Maandag 8 juni 2026
 |
| Start van het Peerkepad in Pelgrimsoord Klooster Wittem |
PeerkePad tussen Wittem & Tilburg
Het PeerkePad is onder andere een wandelroute van circa 165 kilometer tussen het Nederlands-Limburgse dorpje Wittem en de Brabantse stad Tilburg, aangevuld met zeven rondwandelingen. Deze wandelroute (sinds 2009) laat je lopen door de verrassend mooie bos- en weidegebieden van de Brabantse en (Belgisch-)Limburgse Kempen, door de Maasvallei en door het Limburgse Heuvelland. De bijbehorende wandelgids beschrijft deze route zowel noord- als zuidwaarts in zeven of acht trajecten.
Deze wandelroute is helaas niet gemarkeerd en verbindt twee bedevaartsoorden met elkaar, namelijk Wittem (het klooster als bedevaartsoord in het redemptoristenklooster dat aan de heilige Gerardus Majella is gewijd) & Tilburg (waar de zalig verklaarde Peerke Donders is geboren).
Van de heilige naar de zalige
De heilige Gerardo (Gerardus) Majella (1726-1755) is de patroonheilige van kleermakers, portiers en zwangere vrouwen, een nogal verscheiden groep mensen op het eerste gezicht. Maar wanneer je weet dat deze 18e eeuwse Italiaanse kloosterling een zoon van een kleermaker was, zelf enige tijd portier is geweest en bekend stond om zijn onderdanige gehoorzaamheid waarmee hij beledigingen en pijnigingen doorstond, klinkt het al wat logischer.
De zalige Petrus (Peerke) Donders (1809 -1887) is een in 1982 zalig verklaarde missionaris die veel met leprapatiënten in de melaatsenkolonie Batavia in Suriname heeft gewerkt. Hij wordt gezien als de patroon van de mondiale samenleving.
Dit jaar (2026) gaan Durkje & ik samen met Durkje haar broer Eelke & schoonzus Ike het PeerkePad noordwaarts bewandelen, van Wittem naar Tilburg. Dat delen we op in eerst een vijfdaagse van 8 tot en met 12 juni 2026, namelijk van Wittem naar Schaft; en van 22 tot en met 25 juni 2026 nog een vierdaagse van Schaft naar Tilburg.
Bezinning op zeven werken van barmhartigheid
Bezinning, stilte, verbondenheid en genieten zijn de kernwoorden die bij deze tocht passen.
Het PeerkePad is in eerste instantie bedoeld ter nagedachtenis aan de pater Peerke Donders. Door elke wandeldag aandacht te geven aan een bepaald thema van de 'Zeven Werken van Barmhartigheid' geeft men aan de tocht als het ware een pelgrimskarakter.
Daarentegen gaat het hier natuurlijk ook om ronduit mooie wandelingen door de Geul- en Maasvallei en door prachtige natuurgebieden in Belgisch Limburg en door de Brabantse Kempen.
Bij de voorbereiding van deze negendaagse hebben we gebruik gemaakt van twee versies van de wandelgids, namelijk de versie van 2009 en de versie van 2018, aangezien de meest actuele versie van 2025 in het voorjaar van 2026 helaas niet meer leverbaar is, en een nieuwe versie nog in de maak is.
Deze twee wandelgidsen zijn voorzien van wandelkaarten van wisselende kwaliteit, foto's en bezinningsteksten zoals gebeden. Daarnaast worden erin ook enkele overnachtingsmogelijkheden vermeld.
Etappe 1 van Wittem naar Meerssen
Vandaag wandelen Eelke & Ike met Durkje en mij de eerste etappe, van Wittem naar Meerssen, over een afstand van 18,5 kilometer. Dat is van de wandelgids het gehele eerste traject van Wittem naar Houthem (dat is gewijd aan het eerste Werk van Barmhartigheid: De doden begraven), en het eerste deel van het tweede traject van Houthem naar Meersen (dat is gewijd aan het tweede Werk van Barmhartigheid: De naakten kleden).
Om 06:00 uur staan we op, en ontbijten we in onze caravan op natuurcamping Zavelbos nabij Opoeteren-Maaseik in Belgisch Limburg. Deze camping gebruiken we gedurende deze vijfdaagse als uitvalsbasis.
We verlaten de camping om 7:45 uur en rijden dan met beide auto’s naar het eindpunt in Meerssen, waar we één auto parkeren. Dan rijden we gevieren met de andere auto naar Wittem, waar we deze auto parkeren bij Pelgrimsoord Klooster Wittem.
Een bijzondere start van het PeerkePad in Pelgrimsoord Klooster Wittem
Het is bijna 9:00 uur als we op het parkeerterrein vóór het pelgrimsoord Klooster Wittem uit de auto stappen. Deze negendaagse tocht beginnen we in de kloosterkerk van Wittem.
We maken een rondje door de grote kloosterkerk.
Dan maken we de doorsteek van de kloosterkerk naar de Ontmoetingsruimte van het kloostercomplex, waar op dit moment een expositie is te zien over het pelgrimeren naar Santiago de Compostela, waarbij men wandelschoenen van pelgrims op het podium tentoonstelt, met erbij een korte tekst van en over de eigenaren van deze wandelschoenen.
Links van het podium staan de schoenen van pelgrim Ellen, die bij het opstarten van haar lange pelgrimage naar Santiago de Compostela na haar eerste pelgrimsdag vanuit Sint-Jacobiparochie bij ons in onze Refugio Ultreia Feinsum heeft overnacht.
In de inmiddels ook geopende boekwinkel vragen we de vrijwilligers of we hier een actuele versie van de wandelgids van het PeerkePad kunnen kopen, maar bij navraag van de dames bij de elders ook aanwezige schrijver van deze wandelgids – pater Henk Erinkveld – horen we van hem dat die nieuwe versie nog niet klaar is.
In de kloosterboekwinkel zien we ook het pas uitgegeven boek ‘De Camino de Santiago in 101 voorwerpen’ (2026). Als we de dames van de boekwinkel laten zien dat mijn pelgrimshoed die ik nu op heb, staat afgebeeld op de cover en (is beschreven) in de inhoud van dit boek, roepen de dames pater Erinkveld erbij, en gaan we met hem in de Ontmoetingsruimte in gesprek over zijn initiatief van het PeerkePad, de hier aanwezige pelgrimsschoenenexpositie en belooft hij mij alvast de meest actuele pdf-versie van het PeerkePad te sturen, opdat wij dit kunnen gebruiken bij het navigeren tijdens de na vandaag nog komende acht dagen op het Peerkepad.
Na ook nog een bezoek te hebben gebracht aan de Heilige Gerardus Majella-kapel verlaten we het kloostercomplex, en gaan we om 9:45 uur van start met het PeerkePad, op de enorme parkeerplaats vóór het omvangrijke Redemptoristen-kloostercomplex van Wittem.
Van Wittem naar Gulpen
Vanuit het kloostercomplex wandelen we langs het 15e eeuwse Kasteel Wittem over de Wittemer Allee.
Waar de Wittemer Allee rechtsaf buigt, steken we de Sinselbeek/Selzerbeek over, om aan de overzijde een steentjespad op te gaan in de richting van Gulpen. Onderweg steken we het riviertje de Geul over, om verderop op een wilgenpad langs de Gulp te lopen, en vanaf de rand van de bebouwde kom lopen we langs de Gulp in de richting van het centrum van Gulpen.
Over de Nieuwstraat gaat het heuvelopwaarts, onder andere langs het hoog op het kerkhof staande restant van de vroeger veel grotere kerk van Gulpen.
Over de Dolsberg naar Beertsenhoven
Tegenover Hoeve De Burgh gaan we een woonwijk in, om daar al vrij snel een smal pad op te gaan, waar we een eindje verder een veldpad van draaihekje naar draaihekje op gaan, waarmee we het eerste stuk van de klim maken, de Dolsberg op.
Na nog een eind verder de Dolsberg op hebben we een prachtig uitzicht over het dal waarin Gulpen nog duidelijk is te zien.
Door het heuvelbos maken we de afdaling naar het buurtschap Beertsenhoven.
Stokhem
Vanuit Beertsenhoven is het niet ver naar de rand van de bebouwde kom van Stokhem.
Hier, maar ook elders in tuinen van huizen, zien we wegkruisen en tuinkruisen die zijn versierd met de gele bloemenkransen van Pasen.
Voorbij de voormalige dorpsput van Stokhem komen we aan de rand van de bebouwde kom van Stokhem langs de Mariakapel.
Over een asfaltweg lopen we langs twee campings, en voorbij deze tweede campings gaan we een prachtig hellingpad op, met links de hoog opgaande heuvelhelling, en rechts de Geul. Net voorbij de tweede camping komen we langs de Gronselenput, waar die camping haar naam aan ontleent.
En direct daarna passeren we de schuilkelder die in de zachte rotswand is uitgehouwen aan het eind van de Tweede Wereldoorlog, waarna de lokale omwonenden zich tijdens de bombardementen in de nadagen van de oorlog konden terugtrekken, om te schuilen voor het levensgevaar van die bombardementen.
Aan het eind van dit prachtige heuvelpad komen we door het buurtschap Engwegen.
Schin op Geul
Dan gaat het verder naar Schin op Geul, waar we om 11:45 uur arriveren.
Het is tijd voor een koffiepauze, en die willen we houden op een geschikte plek in Schin op Geul.
Daartoe lopen we door tot over de Geul heen naar de op fikse hoogte gebouwde Mauritiuskerk.
Aan de voet van de kerkheuvel staat een prachtige mozaïekbank in de zon, waarop we gaan zitten voor onze koffiepauze in het zonnetje.
Na deze pauze wordt het een zoekplaatjes, want als we de routebeschrijving van onze wandelgids volgen, komen we – na eerst een eindje te ver te zijn gelopen – achter de kerk en langs de voormalige pastorie bij het treinstation van Schin op Geul.
Daar moeten we twee sporen oversteken, om dan over een graspad parallel aan de spoorlijn verder te gaan.
Aan de overzijde van het tweede spoor blijkt dat we op geen enkele manier een graspad langs de spoorlijn mogen en kunnen volgen.
Daarom lopen we weer terug naar de kerk, en gaan verderop door een spoortunnel, om aan de overzijde bij een recreatiepark van Landal te komen. Bij de receptie laten we ons vermoeden bevestigen dat we tussen het park en de spoorlijn een smal voetpaadje op kunnen gaan, met de garantie dat we onderweg richting Valkenburg ook echt dóór kunnen lopen.
Over de Schaelsberg naar Valkenburg
Een eindje verderop zien we tot onze verrassing bij een klein spoorviaduct dat we hier jaren geleden ook als eens langs zijn gelopen toen we het zuidelijke deel van het Pelgrimspad (LAW) bewandelden.
Het pad loopt eerst inderdaad parallel aan de spoorlijn, maar verderop volgt dan een fikse klim, want we moeten de Schaelsberg op. Op de berg aangekomen, zien we vóór ons de Kluis van Schaelsberg, waarin tot 1930 aansluitend 16 kluizenaars hebben gewoond.
We lopen om de kluis heen, en komen dan langs de kruiswegstaties in de vorm van een cirkel.
Voorbij de kluis volgt een mooi veldpad door een heuvelachtig landschap, en dan ineens zien we vlak vóór een afdaling Valkenbug vóór ons in het dal liggen.
We dalen hier af, en komen dan na een eindje langs de spoorlijn bij een spoorviaduct, waar we doorheen moeten naar Kasteel Oost van Valkenburg.
Langs de Geul door Valkenburg
Met een wijde bocht lopen we over een voetpad om de kasteeltuin heen, waarna we de Geul oversteken en direct daarna langs de Geul naar het centrum van Valkenburg lopen, dat we bereiken bij de kapel voor de heilige Barbara.
Vanaf het sluiscomplex krijgen we alvast een prachtig uitzicht over Valkenburg, dat wordt doorsneden door de Geul.
Linksboven in de verte zien we trouwens nog de ruïne van het vroegere kasteel Genhoes van Oud-Valkenburg.
Voordat we verder langs de Geul gaan, steken we de Geul even over, om inkopen te doen in het stadscentrum van Valkenburg.
Daarna komen we wederom langs de stratenmakers, die hier bezig zijn om de huidige bestrating weg te halen, om vervolgens de specie van de straatstenen af te bikken, en die dan de schone straatstenen opstapelen, waarna ze in later instantie weer kunnen worden gebruikt bij het herbestraten.
Inmiddels is de temperatuur vandaag al opgelopen tot boven de twintig graden, en genieten we van wel heel prachtig zonnig, maar niet al te warm wandelweer.
We vervolgen de route langs de Geul naar de kerk van Sint Nicolaas en Sint Barbara. We kunnen de kerk in tot in de voorhal, waar al meerdere kaarsjes branden, en waar door bezoekers in ons bijzijn nog meer kaarsjes worden aangestoken.
Door het traliewerk kunnen we toch nog het interieur van deze grote kerk bekijken, waarin de beeltenis van Sint Nicolaas prominent aandacht krijgt.
Dan verlaten we de kerk, die in 2023 ook ernstig heeft geleden aan de verschrikkelijke overstroming van de Geul die vooral ook Valkenburg heeft geteisterd.
Via de pélerin(=pelgrims)weg gaan we door de poort van kasteel Den Halder.
Bij het fotograferen van de beeldengroep bij dit kasteel word ik aangesproken door een vrouw die verrast reageert op de Sint-Jacobs-schelpen op mijn pelgrimshoed, waarbij ze vertelt dat ze buitengewoon geboeid gisteren net het boek ‘De Camino’ van schrijfster Aniya Niewierra heeft uitgelezen.
Naar Château St-Gerlach
Daarna verlaten we het stadscentrum van Valkenburg. Op de Plenkertstraat passeren we eerst de prehistorische vuursteenmijn, waar twee mannen bezig zijn om de begroeiing weg te halen met bosmaaiers.
Vrij snel daarna passeren we het museum voor de Romeinse catacomben in de bergwand links van ons.
Voorbij het gesloten boscafé Tivoli gaan we het natuurreservaat Ingendael in, dat we aan beide zijden van de Geul doorkruisen naar Château St-Gerlach.
In de uitgestrekte beeldentuin van Château St.-Gerlach komen we – net als in Schin op Geul – wederom langs een decoratieve mozaïekbank, waarop we plaatsnemen voor – deze keer – onze lunchpauze.
Tijdens dit mooie weer genieten we tijdens de lunch van de prachtige beelden die in deze beeldentuin ten verkoop zijn tentoongesteld.
Als God het wil, zal ik aankomen
We lopen daarna om het gebouwencomplex van het voormalige stiftklooster (nu hotel) en de St-Gerlachkerk heen, en dan gaan we de kerk in, die is gewijd aan Sint Gerlach, wiens praalgraf in het midden van het schip van de kerk is opgesteld.
In de zogenoemde Dagkapel bekijken we de kleurrijk gedecoreerde Sint-Gerlachwand.
Het interieur van de kerk is heel licht vanwege de vele hoge kerkramen.
De muurschilderingen beelden de belangrijke momenten van het leven van de heilig verklaarde Gerlachus uit, onder andere zijn aankomst als pelgrim naar en in Jeruzalem.
Achter in de kerkzaal zien we het majestueuze kerkorgel van de St-Gerlachkerk.
Buiten gekomen, maken we een klein uitstapje binnen de kerkhofmuren naar de Refugio Sint Gerlach, waar pelgrims van Sint Jacob op vertoon van hun pelgrimspaspoort de nacht kunnen doorbrengen in dit pelgrimsverblijf.
Een gebeeldhouwde plaquette bij de ingang van de refugio vermeldt de volgende pelgrimstekst: “Als God het wil, zal ik aankomen”.
Naar de Basiliek van het Allerheiligst Sacrament van Meerssen
Voorbij de kerk van Sint Gerlach passeren we de Sint-Martinuskapel.
Tegenover het enorme gebouwencomplex van een zorginstelling gaan we langs een hotel een pad op, het open veld in. Achter ons zien we de kleurrijke toren van het Ronald McDonald Huis van deze zorginstelling.
Waar we arriveren bij een brug over de Geul ter hoogte van de Geulhemermolen, gaan we de Geul niet over, maar lopen we eerst langs de Geul naar de Sint-Martinuskapel verderop.
Nu moeten we nog een asfaltweg kruisen, en door een viaduct onder de snelweg A79 door.
Nadat we verderop via een fietspad een spoorlijn hebben overgestoken, gaan we het mooie brede graspad van het Herkenbergvoetpad op langs een akker, en dan zien we in de verte vóór ons heel duidelijk al de basiliek van Meerssen, ons eindpunt voor vandaag.
Om 16:30 uur arriveren we bij de Basiliek van het Allerheiligst Sacrament in Meerssen.
Bij de kerk op de Markt worden we ingehaald met de luidruchtige muziek van de kermis op het kerkplein.
We laten de kermis achter ons, en gaan de basiliek binnen.
Met de dan gedempte tonen van de kermis maken we een rondgang door de enorme kerk van Meerssen.
De vele symbolen in de kerk maken deze basiliek tot een bijzonder geheel.
Na dit kerkbezoek lopen we om de kerk heen, en gaan we terug naar de verderop geparkeerd staande auto, waarmee we met zijn vieren terugrijden naar het Klooster Wittem, waar we vanmorgen onze andere auto hebben geparkeerd. Dan rijden we tenslotte vanuit Wittem terug naar Camping Zavelbos, waar we gedurende deze wandeldagen op het PeerkePad verblijven en overnachten.
