150 jaar Mata Hari

Dinsdag 30 juni 2026

 

Margaretha Geertruida Zelle als Mata Hari

Feit of fictie?

Mata Hari, pseudoniem van Margaretha Geertruida Zelle (1876-1917) is een legende geworden. 

Deze in Leeuwarden geboren danseres betoverde menigeen met haar exotische dansen, tot zij in de Eerste Wereldoorlog werd opgepakt op verdenking van spionage.

• Wat is feit en wat is fictie in haar turbulente levensverhaal? 

Vanavond wonen Durkje en ik in Tresoar te Leeuwarden de lezing bij, die wordt georganiseerd ter gelegenheid van Mata Hari’s 150ste verjaardag.

Spreker Doeke Sijens zet hieromtrent veel feiten op een rij, en voert ons in zijn lezing van Leeuwarden naar Parijs (met een uitstapje naar Nederlands-Indië), om dan via Den Haag te eindigen in het bos van Vincennes in Frankrijk.

Moed en overmoed 

Doeke Sijens vroeg zich aanvankelijk af wat nu precies de aantrekkingskracht was van Mata Hari.

Hij schreef over Mata Hari, en doet vanavond hierover het relaas van zijn bevindingen

Aanvankelijk werd Mata Hari neergezet als iemand die niet deugde, maar daar is de laatste jaren verandering in gekomen.

Er is overigens al heel veel over Mata Hari geschreven, en veel documenten - zoals bijvoorbeeld de Franse rechtbankverslagen - zijn gepubliceerd, dus er is veel over haar te vinden.

Jeugd

• 150 jaar geleden is Margaretha geboren Op de Kelders in Leeuwarden. Haar haar vader had daar een hoeden- en pettenwinkel. Vader wilde hogerop komen, wat ook lukten, want hij mocht bijvoorbeeld het vaandel dragen tijdens het bezoek van koning Willem III aan Leeuwarden. Haar vader was goed in beleggingen. 
• Ze verhuisden naar de Grote Kerkstraat in een heel groot pand in de Leeuwarder binnenstad. Margaretha had nog drie broertjes. Vader wilde voor zijn kinderen een goede status creëren.
• Margaretha groeide op in een veilige omgeving van welstand en luxe.
• Hun wereld stortte ineen toen vader failliet werd verklaard in 1889, en toen strandde ook het huwelijk. van vader & moeder. Vader vertrok naar Amsterdam en moeder bleef in Leeuwarden, waar ze in een bovenhuis kwamen te wonen; wat onder hun stand was.
• In 1891 overleed moeder al aan tbc. De drie jongens gingen toen naar de vader. Margaretha ging toen naar een oom en tante in Sneek. Daar bleef ze kort. Ze ging namelijk naar de kleuterleidstersopleiding in Leiden. Ze had daar echter geen zin in, dus daar bleef ze maar enkele maanden.
• Toen kwam Margaretha bij een andere oom en tante, in Den Haag. 
• Margaretha was nogal eigengereid. Alles moest om haar draaien, vond ze.

Huwelijk

• Op haar 19e verjaardag trouwde ze met de KNIL-kapitein Rudolf MacLeod. Ze hadden elkaar leren kennen via een contactadvertentie van (vrienden van) Rudolf. Na tien dagen waren ze al verloofd, en na enkele maanden al getrouwd. Rudolf was zo’n 20 jaar ouder dan Margaretha.
• In Amsterdam werd het eerste kind geboren, en in 1894 verhuisde het gezin naar Indië, waar een tweede kind kwam. Rudolf controleerde Margaretha's gangen nogal. Zij vond het huishouden te saai, en zocht daarom een uitvlucht in de uitvoering van theatervoorstellingen. Daar realiseerde ze zich dat ze meer kon dan wat ze nu deed. 
• In Nederlands-Indië bestudeerde Margaretha de Indische cultuur en daar werd ze lid van een Indische dansgroep. In 1897 gebruikte ze voor het eerst de artiestennaam 'Mata Hari', wat Maleis is voor Oog van de dageraad', ofwel: Zon. 
• Toen stierf hun zoon. En in 1902 gingen ze met hun dochter terug  naar Nederland. Daar vroeg Margaretha de echtscheiding aan. 
• Hun dochter groeide daarna op bij de vader, want moeder had geen geld en kon haar niet onderhouden.  Hun dochter werd later onderwijzeres, echter, nog maar twee jaar na de dood van haar moeder stierf ook de dochter in haar slaap.
• Scheiden was voor vrouwen in die tijd heel moeilijk, want er was in de samenleving eigenlijk geen plaats voor gescheiden vrouwen. Ze kregen bijvoorbeeld geen werk en dus ook geen loon. Margaretha's ex-man gaf haar ook geen toelage. Margaretha had dus geen inkomen.  

Kunstenaar

In Nederland ging Margaretha eerst naar het toneel, maar het repeteren verveelde haar nogal.

Ze ging toen naar Parijs, in de hoop dat daar iets voor haar was te doen. Het eerste jaar was voor haar moeilijk daar.

Na een jaar ging ze terug naar Den Haag.  

Maar, ze ging voor de tweede maal naar Parijs, en deed daar aan dans. In Parijs heeft ze succesvol gewerkt als danseres. Haar aantrekkings-kracht was heel groot tijdens haar optredens, zeker ook door haar suggestie van bloot. Ze danste echter niet naakt.

• Zij ontwikkelde relaties in hoge politieke en militaire kringen.
• Haar oosterse mystieke dans was geliefd. Dat exotische was zelfs een heel groot succes, waardoor haar leven kantelde. Daardoor had ze nu wel geld.
• Toch ging ze op zoek naar rijke oudere mannen, met wie ze naar bed ging. Veel van die mannen gingen failliet of kwamen tijdens hun verhouding met haar in de problemen. 
• Margareta onderkende overigens nooit haar problemen, want ze had iets heel optimistisch over zich. Ze keek ook niet terug op haar verleden.
• Haar publiek kwam ook op haar verfijnde kostuums af. 
• Zo trad ze op tussen ongeveer 1905 tot aan de Eerste Wereldoorlog.
• Ze trad ook op als danseres in opera’s. Ze had overigens geen danstechniek, had geen dans-aanleg, en begon natuurlijk ook ouder (en minder aantrekkelijk) te worden.
• Ze trad internationaal op in bijvoorbeeld Madrid, Milaan en Berlijn. Haar recensies daarover plakte ze in in grote plakboeken, maar de negatieve delen daarvan negeerde, knipte ze eruit, en die kwamen dus niet in haar plakboek.
• Achter haar aan kwam in de loop der tijd een enorme stroom van onbetaalde rekeningen. Ze vertrok namelijk doorgaans uit accommodaties zonder te betalen.
• Ze kon zich trouwens ook heel goed redden in de Franse taal, en door dat gemak leek ze heel voornaam, zeker ook door haar kleding met gebruik van veel bont.

Spion

• Margaretha was in Berlijn toen de Eerste Wereldoorlog uitbrak. De oorlog vond ze heel hinderlijk. Het kostte haar moeite om naar Nederland te gaan, en ze mocht daarbij overigens haar bontmantels niet meenemen. 
• In Den Haag huurde ze een huis. Ze trad enkele malen op in Nederland. Dat was een mime-voorstelling, die mensen nogal teleurstellend vonden. In Den Haag had ze een diplomaat als minnaar. 
• Via Londen haalde ze (in de Eerste Wereldoorlog) haar spullen vanuit Parijs naar Nederland.
• Margaretha werd benaderd door de Duitse Geheime Dienst met de vraag of ze voor hen wilde spioneren. Er kwam niet veel van terecht, maar ze kreeg er wel geld voor. Ze nam deze spionage overigens niet serieus. 
• Toen ging ze terug naar Frankrijk, waar ze kennis maakt met een Russische soldaat, die was uitgeleend aan Frankrijk. Ze was verliefd op hem, maar ook deze man verdween later. Ze ging toen andere mannen ontmoeten, van wie ze geld kreeg. 
• Naar verluid ging ze ook voor de Fransen spioneren, waardoor ze dubbelspion werd. De Fransen ontdekten dat ze dubbelspion was, en ze gingen haar schaduwen. Uit de schaduwverslagen bleek echter niet dat ze spioneerde; wel dat ze veel winkels bezocht, en dat er af en toe een man op bezoek kwam. De Fransen dachten gecodeerde boodschappen van haar te onderscheppen, maar dit is allemaal nog speculatie, en door historici niet bewezen. 
• De Fransen arresteerden haar toch in 1917 op verdenking van dubbelspionage. Margaretha dacht echter nog wel vrij te zullen komen. Maar de oorlog was dramatisch voor de Fransen, dus een spion als bliksemafleider kwam de Fransen wel goed uit. De verslagen van haar verhoren melden niet wat ze voor de Duitsers heeft gedaan. Ze was ook in de gevangenis nogal overmoedig.
• In juli 1917 kreeg ze de doodstraf. Hoger beroep en haar gratieverzoek haalden niets uit. Niemand deed iets voor haar. Ze werd dus steeds eenzamer in de gevangenis gedurende de maanden gevangenschap. Ze hoopte op gratie, maar die kwam niet, en ze werd terechtgesteld, gedood door een vuurpeloton.
• Niemand vroeg daarop haar lichaam op, dus dat kwam in een laboratorium terecht, en daar zijn geen sporen meer van. 
• Er is trouwens nog een advertentie in een Nederlandse krant, vier maanden na haar dood, waarin de prachtige inboedel van Margareta in haar huurhuis in Den Haag ten verkoop werd aangeboden, en daarna verkocht.

Na haar dood

Ze heeft zelf eens gezegd dat Margareta en Mata Hari twee verschillende personen waren.

Mensen gingen na haar dood allerhande objecten van Mata Hari verzamelen. Veel daarvan is uiteindelijk naar Leeuwarden gekomen.  

Margaretha was heel onderhoudend te midden van anderen, en ze had het vermogen om al het negatieve te negeren.

Ze was dol op uniformen en op glamour en status. Ze begaf zich tussen mensen van de hogere klasse, zoals bijvoorbeeld in kringen van diplomaten.

Haar grote fout was dat ze te overmoedig was in oorlogstijd, en daardoor dus eigenlijk blind voor de risico’s die de Eerste Wereldoorlog voor haar met zich mee bracht. Wellicht is dat haar ook noodlottig geworden. 

Aircooled Smoek

Maandag 29 juni 2026
 

Kom binnen, wij hebben Airco

Cool bij Smoek
Winkeliers doen op uiteenlopende manieren hun best om klanten over te halen hun winkel binnen te komen, in de hoop dat kijken daar ook kopen wordt.

Vanmiddag zag ik in het centrum van Stiens een buitengewone wijze om het winkelend publiek te verleiden binnen te komen.

De winkel Smoek (cadeau's & delicatessen) heeft namelijk een papier in de etalage opgehangen, waarop staat aangegeven dat deze winkel airco heeft.

Bij de tropische dagtemperaturen tussen de 30 en 35 graden Celsius van de afgelopen dagen zal die 'trigger' vast en zeker hebben geholpen om (meer) klanten binnen te halen. 

En dan maar hopen dat kijken ook kopen wordt. Dat zou 'cool' zijn.

PeerkePad - Etappe 9 van Moergestel naar Tilburg

Donderdag 25 juni 2026

 

Aankomst in het Peerke Donderspark in Tilburg; eindpunt van het PeerkePad

PeerkePad tussen Wittem & Tilburg

Het PeerkePad is onder andere een wandelroute van circa 165 kilometer tussen het Nederlands-Limburgse dorpje Wittem en de Brabantse stad Tilburg, aangevuld met zeven rondwandelingen. Deze wandelroute (sinds 2009) laat je lopen door de verrassend mooie bos- en weidegebieden van de Brabantse en (Belgisch-)Limburgse Kempen, door de Maasvallei en door het Limburgse Heuvelland. De bijbehorende wandelgids beschrijft deze route zowel noord- als zuidwaarts in zeven of acht trajecten.

Deze wandelroute is helaas niet gemarkeerd en verbindt twee bedevaartsoorden met elkaar, namelijk Wittem (het klooster als bedevaartsoord in het redemptoristenklooster dat aan de heilige Gerardus Majella is gewijd) & Tilburg (waar de zalig verklaarde Peerke Donders is geboren).

Etappe 9 van Moergestel naar Tilburg

Dit jaar (2026) gaan Durkje & ik samen met Durkje haar broer Eelke & schoonzus Ike het PeerkePad noordwaarts bewandelen, van Wittem naar Tilburg. Dat delen we op in eerst een vijfdaagse van 8 tot en met 12 juni 2026, namelijk van Wittem naar Schaft; en tenslotte tien dagen later nog een vierdaagse van 22 tot en met 25 juni 2026, van Schaft naar Tilburg.

Vandaag wandelen we met zijn vieren de negende etappe, van het Noord-Brabantse Moergestel naar Tilburg, over een afstand van 14 kilometer. Dat is van de wandelgids het tweede deel van het zevende traject van de Oisterwijkse bossen naar het Petrus Donderspark van Tilburg (dat is gewijd aan het zevende Werk van Barmhartigheid: Gevangenen bezoeken).

Omdat de temperatuur vandaag naar verwachting extreem boven de 35 graden Celsius uit zal komen, staan we om 05:00 uur op, en ontbijten we in onze caravans op de boerderijcamping Niks Hoeve nabij Oost-, West- en Middelbeers. Deze camping gebruiken we gedurende deze vierdaagse als uitvalsbasis.

Om 6:00 uur en rijden we met beide auto’s naar het eindpunt bij het Petrus Donderspark bij Tilburg, waar we de ene auto parkeren in de berm vóór het park. Dan rijden we met de andere auto tezamen naar de Kapel van Onze Lieve Vrouw van de Vrede aan het Stokeind ten noorden van Moergestel, om daar te beginnen met onze volgende etappe van vandaag, de laatste van het Peerkepad.

Over Landgoed Ter Braakloop en door de Brekxsche Hoven

Om 6:45 uur parkeren we de auto bij de Kapel van Onze Lieve Vrouw van de Vrede in de Oisterwijkse bossen.

Dan gaan we de bospaden op in het Landgoed Ter Braakloop. Al vrij snel komen we langs een ten dode opgeschreven boom, waarop een enorme platte tonderzwam zit.

Ten zuiden van het Keelven gaan we een bospad op dat door een dicht en aaneengesloten bos van rodondendronstruiken loopt. De struiken zijn al lang uitgebloeid, maar deze route zal nog meer bijzonder zijn als al die rododendrons in bloei staan.

Door de Brekxsche Hoven gaat het dan verder over een bospad van een smal bosperceel, dat parallel ligt aan de Tilburgseweg.

Vanaf de Baksevenweg gaan traptreden het talud op naar de Tilburgseweg, waarmee we de A58 oversteken.

Aan de overzijde van deze snelweg gaat de Tilburgseweg over in de Eindhovenseweg, en die voert ons dan naar het grote wegkruis aan de andere kant van de weg.

Koffiepauze in de kloostertuin van Abdij Koningshoeven

In de volgende bocht staat de Trappistenpoort van de Abdij Koningshoeven. Door deze toeganspoort gaan we het kloosterterrein op van de abdij.

Rechts op het kloosterterrein zien we achter de ijzeren hekken de brouwerij La Trappe van het klooster. 

En links staat het grote abdijgebouw en daar tegenaan de grote abdijkerk.

Op het grote terras vóór het abdijgebouw nemen we plaats voor onze koffiepauze.

De kloostertuin is prachtig, met onder andere een grote variëteit aan oude parkbomen.

Als ik even links om de abdijkerk loop, kan ik de zijgevel van de abdijkerk bekijken, maar ook hier belemmert een ijzeren hekwerk de verdere toegang tot het kloosterterrein.

Na deze pauze lopen we langs het Wilhelminakanaal naar de Meijerijbaan, waar we ook nu weer een talud op moeten klimmen, om deze keer via die Meijerijbaan het Wilhelminakanaal over te steken.

Bijeengebrachte oorlogsmonumenten van Tilburg

Aan de overzijde van het kanaal wandelen we de bebouwde kom van de stad Tilburg binnen. Het is dan nog maar 9:20 uur.

Nu lopen we eerst naar, en even later langs de Piushaven, in de richting van het stadscentrum.

Het marktterrein dat grenst aan het Koningenplein is momenteel een enorme grote en diepe bouwput.

Als we een klein eindje verder lopen, komen we in het Vrijheidspark. 

In 2017 hebben verschillende oorlogsmonumenten van Tilburg in dit park een nieuwe, gezamenlijke plek gekregen, zoals het Indië-monument en het monument voor de 15th Scottish Division.

Aan het begin van het park staat het monument voor de Koninklijke Nederlandse Brigade Prinses Irene, en in het midden van het Vrijheidspark staat het Holocaust-monument, dat verwijst naar de Joodse Menorah.

Niet groot, maar wel bijzonder, is het monument voor de Tilburgse slachtoffers van de eerste dag van de Tweede Wereldoorlog op 10 mei 1940.

 

Paleis, kerk en kapel

Bij de oversteek van het Willemsplein zien we rechts van ons het witte paleis dat koning Willem II indertijd heeft laten bouwen uit liefde voor Tilburg als residentie. Nu is daar het stadhuis in gevestigd.

En dan maken we de oversteek naar de grote Sint-Dyonisiuskerk, die ook wel de Heikese Kerk wordt genoemd. 

Die kerk is op slot, dus we kunnen er niet in, maar in de bocht van de Kapelhof staat de deur van de Kapel Onze Lieve Vrouw ter Nood wel open, dus daar gaan we naar binnen.

Opvallend zijn de bijzonder kleurrijke kerkramen van deze gedachteniskapel.

Op het kruispunt aan het eind van de Kapelhof nemen we plaats op een café-terras voor onze tweede koffiepauze van vandaag.

Daarna gaat de route verder, de Nieuwlandstraat in, en in het verlengde daarvan de Noordstraat in.

De stad uit

Na de oversteek van de Spoorlaan en het kruisen van de spoorlijn gaat het verder noordwaarts naar het Wilhelminapark, waar we uiteraard een bezoek brengen aan het standbeeld dat hier staat, dat Petrus Donders voorstelt als missionaris in Suriname.

Door het Smidspad en over de Goirkestraat gaat het verder naar het Julianapark en via de Oude Lind naar de Brug Lijnsheike, waarmee we het Wilhelminakanaal oversteken.

Ten noorden van het kanaal maken we de doorsteek naar de Heikantlaan, die we ook oversteken, om vervolgens door een langgerekte park-strook en de Schans naar de Mariakerk te lopen.

En als we dan ook nog de Vlashoflaan zijn overgestoken, volgt om 12:05 uur het moment dat we op de Borodinstaat de bebouwde kom van Tilburg verlaten.

Dan is het nog maar een klein eindje over de Pater Dondersstraat naar het Peerke Donderspark, dat het einde is van het Peerkepad, dat we nu vanuit het Limburgse Witten in totaal negen wandeldagen in noordelijke richting geheel hebben bewandeld.

Een al oudere bezoekster van het park maakt van ons een aankomstfoto bij de entree van het Peerke Donderspark. Zij vertelt ons dat ze hier vroeger als kind al met haar ouders kwam, met name omdat haar moeder een fascinatie had voor de inmiddels zalige missionaris Petrus Donders, die in Brabant en erbuiten ook Peerke Donders wordt genoemd.

In het Peerke Donderspark

Dan gaan we het park in, om eerst een bezoek te brengen aan het restaurant van het park, waar we lunchen in de heerlijk koele restaurantzaal. Buiten is het dan al 33 graden Celsius, dus de temperatuur is vanmorgen tijdens onze laatste etappe oplopen van 24 naar 33 graden Celsius.

Nadat we onze lunch-ingrediënten hebben besteld, vindt de medaille-uitreiking plaats, want Durkje en ik hebben enkele dagen geleden in een ruim geassorteerd warenhuis voor Ike & Eelke een medaille gekocht, voor hun bijzondere prestatie om na het met ons beiden voltooien van de Walk of Wisdom (2024) en de Wegen met Zegen (2025) nu ook nog het 165 kilometers lange PeerkePad (2026) te voltooien, waarvan de laatste vier etappes dan ook nog bij fikse tropische temperaturen. Daarom mogen we deze doorzetters ook wel de Friese Doorlopers noemen.

Na deze lunch verlaten we het restaurant en brengen we een bezoek aan de kapel in het Peerke Donderspark. 

In de tamelijk grote kapel hangen ook enkele geschilderde afbeelding van Petrus Donders als missionaris in Suriname.

Weer buiten in de warmte maken we een ronde door het park, rondom het Peerke Donderspaviljoen, het Museum voor Naastenliefde, dat vandaag overigens gesloten is.

Rondom dit museum is een kruisweg opgebouwd van hele grote beelden, waarmee de kruisweg van Jezus Christus wordt uitgebeeld.

Na ook nog langs de Peerke Donders-waterput gelopen te hebben, verlaten we het park, en rijden we met zijn vieren in de auto terug naar de kapel bij Moergestel, waar we de andere auto afhalen, alvorens we met beide auto’s terug rijden naar camping Niks Hoeve, waar we nog één overnachting zullen doorbrengen, alvorens we morgen huiswaarts keren.

Halverwege de middag meten we in elk geval al een temperatuur van 37 graden Celsius, en morgen wordt het volgens de weersvoorspelling nog enkele graden warmer, hetgeen we met recht als nogal extreem mogen betitelen.

De extreem hoge temperaturen van de afgelopen vier dagen hebben ons in elk geval er niet van weerhouden om de laatste vier wandeldagen van het PeerkePad te voltooien, iets waar we best wel trots voor mogen zijn, maar bovenal ook dankbaar, omdat het ons fysiek is gegeven om dit onder deze extreme omstandigheden met succes te volbrengen.

PeerkePad - Etappe 8 van Oost-, West- en Middelbeers naar Moergestel

Woensdag 24 juni 2026

 

We verlaten de Kapel van de Heilige Eik

PeerkePad tussen Wittem & Tilburg

Het PeerkePad is onder andere een wandelroute van circa 165 kilometer tussen het Nederlands-Limburgse dorpje Wittem en de Brabantse stad Tilburg, aangevuld met zeven rondwandelingen. Deze wandelroute (sinds 2009) laat je lopen door de verrassend mooie bos- en weidegebieden van de Brabantse en (Belgisch-)Limburgse Kempen, door de Maasvallei en door het Limburgse Heuvelland. De bijbehorende wandelgids beschrijft deze route zowel noord- als zuidwaarts in zeven of acht trajecten.

Deze wandelroute is helaas niet gemarkeerd en verbindt twee bedevaartsoorden met elkaar, namelijk Wittem (het klooster als bedevaartsoord in het redemptoristenklooster dat aan de heilige Gerardus Majella is gewijd) & Tilburg (waar de zalig verklaarde Peerke Donders is geboren).

Etappe 8 van Oost-, West- en Middelbeers naar Moergestel

Dit jaar (2026) gaan Durkje & ik samen met Durkje haar broer Eelke & schoonzus Ike het PeerkePad noordwaarts bewandelen, van Wittem naar Tilburg. Dat delen we op in eerst een vijfdaagse van 8 tot en met 12 juni 2026, namelijk van Wittem naar Schaft; en tenslotte tien dagen later nog een vierdaagse van 22 tot en met 25 juni 2026, van Schaft naar Tilburg.

Vandaag wandelen we met zijn vieren de achtste etappe, van het Noord-Brabantse Oost-, West- en Middelbeers naar Moergestel, over een afstand van 19,7 kilometer. Dat is van de wandelgids het tweede deel van het zesde traject van Vessem naar de Oisterwijkse bossen (dat is gewijd aan het vijfde Werk van Barmhartigheid: Vreemdelingen herbergen) en het eerste deel van het zevende traject van de Oisterwijkse bossen naar het Petrus Donderspark van Tilburg (dat is gewijd aan het zevende Werk van Barmhartigheid: Gevangenen bezoeken).

Omdat de temperatuur vandaag naar verwachting extreem boven de 35 graden Celsius uit zal komen, staan we om 05:00 uur op, en ontbijten we in onze caravans op de boerderijcamping Niks Hoeve nabij Oost-, West- en Middelbeers. Deze camping gebruiken we gedurende deze vierdaagse als uitvalsbasis.

Eelke en ik verlaten de camping om 5:40 uur en rijden dan met beide auto’s naar het eindpunt bij de Kapel van Onze Lieve Vrouw van de Vrede bij Stokeind, ten noorden van Moergestel, waar we de ene auto parkeren op de parkeerplaats in het bos. Dan rijden we met de andere auto tezamen terug naar onze camping, om daar vervolgens samen met Ike en Durkje te beginnen met onze volgende etappe van vandaag. 

Van de Niks Hoeve naar het Wilhelminakanaal

Om 6:30 uur verlaten we camping Niks Hoeve nabij Oost-, West- en Middelbeers en gaan we de Fransebaan op, richting Landgoed Baest.

Het is zo vroeg in de ochtend inmiddels 20 graden Celsius, en het belooft een hele warme, tropische dag te worden. Als we vanmiddag terug zijn op de camping meten we een tropische temperatuur van nota bene 35 graden Celsius, en later ook 37 graden Celsius. 

Bij het Omleidings-kanaal aangekomen, nemen we het smalle oeverpad langs het kanaal. 

In het kanaal zwemt een ganzenpaar met enkele ganzenkuikens, en aan het paniekerige gakken van de gans kun je merken dat de gans zich bezorgd maakt om de veiligheid van de jonge ganzen. Zodra we hen voorbij zijn gelopen, wordt het weer rustig en stil op het kanaalwater.

We passeren een bruggetje dat hier de beide oevers van het kanaal met elkaar verbindt.

De volgende oversteekmogelijkheid is een stuw in het Omleidingskanaal.

Na een eerste sanitaire stop gaan we verder.

Vanaf het oeverpad maken we de doorsteek naar de Groenewoudsedijk, waarop we naar de Kanaaldijk-Zuid lopen, om daar vervolgens via de brug het Wilhelminakanaal over te steken.

Naar het Processiepark van de Kapel van de Heilige Eik

Aan de overzijde van het kanaal lopen we met een bocht naar rechts en direct naar links naar het oeverpad langs een brede sloot. 

Iets verderop steken we die sloot over, en dan lopen we langs een bosrand en vervolgens door een bosperceel naar de Kapel van de Heilige Eik.

Het ijzeren hekwerk van deze kapel staat open, dus we kunnen direct naar binnen.

In de kapel branden nu al – het is nog maar 7:15 uur – heel veel kaarsjes. 

Heel mooi zijn ook de glas-in-lood-ramen rondom in de kapel.

Naast de kapel hangt een spreuk, die ook verwijst naar de eik, als volgt: ‘Een eik volgroeit door weer en wind, een mens door tegenslagen die hij overwint’.

Over de A58 en door naar Spoordonk

Vanuit het Processiepark van deze kapel lopen we verder naar het viaduct van de Groenewoud, waarmee we de A58 oversteken. Aan de overzijde van de A58 gaan we via de in het groen verscholen traptreden bij het talud naar beneden, en komen we op de parallelweg van de A58.

Over het Beerseveld wandelen we door naar de plaats Spoordonk.

Vlak vóór de rivier de Beerze gaat het Beerseveld over in Ten Bergh, parallel aan de Beerze.

Bij de Spoordonkseweg aangekomen, zien we aan de overzijde van de brede weg de Spoordonkse Watermolen, die voorheen nog wel delen van de week open was voor het publiek, maar nu niet meer.

Aan de rand van Spoordonk steken we de Beerze over, en direct daarna steken we de Spoordonkseweg over, om dan over het oeverpad langs de Beerze verder te lopen. Dat we hier ook op een pelgrimspad lopen, toont het bordje met daarop de caminopijl en de gestileerde Jacobsschelp, overigens niet geel op blauw zoals te doen gebruikelijk, maar wit op rood. Ja, zo kan het ook, en zo is het ook duidelijk.

Door het dal van de Beerze 

We volgen het oeverpad langs de meanderende Beerze, waarbij we onder andere de vistrap van keien in de Beerze passeren.

Aangekomen bij de Viermannekesbrug, moeten we de Beerze oversteken.

Dat doen we nog niet direct, want hier staat een grote overdekte picknickplek, waarin we heerlijk in de schaduw kunnen genieten van onze koffiepauze.

Daarna steken we via die Viermannekesbrug de Beerze over, en gaat het verder over het oeverpad aan de overzijde van de rivier.

We komen voorbij een grote, oude meander van de Beerze.

Waar het dal van de Beerze verderop heel breed en nat is, moeten we er met een grote boog omheen. We lopen dan op het lange deel over een rivierdijkje parallel aan de Beverdonksedijk.

Links in de verte in het natte terrein dat ook als wateropvangbekken gebruikt kan worden, graast een kudde koeien.

Door de Kampina

Dan steken we de Logtsebaan over, waarmee we aan de overzijde het natuurgebied Kampina binnenwandelen.

Het zandpad waarop we voortgaan, loopt langs de waterloop van de Heiloop, waarin prachtige waterplanten groeien en bloeien.

Linksom steken we de Heiloop over, en dan gaan we over de Brinksdijk een bosgebied in, waar we even later dan ook nog eens weer de Beerze oversteken.

Op het bospad van de Balvoortseweg komen we langs de landbouwenclave Balsvoort, waar lage muurtjes het bouwprofiel aangeven van een voormalige boerenhoeve, waarin in de Tweede Wereldoorlog onderduikers waren gehuisvest, en waar ook het verzet in die jaren actief was.

We komen nu in een bosgebied met veel heide- en bosvennen. Eén daarvan is een grote, namelijk het Belvers Ven. 

Op een houten bank met uitzicht over het Belvers Ven en onder het gehoor van een tiental gakkende ganzen houden we onze lunchpauze.

Na het oversteken van de Scheibaan lopen we op enige afstand onder het Groot Aderven door, en dan met een bocht rechts om het Klein Aderven.

Dit ven is grotendeels dichtbegroeid met bloeiende waterlelies.

Door de Oisterwijkse bossen

Na het oversteken van de Gemullenhoekenweg lopen we onder het Achterste Goorven en langs het Voorste Goorven door de Oisterwijkse bossen naar de Bosweg.  

Aan de overzijde van de Bosweg bevindt zich het Boshuis Venkraai, een horecagelegenheid midden in de Oisterwijkse bossen, waar nu rond 11:30 uur veel mensen vertoeven in de schaduw van het bosterras. Wij gaan ook het terras op voor een verkoelend drankje.

Aan de Bosweg staat een informatiepaneel met daarop in grote letters geschreven: ‘Wandelen doe je in Brabant’. En inderdaad, dat is wat we hier en nu doen.

Na deze koele pauze doorkruisen we het grote bosgebied verder in westelijke richting, waarbij we op een gegeven moment ook het rivierdal van de Reusel in gaan.

Even later steken we de Reusel over. 

Nu hoeven we nog maar een klein eindje over bospaden naar de Oisterwijkseweg te lopen, door een heuvelachtig bosgebied met veel varens.

Tropisch warme Kapel van Onze Lieve Vrouw van de Vrede

Om 12:30 uur komen we aan bij onze bestemming voor vandaag, namelijk bij de Kapel van Onze Lieve Vrouw van de Vrede.

In de kapel aan de drukke weg door het bos branden enkele kaarsen.

De kapel is open, dus we kunnen en gaan de kapel in.

Binnen is het erg warm, wat geen wonder is, want de temperatuur is tot op dit moment buiten al opgelopen naar tenminste 35 graden Celsius.

Op de parkeerplaats bij deze kapel aan het Stokeind stappen we in de hele warme auto, maar met behulp van de airco kunnen we al vlot van deze kapel terug rijden naar onze camping Niks Hoeve, waar we de rest van de dag vanmiddag en vanavond niks hoeven op deze extreem warme tropische dag.

PeerkePad - Etappe 7 van Eersel naar Oost-, West- en Middelbeers

Dinsdag 23 juni 2026

 

Over een akkerpad langs de Kleine Beerze

PeerkePad tussen Wittem & Tilburg

Het PeerkePad is onder andere een wandelroute van circa 165 kilometer tussen het Nederlands-Limburgse dorpje Wittem en de Brabantse stad Tilburg, aangevuld met zeven rondwandelingen. Deze wandelroute (sinds 2009) laat je lopen door de verrassend mooie bos- en weidegebieden van de Brabantse en (Belgisch-)Limburgse Kempen, door de Maasvallei en door het Limburgse Heuvelland. De bijbehorende wandelgids beschrijft deze route zowel noord- als zuidwaarts in zeven of acht trajecten.

Deze wandelroute is helaas niet gemarkeerd en verbindt twee bedevaartsoorden met elkaar, namelijk Wittem (het klooster als bedevaartsoord in het redemptoristenklooster dat aan de heilige Gerardus Majella is gewijd) & Tilburg (waar de zalig verklaarde Peerke Donders is geboren).

Etappe 7 van Eersel naar Oost-, West- en Middelbeers

Dit jaar (2026) gaan Durkje & ik samen met Durkje haar broer Eelke & schoonzus Ike het PeerkePad noordwaarts bewandelen, van Wittem naar Tilburg. Dat delen we op in eerst een vijfdaagse van 8 tot en met 12 juni 2026, namelijk van Wittem naar Schaft; en tenslotte tien dagen later nog een vierdaagse van 22 tot en met 25 juni 2026, van Schaft naar Tilburg.

Vandaag wandelen we met zijn vieren de zevende etappe, van het Noord-Brabantse Eersel naar Oost-, West- en Middelbeers, over een afstand van 18,3 kilometer. Dat is van de wandelgids het tweede deel van het vijfde traject (dat is gewijd aan het vierde Werk van Barmhartigheid: De hongerigen voeden) van Achelse Kluis naar Vessem, en het eerste deel van het zesde traject van Vessem naar de Oisterwijkse bossen (dat is gewijd aan het vijfde Werk van Barmhartigheid: Vreemdelingen herbergen).

Omdat de temperatuur vandaag naar verwachting boven de 30 graden Celsius uit zal komen, staan we vlak vóór 05:00 uur op, en ontbijten we in onze caravans op de boerderijcamping Niks Hoeve nabij Oost-, West- en Middelbeers. Deze camping gebruiken we gedurende deze vierdaagse als uitvalsbasis.

We verlaten de camping om 5:45 uur en rijden dan met één auto naar het beginpunt in Eersel, waar we de auto parkeren aan de Heibloem. 

Vandaag lopen we naar onze camping Niks Hoeve bij Oost-, West- en Middelbeers, dus vanmiddag halen we na aankomst op de camping met de andere auto deze achtergelaten auto nog wel even op uit Eersel.

Van Eersel naar Duizel

Om 6:30 uur stappen we in Eersel uit de auto, en dan maken we ons klaar voor vertrek. Het is inmiddels 17 graden Celsius, en het belooft een warme dag te worden.

Over de Voortseweg lopen we door Eersel naar de Markt, waar we een kapel passeren.

Dan steken we de langgerekte Markt in de lengterichting over.

Daarbij komen we eerst langs het beeldje van de Pronte Vrouw. 

Vrij snel daarna komen we langs het beeldje van de Contente Mens.

Na een kwartier lopen, gaan we om de Kapel van Onze-Lieve-Vrouw van de Kempen heen.

Aan de noordzijde van Eersel verlaten we de bebouwde kom van Eersel en gaan we onder de A67 door. Aan de andere zijde gaan we dan het Sergeant Arthur Fraserpad op, en op dat wandel-  en fietspad wandelen we langs de villa op het landgoed Duyselshof naar het begin van de plaats Duizel.

Als we naar de grote kerk van Duizel lopen, komen we op het Smitseind langs het bronzen beeld van Goei Moeder.

Direct daar achter lopen we om de Sint-Jan-Geboortekerk heen.

De grote bocht om de kerk en de begraafplaats voortzettend, lopen we op de Kerkakkers langs de alleenstaande oude kerktoren.

Als we aan het eind van de Oude Kerkstraat op de Donk de Kleine Beerze oversteken, is het moment aangebroken dat we de lange tocht langs dit riviertje aanvangen.

Veldpaden langs de Kleine Beerze

Een hele mooie route volgt dan over het smalle paadje, met rechts de Kleine Beerze, en links af en toe bijvoorbeeld een graanakker.

Soms lopen we over een lage begroeiing, en af en toe gaat het dan voort tussen een schilderachtig mooie vegetatie met veel veldbloemen.

Na het kruisen van De Weege en Den Aard moeten op Den Aard de oversteek maken naar de andere rivieroever, en dan gaat het aanvankelijk – maar ook verderop – voort tussen hoog opgaande en nog behoorlijk natte grassen en andere begroeiïng langs de Kleine Beerze aan onze linkerhand.

Het laatste deel van het pad – althans dat hier zou moeten zijn – is zó sterk overwoekerd door hoge vegetatie dat het onmogelijk is om daar doorheen voort te gaan, en daarom kiezen we ervoor om langs de akkerrand te lopen, met rechts het hoge graan, en links de ondoordringbare grassen.

Het bemoeilijkt onze voortgang, maar de flora langs de Beerze staat volop in bloei, en is schilderachtig mooi.

Waar we de doorgaande weg van de Heuvel over moeten steken, staat een man met zijn tankwagen van een grondboorbedrijf water te tanken uit de Kleine Beerze. 

Aan de overzijde vervolgen we ons pad langs de rivier, die we een eindje verderop oversteken via een plat houten bruggetje.  

Waar we het bosperceel uit willen gaan, ligt en staat een kleine kudde koeien met enkele kalveren en een rode stier. De rode stier blokkeert voor ons de doorgang en blijft staan als ik aanstalten maak om het pad op te gaan. Veiligheidshalve kijk ik even of we met een bypass enkele tientallen meters verderop een doorsteek naar het doorgaande pad kunnen maken, maar dat lukt niet. Als Ike ondertussen ook aanstalten maakt om het pad op te gaan, gaan de stier en een koe aan de kant, en kom ik terug van de gezochte bypass en kunnen we veilig het pad op en voort.

Kabouters en een Romeinse graftoren in het Koebosch

Na het oversteken van de Hoogcasterseweg gaan we het Koebosch in, waar we over droge paden en vlonderpaden van het Koning Kyriëpad slingerend voortgaan, op grotere afstand van de Kleine Beerze.

Dit pad is overigens tevens een kabouterpad, want steeds na enkele meters passeren we weer één of meer kabouters en hun aanverwante objecten.

Vlak vóór een scherpe bocht in het bos, kunnen we een houten uitzichttorentje op, van waar we een mooi uitzicht krijgen over de riviervallei van de Kleine Beerze. 

Voordat we dit bosperceel verlaten, maken we nog een klein uitstapje in het bos naar de replica van de Romeinse graftoren van de Kabouterberg, die hier in 2012 is gerestaureerd en nu een winterverblijfplaats is voor vleermuizen.

Weer terug in het open veld komen we langs een vennetje, waar een houten bord bij staat, waarop wordt gemeld dat dit in 2008 de vindplaats was van bronzen bijlen.

Door een natuurgebied en over de Grootakker gaat het dan verder naar Vessem.

Links van de doorsteek op een veldpad naar de Jacobushoeve komen we langs een veld met heel veel uitbundig bloeiende veldbloemen.

Bezoek aan de Jacobushoeve in Vessem

Bij de Kerkberg arriveren we bij de Jacobushoeve.

Binnen zien we op een plateautje aan de muur een beeldje van de heilige Jacobus, patroon van de pelgrims van Sint Jacob.

De Jacobushoeve is officieel nog gesloten, maar de gastvrouw die alles op het terras alvast klaarzet voor de in aantocht zijnde 16 vrijwilligers, ontvangt ons toch vriendelijk met koffie. 

Onderwijl maken we een rondgang door de tuin van de Jacobushoeve, waarin onder andere een ijzeren kruis is opgesteld.

Dit kruis verwijst naar het Cruz de Ferro, dat pelgrims van Sint Jacob in Spanje passeren als ze op de Camino Franchés op weg zijn naar Santiago de Compostela.

Mijn nieuwsgierigheid naar de voorraad boeken over theologie, religie en spiritualiteit in de boekwinkel van de Jacobushoeve bezorgt mij enigszins ongemak, want als ik de aanvankelijk nog openstaande deur van de boekwinkel weer door wil om de boekwinkel te verlaten, blijkt die door de gastvrouw op slot te zijn gedaan. Ze had me binnen niet gezien, en omdat de winkel eigenlijk nog gesloten zou moeten zijn, had ze die uit voorzorg snel even op slot gedaan tijdens ons bezoek. Maar gelukkig zijn Eelke en de gastvrouw mijn reddende engelen, dus even later sta ik bevrijd weer buiten op het terras van de Jacobushoeve.

Bezoek aan de Pelgrimsherberg Kafarnaüm in Vessem

Na deze korte koffiepauze gaan we verder door Vessem, op weg naar de pelgrimsherberg, langs de Sint-Lambertuskerk.

Om 9:30 uur arriveren we dan bij de Pelgrimsherberg Kafarnaüm van Vessem.

In 2018 hebben Durkje en ik hier tijdens een pelgrimage al eens overnacht, en nog steeds zijn pelgrims van harte welkom in deze herberg.

Op het terras van de binnenplaats zit een groep vrijwilligers aan de koffie. Het zijn een gastvrouw en gastheer, en enkele vrijwilligers van de werkgroep Opvang. 

We worden heel hartelijk welkom geheten, en voordat we het in de gaten hebben, staat voor ons de koffie klaar op tafel.

We maken een rondgang door de pelgrimsherberg, voor Eelke en Ike de eerste keer, en voor ons een feest van herkenning van acht jaar geleden.

Uiteraard bezoeken we ook de inpandige kapel, van waaruit pelgrims heengezonden kunnen worden op weg naar Santiago de Compostela.

Drie kwartier later verlaten we de pelgrimsherberg, en gaan we verder door Vessem, en uiteindelijk de plaats al weer uit.

Door de Molenbroek langs de Kleine Beerze

Wederom bij de Kleine Beerze aangekomen, verlaten we het fietspad vanuit Vessem, en gaan we het open veld weer in over een pad langs de Kleine Beerze.

Door het prachtige rivierdal van de Kleine Beerze gaat het dan voort, eerst vlak langs de rivier. 

Daarna gaan we het open veld weer in, en steken we dwars over door enkele graslanden van de Molenbroek.

Hier wordt druk gemaaid en wat eerder al is gemaaid, wordt geschud.

Tussen de tractoren door lopen ettelijke ooievaars in de weilanden, op zoek naar prooi.

Door de gemaaide weilanden komen we aan de rand van de Molenbroek weer terug bij de Kleine Beerze, en ook hier bloeien de veldbloemen uitbundig.

Over een smal pad door een bosperceel gaat het dan verder langs een droge uitloper van de Kleine Beerze. We komen langs de plek waar vroeger de Muystermolen heeft gestaan.

Langs de Oude Toren naar Middelbeers en Oostelbeers

Als we vanaf de Hillestraat op de Rotten langs de Oude Toren komen, gaan we daar het terrein op voor onze lunchpauze.

De oude stenen kerktoren uit de 14e eeuw roept de historie op van de kerk die hier eeuwen geleden tot aan het midden van de 19e eeuw heeft gestaan.

Aan het eind van het zandpad en wandel-fietspad van de Rotten komen we bij de N395, die we net buiten Middelbeers oversteken.

Langs de N395 lopen we vervolgens naar het naburige dorp Oostelbeers. Dit dorp verlaten we om 12:30 uur op de Neereindseweg.

Van Zunne Leste Steen naar de Niks Hoeve

Waar we  op de splitsing van de Neereindseweg de Baesterdijk op gaan, komen we langs het monument Zunne Leste Steen, waarmee een regionaal bekende beeldhouwer rijkelijk laat en daardoor postuum wordt geëerd met zijn laatste brok steen, die hij als beeldhouwer niet meer heeft kunnen verwerken.

Op de Baesterdijk gaan we het Landgoed Baest in.  

Waar we bij de oversteek over het Omleidings-kanaal deze waterloop oversteken, verlaten we de doorgaande route van het PeerkePad tijdelijk, omdat we hier over de Fransebaan over een afstand van slechts enkele honderden meters terug kunnen lopen naar de camping Niks Hoeve, die we voor deze vierdaagse van het Peerkepad als uitvalsbasis gebruiken.

Eelke brengt ons dan met de auto terug naar Eersel, waar we vanmorgen van start zijn gegaan, en na het halen van enkele boodschappen in een supermarkt in Eersel rijden Durkje en ik vanuit Eersel weer terug naar onze caravan op camping Niks Hoeve. Dan is de temperatuur vandaag al opgelopen naar 29 graden Celsius, dus ook vandaag is en was het een warme dag om te wandelen, maar desondanks prima te doen, en bovendien heel mooi.

PeerkePad - Etappe 6 van Schaft naar Eersel

Maandag 22 juni 2026

 

In de Valentinuskapel bij de Valentinusput aan de Keersop bij Westerhoven

PeerkePad tussen Wittem & Tilburg

Het PeerkePad is onder andere een wandelroute van circa 165 kilometer tussen het Nederlands-Limburgse dorpje Wittem en de Brabantse stad Tilburg, aangevuld met zeven rondwandelingen. Deze wandelroute (sinds 2009) laat je lopen door de verrassend mooie bos- en weidegebieden van de Brabantse en (Belgisch-)Limburgse Kempen, door de Maasvallei en door het Limburgse Heuvelland. De bijbehorende wandelgids beschrijft deze route zowel noord- als zuidwaarts in zeven of acht trajecten.

Deze wandelroute is helaas niet gemarkeerd en verbindt twee bedevaartsoorden met elkaar, namelijk Wittem (het klooster als bedevaartsoord in het redemptoristenklooster dat aan de heilige Gerardus Majella is gewijd) & Tilburg (waar de zalig verklaarde Peerke Donders is geboren).

Etappe 6 van Schaft naar Eersel

Dit jaar (2026) gaan Durkje & ik samen met Durkje haar broer Eelke & schoonzus Ike het PeerkePad noordwaarts bewandelen, van Wittem naar Tilburg. Dat delen we op in eerst een vijfdaagse van 8 tot en met 12 juni 2026, namelijk van Wittem naar Schaft; en tenslotte tien dagen later nog een vierdaagse van 22 tot en met 25 juni 2026, van Schaft naar Tilburg.

Vandaag wandelen we met zijn vieren de zesde etappe, van het Noord-Brabantse Schaft naar Eersel, over een afstand van 19 kilometer. Dat is van de wandelgids het tweede deel van het vijfde traject (dat is gewijd aan het vierde Werk van Barmhartigheid: De hongerigen voeden) van Achelse Kluis naar Vessem.

Omdat de temperatuur vandaag naar verwachting boven de 30 graden Celsius uit zal komen, staan we om 05:00 uur op, en ontbijten we in onze caravans op de boerderijcamping Niks Hoeve nabij Oost-, West- en Middelbeers. Deze camping gebruiken we gedurende deze vierdaagse als uitvalsbasis.

We verlaten de camping om 6:00 uur en rijden dan met beide auto’s naar het eindpunt in Eersel, waar we één auto parkeren aan de Steenstraat. Dan rijden we gevieren met de andere auto naar Schaft, waar we deze auto parkeren aan de Schafterdijk, waar onze voorgaande etappe van tien dagen geleden eindigde.

Door het Dommeldal en over De Malpie

Om 7:00 uur stappen we in Schaft uit de auto, en dan maken we ons klaar voor vertrek. Het is inmiddels al 20 graden Celsius, en het belooft een warme dag te worden.

Op de T-kruising van de Schafterdijk en het Poterseind – aan de rand van de bebouwde kom van Schaft - moeten we even door de berm, want op die kruising is een ongeveer twee meter diep gat gegraven, waarin een man een diepliggende rioolbuis rondom verder uitgraaft. 

Dat Poterseind gaat over in een zandpad. Een wandelaar komt ons vanuit tegengestelde richting tegemoet, en wij gaan daar een graspad op, dat ons voert naar het riviertje De Dommel. Via een houten voetgangersbrug steken we hier De Dommel over.

Dan wandelen we het Dommeldal in, in de richting van een dennenbos. 

Dat dennenbos doorkruisen we naar het grote heidegebied van De Malpie. Daar aangekomen, lopen we langs de rand van bos en hei, met links het bos en rechts hebben we een ver uitzicht over de heide, met op dat heideveld ook een tamelijk groot heidemeer, het zogenoemde Groot Malpieven.

Verderop maken we dan weer een doorsteek door het bos, naar de drukke N69, die we recht oversteken.

Koorts verdwijnt wonderbaarlijk met water van de Valentinusbron

Waar we het bosgebied uit komen, en de verharde weg van de Kempervennendreef op gaan, zien we links het grote recreatiepark van de Kempervennen, en rechts ligt de Aarbrandsche Heide en de Berkenberg.

Aan het eind van deze Kempervennendreef lopen we tussen een ski-centrum links en een autorace-circuit rechts naar de Weerderdijk, die we een eindje naar links volgen.

Vanaf de Weerderdijk maken we dan door het open veld de doorsteek naar het riviertje de Keersop.

Aan de overzijde van de Keersop staat de zogenoemde Valentinuskapel, die hier in 1947 is gebouwd uit dankbaarheid voor de bevrijding van de Tweede Wereldoorlog.

We  ontmoeten hier een vrouw op een fiets, die ons vertelt over een wonderbaarlijke genezing van een baby in haar familie, van wie de gevaarlijke koorts van die baby met brandwonden verdween met behulp van het water van de in de 18e eeuw al befaamde Valentinusput, die je hier nog ziet tussen de kapel en het riviertje.

Met het wonderverhaal van deze wonderbaarlijke genezing van de baby met brandwonden gaan we tegenover de Valentinuskapel een veldpad op dat langs de Keersop loopt.

Verderop steken we de Keersop wederom over, en dan gaat het – nog eens weer over de Keersop - door naar de plaats Westerhoven.

Koffie bij het Heilig-Hartbeeld van de Sint-Servatiuskerk in Westerhoven

In Westerhoven aangekomen, steken we de provinciale weg over, om dan op de Dorpsstraat naar de Sint-Servatiuskerk (1885) te lopen.

Tegenover deze kerk staat een bankje vóór het ontmoetingscentrum, waarop we plaatsnemen voor onze koffiepauze. Een vrijwilliger komt naar buiten, terwijl de senioren naar binnen gaan voor de ochtendgymnastiek, en hij vertelt onder andere dat zijn grootvader de laatste valkenier in de regio was. De man laat ons trots de tatoeage op zijn onderarm zien van een valkenveer.

Vanaf ons bankje hebben we het uitzicht op het Heilig-Hartbeeld dat links van de kerk onder een transparant afdakje staat.

Verderop komen we weer terug op de provinciale weg van zojuist, die we volgen, totdat we de Ekkerweg op gaan, en direct daarna al linksaf gaan, het Keulsepad op naar Bergeijk.

Gastvrij Hooge Berkt in Bergeijk

Op het Hof in Bergeijk valt direct de bijzondere abri op, waar net een bus komt aanrijden.

Die mooi vormgegeven abri blijkt een ontwerp te zijn van kunstenaar Gerrit Rietveld, waarvan meer is te zien in Bergeijk.

Over het plein lopen we via de Nieuwstraat en de Churchillaan in de richting van de Hooge Berkt, waarmee we de bebouwde kom zouden kunnen verlaten.

Maar nog binnen de plaats komen we op de Hooge Berkt langs De Hooge Berkt, dat hier een oecumenisch-christelijke gemeenschap is van intern en extern wonende leden.

Met mijn betrokkenheid bij de kloostergemeenschap van Nijkleaster in het Friese Jorwert, is het mijn wens om deze geloofsgemeenschap nu te bezoeken, vooral ook omdat we er nu langs lopen. 

Op het middenterrein ontmoeten we een aantal bewoners die gezellig rond een tafel in de schaduw onder de bomen zitten. We worden uitgenodigd om aan te schuiven in hun kring, en krijgen direct koffie en water aangeboden. Dan volgt een aangenaam gesprek over de ins en outs van deze bijzondere geloofsgemeenschap, waarbij het ook mooi is om te merken waar Nijkleaster en de Hooge Berkt raakvlakken hebben, en waaruit van beide gemeenschappen de verschillende profiel-elementen bestaan, en zij hun eigenheid laten zien.

Afsluitend krijgen we nog een rondleiding door twee gebouwen van de Hooge Berkt, waaronder de bibliotheek, de kapel en de keuken met eetzaal.

De prachtige ingerichte binnentuin met daarin mooie beelden verdient en oogst ook lof.

Daarna nemen we met grote dank afscheid van de aanwezig leden van de Hooge Berkt, en lopen we Bergeijk uit.

Van Bergeijk naar Eersel

Vlak vóór de rand van de bebouwde kom gaan we daartoe een zandpad op, om een eindje verderop langs een bosrand voort te gaan. Met enig zoekwerk lukt het ons om een geschikte plek te vinden waar we conform onze wandelgids de Diepveldenweg over moeten steken. Dat is geen ideale oversteek, maar het lukt wel, en daarmee komen we dan op de Eerbrand uit, die we volgen in de richting van Eersel.  

Via de Voort en de Heibloem wandelen we na een wandeling van bruto vijf uren klokslag 12:00 uur de plaats Eersel binnen, waar onze etappe van vandaag eindigt op de T-kruising met de Steenstraat.

Daar stappen we in de auto, om vervolgens van Eersel naar Schaft te rijden, om de andere auto daar af te halen. Tot slot rijden we met beide auto’s terug naar camping Niks Hoeve bij Oost-, West- en Middelbeers. De temperatuur is dan inmiddels opgelopen tot 29 graden Celsius.

Gelukkig hebben we onze caravans gisteren opgesteld in de schaduw van een rij bomen, waardoor we de middag bij de caravans heerlijk koel in de schaduw van die bomen kunnen doorbrengen.

Familiedag De Jong 2026 in Kampen

Zaterdag 20 juni 2026
 

Colombiaans aanbod op het Full Color Festival in Kampen

Familiedag De Jong 2026
Vandaag zijn we in groten getale met onze naaste familieleden van De Jong, van de zijde van Durkje haar naasten, bijeen voor de jaarlijkse familiedag, dit jaar in Kampen.

Omdat Durkje en ik overmorgen zullen aanvangen met onze tweede meerdaagse op het PeerkePad willen we morgenochtend met de caravan doorreizen naar Noord-Brabant, naar Camping Niks Hoeve, dat voor ons en voor Eelke & Ike de uitvalsbasis zal zijn voor de afsluitende vier etappes van het PeerkePad.

Daartoe brengen we vanmorgen vroeg onze caravan alvast naar camping Seveningen op het Kamper Eiland, en installeren we die daar om 10:00 uur voor de komende overnachting.

Ochtendprogramma Binnen Plezier

Dan rijden we Kampen in en gaan we naar de binnenspeeltuin 'Binnen Plezier' in Kampen, waar we ons vanaf 11:00 uur met tientallen familieleden verzamelen voor het dagprogramma. 

Voor de volwassenen is daar volop gelegenheid om elkaar te ontmoeten in de centrale hal om bijvoorbeeld ook alle lief en leed in familiekring te delen, en voor de kinderen is er volop gelegenheid om in de binnenspeeltuin naar hartenlust te spelen.

Middagprogramma in Kampen

Om 13:00 uur verlaten we deze binnenspeeltuin, en gaan we in subgroepen uiteen, waarin op basis van gedeelde belangstelling van alles kan worden gedaan in Kampen.  

Zo kun je naar het zwembad op deze buitengewoon warme zaterdag, kun je naar de plaatselijke kinderboerderij, een stadswandeling maken, musea bezoeken, en voorts kan van de bijzondere gelegenheid gebruik worden gemaakt om een bezoek te brengen aan het Full Color Festival, dat gisteren en vandaag plaatsvindt in het stadspark van Kampen. 

Avondprogramma bij MaGreet

Vanaf 16:00 uur verzamelen we ons bij restaurant MaGreet in het stadscentrum van Kampen, waar we in de koele zaal en in de warme binnentuin kunnen genieten van een drankje en van elkaars gezelligheid.

Rond 17:00 uur worden we getrakteerd op een koud en warm buffet, dat wordt afgesloten met een ijsbuffet, dat de aanwezigen bijzonder welkom is op deze familiedag die ook wordt gekenmerkt door een nogal hoge dagtemperatuur.

Tegen 19:00 uur is het programma afgelopen, en nemen we afscheid van elkaar, om ons weer te verspreiden over heel Nederland, globaal tussen Leeuwarden, Groningen, Nijmegen en Gouda. 

Durkje en ik steken vanuit de binnenstad van Kampen de IJssel over, en zijn dan binnen enkele minuten al gearriveerd op de camping op het Kamper Eiland, waar we vannacht overnachten.

Waarom we weten wat goed is, maar toch anders doen

Donderdag 18 juni 2026

 

Presentatie van Joris Galama in de Beurs te Leeuwarden

Duurzaam of niet-duurzaam

We weten inmiddels heel goed wat de klimaatuitdagingen zijn. 

We kennen de cijfers, de scenario’s en de oproepen tot duurzamer gedrag. 

Toch blijven we massaal niet-duurzaam gedrag vertonen. 

Sterker nog: in veel gevallen is niet-duurzaam gedrag nog altijd statusverhogend, zoals vliegen naar zonnige vakantiebestemmingen. 

Daarbij zien we dat zelfs mensen die zichzelf als duurzaam beschouwen, zich lang niet altijd duurzaam gedragen.

Vanavond wonen Durkje en ik hierover de lezing bij van Bianca Harms & Joris Galama, die in de Beurs te Leeuwarden wordt georganiseerd door Studium Generale Leeuwarden. Zij zijn de lector en een kenniskringlid van het lectoraat Transformational Media van NHL Stenden Hogeschool.

In deze Studium Generale-lezing staan we stil bij die paradox, vanuit een systeemperspectief. Ons gedrag staat namelijk niet op zichzelf, maar is ingebed in een groter systeem van normen, infrastructuren, economische prikkels en culturele beelden. 

• Waarom vinden we het bijvoorbeeld volkomen onacceptabel als iemand een batterij op straat gooit, maar nauwelijks vreemd als diezelfde persoon zonder nadenken het vliegtuig pakt? 
• Wanneer verschuift binnen zo’n systeem de norm en wordt bepaald gedrag ineens maatschappelijk onacceptabel, zoals roken binnenshuis?

Inleiding van Bianca Harms 

Bianca Harms richt zich in haar werk als lector vooral op marketing en marketingtactieken om de wereld een beetje mooier te maken.

Eerst vraagt Bianca ons hoe belangrijk wij duurzaam gedrag vinden, en daarna hoe zeer wij al bezig zijn met duurzaam gedrag. Dan blijkt dat van velen hun duurzaam gedrag lager zit dan het belang dat men er aan hecht.

• In 2022 hadden we al 1,7 Aarde nodig om te voorzien in ons niet-duurzaam gedrag.
• Als we doorgaan met wat we nu doen, is de opwarming op Aarde van 1,5 graden al over vier jaar het geval. Toch leiden die gegevens niet tot drastische gedragsverandering. Er is maar een kleine groep mensen die haar gedrag afstemt op haar duurzaamheidsambitie.
• Er zijn nogal wat  praktische barrières die ons duurzaam gedrag blokkeren.
• Vooral duurzame gedragingen die onze identiteit veranderen, stuiten in ons veelal op weerstand.
• Mensen veranderen niet alleen omdat ze iets belangrijk vinden. Je moet (1) het namelijk kunnen, (2) het moet je mogelijk zijn, (3) je moet gemotiveerd zijn, (4) moet kunnen kiezen en (5) het stuit op je weerstanden.
• De vraag is waarom verandert de groep mensen niet die wel duurzamer wil leven, maar het niet doet. En waarom maakt het systeem duurzaam gedrag zo moeilijk? We vragen namelijk mensen om duurzaam gedrag te vertonen in een omgeving die duurzaam gedrag lang niet altijd ondersteunt.
• De weerstanden zitten ook in het economische domein van 'meer groei en meer welzijn'.
• Er wordt nog steeds reclame gemaakt voor niet duurzame opties. Ze zijn vaak nog goedkoper. Niet-duurzaam gedag biedt soms meer gemak, en verder geldt nog steeds wel de norm van niet duurzaam handelen.
• Gedragsverandering is eigenlijk een systeemvraagstuk.

Presentatie van Joris Galama 

Joris Galama zijn studiethema’s richten zich met name op gedragsverandering en duurzaamheid.

Waarom blijkt niet-duurzaam gedrag nog normaal?

Bij zijn onderzoeksopdracht bekijkt Galama of het mogelijk is om duurzamer te gaan leven, en hoe je dat dan kunt bereiken, en dat kunt gaan doen.

• We moeten de factoren in kaart zien te brengen, die ervoor zorgen dat we uit het dal komen waarin we nog niet zulk duurzaam gedrag vertonen, dat wel zou moeten of zoals we dat zouden willen. 
• Waar zou je veranderingen in het systeem teweeg kunnen brengen die ons allen tot duurzamer gedrag verleiden en brengen?
• Daarbij is de vraag wat we normaal vinden. Als niet-duurzaam gedrag nog normaal is, moeten we wellicht nadenken over de vraag hoe we duurzaam gedrag uiteindelijk normaal gaan vinden. Dat kan wel, maar daar gaat de nodige tijd over heen. Zo waren bijvoorbeeld slavernij, roken, het niet dragen van autogordels en de zwarte pieten voorheen nog normaal, terwijl dat inmiddels nu al op grote schaal is veranderd. Het moment dat dat verandert, noemen we het 'Tipping Point', ofwel het kantelpunt. 
• Op zo'n kantelpunt kan een klein extra duwtje in de goede richting  net genoeg zijn om het systeem in een andere toestand te brengen. 
• Een gedragsveranderingscampagne doet bijvoorbeeld wel iets, maar je hebt nog iets extra’s nodig om het tipping point te bereiken. 
• Soms kan een verandering heel snel gaan. Kijk maar naar het aantal mensen dat in de coronatijd een mondkapje ging dragen. Als zo’n 25% van de mensen de verandering inzet, kan het soms heel snel gaan. 
• Niet-duurzaam gedrag is een hele stabiele situatie, en het systeem is zo ingericht dat het heel moeilijk is om van niet-duurzaam gedrag over te gaan naar duurzaam gedrag.
• Bij de overgang naar duurzaam gedrag moeten we er eigenlijk voor zorgen dat een terugval niet meer mogelijk is.
• Bij verandering van gedrag kijken we voortdurend naar anderen om ons heen. Daar is sprake van sociale vergelijking, ofwel kijken naar mensen die het beter doen dan wij, òf kijken naar mensen die het slechter doen dan wij. 
• De mensen die het wel beter doen dan wij, zouden moeten opstaan, om de anderen ertoe te brengen het óók beter (bijvoorbeeld duurzamer) te gaan doen.
• We zien dat duurzaam gedrag zich niet verspreidt als een virus, want de verandering stokt of gaat (te) traag.
• Als ik zie dat anderen zich niet duurzaam gedragen, waarom zou ik me dan wel duurzaam gaan gedragen?
• Als we constant worden blootgesteld aan vliegvakanties (bijvoorbeeld door reclame en social media), is het logisch dat we daar in mee gaan, en blijven denken dat dat normaal is.
• De actuele algoritmes versterken het sociale mechanisme van het al dan niet duurzaam gaan gedragen. Als je iets constant ziet, voelt het uiteindelijk als normaal.
• Verder is er sprake van een do good-dilemma, want als je heel goed bezig bent, en anderen doen dat (nog) niet, dan ervaar je het als een dilemma om te beginnen over bijvoorbeeld je eigen duurzame gedrag. 
• Voorbeeld-gevers durven zich namelijk veelal niet uit te spreken. Ze houden zich stil. Maar dan denken de anderen dat jij niet duurzaam leeft, omdat je er niet over praat. Dan zal hij/zij dat waarschijnlijk niet gaan doen.

Hoopvol

• Gedragsverandering is wel degelijk mogelijk. Mensen moeten zich er vooral wel over uitspreken. ‘Doing good louder’ noemen ze dat.
• Dat er tegenin gaan is heel complex, en moeilijk om te doen. 
• Als je je niet uitspreekt over je duurzame gedrag, gebeurt en verandert er nooit iets. Jij kunt dat zaadje planten. In het begin zie je het effect nog niet, maar kracht en energie hierin stoppen, kan wel helpen om resultaten te boeken.
• De morele lading heb je absoluut nodig om resultaten te boeken. Zonder het noemen van die morele lading krijg je de discussie en verandering niet op gang.
• Dus, laat je duurzame gedrag zien, en spreek je daarover uit. Als je het niet-duurzame gedrag niet meer laat zien, helpt dat ook al om de overstap naar duurzamer gedrag te gaan maken.
• Om gedrag te veranderen, moet je het systeem begrijpen, en daar iets mee doen.

Van ‘Do bad in silence’ naar 'Do good louder’

• Media kunnen normen versterken. Zo kun je door duurzame alternatieven zichtbaar te maken, het duurzame gedrag wel gaan normaliseren. Duurzame influencers zouden daar een belangrijke rol in kunnen spelen.
• Communicatie kan via media een positief effect teweeg brengen. 
• Het lectoraat Transformational Media onderzoekt hoe communicatie kan bijdragen aan maatschappelijke transities richting duurzaamheid, gezondheid en welzijn. Daarbij kijken ze niet alleen naar gedrag, maar ook naar de context waarin dat gedrag ontstaat.
• We moeten overstappen van ‘do bad in silence’ naar ‘do good louder’. Kortom, vertel vooral over je duurzame gedrag, en laat dat zien.

Ik ben ik en jij bent jij!

Zondag 14 juni 2026

 

Links DUO J&J en rechts voorganger Jesmar Jonker bij Alliade in Stiens

Kerkdienst bij Alliade in Stiens

Vanmiddag zijn Durkje en ik aanwezig bij de kerkdienst die door en bij de zorggroep Alliade wordt georganiseerd in de ontvangstzaal van Alliade aan de Ieleane in Stiens. Bij aanvang van deze bijzondere kerkdienst met en voor de bewoners van Alliade is de zaal goed gevuld met kerkgangers van binnen en buiten Alliade.

Voorganger van deze middagdienst is geestelijk verzorger Jesmar Jonker, en muzikale medewerking wordt verleend door Jaap Overeem op keyboard en Janke Woudstra op alt-blokfluit, die zich in de orde van dienst bij deze gelegenheid als 'DUO J&J' presenteren.

Deze kerkdienst is evenals de andere kerkdiensten van Alliade in Stiens een samenwerking tussen Alliade en de Protestantse Gemeente te Stiens.

Ik ben ik en jij bent jij!

Het thema van deze kerkdienst is 'Ik ben ik en jij bent jij!'. 

Voorafgaand aan de dienst speelt DUO J&J een klassiek muziekstuk, en ook later in deze dienst klinkt veel klassieke muziek.

Vervolgens wordt door voorganger Jonker de klankschaal gebruikt, als ware het dat de kerkklok wordt geluid. Daarbij zingen we het lied 'Kom in de kring van Gods gezin', en daarmee is deze viering dan begonnen. 

Daarop wordt de veelkleurige Paaskaars van Alliade aangestoken, krijgen we de 'Groeten van God', en zingen we het lied 'Jezus roept hier mensen samen'.

Thema-uitwerking

Bij de introductie van het thema van deze kerkdienst toont de voorganger drie kaarsen, die weliswaar heel verschillend zijn, maar die toch alle drie licht geven. Daarmee wordt ons duidelijk gemaakt dat hoe verschillend we allen ook zijn, wij er allemaal bij horen.

Na het gebed speelt DUO J&J een 'Romance' van Schumann, en daarna zingen we samen het lied 'Lees je Bijbel, bid elke dag', want nu gaat vervolgens de Bijbel open.

We luisteren naar het verhaal dat Jesmar Jonker voorleest uit de Bijbel, over de apostel Paulus die de Romeinse soldaat Cornelius ontmoet en aan die Romein over Jezus moet gaan vertellen.

Het wordt ons daarin duidelijk gemaakt dat wat God goed vindt, wij dat niet slecht mogen vinden. God vindt namelijk alle mensen belangrijk, en Hij houdt van iedereen die bij God wil horen.

Dan zingen we samen 'Ik wil jou van harte dienen', en daarna volgt de verwerking van het thema van deze viering, waarin nog eens weer duidelijk wordt gemaakt dat wij bij God horen, en dat ik goed ben zoals ik ben, en dat dat ook voor jou geldt. Kortom, wie je ook bent, dat maakt God niet uit. Wij horen allemaal bij God.

Orgel zonder orgel en trompet zonder trompet 

Na deze thema-verwerking speelt DUO J&J wederom een klassiek muziekstuk, waarbij het keyboard als orgel klinkt, en de blokfluit klinkt als een trompet.

Zingend beantwoorden we dit muziekstuk met een gezongen "Onze Vader".  

Tijdens het spelen van de muziek vindt de inzameling van de gaven plaats, als onze financiële bijdrage aan het Steunfonds van de Protestantse Kerk in Nederland, dat zorgt voor vakanties voor mensen met een beperking.  

Na de collecte zingen we samen het lied 'Vervuld van Uw Zegen, gaan wij onze wegen' en dan sluiten we deze kerkdienst af met het ontvangen van Gods Zegen.

Tot slot is er nog alle tijd om gezellig met elkaar na te praten over onder andere deze waarde(n)volle kerkdienst met de bewoners van Alliade.

PeerkePad - Etappe 5 van Lozen naar Schaft

Vrijdag 12 juni 2026

 

Bij de hoofdingang van De Achelse Kluis

PeerkePad tussen Wittem & Tilburg

Het PeerkePad is onder andere een wandelroute van circa 165 kilometer tussen het Nederlands-Limburgse dorpje Wittem en de Brabantse stad Tilburg, aangevuld met zeven rondwandelingen. Deze wandelroute (sinds 2009) laat je lopen door de verrassend mooie bos- en weidegebieden van de Brabantse en (Belgisch-)Limburgse Kempen, door de Maasvallei en door het Limburgse Heuvelland. De bijbehorende wandelgids beschrijft deze route zowel noord- als zuidwaarts in zeven of acht trajecten.

Deze wandelroute is helaas niet gemarkeerd en verbindt twee bedevaartsoorden met elkaar, namelijk Wittem (het klooster als bedevaartsoord in het redemptoristenklooster dat aan de heilige Gerardus Majella is gewijd) & Tilburg (waar de zalig verklaarde Peerke Donders is geboren).

Etappe 5 van Lozen naar Schaft

Dit jaar (2026) gaan Durkje & ik samen met Durkje haar broer Eelke & schoonzus Ike het PeerkePad noordwaarts bewandelen, van Wittem naar Tilburg. Dat delen we op in eerst een vijfdaagse van 8 tot en met 12 juni 2026, namelijk van Wittem naar Schaft; en van 22 tot en met 25 juni 2026 nog een vierdaagse van Schaft naar Tilburg.

Vandaag wandelen we met zijn vieren de vijfde etappe, van het Belgisch-Limburgse Lozen naar het Nederlands-Brabantse Schaft, over een afstand van 18,4 kilometer. Dat is van de wandelgids het tweede deel van het vierde traject van Bree naar Achelse Kluis (dat is gewijd aan het vierde Werk van Barmhartigheid: De hongerigen voeden), en daarna het eerste deel van het vijfde traject van Achelse Kluis naar Vessem (dat is gewijd aan het vijfde Werk van Barmhartigheid: Vreemdelingen herbergen).

Om 06:00 uur staan we op, en ontbijten we in onze caravan op natuurcamping Zavelbos nabij Opoeteren-Maaseik in Belgisch Limburg. Deze camping gebruiken we gedurende deze vijfdaagse als uitvalsbasis.

We verlaten de camping om 7:25 uur en rijden dan met beide auto’s naar het eindpunt in Schaft, waar we één auto parkeren aan de Schafterdijk. Dan rijden we gevieren met de andere auto naar het centrum van Lozen, waar we deze auto parkeren op het plein vóór de Sint-Benedictuskerk, waar onze etappe van gisteren eindigde.

De rechte weg van Lozen naar Hamont

Om 8:30 uur stappen we in Lozen uit de auto, en dan maken we ons klaar voor vertrek. Ondanks het feit dat de weersvoorspellingen aangeven dat het vandaag tussen 8:00-18:00 uur droog zal zijn, hebben we nu nog steeds te maken met een miezerige regen. Het regent zo licht dat het moeilijk is om te bepalen of we de regenkleding nu wel of niet moeten aantrekken. Ieder van ons kiest op eigen wijze voor het al dan niet zichzelf te beschermen tegen de motregen. 

Via de ophaalbrug van de Hamonterweg maken we de oversteek over het Zuid-Willemskanaal.

Dan volgt een lang recht traject van zo’n 3,5 kilometer op het fietspad langs de rechte weg van de Lozerheide en de Lozerweg naar Hamont. Bijna een uur later wandelen we op de Erkstraat de bebouwde kom van Hamont binnen.

Van de Ursulinenkapel naar de Kapel van De Haart

Na de oversteek van de legendarische IJzeren Rijn-spoorlijn komen we in het verlengde van de Sleutjes op de Kloosterstraat langs de Ursulinenkapel.

De voordeur is helaas gesloten, dus we lopen om het gebouw heen, naar een zij-ingang.

Ook die is afgesloten, maar in de kloostergang staat wel een tafel met stoelen. Daarop gaan we zitten voor onze koffiepauze.

In het stadscentrum lopen we dan door naar de Sint-Laurentiuskerk.

Daarvan staat de kerkdeur wel uitnodigend openen, dus daar gaan we naar binnen, om een rondgang door de grote kerk te maken.

Het koor en de zijkapel ernaast zijn prachtig gedecoreerd.

Ook het plafond van de kerkzaal is schitterend vormgegeven, met onder andere de maan en sterren. 

Ons spreekt vooral ook het kerkraam aan van de heilige Jacobus. Deze Sint Jacob is de beschermheer van de pelgrims, en het is de eerste die wij tijdens deze vijfdaagse nu hebben gezien in kerken en kloosters.

We gaan verder door het stadscentrum, en gaan bij het stadhuis de Brouwersstraat in.

Daarna gaat het verder over de Houtakker, die verderop over gaat in de Kapelstraat, die we volgen tot aan de Kapel van de Haart, in het buurtschap De Haart.

Deze kapel heeft aan weerszijden mooie glas-in-lood-ramen.

Van de kapel naar de molen

Vanuit De Haart lopen we over de Kleine Haart naar het bos aan de overzijde van de Nobelstraat. Daar gaan we de Boskerkhofweg in, waar we direct al de BosBegraafplaats van Hamont passeren. Deze begraafplaats in het bos is aangelegd in door bospaden onderling verbonden cirkels. Die vorm en dat patroon ervan is ontleend aan de cirkelvormige prehistorische grafheuvels verderop in dit bos, waarvan we al spoedig één passeren langs de Boskerkhofweg.

Bijna een kwartier laten komen we verderop in het bos langs de Geologische Tuin, waar een informatiepaneel informatie geeft over onder andere de her en der tentoongestelde keien.

Deze verzameling gesteente is opgesteld in een cirkelvormig pad, waarvan de schaal van de cirkel een tijdschaal visualiseert van de 500 miljoen jaren van achtereenvolgens de tijdperken Primair, Secundair, Tertiair en Kwartair.

En dan nog weer een eindje verder passeren we de ruïne van De Waag, waar de lokale boeren vroeger verplicht waren hun graanoogst te wegen.

Wandelen langs de Warmbeek

Dit brede bospad komt uit bij ’t Mulke, een op dit moment gesloten horeca-etablissement. Tegenover ’t Mulke (tot 1918 een watermolen) zijn twee mannen bezig met een verreiker en een takkenversnipperaar om de bomen langs de Wagerdijk te snoeien.

Omdat we onze lunchpauze niet bij ’t Mulke kunnen houden, lopen we een klein eindje terug naar de Molendijk, waar we zojuist al een overdekte picknickplaats hadden gezien, waar we onze lunchpauze houden, beschermd tegen de laatste motregen. 

Na deze pauze is en blijft het nagenoeg droog, en steken we op de Wagerdijk de Warmbeek over, waarna we het pad van de Oude Weijer op gaan, en we voortdurend zo dicht mogelijk langs de Warmbeek voortgaan.

Nu volgt een hele mooie route over smalle en brede bospaden pal langs de diepliggende Warmbeek.

Ter hoogte van Domein de Bever gaan we de Beverbekerdijk op, en nemen we enige afstand van de Warmbeek.

Vanaf de Beverbekerdijk gaan we een breed bospad op, het Bosreservaat De Zoren in. Dit pad loopt op grotere afstand van de Warmbeek, maar brengt ons uiteindelijk toch weer terug naar de oever van de Warmbeek. Daar gaan we via een brug nog eens weer de Warmbeek over.

Klooster van commercie

Nu gaat het weer verder langs de sterk meanderende Warmbeek, maar nu door het Vlaams Natuurreservaat  Achelse Kluis. Dan zien we al vrij snel in de verte vóór ons het kloostercomplex van de abdij Achelse Kluis. 

Bij de brug over de Warmbeek van de Kluizerstraat arriveren we om 13:05 uur bij het voormalige Trappistenklooster, dat daarvóór ook een kluizenaarsgemeenschap is geweest.

We gaan het kloostercomplex binnen.

Net voorbij de abdijwinkel staat een oude houten biertonnenwagen.

Binnengekomen in de Achelse Kluis valt vooral de horeca op. De Brouwerij, de Abdijwinkel en de Herberg voeren de commerciële boventoon. Daar is het ook druk.

Maar wij willen graag de klooster-eigen gebouwen bezoeken, zoals het poortgebouw, de Mariakapel en de Kloosterkerk. Tot onze verbazing zijn die alle drie gesloten voor het bezoekende publiek, waarmee we het moeten doen met alleen de commercie. Dat is wel een afknapper, maar we herpakken ons en nuttigen hier toch maar een consumptie in het café-restaurant, alvorens we de laatste kilometers van deze etappe gaan lopen.

Van België naar Nederland

Tegenover het poortgebouw van het kloostercomplex gaan we de oprijlaan van De Kluis op.

Daar valt ons aan weerszijden van de laan de zogenoemde Doodendraad op. 

Dat is de reconstructie van de voormalige versperring van meer dan 300 kilometer lengte, die tijdens de Eerste Wereldoorlog door de Duitsers werd aangelegd op de grens tussen Nederland en België. De electrische spanning op deze Doodendraad moest de mensen ervan weerhouden uit het bezette België te vluchten naar het neutrale Nederland.

Direct voorbij deze gereconstrueerde dodendraden stappen we de Belgisch-Nederlandse landsgrens over.

De vlaggen aan weerszijden van een op het wegdek getrokken lijn visualiseren onze overgang van België naar Nederland. 

We zijn in het Nederlandse Witten (Nederlands Limburg) begonnen met het PeerkePad, en zijn tussen Berg aan de Maas en Meeswijk (Belgisch Limburg) bij de Maas vanuit Nederland de grens over gegaan naar België, en hier bij de Achelse Kluis wandelen we België uit, en zijn we weer terug in Nederland (Brabant). 

In Nederland naar Schaft

Aan het eind van De Kluis gaan we de Sint-Benedictuslaan op, waarmee we de Warmbeek nog eens weer oversteken, maar hier in Nederland wordt deze beek de Tongelreep genoemd. 

Op de splitsing gaan we ter hoogte van een wegkruis de Abdijweg op.

Deze Abdijweg blijven we volgen, totdat we om 14:40 uur het plaatsje Schaft binnen wandelen.

Langs de Schafterdijk hebben we vanmorgen een auto geparkeerd. Daar stappen we in de auto, en dan rijden we met zijn vieren terug naar Lozen, waar we de andere auto afhalen, en dan rijden we met beide auto’s weer terug naar de camping Zavelbos, waar onze caravans staan.

Met deze etappe van Lozen naar Schaft sluiten we onze eerste meerdaagse van het Peerkepad af, waarbij we in deze vijfdaagse van Wittem naar Schaft hebben gelopen.

Binnenkort gaan we terug naar Brabant, om dan in een vierdaagse nog de afstand van Schaft naar Tilburg te lopen, waarmee we dan het PeerkePad afsluiten.