Vrijdag 27 maart 2027
 |
| De Papegaaienbuurt van de Torenstraat in Drachten |
Wandelen & fietsen vanaf de Turfroute in Zuidoost-Friesland
De turfvaarten in Zuidoost-Fryslân zijn eeuwenoud en vaak met de hand gegraven.
De zogenoemde 'Turfroute' verbindt sinds 1974 al die vaarten met elkaar. De kanalen met haaks daarop sloten, bossen, elzensingels, heide, weiden en beekdalen geven het gebied een eigen charme.
In twintig pakkende verhalen en routes slaan de journaliste Janneke Donkerlo en de schrijver van routegidsen Fokko Bosker als het ware bruggen tussen de vaart en het omliggende landschap. Zij nemen het water als vertrekpunt voor hun rondwandelingen en fietstochten door dit rijk geschakeerde landschap van coulissen van elzen- en eikensingels, in een fijnmazig patroon van vaarten en wijken.
Resultaat van hun werk is de in 2024 uitgegeven routegids 'Wandelen & fietsen vanaf de Turfroute in Zuidoost-Friesland'.
23 tochten met een totale lengte van 746,9 kilometer
Deze routegids bestaat uit 11 fietstochten en 12 wandeltochten, die Durkje en ik van plan zijn om alle te gaan wandelen.
- Tien fietstochten hebben een totale lengte van 387,4 kilometer, waarvan de kortste 13,7 km en de langste 63,4 km lang is.
- De twaalf wandeltochten hebben een totale lengte van 134,5 kilometer, waarvan de kortste 4,6 km en de langste 15,9 km lang is.
- De veel langere 'Fiets-Turfroute' door Zuidoost-Fryslân heeft een totale lengte van 225 kilometer.
De 23 tochten hebben derhalve een totale lengte van 746,9 kilometer. We zijn van plan die afstand te bewandelen in 36 dagetappes, variërend tussen de 15 en 33 kilometer per dag, zo mogelijk in combinaties van (delen) van die wandeletappes en fietsetappes.
Rondje Drachten > Selmien > Ureterp > Drachten
Vandaag zijn we van plan om het kleinere westelijke rondje van de 39,1 kilometer lange Fietsroute 12a te bewandelen, van Drachten via Zuidereind, Selmien, De Mersken, Ureterp, Drachten Azeven, en daarna weer terug naar Drachten, met een lengte van 19,4 kilometer.
Dan lopen we gedurende deze etappe de 16,8 kilometer van de 39,1 kilometer lange ronde, maar omdat we onderweg vanaf De Mersken een 2,6 kilometer lange verbindende doorsteek maken naar Ureterp wandelen we vandaag uiteindelijk 16,8 + 2,6 = 19,4 kilometer. Voordeel daarvan is dat we niet met twee auto's hoeven te rijden. Praktisch betekent zoiets voor ons dat we de etappe met ruim een half uur lopen verlengen, zoals we dat de vorige keer op 5 maart 2026 ook deden, toen we het andere deel van deze grote ronde liepen.
We vertrekken daartoe vanuit Feinsum om 7:50 uur, en rijden dan met de auto naar Drachten. Op een parkeerplaats aan de Lavendelheide laten we onze auto achter nabij het Van der Valk-hotel.
Bij vertrek vanmorgen in Feinsum vriest het één graad, met een licht ijslaagje op het autoraam, en in Drachten is de temperatuur bij aankomst om 13:05 uur inmiddels opgelopen naar 10 graden Celsius.
Het is de hele wandeldag aangenaam zonnig weer; en er waait wel een koude wind, maar gelukkig blijft het droog. Langzamerhand trekt de bewolking over de streek waarin we lopen, maar wij genieten vandaag van het zonnige deel van deze dag.
Van Van der Valk naar de Papegaaienbuurt
Om 8:30 uur gaan we in Drachten van start op het parkeerterrein bij het Van der Valk-hotel.
Eerst lopen we door het oude buurtschap Ureterp Vallaat dat al tientallen jaren ingeklemd ligt tussen de rijbanen van het A7-klaverblad bij Drachten.
Over het schelpenpad wandelen we langs de Tjaarda-flats in noordelijke richting parallel langs de Wâldwei (N31) naar de flats van de Sint-Jansberg.
Vandaar gaat het door opeenvolgende woonwijken van Drachten door de Langewijk, de Middelwijk en de Houtlaan naar de Torenstraat, waar we de Torenstraat in zuidelijke richting op gaan aan het begin van de beroemde Papegaaienbuurt van Drachten.
De woonhuizen hier van de Papegaaienbuurt - bedoeld voor middenstanders uit 1921 - zijn ontworpen door de Drachtster gemeentearchitect Cees Rienks de Boer, en het schilderwerk is naar een ontwerp van kunstenaar Theo van Doesburg. De primaire kleuren die Van Doesburg voorschreef, bezorgden de wijk de naam Papegaaienbuurt. Het palet van de gevels veroorzaakte indertijd nogal wat ophef in Drachten, waarna de kleuren al in 1922 werden overgeschilderd. Maar later zijn de door de kunstenaar voorgeschreven oorspronkelijke kleuren terug geschilderd, waarmee de Papagaaienbuurt hier weer een kleurrijk geheel vormt.
Drachten door en uit
Vanaf de Torenstraat gaan we de promenade van de Noord- en Zuidkade op, om vervolgens door de Kerkstraat naar het Raadhuisplein te lopen.
Door de Pier Panderstraat maken we de korte doorsteek naar het Museumplein om dan even naar binnen te gaan in de Openbare Bibliotheek van Drachten.
Na het oversteken van het Laweiplein lopen we de Burgemeester Wuiteweg helemaal uit, tot voorbij het voormalige Karmelklooster, waar we door de tunnel onder de A7 door gaan.
Zuiderend door De Forten en langs De Skieppedraai
Aan de andere zijde van de A7 komen we aan bij het buurtschap It Súd.
Daar steken we Het Zuid over, om dan over het Zuiderend naar het buurtschap De Forten te lopen. Aanvang 20e eeuw bouwde de gemeente hier enkele huizen, waarin Drachtsters kwamen te wonen die in het dorp onaangepast gedrag vertoonden. De niet gewenst Drachtsters woonden hier niet alleen in de bakstenen huizen, maar ook in woonschepen (arken). Uiteindelijk werden alle woonplekken weggehaald, en wat er nog resteert van vroeger, is de naam van De Forten.
Vanuit De Forten gaan we een mooi hooggelegen schelpenpad op door het Zuiderend.
Dat pad voert ons naar De Skieppedraai, waar je vroeger via een kleine smalle loopbrug de Nieuwe Vaart over kon steken.
Een informatiepaneel informeert de passanten tegenwoordig over de historie van deze plek.
In Selmien-West komen we langs een houten bank, waarop we plaats nemen voor onze koffiepauze. We hebben dan de zon in de rug, en zetten onze rugzakken zó naast ons dat we zo weinig mogelijk last hebben van de koude wind.
Klokslag 12 uur op brood & melk bij de Sint-Petruskerk van Ureterp
Over Selmien West lopen we daarna door naar De Mersken. Na het oversteken van het Ureterp Verbindingskanaal komen we langs Camping Koningsdiep. Aan de overkant van de weg loopt een groep paarden. De meeste paarden dragen dekkleden.
De Mersken draait naar het oosten, en gaat verder naar de Opperhaudmare (N381). Vlak vóór de tunnel onder de N381 door zien we links van de weg een dobbe in het veld.
Dan gaan we onder de N381 door, om dan van De Mersken over te stappen op de Merskenreed. Op deze plek verlaten we de doorgaande route van Fietsroute 12a, om vanaf hier de doorsteek te maken naar Ureterp.
Langs de ijsbaan en het multifunctioneel centrum lopen we in een rechte lijn naar het noorden, tot aan de Weibuorren, waar we aankomen in het dorpscentrum van Ureterp. Om 11:50 uur lopen we de bebouwde kom van Ureterp uit. Zo hebben we weer de aansluiting gevonden op de doorgaande route van Fietsroute 12a, waarvan we dan nu nog het laatste deel bewandelen.
Vlak daarna arriveren we bij de Sint-Petruskerk van Ureterp. We worden daar binnengehaald met de luidklok die achter de kerk op het kerkhof hangt in de klokkenstoel met de dubbele klok. Onder deze klokslag nemen we plaats op een houten bank tegen de zuidgevel van de dorpskerk, waar we heerlijk in de zon genieten van onze lunchpauze. Als na enkele minuten de automatisch aangestuurde luidklok ophoudt met luiden, keert de rust op onze lunchplek terug, en zitten we heerlijk in de zon en in de stilte te genieten van onze lunchpauze.
Van Selmien East over de A7 terug naar Drachten
Na deze rustpauze keren we terug naar Drachten. Daartoe gaan we via Selmien East wederom onder de N381 door, om dan door het buurtschap Selmien West te lopen.
Daar buigen we af naar het noorden, om dan over de Bohrlaan het bedrijvenpark Drachten Azeven op te gaan.
Via de Curielaan en de Fahrenheitlaan - waar we tamelijk veel wandelende pauzegangers ontmoeten van dit bedrijvenpark - lopen we westelijk om het bedrijvenpark heen naar de Fietsbrug A7, waarmee we de A7 oversteken.
Twee meisjes die vanuit het voortgezet onderwijs vanuit Drachten huiswaarts keren naar Ureterp duwen hun fiets bij de fietsbrug op, en vragen ons naar onze wandelroute van vandaag. Ze zijn tamelijk onder de indruk van de tocht die we vandaag ondernemen en wensen ons een goede voortzetting van onze etappe. Zij schuiven hun fietsen verder brugopwaarts naar de A7.
Over de Heideanjer en de Zonnedauw komen we weer terug op de Lavendelheide, waar we een inwoonster uit Burgum ontmoeten, die zoekend om zich heen staat te kijken, en vraagt of wij weten waar zij de vestiging van Certe kan vinden. Het adres dat ze heeft, klopt in elk geval wel, dus al redenerend waar pandnummer 12 waarschijnlijk staat, nemen we haar mee in de goede richting, waarna we even later de banier van Certe bij een bedrijvenverzamelgebouw zien wapperen. Daar gaat zij naar binnen, en wij lopen nog een klein eindje door, totdat wij bij de auto op het parkeerterrein van Hotel Van der Valk arriveren.
We stappen in en gaan bij mim eerst nog theedrinken, alvorens we later op de middag terug rijden naar huis. Dan is het al flink bewolkt, en is de zon voor de rest van de dag uit beeld.
