden we samen Vézelay binnen. Van Namen naar Vézelay was dat voor ons ruim 690 kilometer in 34 wandeldagen, een gemiddelde van ruim 20 kilometer per dag. Bijna altijd eerst in noordelijke richting gefietst en daarna direct aansluitend in zuidelijke richting gewandeld. We liepen door de departementen Namen, Ardennen, Aisne, Marne, Aube en Yonne. We waren in Namen, Rocroi, Reims, Châlons-en-Champagne, Vitry-le-Francois, Bar-sur-Seine, Auxerre en Vézelay.

In Vézelay verruilden we deel I voor deel II van de wandelgids van de GR654. We blikken terug op bijzondere mensen en ontmoetingen, herinneren de seizoensgebonden natuur, zagen oude en nieuwe architectuur, beleefden tegenvallers en meevallers en laten ons elke dag weer verrassen door wat er na de volgende bocht, achter die hoge muur, voorbij dat bos, over die heuvel en na de voorgaande wandeldag te zien en te beleven valt. Foto's en reisverslagen helpen je om het nadien opnieuw te beleven, maar dat blijft altijd maar een fractie van het vele en het goede dat je elke minuut, elk uur en elke dag al wandelend zomaar wordt gegeven, ook aan de moderne pelgrim Anno 2009.