 |
| Het 11Fountains kunstwerk Flora & Fauna bij de Grote Kerk van Hindeloopen |
Provinciewandelgids Fryslân
Wandelroutemaker Bart van der Schagt ontwikkelde in de loop der jaren veel wandelroutes, zoals de welbekende NS-routes en de zogenoemde Groene Wissels.
Zijn focus is breder dan alleen maar natuur en landelijk gebied, want met zijn routes wil Van der Schagt de wandelaars ook laten genieten van leuke dorpjes en gezellige stadjes, kortom niet alleen onverharde routes, maar inclusief de beleving van dorpen & steden en natuur & landschap.
Vandaag wandelen Durkje en ik een route uit zijn in 2023 verschenen wandelgids 'Provinciewandelgids Fryslân'.
Deze wandelgids bevat 22 wandelroutes, waarvan de diversiteit de karakteristieke kenmerken en de grote verscheidenheid van onze provincie Fryslân laten zien. Van deze 22 wandelroutes gaan er 19 door landschap & natuur (waarvan 4 op de Friese Waddeneilanden) en 3 zijn groene stadswandelingen door Dokkum, Franeker en Leeuwarden. Deze wandelroutes variëren van 5 tot 23 kilometer per route.
In de wandelgids staat van elke route een globaal oriëntatiekaartje, en de link naar de website waar je een meer gedetailleerde kaart en ook een gps-track kunt downloaden.
Route 15 - Ursula
Vandaag lopen Durkje en ik Routenummer 15, met een lengte van 21 kilometer, die als titel heeft: Ursula.
Startplaats en eindpunt van deze route is het treinstation net buiten Hindeloopen, maar wij kiezen ervoor om - dichter bij huis - te starten achter de Grote of Sint-Gertrudiskerk van Workum.
Deze route door het weidse Friese landschap gaat vanuit Workum door de uitgestrekte Ursulapolder naar Hindeloopen, en daarna weer terug naar Workum, maar dan over de IJsselmeerdijk.
Het thema 'Ursula' van deze wandeltocht is genoemd naar de gelijknamige Ursulapolder, waar een aanmerkelijk deel van deze etappe doorheen gaat.
We vertrekken vanuit Feinsum om 7:50 uur, en rijden dan naar de Sint-Gertrudiskerk van Workum, waar we onze auto om 8:25 uur parkeren aan de Nonnestrjitte.
Bij aanvang van deze wandeldag is het 17 graden Celsius. Het weer vandaag is aangenaam, licht bewolkt en nauwelijks wind. Verder in de ochtend wordt het zonniger en waait het iets harder. Heel even voelen we onderweg een licht regenspatje, maar als we aan het eind van de etappe Workum binnen wandelen, krijgen we te maken met overvloedige zonneschijn. Het is dan 20 graden Celsius. Al met al is het dus prima weer voor een dagwandeling.
Langs waterwegen door Workum
Voor de wandelroute van vandaag gaan we van start achter de Sint-Gertrudiskerk met aan de overzijde de Workumer Klamaerehaven, de passantenhaven aan de Diepe Dolte, waar ook het 11Fountains kunstwerk van de Woeste Leeuwen staat.
Langs de kerk lopen we om 8:30 uur naar de Merk. Tegenover het Waaggebouw zijn horecamedewerkers aan het werk om hun terras op de Merk schoon te maken voor de komende terrasdag.
Over de Doltewâl lopen we langs de Diepe Dolte naar de Dwarsnoard, om daarna via de Noorderbrug deze vaart door Workum over te steken. Door een waterrijke woonwijk lopen we dan in de richting van de N359 om daarna op de Eniggaburren onder de Sudergoabrêge door te lopen, die hier de Trekvaart overspant.
Als we bijna bij de brug over de Horsa zijn, zien we aan de overzijde van de Parallelweg een trein de overweg passeren.
Vanuit It Heidenskip de Ursulapolder in
Waar we de Heidenskipsterdyk op gaan, wandelen we Workum uit, om dan even later al het streekdorp It Heidenskip binnen te wandelen.
Ter hoogte van poldermolen 'De Snip' en ook iets verderop passeren we twee ploegen werklui, die hier beginnen met graafwerkzaamheden voor het leggen van draden, wellicht glasvezel, dat momenteel letterlijk en figuurlijk in Fryslân wordt uitgerold door uiteenlopende graaf- en boorploegen.
Waar de Haaiemer Dolte aan de overzijde van de Heidenskipsterdyk overgaat in de Heidenskipster Feart, gaat we rechtsaf de Ursuladijk op, waarop we even later bij de oversteek van de Nieuwe Luts ook de Ursulapoel passeren.
Waar de geasfalteerde Ursuladijk na enkele bochten overgaat in het fietspad van het Paterspaedje, komen we langs De Jersey Pleats, waar het kadaver van een koe in de berm ligt, om af te worden gehaald voor destructie.
In de Ursulapolder komen we langs een kunstwerkje van vijf melkbussen op een handkar in de berm. Op de bussen staat de naam van de vroegere melkfabriek 'De Goede Verwachting' van Workum, momenteel de grote zuivelfabriek van FrieslandCampina ten oosten van Workum.
Op het Paterspaedje en verderop over de geasfalteerde weg van de Aldedyk volgen we voortdurend de waterloop van de Nije Bloksleat, tot de plek waar deze sloot de Dijkvaart kruist. We blijven dan wel de hoge Aldedyk (een polderdijk) volgen, maar nu langs de Dijkvaart, totdat we weer terugkomen bij de N359.
Langs waterwegen naar Hindeloopen
Daar laten we het buurtschap Kleine Wiske achter ons, en komen we na de onderdoorgang van de N359 langs het buurtschap Groote Wiske. De routebeschrijving geeft aan dat we hier de grasdijk langs de Easterfeart zouden moeten volgen, maar daar zijn werklui met een kraan momenteel bezig met grondwerkzaamheden, dus we maken een hele kleine omweg over de Lange Leane naar de Oosterdijk, waar we de Groote Wiske op enige afstand links laten liggen aan de overzijde van de vaart. Dan zijn we weer terug op de reguliere route.
Enkele minuten later passeren we de spoorwegovergang ter hoogte van het treinstation van Hindeloopen. Verderop zien we een ploeg werklui bezig met spoorwerkzaamheden.
Even later steken we de Easterfeart over, om die te blijven volgen tot aan de T-kruising waar we de Tuinbouwlaan op kunnen gaan, die hier parallel loopt aan de Suderseewei.
Nog vóór de brug over de Yndyk steken we de Suderseewei over, om dan langs de Yndyk naar Hindeloopen te wandelen. Vier kinderen zijn er aan het spelevaren met een door een motorbootje getrokken supplank.
Enkele bruggetje overstekend, naderen we de brug over de vaart ter hoogte van de Meenscharsteeg.
Aan de overzijde van de vaart zien we al één van de eerste oude panden van Hindeloopen direct aan het water.
Schilderachtige havenstad Hindeloopen
In de Meenscharsteeg aangekomen, zien we de eerste Hindelooper schilderkunst op de luiken van huizen.
Ook in de Nieuwstad zijn luiken en andere objecten mooi beschilderd met Hindelooper schilderkunst.
Op de Nieuweweg krijgen we het zicht op de Grote Kerk van Hindeloopen. Daar passeren we dan ook het 11Fountain kunstwerk Flora en Fauna.
Enkele kleurrijke kunstvogels spuiten daar om de beurt een waterstraal over het kunstwerk.
Ook hier zien we her en der mooie oude panden van Hindeloopen.
Het is niet zo druk in Hindeloopen, want het zomerseizoen loopt ten einde. Toch ontmoeten we regelmatig toeristen in dit Elfstedenstadje, waaronder opvallend veel Duitsers, en zo ook in de Grote Kerk van Hindeloopen die we bezichtigen.
Na dit kerkbezoek lopen we over Het Oost langs de Hindelooper passantenhaven, met verderop de havenmond naar het IJsselmeer.
Daar steken we dan ook de sluisbrug van De Zijlroede over ter hoogte van de Hindelooper leugenbank, die overigens opvallend vol zit met veel seniore mannen.
Op de Havenkade vinden we enkele zitbanken, waarop we plaatsnemen voor onze broodjes- met koffiepauze, onderwijl een mooi uitzicht hebbend over de passantenhaven, waar nog veel boten liggen aangemeerd. Regelmatig passeren ons toeristen, waarvan een betrekkelijk groot deel van de boten uit de Hindelooper haven komt.
Om 12:00 uur wandelen we op Het Oost het IJsselmeerstadje Hindeloopen uit.
Langs Stoenckherne en It Soal terug naar Workum
Vanaf de Oosterdijk gaan we de grasdijk van de IJsselmeerdijk op. Links hebben we dan het zicht op het natuurgebied van de Stoenkherne.
Rechts aan de voet van de grasdijk liggen enkele wielen, waarin veel eenden zwemmen.
Na een kwartier op de IJsselmeerdijk te hebben gelopen, naderen we de voormalige vuurtoren van Workum.
Alhoewel de witte toren al lang niet meer in gebruik is als vuurtoren, wordt de toren en het aangebouwde woongebouw nog steeds wel bewoond. We zien de bewoonster boven op de dijk net het huis in gaan als we de witte vuurtoren passeren.
Links van ons zien we de vaartuigen en machines die momenteel in gebruik zijn om hier een nieuwe strekdam in het IJsselmeer te bouwen.
En rechts kijkend, zien we It Soal stromen, de waterloop naar Workum. Een zeilboot gaat op dit moment het IJsselmeer op, en een andere zeilboot verlaat het IJsselmeer om door It Soal op de motor naar Workum te varen.
Eén van de schapen die op de grasdijk grazen, staat onderaan de dijk bij het water onder een boom.
We blijven op de grasdijk lopen, in de richting van de Lieuwe Klazes Leane, die verderop vanuit de polder de dijk op gaat.
Op de kruising met de Lange Leane en de Hylperdyk komen we langs de zogenoemde Nijlânnermolen (1784), de poldermolen die tot 1950 op windkracht draaide, maar inmiddels de polder bemaalt met hulp van een dieselmotor.
Zonovergoten Workum
Om 12:55 uur wandelen we de bebouwde kom van Workum binnen.
Van bovenaf de Hylperdijk krijgen we dan mooi het zicht over de havenkom met de passantenhaven.
Hier steken we de Diepe Dolte over via de sluisbrug.
Over de Séburch, het Sylspaed en het Súd lopen we alsmaar nagenoeg recht door Workum naar de Merk, waar de dikke toren los staat van de Sint-Gertrudiskerk.
Naast het Waaggebouw staat het standbeeld van de monnik Uffing van Workum.
Sinds we Workum binnen zijn gewandeld schijnt de zon uitbundig, en we zoeken om 13:15 uur - lunchtijd - een zitbank op te midden van het goed gevulde horecaterras op de Merk, waar we onze lunchpauze houden alvorens we terug gaan naar onze auto.
Achter de kerk stappen we daarna in de auto, en rijden we terug naar Feinsum.
