vrijdag 19 juni 2026

Lezing van Henk Dillerop over Traliewerk en bijzondere gevangenisverhalen

Donderdag 4 juni 2026
 
Lezing van Henk Dillerop in Tresoar te Leeuwarden

















Lezing van Henk Dillerop in Tresoar
Henk Dillerop heeft ruim veertig jaar gewerkt tussen en met criminelen. Hij sprak met moordenaars, verkrachters, overvallers, drugshandelaren en brandstichters. Niet als maffiabaas, maar zestien jaar als gevangenisdirecteur en daarvoor zesentwintig jaar als rechercheur bijzondere zaken en als chef van de criminele inlichtingendienst. 
Tegenwoordig onderzoekt hij in zijn vrije tijd onopgeloste moordzaken, schrijft een boek over veertig jaar Moord en Ander Ongemak in Leeuwarden (1975 – 2015) en maakt hij true crime podcasts, zoals: 'Sicco, de verdwenen marechaussee', 'De Bajes Bazen' en 'Fokko, de vermoorde kastelein'.

Traliewerk
Vanmiddag verzorgt Henk Dillerop een lezing in Tresoar te Leeuwarden, die deel uitmaakt van de afsluiting van het project Traliewerk, waarin vrijwilligers de afgelopen periode hebben geholpen om Friese gevangenisregisters toegankelijk te maken voor onderzoek en publiek.
In dit project is totaal 13 meter archief gedigitaliseerd door 900 vrijwilligers, waarvan 200 mensen heel intensief (dubbel) invoer- en controlewerk hebben gedaan. Daarbij zijn bijvoorbeeld 200.000 namen ingevoerd. Daarmee wordt veel kennis geactiveerd.
De lezing begint met een trailer ‘Hel of hotel’, over zes mensen die laten zien wat het gevangen zijn met mensen doet.  
Dillerop gaat ons iets over zijn ervaringen in het gevangeniswezen vertellen, als onder andere voormalig directeur van een gevangenis.

Dochter overleden
Hij begint met één van zijn gedichten, over een gedetineerde in de uitzichtloze stilte van zijn cel, en vertelt dan over twee bewakers die een gedetineerde in een uitzonderlijk geval uit zijn cel halen, omdat er bezoek voor de gedetineerde is. Dan krijgt de gedetineerde in Leeuwarden bericht dat zijn 16-jarige dochter een ernstig scooter-ongeluk heeft gehad en in Nijmegen in coma ligt. Toch kreeg deze vader de mededeling dat hij niet naar zijn dochter mocht, en ingesloten zou blijven in Leeuwarden. De volgende dag kwam de mededeling dat zijn dochter was overleden. Ook toen werd het besluit genomen dat hij niet bij de uitvaart van zijn dochter mocht zijn. Wel mocht hij onder geheimhouding en onder toezicht afscheid nemen van zijn dochter. Duidelijk mag zijn en duidelijk mag daarmee zijn dat een gevangenis geen hotel is.

Woensdag gehaktdag
Dit tweede verhaal gaat over een slagerszoon die in het vreemdelingenlegioen trad. Hij trouwde, scheidde, en vond een andere vrouw, gingen wonen in de provincie Groningen, waar het stel veel ruzie had, waarbij ook klappen werden uitgedeeld. Hij vermoordde zijn vrouw met een hakbijl en begroef zijn vrouw in de tuin. Toen meldde hij zijn vrouw bij de politie als vermist. De man bleef vrij man, en schreef het boek ‘Woensdag gehaktdag’ over een man die zijn vrouw vermoordde.  
De man ging terug naar de Randstad, verkocht zijn huis in Groningen. De nieuwe bewoners vonden de resten van de vrouw van deze man toen het tuinschuurtje werd gesloopt. De man bekende de moord, en kreeg een gevangenisstraf van zeven jaar. 

Anatomie van een seriemoordenaar
Een seriemoordenaar vermoordde aantoonbaar vijf vrouwen. Hij zat bij Henk Dillerop in zijn gevangenis opgesloten. Deze moordenaar kreeg levenslange gevangenisstraf. Bij levenslange gevangenisstraf was het vroeger zo geregeld dat je na 25 à 26 jaar automatisch gratie kreeg. Dat veranderde later, want levenslang werd toen daadwerkelijk levenslang. Maar vanaf 2013 deed het Europees Hof de uitspraak dat levenslang niet humaan is. Inmiddels geldt de voormalige 26-jaars norm weer, weliswaar onder bepaalde voorwaarden.
Soms komt het ook voor dat een levenslang veroordeelde weigert aan zijn invrijheidstelling mee te werken. 

Levenslang
Levenslange gevangenisstraf doet trouwens heel veel met die gevangenen, maar voor iedere gedetineerde is dat anders. Ze zitten dan wel in een hele kleine wereld.
Zo’n 40 mensen zitten momenteel in Nederland levenslang gevangen.
Verder zijn er in Nederland daarnaast ook tientallen langgestraften in de zogenoemde ‘long stay’.

Vrouwengevangenis
Een getrouwde vrouw had niet zo’n goed huwelijk. Ze vergiftigde haar man met zware medicatie. 
De arts stelde daarop een natuurlijke dood vast. De man werd begraven. De vrouw kreeg 350.000 euro uitgekeerd van de levensverzekering. 
Ze verhuisde naar Franeker en werd daar verliefd. Ze dacht terug aan haar eerste moord. Probeerde haar tweede man ook te vermoorden, wat uiteindelijk lukte, en ook hier stelde de arts een natuurlijke dood vast. De vrouw kreeg toen 250.000 euro van de levensverzekering uitgekeerd.
Ze werd wederom verliefd, nu op een man uit Brabant. Het huis zou in de verkoop komen, en ze stak toen het huis van de vrouw in brand. De politie vond echter sporen van brandbare vloeistoffen op de vrouw. 
Wegens ernstige twijfel werden daarop de beide lichamen van haar eerste twee mannen opgegraven, en van de tweede moord werd daarbij toen aangetoond dat die man was vergiftigd. De vrouw werd gevangen gezet.

Vitaminegebrek onder gedetineerden
Op een zondagmiddag werd fruit uitgedeeld in een gevangenis. Twee stuks fruit per dag is de norm. Er was te weinig fruit, dus de gedetineerden die onvoldoende kregen, klaagden. Een bewaker compenseerde dat door de tekortgeschoten gedetineerden daags erna drie stuks fruit te geven.
Dat leidde tot een klacht tegen de gevangenisdirecteur. Dit komt dan voor bij de beklagrechter, en die verklaarde deze klacht ongegrond. De gedetineerden gingen daarentegen in hoger beroep. Dat moest op neutraal terrein plaatsvinden met vijf nieuwe rechters van elders. Ook deze rechters verklaarden de klacht (wederom) ongegrond.  

Bijzondere gevangenisverhalen
Na deze lezing zijn we van harte welkom in Kafee De Gouden Leeuw in Tresoar, waarin bijzondere verhalen uit de gevangenisregisters worden gedeeld. Dat was een mooie gelegenheid om nog verder in de wereld achter de archieven te duiken.

Avondvierdaagse komt door Feinsum

Maandag 1 juni 2026
 
Water & pepermunt in de verzorgingspost op het Flinterplein van Feinsum

















Avondvierdaagse 2026
Vandaag gaat de Avondvierdaagse in Stiens van start.
Vanavond gaat de wandelroute van 7 kilometer door ons dorp Feinsum.
Vanmiddag is de verzorgingspost op het Flinterplein tegenover ons huis al gereedgemaakt. Er zijn vlaggetjes opgehangen en er is een grote jerrycan met water gebracht.
Daarna komen er twee dames van de verzorgingsploeg, die vanavond post zullen vatten in de verzorgingspost in Feinsum.

Verzorgingspost op het Feinsumer Flinterplein
Aan het begin van de avond begint de stroom kinderen met hun ouders en andere begeleiders op gang te komen.
Tijdens hun passage vanaf de Hege Hearewei over de Holdingawei melden alle deelnemers zich bij de verzorgingspost waar ze water te drinken krijgen, en als toegift pepermunt mee krijgen.
Als alle deelnemers langs zijn gekomen, en de 'bezemploeg' die gelederen sluit, vertrekken de verzorgsters en wordt de verzorgingspost opgeruimd.
Dan wordt het weer stil op straat.

Het Fries is dood, leve het Nedersaksisch! De Richthofenkolleksje als bron voor een taal(r)evolutie

Dinsdagavond 26 mei 2026
 
SGL-lezing van Vincent Robijn in de Beurs te Leeuwarden


















Pinksterdinsdaglezing
De Richthofenkolleksje is een unieke verzameling handschriften met Oudfriese rechtsteksten.
Terecht dat Fryslân trots is op dit door UNESCO erkende bronnen-corpus. 
Maar de Friezen zouden niet het alleenrecht op de Richthofenkollekjse moeten hebben. 
Een deel van deze handschriften is namelijk niet in het Fries geschreven, maar in een vroege vorm van het Nedersaksisch; de taal van Oost-Nederland die inmiddels een officiële erkenning heeft als regionale taal binnen Nederland. 
Vincent Robijn houdt vanavond de zogenoemde Pinkstertiisdei-lezing als een pleidooi voor het verbreden van de waardering van de Richthofenkolleksje, namelijk óver de grenzen van het Friese taalgebied heen.
In zijn inleiding op deze lezing vertelt Tresoar-directeur Arjen Dijkstra dat deze lezing op Pinksterdinsdag wordt verzorgd, omdat de Friezen van vroeger op die dag bij elkaar kwamen om recht te spreken.
Vincent Robijn, van origine afkomstig van Ameland, is opgeleid als middeleeuws historicus en archivaris. Hij is werkzaam als directeur van Collectie Overijssel, de archieforganisatie van Overijssel.  Zijn lezing houdt hij in het Amelander dialect.

Lezing over de Richthofenkolleksje en taal
De Richthofenkolleksje werd geregistreerd in het Nederlandse Unesco-register ‘The Memory of the World’ (dat archieven waardeert en erkent), zulks vanwege de historische kennis van het recht en geschreven onze tweede landstaal.  
De Richthofen-kolleksje zijn tien handschriften van het oud-Friese landrecht, die in de loop der jaren bijeen zijn verzameld, en die uiteindelijk door Von Richthofen zijn aangekocht. De familie wilde er later vanaf, en voor 15.000 gulden werd de collectie aangekocht om die voor Fryslân te behouden. Ze kwamen bij de Provinciale Friese Bibliotheek, en zijn daardoor uiteindelijk nu ondergebracht bij Tresoar in Leeuwarden.
  • Je moet de Richthofenkollesje in een veel breder verband gaan bekijken, namelijk niet alleen vanuit het Friese, maar ook vanuit het Nedersaksische. Vier van de tien handschriften zijn niet in het Fries, maar in het Nedersaksisch geschreven.
  • Nedersaksisch omvat het Gronings, Stellingwerfs, Drents, Sallands, Twents, Veluws, en Achterhoeks, en daarmee waait het over verschillende provincies heen. Dat is mooi, maar dat geeft ook de nodige problemen bij de gelijkberechtiging in die afzonderlijke provincies. Samenwerking tussen provincies hieromtrent blijkt lastig te zijn. In Fryslân ligt dat daarentegen veel gemakkelijker.
  • Via de cultuur – zoals in de muziek – wordt gewerkt aan de herwaardering van het Nedersaksisch, denk daarbij ook aan Normaal en Daniël Lohues. 
  • Het gebied van de Friezen in de jaren 500-1000 was verstrekkend, namelijk van Zeeland tot en met Noord-Duitsland. Door de toenemende invloed van de Franken, begon de ontfriezing van de Friese landen 
  • Het oudste Fries op schrift dateert van rond het jaar 1100, namelijk van wetsteksten. Daarmee - en in dit geval - biedt de Richthofenkolleksje ook toegang tot het oud-Fries.
  • Het Nedersaksisch verspreidde zich naar Oost-Duitsland. Het was ook voor een deel als handelstaal gekoppeld aan de handelsbetrekkingen van bijvoorbeeld het Hanze-gebied, tot zelfs in Tallinn.  
  • De Moderne Devotie (van onder andere Geert Groote en Thomas a Kempis) zorgde er ook voor dat veel Latijnse religieuze teksten (waaronder bijbelteksten) werden vertaald naar het Nedersaksisch. 
  • In ongeveer 150 jaar tijd (namelijk in de 14e – 16e eeuw) is het oud-Fries grotendeels verdwenen, en ging men over naar het Middel-Nederduits, het Nedersaksisch.
  • De Richthofenkolleksje verbindt dus eigenlijk twee talen, namelijk het Fries en het Nedersaksisch.
  • Eigenlijk moeten we voortaan over de taalgrens heen kijken, en de Richthofenkolleksje zowel vanuit het Fries als vanuit het Nedersaksisch beschouwen. 
  • Momenteel wordt de internationale erkenning aangevraagd voor de Richthofenkolleksje bij de Unesco.

Basisschoolcatechese in Hallum over Pelgrimeren naar Santiago de Compostela

Dinsdag 26 mei 2026
 
Impressie van een minipelgrimage naar de 'kathedraal' van Hallum
























Pelgrimeren voor kinderen
De Protestantse Gemeente Mariëngaarde te Hallum organiseert dit jaar enkele middagen basisschool-catechese voor de leerlingen van de groepen 7 & 8 van de christelijke basisschool, die meer willen weten over kerk en geloof.
Aan Durkje en mij hebben de organiserende pastor en kerkelijk werker gevraagd of wij samen één middagprogramma willen verzorgen, over pelgrimeren naar de kathedraal van Santiago de Compostela.
Net weer terug van onze voorjaarspelgrimage vanuit Santiago de Compostela is dat prachtig om te doen, dus we werken daar van harte aan mee.
Het programma begint vlak na twee uur en duurt ongeveer anderhalf uur, en we krijgen te maken met een groep belangstellende basisschoolkinderen, die het leuk vinden om te luisteren naar onze pelgrimsverhalen, die we hen op verschillende locaties binnen en buiten vertellen.

Wat is pelgrimeren
We ontvangen de groep basisschoolkinderen in het kerkelijke centrum De Hoeksteen van Hallum met drinken en een koekje. Het is vanmiddag warm, dus drinken is belangrijk, en daar hebben we al een eerste aandachtspunt te pakken omtrent pelgrimeren.
Na een eerste kennismaling vertel ik wat pelgrimeren is, en waar de pelgrim van Sint Jacob naar op weg is, namelijk naar het graf van Sint Jacob. Zoals Santiago de Compostela een grafkelder heeft voor Jacobus, heeft ook de Sint-Maartenkerk van Hallum een grote grafkelder.
Als de kinderen weten hoe je een pelgrim kunt herkennen (bijvoorbeeld rugzak met daarop de Jacobsschelp) krijgen ze een kijkopdracht in een filmpje, waarin ze wellicht één of meer pelgrims aantreffen.
Dan inventariseert Durkje met de kinderen wat je allemaal mee moet nemen in bijvoorbeeld je grote rugzak als je wekenlang of maandenlang op pelgrimstocht gaat naar en door Spanje.

Pelgrimstocht rond de grote terpkerk
Als dat allemaal in onze rugzakken zit, krijgen ook de kinderen een kleine Jacobsschelp aan hun rugzak of als halsketting gedragen, en gaan we naar buiten op mini-pelgrimstocht naar de 'kathedraal' van Hallum, naar de Sint-Maartenkerk, hoog op de dorpsterp. Ze krijgen ook een witte steen mee, maar daarover straks meer.
Voordat we naar buiten gaan, staan we in een kring op het podium in de kerkzaal van De Hoeksteen, waar iedereen de pelgrims-Zegen van Saint Patrick mee krijgt.
Op het kerkpad rondom de grote Sint-Maartenkerk hangen geel op blauw-caminopijlen, die de kinderen de juiste weg wijzen naar de ingang van de 'kathedraal'. Hen wordt gewezen op de gele pijlen, die je de juiste weg wijzen, zoals de Bijbel dat ook doet op je levensweg. En die Bijbel in je leven is voor ons als het route-boekje op het pelgrimspad. 
Onder leiding van pelgrim Durkje rondom de kerk lopend, komen we aan bij het grote kruis, dat vanmiddag symbool staat voor het 'Cruz de Ferro' op het pelgrimspad. Zoals pelgrims bij dat ijzeren kruis een steen achterlaten van iets wat hen belast (of verblijdt), schrijven de kinderen hier iets dergelijks op hun witte steen, en leggen ze hun steentje aan de voet van het houten kruis.
Een eindje verder op onze pelgrimstocht rond de kerk steken we een kaarsje aan, als teken van het licht van Christus, waarmee we dan denken aan iemand die we missen, of aan iemand die wel een steuntje in de rug kan gebruiken. Op het kerkhof zoeken de kinderen een plek waar ze die electrisch brandende kaarsjes achterlaten, zoals je als pelgrim onderweg in kerken ook een kaarsje voor iemand aansteekt en achterlaat.

In de 'kathedraal' van Hallum
Aan het eind van onze pelgrimage rond de grote kerk van Hallum gaan we deze 'kathedraal' van Hallum binnen, waar we als pelgrims blij worden van onze aankomst, en een pelgrimsstempel krijgen van onze Refugio Ultreia Feinsum. 
Daar leg ik in de kerk aan de kinderen het systeem uit van het pelgrimspaspoort, waarin de pelgrim onderweg zoveel mogelijk pelgrimsstempels verzamelt, om die bij aankomst in het pelgrimsburo in Santiago de Compostela als bewijs te tonen van haar of zijn pelgrimstocht, waarna de pelgrim daar welverdiend het pelgrimscertificaat van de bisschop van Santiago de Compostela krijgt uitgereikt.
En zoals de pelgrim vanuit Spanje vaak nog een pelgrimsansichtkaart naar haar/zijn geliefden in Nederland stuurt, gaan ook hier nu de kinderen een echte pelgrimsansichtkaart naar hun ouders/broers/zusters verzenden, die vanmiddag door de organisatoren in de brievenbus worden gedeponeerd, en die dan een dezer dagen thuis wordt bezorgd door de postbode. Alle kinderen zoeken een mooie pelgrimsansichtkaart uit, adresseren die, en schrijven een persoonlijk bericht naar hun thuisfront.
En daarmee eindigt voor deze basisschoolkinderen hun geslaagde mini-pelgrimage in de 'kathedraal' van Hallum. 

89e Motor Elfstedentocht passeert Feinsum

Pinkstermaandag 25 mei 2026
 
De motorrijders naderen Feinsum over de Hege Hearewei

















Elfstedentocht voor motorrijders
Vandaag vindt de 89ste editie plaats van de Motor Elfstedentocht. 
De tocht wordt georganiseerd door de Friesche Motorclub (FMC).
Deze tocht op Pinkstermaandag voert de deelnemende motorrijders door de elf Friese steden, over een afstand van zo'n 240 kilometer.
Deze Motor Elfstedentocht is een jaarlijks terugkerend evenement voor motoren, motoren met zijspan, trikes, solexen en voor bijzondere auto’s zoals oldtimer auto's èn voor speciale uitvoeringen van nieuwere auto's, solexen en brommers.
Deelnemers kunnen zich inschrijven voor verschillende starttijden. Voor elke starttijd is een maximaal aantal deelnemende voertuigen, waarmee de deelnemers over een lang lint van motoren worden verspreid over de Elfstedenroute.
Zo'n 3.500 motorrijders maken deel uit van deze jaarlijks terugkerende beleving.

Claxonnerend langs Feinsum
De route van deze Motor Elfstedentocht passeert ook Feinsum, namelijk over de Hege Hearewei.
Dan zitten wij goed, want vanuit onze woning hebben we een prachtig uitzicht over het open landschap waardoor de motorrijders Feinsum naderen en passeren. 
Rond het middaguur komen de eerste grotere groepen motorrijders voorbij, en zo langzamerhand groeit het aantal Feinsumers en andere belangstellenden dat aan de dorpsrand op de T-kruising van Holdingawei en Hege Hearewei een mooie zichtplek vindt om dat lange lint van allerlei soorten motorrijders voorbij te zien komen.
Vandaag passen we op twee van onze kleinzonen, Aaron en zijn jongere broer Simeon. Als de driejarige Aaron in de gaten krijgt dat de motoren af en aan rijden, is hij niet meer te houden. Tijdens de lunch wil hij voortdurend vanuit ons huis zwaaien naar de motorrijders, en zodra we klaar zijn met eten, moeten we natuurlijk naar buiten, want dáár gebeurt het allemaal, en dat wil je niet missen.
Daarom posteren we ons op twee tuinstoelen in de berm van de T-kruising van de Holdingawei en de Hege Hearewei, en dan begint voor Aaron het grote zwaaifeest. Er gaat bijna geen motorrijder voorbij die geen zwaaiende kinderhand krijgt, en die bijna twee uren durende zwaaipartij resulteert in vrolijk zwaaiende en claxonnerende motorrijders, waardoor het enthousiasme van Aaron superlang stand houdt. 
Zo is ook deze Motor Elfstedentocht - net zoals al die andere Elfstedentochten - een vrolijk vermaak voor deelnemers en publiek, voor zowel jong als oud. 

Op ús eigen wize

Pinksterzondagmiddag 24 mei 2026
 
It Feest fan Ferbining van Nijkleaster op Kleaster Westerhûs

















Feest van Verbinding
Vanmiddag zijn we in groten getale naar de Sint-Redbadtsjerke van Jorwert gekomen, voor de Pinksterviering 2026 van de Kloostergemeente Nijkleaster-Westerwert.
Het thema van dit 'Feest fan Ferbining' is dit jaar: 'Op ús eigen wize'.
Het programma van dit feest van verbinding begint met de Pinksterviering in de kloosterkerk van Jorwert, waarna we met zijn allen over gaan naar Klooster Westerhûs te Hilaard om daar feest te vieren voor die verbinding.

Pinksterviering 
De voorganger van deze Pinksterviering is dominee-kleasterling Hinne Wagenaar, en de muzikale begeleiding wordt verzorgd door musicus Hindrik van der Meer op vleugel.
De viering begint met het muziekstuk 'Veni Creator Spiritus', waarna Nijkleaster-voorzitster Gea van Wieren ons allen welkom heet, en zij voorstelt om te gaan zingen: 'Yn dit hûs mei hannen boud', dat vervolgens vol hartstocht samen wordt gezongen.
Na de bemoediging en het gebed om warmte zingen we het lied 'Niet verdeeld, maar samen', in het Nederlands, het Fries en het Engels.
Daarna volgt een inleiding op deze Pinksterzondag en volgt de bijbellezing van Psalm 84 in de versie van Huub Oosterhuis, maar in de vertaling van en voorgelezen door kloosterlinge Albertsje Spliethoff; hetgeen we beantwoorden met het in het Latijn, Fries en Nederlands zingen van 'Veni Sancte Spiritus'.
De tweede bijbellezing gaat over het verhaal van Filippus die de Ethiopiër ('de kamerling uit morenland') ontmoet, en die lezing beantwoorden we met het zingen van het lied 'Laudate omnes gentes' in het Latijn, het Fries en het Nederlands.

Op ús eigen wize
De preek die op deze bijbellezingen volgt, gaat over het thema van deze dienst: 'Op ús eigen wize'.
  • De wind, het vuur en de gesproken taal brengen de mensen in verwarring, met name omdat ieder de boodschap in eigen taal hoort.
  • Het communiceren in minderheidstalen geeft bemoediging en geeft een 'boost' aan je eigenheid, aan je eigen taal, aan je cultuur, aan je sociale structuren, en daarmee dus ook aan 'ús eigen wize'.
  • Je kunt worden wie je zelf wilt zijn.
  • Voor iedereen - dus óók voor jóu - is er een plek bij God.
  • "Word Mijn getuigen, tot het einde der aarde!"
  • Wij mogen hier allen zijn in en als inclusieve gemeenschap, wie we ook zijn, ongeacht volk en ras, met al wat wij ook met ons meedragen aan pijn, verdriet en vreugde.
  • We mogen allen het evangelie ontvangen in onze eigen taal en cultuur, op onze eigen wijze!
Uitbreiding van de Kring van Nijkleaster 
Na drie muziekstukken uit Afrika, van Papoea en van Mozart - gespeeld door Hindrik van der Meer - gaan we over naar de vier verschillende vormen van overgang die we in onze kloostergemeenschap straks onder de aandacht zullen brengen. Maar eerst zingen we nog het lied 'Zij zit als een vogel'.
Twee van de interne kloostelingen (Trees & Reinier) zullen vandaag de overstap maken naar de status van externe kloosterling, en twee andere externe kloosterlingen (Jolanthe & Jan Durk) maken daarentegen de overstap van externe kloosterling naar interne kloosterling.  
En nestor Harry Kaspers wordt op zijn verzoek na een lange staat van dienst binnen de protestantse (klooster)gemeente met lof losgemaakt van zijn ambt in de Kleasterried van de huidige kloostergemeente. 
Vier andere kleasterkrachten hebben de wens te kennen geven aan Nijkleaster te worden verbonden als Kleasterling. Na de inleiding op deze verbinding wordt de Belofte van de Kleasterlingen uitgesproken, en wordt die met het samen weer drietalig zingen van 'Take, O take me as I am' bevestigd door alle reeds verbonden en alle vier nu te verbinden Kleasterlingen, te weten: Marja Crucq, Gerrit van Heijkop, Minke Hiemstra en Nicolette Vlaming.  
Dan krijgen de vier nieuwe Kleasterlingen hun Nijkleaster-ketting van belofte omgehangen, en nemen zij figuurlijk en ook letterlijk plaats in de gemeenschap van Kleasterlingen.
Dominee-kleasterling Reinier Nummerdor spreekt vervolgens de gebeden uit, die wij samen beantwoorden met het gezongen 'God fan fier en hein ús Heit'.
Dan krijgen we ter heenzending nog de Zegen van God mee, hetgeen we beantwoorden met het lied 'Seinige bisto, in seine bisto'.

Feest van Verbinding
Na deze buitengewoon inspirerende Pinksterfeestviering gaan we allen vanuit de kloosterkerk van Jorwert naar het Kleaster Westerhûs onder de rook van Hilaard. Daar gaan we het vrolijke 'Feest fan Ferbining' vieren.
Daar vindt - in het weiland bij Kleaster Westerhûs - het overgangsritueel plaats voor de kleasterlingen die vandaag ieder op eigen wijze hun overstap binnen Nijkleaster maken. 
Daar - op het kloosterterrein - worden we in de gelegenheid gesteld om de vier nieuwe Kleasterlingen te feliciteren met hun overgang naar de positie van Kleasterling, en kunnen we Harry Kaspers grote dank zeggen voor het vele en goede dat hij voor de kerkelijke gemeente, voor de Stifting Nijkleaster, en voor de nieuwe Kloostergemeente van Nijkleaster heeft gedaan.
Daar - in de kloosterboerderij - vindt ook de boekpresentatie van 'ACTS on Freedom' plaats, geschreven door Hinne Wagenaar.
En voorts wordt er geproost op al deze overgangen tijdens het feest van verbinding, en is het nog lang gezellig in de gebouwen en op het kloosterterrein van Nijkleaster.

dinsdag 16 juni 2026

Wat zet jou in beweging?

Pinksterzondag 24 mei 2026
 
Pinksterviering op het kaatsveld van Stiens

















Pinksterviering op het kaatsveld van Stiens
Vandaag is iedereen vanaf 10:00 uur vanmorgen van harte welkom op het kaatsveld van Stiens voor de openluchtkerkdienst voor jong en oud. Als Protestantse Gemeente te Stiens vieren we hier en nu namelijk het Pinksterfeest.
Het is de bedoeling er een ontspannen viering van te maken in een gastvrije sfeer, midden in het dorp.
Vorig jaar moesten we vanwege de regen voor de jaarlijkse Pinksterviering uitwijken naar De Hege Stins, maar dit jaar ziet het weer er gelukkig mooi uit, dus we kunnen comfortabel buiten zitten op het kaatsveld.
Thema van deze Pinksterviering is 'Wat zet jou in beweging?'.
Voorganger is dominee Jaap Overeem, en muzikale medewerking wordt in deze openluchtviering verleend door onze eigen gemeenteband Únited.

Wat zet jou in beweging?
De dienst begint met het zingen van het intochtslied 'Breng ons samen'.
Dan krijgen we de groeten van God en gaan we in gebed, waarna we het lied 'Zoekend naar licht hier in het duister' zingen.
Het Pinksterverhaal wordt gelezen uit het bijbelboek Handelingen 2, en aansluitend zingen we het lied 'Geest van hierboven'.
Nu volgt een uitstapje uit de doorgaande kerkdienst, en volgt uitleg over wat daarvan de bedoeling is. We gaan dan uiteen na het zingen van het lied 'Stap voor stap'.
De viering wordt namelijk onderbroken voor vijf tussentijdse activiteiten, die een kwartier duren, met vijf minuten wisseltijd, voor wie van de ene sessie naar de andere verhuist. In deze workshops worden sleutelhangers gemaakt, wordt gedanst met vlaggen, wordt gesjoeld, en wordt een experiment met proefjes gedaan. Ik woon de vijfde workshop bij, een muziekworkshop van Jaap Overeem over het lied 'Jezus, U bent bij ons'.
Als we allen weer tezamen zijn gekomen, zingen we het lied 'Alles wat adem heeft', waarna het dankgebed met de voorbeden volgen, met daarbij als gebedsintentie het lied 'Heilige Geest van God, vul opnieuw mijn hart'.
Tijdens de collecte zingt United de song 'Holy Spirit Come', en dan zingen we nog het slotlied 'Vervuld van Uw Zegen, gaan wij onze wegen', en ontvangen we de heenzendingszegen.
Erop terugkijkend overheerst het gevoel dat er heel veel verschillende ingrediënten in deze bijeenkomst een plaats moesten krijgen, mede waardoor de bezieling van het Pinksterfeest mijn inziens onderbelicht bleef. En hoe zet dit ons dan in beweging?

Na de viering
Na afloop is er gelegenheid om elkaar te ontmoeten onder het genot van koffie, thee en iets lekkers van wat de gemeenteleden hiertoe hebben ingebracht.
Na afloop van de Pinksterdienst is er ook nog een sportieve uitdaging in de vorm van een korfbalclinic,  die wordt verzorgd door enkele jongeren van de plaatselijke korfbalclub CSL.

2e Terugreisdag van Porto (P) via Lissabon (P) naar Feinsum (NL)

Vrijdag 22 mei 2026
 
Porto Airport
















Porto
Vandaag geen uitslapen, maar vroeg uit de veren om tijdig klaar te zijn voor de terugreis naar huis. We staan op om 6:00 uur, en ontbijten in onze hotelkamer van Hotel Peninsular in de binnenstad van Porto.
Na het laatste inpakken van onze rugzakken verlaten we tegen 7:00 uur (plaatselijke tijd) ons hotel. 
Vanuit het hotel is het slechts enkele minuten lopen om vóór het treinstation São Bento naar de ingang van de metro te lopen. 
Eén van onze tickets van gisteren is nog geldig, dus we kopen er nog één bij, valideren beide tickets, en dan stappen we in de klaarstaande metro, waarmee we slechts twee stations verder hoeven te reizen.
Dan stappen we over op de veel langere metrolijn waarmee we door rijden naar het vliegveld van Porto.
Rond acht uur In de vertrekhal aangekomen, verpakken we de rugzakken in onze vluchtzakken, dan de rugzakken inchecken en gaan wij door de Security Check. In de vertrekhal hebben we zo’n twee uren om koffie te drinken, nog een broodje te eten en onze vlucht af te wachten. 
Nadat we een half uur vooraf gaan boarden, vertrekt ons vliegtuig van TAP Air Portugal nagenoeg op tijd iets na tien uur, en na een goede vlucht in een bijna vol vliegtuig arriveren we na een vliegtijd van ongeveer een uur op Lissabon Airport.

Lissabon
Aangekomen in de vertrekhal van Lissabon zien we direct al dat ons volgende vliegtuig richting Schiphol tenminste twintig minuten vertraging heeft. In de drie uren die ons hier op het vliegveld rest, maken we eerst van de gelegenheid gebruik om hier te genieten van een warme maaltijd, omdat dat er later vandaag niet meer van zal komen. 
Daarna is er nog ruim anderhalf uur tijd om een werkplek in de vertrekhal te zoeken, waar we beiden gaan zitten werken aan onze foto’s en onze dagverslagen.
Uiteindelijk loopt de vertraging op tot meer dan een uur, enerzijds door de late aankomst van ons vliegtuig, en anderzijds vanwege enige perikelen met een vrouwelijke medepassagier. Als zij uiteindelijk toch aan boord komt, vertrekken we met meer dan een uur vertraging met het vliegtuig van TAP Air Portugal.

Schiphol Airport > Refugio Ultreia Feinsum
Als we ons op Schiphol opstellen bij de aangegeven bagageband nummer 6 zien we op het scherm dat onze bagage vertraagd op de band zal komen. Na een lange tijd wachten, hoort Durkje achter ons van anderen die hier ook allemaal staan te wachten, dat de bagage van ons vliegtuig op band 2 draait. Durkje checkt dat, ziet onze eerste rugzak binnenkomen, en gebaart mij om ook maar bij band 2 te komen, waar dan ook onze tweede rugzak inderdaad op de band komt.
Vlot lopen we door naar het ondergrondse treinstation van Schiphol, waar we de Intercity-trein van Schiphol richting Groningen nemen van 21:03 uur (plaatselijke tijd). Onderweg moeten we na ongeveer een uur nog overstappen in Zwolle en als we in de trein onderweg naar Fryslân zijn, melden we Pieter dat hij ons – op grond van zijn aanbod - om 23:15 uur kan afhalen van het Leeuwarder treinstation.
Zonder verdere vertraging arriveren we keurig op tijd in Leeuwarden, waar Pieter dan al klaar staat, en ons van Leeuwarden naar huis rijdt. 
Voordat hij uit Feinsum vertrekt, maakt hij nog even een thuiskomstfoto van ons beiden bij onze Refugio Ultreia Feinsum, die Durkje op haar Polarstep plaatst, teneinde alle volgers van haar Polarstep te laten weten dat we vanaf nu thuis zijn 
We pakken de rugzakken deels uit, selecteren daaruit alle was voor morgen, en leggen overige spullen klaar om het morgen op te ruimen.
Daarmee sluiten we deze reisdag van het Portugese Porto naar het Friese Feinsum af, en daarmee ook onze voorjaarspelgrimage 2026.

maandag 15 juni 2026

1e Terugreisdag van Santiago de Compostela (S) naar Porto (P)

Donderdag 21 mei 2026
 
Bij de Río Douro in Porto


















Santiago de Compostela
Vanmorgen staan we rond 8:00 uur op, en ontbijten we in de huiskamer van Coliving in Santiago de Compostela. Vervolgens maken we de rugzakken alvast klaar voor vertrek.
Daarna gaan we naar de basement van de accommodatie, waar we gaan zitten in de conference room om daar de incheckprocedure voor onze beide terugvlucnten van morgen (van Porto via Lissabon naar Amsterdam) te regelen.
Dan is het elf uur, en zijn we klaar om uit te checken in Coliving. We nemen afscheid van de gastvrouw van Coliving en verlaten dan de accommodatie waar we twee nachten hebben overnacht.
Door de stad lopen we dan bijna een kilometer naar het busstation van Santiago de Compostela. Daartoe moeten over het treinstation en de treinsporen heen via een luchtbrug, en dan zijn we mooi op tijd in de busterminal, want onze bus vertrekt pas om 12:30 uur.

Bus komt zo
Bij de bus aangekomen, horen we van de chauffeur dat we in een tweede bus gaan afreizen, die nog onderweg is. Er zijn zoveel passagiers dat de busmaatschappij Alsa een tweede bus extern heeft ingehuurd om alle aangemelde passagiers mee te kunnen nemen. Als de tweede bus arriveert, en we inchecken bij de tweede chauffeur, zegt die man dat we toch in de eerste bus moeten. Dat blijkt bij enkele anderen ook het geval te zijn, en daarmee stappen we in in een mooie dubbeldekkerbus, waarmee we vertrekken.
De bus rijdt in ongeveer 3,5 uren van Santiago de Compostela naar het vliegveld van Porto, met enkele tussenstoppen in onder andere Vigo, Valenca en Braga. 
Met enige vertraging komen we aan op Porto Airport. Daar kopen we in de vliegveld-terminal tickets bij de automaat voor de metro, en dan gaan we naar buiten, waar de metro al klaar staat op het perron.

Porto
Na een keer overstappen van de ene metrolijn op de andere metrolijn, arriveren we op het station São Bento, midden in het drukke stadscentrum van Porto. Vanuit het metrostation hoeven we dan alleen maar een opengebroken staat over te steken, en dan door de warmte – want het is bijna 30 graden Celsius – een straat in te lopen, waar we direct al bij het Hotel Peninsular arriveren, waar we in de afgelopen jaren wel vaker hebben overnacht. Het is een al oud hotel, tamelijk klassiek en ook wel eenvoudig ingericht, maar voor ons is dit een perfecte overnachtingsplek in Porto, omdat we hier midden in de gezellige binnenstad van Porto verblijven.
We brengen onze spullen naar boven in de hotelkamer, en gaan dan direct de stad in, want daar gebeurt het allemaal. Vanuit het hotel lopen we naar boven in de richting van de rivier, omdat we eerst naar de kathedraal willen, aangezien daar achter (zo ontdekken wij na enige speurwerk) inmiddels een pelgrimsinformatiecentrum is ingericht. We zijn helaas net te laat om binnen te kunnen komen, want het informatiecentrum sluit om 17:00 uur.  
Durkje haar wandelstokken, die al op de heenreis vanuit Nederland door de bagageafhandelaars zijn vernield, en door ons bij aanvang van de pelgrimage zijn gerepareerd, laat Durkje hier achter bij de ingang van het pelgrimsinformatiecentrum, want de stokken kunnen niet meer gevouwen worden, en gaan derhalve niet mee terug in het vliegtuig. Durkje hangt er een memoblaadje aan met de melding dat wie de stokken kan gebruiken, ze mee mag nemen. 
Dan lopen we naar beneden, naar de oever van de rivier de Río Douro die door Porto stroomt. Daar nemen we plaats op een café-terras om er te midden van honderden toeristen en pelgrims een pilsje te drinken met wat tapas erbij.
Vervolgens gaan we via een andere route door de stad weer bergop, waar we boodschappen voor de reisdag van morgen halen. Dat brengen we terug naar onze hotelkamer, waar de verswaren in de koelkast in onze hotelkamer kunnen worden bewaard.

Indiaas afscheidsdiner
Vanavond gaan we direct daarna weer de stad in, om over het grote stadsplein achter ons hotel een enigszins rustiger centrumstraat in te gaan, waar we in de afgelopen jaren eerder hebben gedineerd. We komen dan langs het ons welbekende Indiase restaurant, waar op dat moment nog geen restaurantgasten zijn. We gaan er naar binnen, wetende dat we hier heerlijk kunnen eten, en met enige hulp van de eigenaar bij onze menukeuze krijgen we even later twee verschillende overheerlijke gerechten voorgeschoteld, waarvan we volop genieten.
Ondertussen komt er nog een stel in dit intiem gezellige restaurant, waar de bediening je met alle egards vriendelijk in het Engels te woord staat en bedient. Voor wie in Porto verblijft, is dit restaurant een absolute aanrader.
Vanuit het restaurant lopen we door een inmiddels enigszins afgekoelde stad terug naar ons hotel, waar we direct naar bed gaan, want morgen moeten we vroeg – om 6:00 uur - opstaan voor onze tweede terugreisdag, terug naar Nederland. Het was evenals onze voorgaande keren in Porto ook nu weer een buitengewoon aangenaam bezoek aan deze gezellig drukke stad aan de Douro.

Dag in Santiago de Compostela

Woensdag 20 mei 2026
 
Het grote beeld van Santiago (Sint Jacob) in de kathedraal

Co-living & Co-working
We hebben gisteren bij Coliving een mooie kamer in dit kamercomplex gekregen, dus daar gaan we vandaag ook van genieten, door – in de afgelopen twee weken na twee series van zeven dagen op de Camino de Invierno te hebben lopen - maar eens te beginnen met heerlijk uitslapen. Om negen uur staan we - lekker uitgerust - op.
We hebben gisteren genoeg boodschappen meegenomen naar Coliving om deze dag aan te vangen met een goed ontbijt in de gemeenschappelijke woonkamer met volledig ingerichte keuken, met goede koffie van Coliving, dus het begint al goed vandaag.
Aansluitend gaan we naar de basement, naar één van de twee kantoortuinen van Coliving-Coworking, waar we verder werken aan de verslaglegging van onze aankomst-pelgrimsdag van gisteren, en om de gemaakte foto’s verder te  verwerken.

Twaalf-uur-mis in de kathedraal
Om 11:30 uur gaan we het stadscentrum van Santiago de Compostela in, naar het Praza do Obradoiro, het grote plein vóór de kathedraal van Santiago de Compostela. Daar aangekomen, lopen we om de kathedraal heen, naar de ingang van de kathedraal, waar dan al een lange rij mensen staat te wachten om in de kathedraal de mis van 12:00 uur bij te wonen. Als we na de security check binnen zijn gekomen, worden nog de mededelingen voorgelezen, waarin onder andere melding wordt gemaakt van de aanwezigheid van de huiskamers voor verschillende nationaliteiten, en van de nationaliteiten van de pelgrims die van over de hele wereld gisteren zijn aangekomen in Santiago de Compostela, die zich hebben gemeld bij het pelgrimsburo van de kerk.
Via Google Translate volgen we dan met enige vertraging – dus bijna simultaan – de in de mis uitgesproken teksten, die door de smartphone leesbaar worden gemaakt op het beeldscherm van Durkje haar telefoon. Zo kunnen we veel van de Spaanstalige mis ook op de inhoud van het gesproken woord toch heel goed volgen.  
De mis wordt deze keer tot onze verrassing afgesloten met het slingeren van de botafumeiro, het grote wierookvat van deze pelgrims-kathedraal.

Lunchen met Amerikaanse medepelgrims
Na de mis beginnen we met een rondgang door de kathedraal, waarbij we de welbekende medepelgrims Cynthia (moeder) & Rachel (dochter) nog eens weer ontmoeten. Met hen gaan we naar buiten om gevieren op een terras ergens verderop met elkaar te lunchen in dit mooie zonnige weer van vandaag.

Camino Shopping
Daarna nemen we afscheid van hen en vervolgens wandelen we door een aaneenschakeling van de smalle binnenstadsstraten van Santiago de Compostela, op zoek naar de uiteenlopende zaken die we hier in Santiago de Compostela willen kopen, waaronder de traditionele ketting met Sint-Jacobsschelp voor Durkje, een camino-sleutelhanger van Santiago de Compostela voor onze zeven kleinkinderen, een ansichtkaart om naar Duitsland te verzenden, een behoorlijk aantal camino-textieletiketten die de versleten versies van mijn pelgrimshoed moeten vervangen, camino-schelpen die we over een week willen uitdelen aan basisschoolkinderen als we voor hen een basisschoolcatechesemiddag gaan verzorgen in het Friese Hallum, enz.
Als dat klaar is, gaan we de kathedraal weer in om onze rondgang van vanmorgen af te maken, en daarbij bezoeken we onder andere het vermeende graf van Sint-Jacobus (Santiago) in de kelder van de kathedraal, waarna we naar boven gaan om achter het forse gouden beeld van Sint Jacob langs te gaan.
Op de terugweg naar onze hotelkamer gaan we eerst nog langs een supermarkt om onze boodschappen te halen voor de eerste terugreisdag van morgen, van het Spaanse Santiago de Compostela naar het Portugese Porto. Die boodschappen brengen we naar onze kamer van Coliving, waar we dan een uur de tijd nemen voor de verwerking van de foto’s en voor het schrijven van dit dagverslag.

Laatste avond in Santiago de Compostela
Om acht uur gaan we de binnenstad van Santiago de Compostela weer in, om daar een geschikt restaurant in de stad te vinden, waar we een heerlijke avondmaaltijd eten, zulks ter afsluiting van onze prachtige voorjaarspelgrimage van Salamanca via Astorga/Ponferrada naar Santiago de Compostela. 
Voordat we terug gaan naar onze overnachtings-accommodatie, kijken we om 22:00 uur ten afscheid nog even op het grote stadsplein vóór de kathedraal, waar op dat moment het dagelijkse concert van een Tuna-muziekgroep begint. Daar ontmoeten we toevallig dan ook nog de Friese medepelgrim IJsbrand uit Dokkum, die overmorgen evenals wij ook terugkeert naar Fryslân. 
Tegen elf uur keren we terug naar Coliving voor de laatste nacht in Santiago de Compostela.

Pelgrimeren van Outeiro naar Santiago de Compostela

Pelgrimsroute van Ponferrada (S) naar Santiago de Compostela (S)
Camino de Invierno van Ponferrada naar Santiago de Compostela
Van Outeiro naar Santiago de Compostela
Dinsdag 19 mei 2026 – 16,9 km.
Dag 14: 252,2 – 269,1 km.
 
Aankomst bij de kathedraal van Santiago de Compostela





































Spaanse Camino de Invierno
Vanuit verschillende windstreken van Spanje lopen allerlei Spaanse pelgrimsroutes naar Santiago de Compostela.
Durkje en ik hebben ervoor gekozen om dit jaar - in 2026 - de gehele Camino de Invierno te lopen tot in Santiago de Compostela.
Deze ‘Camino de Invierno’ is de ongeveer 270 kilometer lange pelgrimstocht van Ponferrada naar Santiago de Compostela.
Vandaag lopen we van deze Camino de Invierno onze 14e – en daarmee laatste - etappe, over een afstand van 16,9 kilometer van Outeiro naar Santiago de Compostela. We blijven daarmee zo ongeveer op een 300 meter hoogte, maar moeten onderweg wel een afdaling naar 125 meter en ook een klim naar 340 meter maken.

Vertrek uit Outeiro
Onze wekker hadden we voor vanmorgen gezet op 7:00 uur, in de pelgrimsherberg van Outeiro, maar al vóór 6:00 uur zijn enkele pelgrims – waarschijnlijk de Aziatische en de Spaanse met zijn heupwagentje – al stilletjes en druk in de weer om zich voor te bereiden op hun vertrek, en enkele anderen volgen daarop al spoedig, waardoor het bijna half zeven is dat wij dan ook maar opstaan. Enkele anderen van de tien pelgrims die hier vannacht in onze slaapzaal overnachtten blijven nog even liggen, maar al spoedig volgen ook zij met hun proces van opstaan en klaarmaken voor vertrek.
Durkje en ik willen ontbijten in de eetkamer van deze gemeentelijke pelgrimsherberg, maar er is niet voorzien in algemene verlichting in die eetkamer, waardoor we een grote kantinetafel vanuit de nog donkere eetkamer naar de centrale hal tillen, waar wel licht brand. Daar gaan we zitten te ontbijten. Ondertussen vertrekken weer enkele pelgrims, en als we het ontbijt op hebben, zijn alleen wij en een Frans pelgrimsstel nog aanwezig. Ook zij hebben geen haast, want ook zij hebben gezien dat het pas later op de dag mooi weer wordt, en dat we vooralsnog alleen maar te maken krijgen met aanhoudende regen. Hoe later je vertrekt, hoe langer dus je etappe bij mooi weer zal zijn, dus geen haast geboden voor hen. 
Om 8:00 uur vertrekken Durkje en ik toch maar, in volledige regenkleding in verband met de miezerige regen, die maar aanhoudt.

Regen – droog - Regen
Vrij snel daarna wordt het toch droog, en gaat de regenjas uit. De regenbroek houden we voor de zekerheid nog maar even aan, en dat blijkt voor de rest van deze etappe geen overbodige luxe te zijn, want het regent tussendoor gedurende deze hele etappe, tot in Santiago de Compostela. Kortom, een ware regendag in het Spaanse Galicië, waar Galicië bekend om staat.
We lopen eerst over een mooi breed pad op de grens van bos en open veld, en zien rechts van ons dat de dikke wolken blijven liggen tegen de bergrug verderop.
We passeren het buurtschap Pico Sacro.
Het volgende dorpje waar we doorheen komen, is Rubial. 
Daar komen we langs een openbare wasplaats, die is gedecoreerd met een stenen zwaardkruis, symbool voor Santiago, Sint Jacobus. 
In A Gandara komen we langs een muur waarop een groot aantal camino-tegeltjes zijn bevestigd, waarvan een aantal de namen bevatten van verschillende Spaanse camino’s.
Onderaan deze tegeltjesmuur staat bij een klein model van een caminopaal een beeldje van Sint Jacobus.
Voorbij A Gandara zien we twee pelgrims vóór ons heuvelopwaarts lopen. Het ziet er naar uit dat het de twee Amerikaanse pelgrims Cynthia (moeder) en Rachel (dochter) zijn uit Colorado, en dat blijkt even later – als we hen inhalen – inderdaad het geval te zijn. Inmiddels lopen we allen al weer dik in de regenkleding, want de miezerige regen houdt maar niet op, en zonder regenkleding nu lopen, is echt geen optie. 
We halen hen in en vertellen dat we verderop in A Susana een bar gaan zoeken voor onze koffiepauze.





Koffiepauze voor pelgrims in A Susana
In A Susana aangekomen, trekken we de regenponcho’s uit onder het afdak van de plaatselijke bar, en dan gaan we naar binnen.
Daar ontmoeten we het Italiaanse pelgrimsstel, dat we enkele malen eerder in de afgelopen dagen hebben ontmoet. Zij hebben hier zojuist koffie gedronken, en gaan nu weer verder.
Dan arriveren ook Cynthia en Rachel, die bij ons aan tafel aanschuiven voor een gezamenlijke koffiepauze.
Even later komen ook de twee Britse pelgrims uit Cambridge binnen, die hier ook hun koffiepauze hebben.

Van O Outeiro de Marozzos naar de Santa Lucia Capela
Wij zijn de eersten die vertrekken, en de anderen volgen even later ook.
Nu volgt een heuvelachtige route door verschillende kleine plaatsjes, met voortdurend links in de verte al het aanzwellende geluid van het autoverkeer op de drukke weg naar Santiago de Compostela. Het eerste buurtschap waar we doorheen komen, is O Outeiro de Marozzos. 
Zo’n twintig minuten later komen we weer door een buurtschap, dat een wegkruis heeft staan tussen de waterbron en de openbare wasplaats.
Tijdens een afdaling zien we linksvóór ons de eerste stedelijke bebouwing tegen een heuvelwand.
Dan komen we bij de Santa Lucia Capela, een alleenstaand, gesloten kerkje.
We moeten vóór de kapel langs, om dan voort te gaan over een glibberige calzada langs een smalle waterloop, als het ware een kerkenpad, maar dan op oud Spaanse wijze.
Aan het eind van deze gladde calzada moeten we bij een stenen trap omhoog, om dan over een asfaltweg voort te gaan.

We naderen Santiago de Compostela
Enkele minuten later lopen we langs een bouwplaats waar door meerdere bouwlieden wordt gewerkt. Op dat moment worden we tijdens het fotograferen van die bouwplaats ingehaald door de het Britse pelgrimsstel uit Cambridge.
Als we even later onder een hoog viaduct door lopen, zien we in de verte de eerste bebouwing van Santiago de Compostela, zijnde de enigszins futuristische gebouwen die je ook ziet als je Santiago de Compostela nadert via de Camino Franchés.
Als we een woonwijk binnenwandelen, zien we op het wegdek een metalen Sint-Jacobsschelp.
De Britse pelgrims zijn inmiddels al weer een eindje achterop geraakt, en als we net een spoorviaduct over zijn gelopen, zien we hen achter ons aan lopen aan de andere zijde van de spoorlijn.
Aan de muur van een tuinmuur hangt een gele Sint-Jacobsschelp, met eronder een pijl die ons de richting wijst.
En dan, om 11:50 uur, zien we na vier weken pelgrimeren eindelijk de eerste contouren van de kathedraal van Santiago de Compostela, zij het vaag vanwege het slechte weer.
Als we er een foto van maken, horen we achter ons de enthousiaste, uitbundig blijde klanken van het Aziatische pelgrimsstel dat we enkele minuten geleden hebben ingehaald. Zij verheugden zich er al zo op om straks de kathedraal voor het eerst te aanschouwen, en dit is dan dat blijde moment voor hen, en natuurlijk ook voor ons.
Als we iets verder door lopen naar beneden, wordt de kathedraal steeds beter zichtbaar.
Dit zijn van die mooie momenten voor een foto van aankomst in Santiago de Compostela, en van anderen hebben we ook al gezien dat hier door velen foto’s worden gemaakt bij het voor het eerst zien van de majestueuze kathedraal van Santiago de Compostela.
We lopen verder naar beneden, en komen langs een volop in gele bloei staande boom.
Letterlijk klokslag twaalf uur lopen we via de Puente Río Sar de stad Santiago de Compostela binnen.

Door de binnenstad naar de kathedraal van Santiago de Compostela
Door een oude Mazarelos-stadspoort gaan we het oude stadscentrum binnen.
Het begint nog weer iets harder te regenen, maar dat kan ik nog opvangen met de paraplu. Zo lopen we door de regen te midden van anderen in poncho’s en onder paraplu’s door de regenachtige straten van Santiago de Compostela, zoekend naar de juiste, kortste route naar de kathedraal.
Om 12:20 uur arriveren we op de Praza de Quintana bij de kathedraal.
Een mooi moment voor ons beiden om alvast de eerste foto’s van aankomst te maken.

Waardevolle ontmoetingen vóór de kathedraal van Santiago de Compostela
Dan hoef je maar op de muziek van de iconische doedelzakspeler af te gaan om te weten waar je moet zijn om door de donkere poort van de Praza da Quintana te lopen naar de Praza do Obradoiro.
Op het grote stadsplein vóór de immense kathedraal aangekomen, zien we een groot aantal pelgrims dat ook al is gearriveerd. Daartussen zie ik het ons bekende Britse pelgrimsstel uit Cambridge.
Hier op het eindpunt van onze meer dan duizend kilometer lange camino (Vía de la Plata & Camino de Invierno) volgt uiteraard de voor alle pelgrims traditionele fotosessie vóór het front van de enorme kathedraal. 
Daarbij helpen pelgrims ook elkaar bij het maken van zo’n bijzondere fotoreportage. We vragen een Koreaanse pelgrim die achter ons staat om van ons enkele aankomstfoto’s te maken,  hetgeen hij met volle overgave doet. 
Hij vertelt de Camino Franchés te hebben gelopen voor zijn persoonlijke ontwikkeling. Eén van zijn meest bijzondere ervaringen is dat hij stukjes ijs heeft zien vallen uit de lucht. Van het bestaan van hagel was hij tot op dat moment nog niet op de hoogte. 
En dan ineens staat de ons welbekende Friese pelgrim IJsbrand Visser (uit Dokkum) vóór ons op het plein. We wisten vooraf niet van elkaar dat we zouden gaan pelgrimeren, maar in de afgelopen weken kregen we dat via social media van elkaar te weten. Heel toevallig arriveerden we vandaag nagenoeg tegelijk hier op het plein, IJsbrand vanuit Porto en wij vanuit Salamanca. Zoiets organiseer je niet, maar dit wonder gebeurt wel op de camino. 
En dan nóg een verrassing, want als we met IJsbrand staan te praten, arriveren ook de Amerikaanse pelgrims Cynthia en Rachel, met wie we al een week nauw contact hebben op de camino. We verwelkomen elkaar hier met een hartelijk omhelzing op dit drukke plein te midden van al die andere gearriveerde pelgrims.

Naar het Pelgrimsburo van Santiago de Compostela
We zouden wel uren op het plein kunnen blijven staan, en weten uit ervaringen van onze eerdere aankomsten dat je dan van de ene verbazing en van de ene ontmoeting in de andere valt, maar we moeten toch wel weer door.
Daarom wandelen we direct door naar het Spaanse pelgrimsburo van de bisschop, waar we ons aanmelden voor de registratie van onze aankomst in Santiago de Compostela.
Gelukkig is het systeem daartoe aangepast, en kunnen we vlot naar binnen om ons op twee computerterminals gelijktijdig naast elkaar aan te melden, opdat we aansluitende volgnummers krijgen. 
We krijgen dan beiden een volgnummer, en kunnen aansluiten in de rij om aan een loket te worden geholpen. We hoeven maar enkele minuten te wachten, en zijn dan al aan de beurt.  
 
Onze beide pelgrimspaspoorten worden heel nauwkeurig gecheckt op de gelopen twee camino’s, er wordt druk gerekend op de totale afstand die we hebben gepelgrimeerd, en dan krijgen we beiden onze pelgrimscertificaten, met erbij een afstandscertificaat van de beide camino’s, die we vandaag in Santiago de Compostela hebben afgerond.

Warm welkom in de Huiskamer der Lage Landen van het Nederlands Genootschap van Sint Jacob 
Dan gaan we naar boven in het pelgrimsburo, naar de Nederlandse Huiskamer der Lage Landen van ons Nederlands Genootschap van Sint Jacob, waar we heel hartelijk worden ontvangen door het echtpaar Aafke & Ben uit Alkmaar, dat in deze weken gastvrouw & gastheer is voor alle Nederlandse en Vlaamse pelgrimsleden die arriveren in Santiago de Compostela. 
We krijgen koffie aangeboden, eten hier onze lunch, en zitten gezellig bij elkaar met ook twee andere pelgrims erbij, een Nederlander en een Belgische. 
Dan lopen we naar beneden, waar inmiddels de rij wachtenden voor het certificaat behoorlijk is gegroeid. Toen wij naar binnen gingen, stond de teller al over de zeshonderd, en dat gaan de hele dag nog door.
Ik ga vóór ons vertrek de kerkzaal tegenover het pelgrimsburo binnen, terwijl Durkje onze geliefde naasten informeert over onze aankomst.

Coliving (& Coworking)
Daarna lopen we door de stad naar Coliving, het appartementencomplex waar we twee nachten zullen verblijven tijdens onze tweedaagse in Santiago de Compostela.
Na het douchen en verkleden, zoekt Durkje direct een wasserette in een straat verderop, en begin ik in één van de twee inpandige computerwerkplaatsen in de basement van Coworking met het verwerken van onze foto’s en met het verslag van deze dag.
Vanavond hebben we afgesproken met Cynthia & Rachel en Daphne met een voor haar overgekomen Noorse vriendin voor een gezellig afsluitend afscheidsavondeten in een typisch Spaans specialiteitenrestaurant met deze twee Amerikaanse en de Canadese pelgrims, met wie we in de afgelopen week op de Camino de Invierno veel en fijn contact hebben gehad.
Het is al tegen tien uur vanavond als we door het stadspark terug wandelen naar ons overnachtingsadres iets buiten het stadscentrum van Santiago de Compostela.

Resumé van de Camino de Invierno van Ponferrada naar Astorga
De Camino de Invierno hebben we vandaag geheel voltooid. Dat deden we in één keer als volgt:
  • Dit jaar (2026) pelgrimeerden we van 5 tot en met 19 juni 2026 van Ponferrada naar Santiago de Compostela over de afstand van 269,1 kilometers in een tijdsbestek van 14 wandeldagen. Dat is gemiddeld circa 19,3 kilometer per etappe.
  • Bij de voorbereiding en tijdens het bewandelen van de Camino de Invierno hebben we gebruik gemaakt van de volgende zes wandelgidsen: A. ‘Vía de la Plata’ (etappes 40 & 41) van Cordula Rabe, in de Nederlandstalige versie van 2023; en B. ‘Spanien: Jacobsweg Vía de la Plata’ (kaarten 49 t/m 51) van Raimund Joos, in de Duitstalige versie van 2019; en C. ‘Vía de la Plata’ (pagina 121 t/m 124) van Hans van den Breul, in de Nederlandstalige versie van 2025; en D. ‘Camino de Invierno / Ponferrada – A Laxe - Santiago’ (etappes 01 tm 08 en 4 & 5) van John Brierley, in de Engelstalige versie; en E. ‘Camino Invierno’ (alle 10 etappes) van Hans van den Breul, in de Nederlandstalige versie van 2026; en F. Wintercamino – Camino de Invierno’ (alle 10 etappes) van een Redactie van acht werkgroepleden, in de Nederlandstalige versie van 2016.
  • De verschillende wandelgidsen kennen een eigen etappe-indeling, met - uitgaande van hun eigen uitgangspunten - onderling verschillende etappe-afstanden. Daarom hebben wij bij de bepaling van onze eigen etappe-afstanden per etappe het gemiddelde genomen van de hier genoemde wandelgidsen die zo’n etappe beschrijven. 
  • Voordeel van het gebruiken van meerdere wandelgidsen is dat we vooraf en tijdens de pelgrimstocht een goed beeld kregen van alle ins en outs inzake de volgende etappes, waaronder voorzieningen zoals bars, winkels en overnachtingsaccommodaties. 
  • Dan zie je ook welke afwijkende route-variaties de afzonderlijke wandelgidsen vermelden, waaruit we in dergelijke situaties een weloverwogen keus konden maken ten aanzien van de door ons te lopen variant.