Het Jacobspad van Wittewierum naar Groningen

Zondag 16 juni 2013

Vlak vóór de bebouwde kom van Garmerwolde

Noar stad tou
Vanmorgen om 7.30 uur rijden Durkje en ik Stiens uit, richting Wittewierum, een dorpje achter de stad Groningen. Om 8.30 uur parkeren we onze auto bij de kerk van Wittewierum en wandelen we verder over het Groningse Jacobspad, vanaf de plaats waar we de vorige keer onze dagtocht stopten. We zijn van plan vandaag van Wittewierum naar het centrum van de stad Groningen te lopen, over een afstand van 23,5 kilometer.
Het blijft de hele dag bewolkt, met af en toe een straaltje zon en een lichte regenbui, bij een temperatuur van 14-17 graden Celsius, en bovendien de hele dag een stevige noordwestenwind. Deze tweede wandeldag over het Jacobspad is minder spectaculair dan de eerste wandeldag, maar toch komen we ook door een aantal kleine dorpjes met mooie kerken en molens, en hier en daar loopt deze wandelroute door een bosperceeltje. Voor de rest zien we veel boerderijen te midden van grasland, hier eens het weiland met gier geïnjecteerd en daar eens met pas gemaaid gras. Gestaag wandelen we "noar 'stad' tou", zoals de Groningers hun hoofdstad 'Grunnen' noemen.

Van Wittewierum via Woltersum naar Ten Boer
Over de Kollerijweg lopen we tussen de weilanden door naar het dorpje Woltersum. Door de Bijbelgang en over het Kerkpad lopen we om de dorpskerk heen.
Via de Bouwerschapweg en door de Boltjerpolder wandelen we van Woltersum naar Ten Boer. Vlak vóór Ten Boer passeren we een boerderij met een gastenaccommodatie. We besluiten nog even door te lopen om in Ten Boer bij één van de café's aan de Rijksweg tegenover de brug over het Damsterdiep koffie te drinken. Maar dat is ijdele hoop, want beide café's zijn daar gesloten.

Hadden we nu toch maar ....., 

één van de lessen die je als pelgrim leert: 

doe het nu, want je weet niet of het straks nog kan.

In Ten Boer loop ik even de Kloosterkerk binnen, want over 20 minuten vangt hier de zondagochtendkerkdienst aan. Direct bij binnenkomst duwt de gastvrouw bij de ingang in de kerkzaal me een orde van dienst in handen. Ze vertelt dat de kerkelijke gemeente om de week hun kerkdiensten hebben in Ten Boer en in Woltersum. Vandaag gaan hier lectoren voor in de kerkdienst; een predikant is er niet.

Aandacht voor pelgrims in Thesinge
Door een bosperceel langs de Lange Bovenrijgsterpolder en Bovenrijge lopen we naar de koren- en pelmolen Germania in Thesinge. Bij de molen nemen we een eerste rustpauze op een picknickbank.
In het centrum van Thesinge passeren we de Kloosterkerk Heilige Felicitas, althans wat er van dit 12e eeuwse benedictijner dubbelklooster qua verlaagd koor nog van resteert Anno 2013.
In het jaar 1644 verwees men met een tekst op een spanbalk in deze kerk al naar het Jacobus-pelgrimeren als boetedoening, met de tekst:

Verheft uwe stemme als een basune,

en vercondicht minen volcke hare overtredinge

en den huijse Iacobs har sonden.

Dat men in Thesinge ook in 2013 nog steeds oog heeft voor de hier passerende pelgrims richting Hasselt, blijkt als we verderop in Thesinge een bord in een boom zien hangen, waarop staat:

Jacobspad

Santiago de Compostela

2960 km

845 uur gaans

Van Garmerwolde via Noorddijk naar Kardinge bij Lewenborg
Voorbij Thesinge gaan we vlak vóór Garmerwolde rechtsaf om over de Stadsweg en door het Bevrijdingsbos naar het dorpje Noorddijk te lopen. Als we de Sint-Stefanuskerk van Noorddijk voorbij zijn, passeert ons een hele lange stoet van tientallen motorrijders, die als een lang lint door het Groningse landschap toeren.
We komen dan in het recreatiegebied Kardinge. Op een gegeven moment mogen we niet verder. Een verkeersregelaar vertelt dat we een eindje om moeten lopen, omdat we om het parcours van de triathlon moeten lopen. Die kleine omweg brengt ons enig geluk, want daardoor komen we langs de kinderboerderij van de Groninger woonwijk Lewenborg, waar we genieten van onze welverdiende kop koffie met cake.

Stadswandeling naar het centrum van Groningen
Daarna gaan we langs de oever van het Kardingermeer en langs het Transferium over de Groninger Ring van de N46 heen. Aan de overzijde van het Van Starkenborghkanaal lopen we voorbij de kanaalbrug over de Korreweg het centrum van de stad Groningen binnen. Eerst langs de Sionskerk en daarna in de lengterichting door het Noorderplantsoen naar de Plantsoenbrug.
In oostelijke richting lopen we dan door het oude stadscentrum langs het Academiegebouw van de Rijksuniversiteit Groningen naar de Prinsentuin aan de Turfsingel.

Groningen verbindt de tweede en de derde wandeldag
Hier eindigt onze dagtocht over het Jacobspad vandaag. We steken bij de Prinsentuin de stadsgracht over en lopen naar de woning van Jan Wijbe & Gaby. Als we daar zijn gearriveerd, komen ook Baukje & Rauke daar. Na ruim een uur samenzijn brengen Baukje & Rauke ons met de auto weer terug naar Wittewierum, waarna wij beiden weer richting Fryslân gaan.
De tweede wandeldag over dit Gronings-Drents-Overijsselse pelgrimspad zit erop. Totaal hebben we in de eerste twee dagen nu de eerste 45 van de 208 kilometers gelopen. We zijn nu in Groningen en zullen op de derde dag de stad weer uit wandelen, om dan al vrij snel ten zuiden van de stad Groningen de provincie Drenthe binnen te wandelen.

Lanterfanten over Route 4.7 van Mantgum naar Deinum

Zondag 12 mei 2013 

Over het Jabikspaad door de weilanden van Jorwert naar Leons

In een zee van gras
Vandaag lopen Durkje en ik de voor ons laatste wandeling van de vierdelige wandelgidsenserie 'Friesland voor lanterfanters'. Het is de zevende route van het vierde deel, over een afstand van 13 kilometer, van Mantgum naar Deinum. Jan Wijbe & Gaby lopen vandaag ook met ons mee. Een gezellige wandelochtend door het stille midden van de Friese Greidhoek. Deze wandeling 4.7 kreeg als thema mee: 'De lichtheid van het bestaan in een zee van gras'. Waar vroeger het water van de Middelzee landinwaarts stroomde, lopen wij vanmorgen door een 'zee' van kruidig gras, gevuld met heel veel paardebloemen, boterbloemen en pinksterbloemen.

Mantgum
Met beide auto's rijden we van Stiens naar Deinum. Daar laten we de ene auto achter bij het treinstation, om dan met de andere auto door te rijden naar Mantgum, waar onze wandeling vanmorgen even na 9.00 uur begint bij het Mantgumer treinstation.
We lopen langs de kerk door het dorpscentrum van Mantgum, om buiten Mantgum het fietspad richting Weidum te nemen. Buiten Mantgum gaat het dan verder over een smal wandelpaadje naar een boerderij, waar we omheen lopen, om aan de achterzijde onze route te kunnen vervolgen. We lopen dan al vanaf Mantgum over het Jabikspaad.

Nijkleaster in Jorwert
Via een landweg en de Arsumerdyk lopen we naar Jorwert. De Sint-Radboudkerk van Jorwert zien we al van verre staan. In Jorwert lopen we onder andere langs het 'Skriuwershûske' van Geert Mak, de herberg 'Het wapen van Baarderadeel', de pastorie, de notariswoning en ook de deels uit de 12e eeuw stammende Sint-Radboudkerk, waarin wij als bestuur van Stifting Nijkleaster tot nader order Nijkleaster hebben gevestigd.
De geschiedenis van Jorwert voert terug naar de Middeleeuwen, naar de tijd dat Jorwert al als terpdorp lag aan de oude 'heirbaan' vanuit Franeker naar het zuiden.

Over het Jabikspaad van Jorwert naar Leons
Buiten Jorwert gaan we verder over het Jabikspaad, dwars door het open veld, door de met veel veldbloemen bontgekleurde weilanden van Jorwert naar Leons. De routepalen met richtingsborden en wulk-wijzers wijzen ons globaal de weg door deze prachtige 'bonte zee van gras' temidden van paarden, weidevogels en schapen met lammeren. Wie kennis wil maken met de pracht van Fryslân zou er goed aan doen het Jabikspaad te bewandelen, vooral ook dit unieke graspad hier in de 'Fryske greiden' van de Lionser Polder.
Als voorzitter van de Stichting Jabikspaad Fryslân kijk ik onderweg vooral ook naar onze faciliteiten hier in het veld en in de aanliggende dorpen. In het veld vind ik helaas een met bruut geweld afgebroken richtingwijzer, maar in Leons ligt het stempel van het Jabikspaad keurig op de daartoe bestemde stempelplaats. De route van het Jabikspaad is goed bewegwijzerd, dankzij de routebeheerders, die de route daartoe regelmatig inspecteren ten dienste van alle wandelaars en fietsers die het Jabikspaad volgen.

Langs de Bolswardertrekvaart van de Panwurksbrêge naar Hoptille
Tussen Leons en Húns slaan we vanaf de Panwurksbrêge rechtsaf, om over het fiets-wandelpad langs de Bolswardertrekvaart verder te lopen tot aan Hoptille, waar we ter hoogte van het Tolhuis (met een gevelsteen van 1652) deze vaart over kunnen steken. We hebben mooi zonnig wandelweer, maar als de zon even achter de wolken verdwijnt, is de stevige westenwind nogal fris, dus zomaar even onderweg op één van de zitbankjes gaan zitten langs de route is wat teveel van het goede. Je zou te snel afkoelen, dus we hebben doorgelopen, tot we hier bij Hoptille in de luwte van een aantal huizen even kunnen pauzeren voor een broodje en wat drinken.

Blessum
Na de Hilaerdermieden vervolgen we ons voetpad over het Ringiapaad door de weilanden richting Blessum. We passeren hier de mooie vogelkijkhut en zien hier en daar in de slingerende sloten langs het pad enkele meerkoeten broedend op hun nesten zitten. Bij de vogelkijkhut steken we de Hilaardervaart over, die deels nog de route van een oude slenk door de Hilaarder Mieden volgt. We lopen hier over de oostelijke rand van het vroegere eiland Westergo.
In het terpdorp Blessum ontmoeten we de hier wonende Thom Miedema, die als medebestuurder jarenlang met mij in het bestuur zat van de Federatie Christelijk Jeugdwerk Friesland (FCJF), waarvan ik toen bestuursvoorzitter was. Thom vertelt ons een en ander over de oude wandelpaden die vanuit Blessum onder andere liepen en lopen in de richting van bijvoorbeeld Hilaard en Deinum, waaronder ook het voormalige 'Mennistepaed'. In Blessum komen we ook langs de boerderij met het hoogste pannendak van Fryslân.

Deinum, mei de sipel op 'e toer
Over de slingerende Blessumerdyk wandelen we het laatste stuk naar het treinstation van Deinum, waar onze auto staat. Vanuit Deinum halen we de andere auto weer op uit Mantgum, en daarna rijden we met beide auto's weer terug naar huis in Stiens, waar onze thuiskok Pieter voor ons een heerlijke warme maaltijd heeft bereid.
's Avonds vinden we op Facebook onze wandelgegevens van vandaag, die Jan Wijbe voor deze gelegenheid met behulp van het programma Sports-tracker vanmorgen al wandelend heeft laten registeren. Hieronder ter illustratie een overzicht van de door Jan Wijbe aangeleverde gegevens:

• Een wandelduur van 3 uren en 5 minuten en 23 seconden;
• De feitelijke wandelafstand was 14,09 kilometer;
• We liepen een kilometer gemiddeld in 13,09 minuten;
• Op onze topsnelheid hadden we 6,9 kilometer per uur af kunnen leggen;
• In werkelijkheid legden we gemiddelde 4,6 kilometer per uur af;
• We verbruikten bij deze wandeling vanmorgen 744 kilocalorieën.

Robbenvaartocht tussen Texel en Vlieland

Zondag 28 april 2013 

Zeehonden op een zandbank tussen Texel en Vlieland

Ochtendprogramma
Vanmorgen vroeg halen Durkje en ik alvast verse broodjes en brood voor het ontbijt en voor de rest van de maaltijden van vandaag. Als we weer in ons vakantiehuis arriveren, zijn Jan Wijbe & Gaby en Pieter al vanuit Stiens met de auto en de veerboot (van 8.30 uur) in De Koog op Texel gearriveerd. Als iedereen heeft ontbeten, gaan we halverwege de ochtend koffiedrinken in onze vakantiewoning op Roompot Kustpark Texel.
Na de koffie gaan we in kleine groepen uiteen. Ik neem mijn moeder mee voor een verrassingsbezoek naar vrienden uit België, waarvan we het sterke vermoeden hebben dat zij momenteel verblijven op het kampeerterrein van De Luwe Boshoek in De Koog. Ze zijn inderdaad aanwezig in hun stacaravan; voor ons allen een mooie gelegenheid om een uurtje met elkaar door te brengen in de zon op hun terras.

Middagprogramma
Na de lunch in onze recreatiewoning vertrekken we in drie auto's met zijn tienen naar het strand en de vuurtoren van De Cocksdorp. Na een kort bezoek aan het strand en aan de vuurtoren, rijden we door naar de bootsteiger van de rondvaartboot, waarmee we straks het ruime sop zullen kiezen.
Om 15.00 uur gaan we met deze boot voor een Robbenvaartocht de zee op, om zeehonden te zien op de zandbanken tussen Texel en Vlieland. Op één van de zandbanken liggen zo'n honderd zeehonden in de stevige, frisse zeewind in de volle zon onder een helderblauwe lucht. Prachtig weer is het vanmiddag voor een vaartocht op zee.

Einde van een zonnige familiedag op Texel
Na deze mooie boottocht op zee rijden we via De Cocksdorp weer terug naar De Koog. Op de heenreis zagen we boven het vliegveld van Texel een tiental parachutisten landen, en dat mooie tafereel zien we op de terugreis wederom. De parachutisten landen veilig, en even later ook het vliegtuig, waaruit zij eerder zijn gesprongen.
Aan het begin van de avond brengen we Jan Wijbe & Gaby weer naar de veerboot richting Den Helder. Halverwege de avond vertrekt ook Pieter weer met de auto op de veerboot, terug naar Stiens. De rest blijft vannacht overnachten in onze vakantiewoning op Texel.

Zuidelijke Noordzeekust en de Dwarsover van het Texelpad

Zaterdag 27 april 2013

Wandelen op het Texelpad langs de vloedlijn tussen Paal 16 en 17

Start op het Texelpad

Van Jan Wijbe & Gaby en Baukje & Rauke en van Pieter kreeg ik in 2012 op mijn verjaardag onder andere de wandelgids van het ‘Texelpad’. Dat schept verplichtingen, want dan wordt ook verwacht dat je die langeafstandswandeling gaat lopen, hetgeen Durkje en ik overigens graag doen. We gaan het Texelpad in enkele dagen wandelen. Vandaag lopen we het traject van ’t Horntje (de veerboothaven) naar De Waal, via De Koog. Dat is de zuidelijke Noordzeekustroute en de zogenoemde ‘Dwarsover’, met een afstand van 16,5 + 6,3 = 22,8 kilometer, aldus de wandelgids.

Lift van de Texelse buschauffeur

Om 8.15 uur staan Durkje en ik ter hoogte van het Roompot Kustpark Texel nabij De Koog bij de ‘bushalte’ te wachten. We wachten op de bus waarmee we van De Koog naar de veerboot bij ’t Horntje willen rijden, om daar onze dagtocht te beginnen. Aan beide zijden van de weg is een stopstrook voor de bus. Aan de overzijde van de weg staat een bustijdenpaal, maar die staat niet aan onze kant van de weg richting ’t Horntje.

Na enige tijd wachten stopt een passerende personenauto bij ons op de stopstrook. De chauffeur vraagt  ons of we naar de veerboot willen. Hij vertelt dat de bus wel aan de andere zijde stopt, maar niet aan onze zijde, omdat de bus tegenwoordig met een lus door De Koog via een andere route weer terug rijdt naar de veerboot. Die bus is inmiddels gepasseerd, en zo komen wij niet bij de boot volgens hem, dus biedt hij ons vriendelijk aan om met hem mee te rijden naar Den Burg, waar wij dan wel in die bus kunnen stappen, want hij zal daar eerder zijn dan die bus. Wij maken graag gebruik van dat aanbod. Onderweg vertelt hij dat hij buschauffeur is op Texel en dat hij daarom weet hoe wij toch weer op tijd in de goede bus terecht kunnen komen. In Den Burg zet hij ons af bij de bushalte en inderdaad arriveert de bus daar ruim tien minuten later, precies zoals onze vriendelijke chauffeur ons had gezegd. Hartelijk dank!

’t Horntje en Den Hoorn

Enkele minuten vóór 9.00 uur begint onze wandeling bij de veerboot van Texel in ’t Horntje. We lopen eerst langs de noordelijke kustlijn van de Mok langs het Molwerk naar Neeltjesnol. Na een grote scherpe Z-bocht gaan we in noordelijke richting verder naar èn over camping Loodsmansduin op Siborsnollen, nabij het dorp Den Hoorn. Het landschap is gevarieerd: eerst over een grasdijk langs de Mokbaai, dan over een dijkkruin, door de duinen en lang lange akkers met wit- en geelbloeiende narcissen.

Koffiedrinken met een medewandelaar

Vanaf de Hoornderslag lopen we door de duinen van het Pieter Rozenvlak naar de Jan Ayeweg. Bij Kapenol passeren we enkele grote grazers (runderen met kalveren en enkele wilde paarden). Vanaf de Jan Ayeweg volgt een lang bosperceel. We komen in het bos door het Turfveld bij de Westerslag langs kiosk ’t Turfveld. De kiosk is gesloten, maar we kunnen wel even op het terras rusten. Ondertussen arriveert een bediende, die vertelt dat haar baas over enkele minuten ook arriveert en dat de zaak dan open gaat. Na enige tijd komt hij aanrijden en al spoedig zitten wij heerlijk in de zon op het terras te genieten van een kop koffie.

Ondertussen is ook een andere langeafstandwandelaar op het terras gearriveerd. Wisselend liep hij vóór of achter ons. Hij vertelt dat hij het Texelpad ook wandelt, maar vanuit De Koog gaat hij door naar De Cocksdorp, terwijl wij daar afbuigen naar De Waal.

Over het strand naar De Koog

Na deze koffiepauze gaan we in noordelijke richting verder aan de overzijde van de Westerslag. Door de Bleekersvallei gaan we naar de strandopgang ter hoogte van Paal 16. Over het brede strand lopen we naar de vloedlijn. Langs de vloedlijn gaat het dan verder naar Paal 17, waar we het strand weer verlaten. Dan volgt een pad door de duinen naar Seetingsnollen. Na een doorsteek door een smal bosperceel komen we dan uit in De Koog. We lopen naar de Dorpsstraat, waar we pauzeren op een bankje op het plein vóór de kerk.  Op het moment dat we hier zitten, passeert de andere Texelpadwandelaar, die vanuit De Koog nu doorloopt richting De Cocksdorp.

Door de polder naar De Waal

Na de koffiepauze verlaten we De Koog in zuidelijke richting. Ter hoogte van camping De Luwe Boshoek gaan we diagonaal door een bosperceel, om vervolgens over het Oude Dijkje naar Vredestein te wandelen.

Daarna volgen een aantal fietspaden door Polder Waal en Burg. Voorbij de poel Weegeswaal gaan we dan over de Burgerdijk richting De Waal. Ondertussen hebben al telefonisch contact gehad met Baukje & Rauke, die zojuist met hun auto ook op Texel zijn gearriveerd. Zij halen ons uit De Waal en brengen ons weer terug naar Kustpark Texel in De Koog, waar Durkje haar ouders en mijn moeder ons opwachten - zittend in de volle, heerlijk warme zon - vóór de recreatiewoning.

't Heerlijk avondje is gekomen

Vrijdag 7 december 2012 

Een prachtige insekten-surprise

Pakjesavond
Sinterklaas is het land al weer uit, maar de Sint en zijn Pieten hebben nog een aantal jutezakken met Sinterklaaskadootjes achtergelaten, dus deze avond kan met recht Pakjesavond worden genoemd. Omdat Jan Wijbe & Gaby op dit moment nog in Belize in Centraal-Amerika verblijven, vieren we deze Sinterklaasavond als gezin in iets kleinere kring bij ons thuis in Stiens.

Lootjes
Het online-programma Lootjestrekken.nl heeft ons ook dit jaar weer prima gefaciliteerd, dus iedereen weet voor wie hij bij Sint & Piet moet pleiten voor de gewenste kadootjes, en via dit programma is ook bekend wat de zo vurig gewenst kado's zijn.

Zak van Sinterklaas
Na een voorafgaande gourmet-maaltijd kan het tweede deel van het feest beginnen. In de loop van de afgelopen dagen en uren zijn vier grote jutezakken met kleine en grote pakjes gevuld, dus ons staat nog een lange avond te wachten. Het wordt dan ook laat, voordat de zakken van Sinterklaas leeg in de woonkamer liggen.

Surprise
Niet alleen de formaten van de pakjes verschillen, maar ook de aanpak daaromheen. Uiteraard zijn er de eenvoudiger kadootjes van 'uitpakken & bewonderen', maar een groot aantal andere Sinterklaaskadootjes mogen pas worden uitgepakt nadat de nodige gedichten zijn voorgelezen of opdrachten zijn voltooid. Ook de nijvere huisvlijt ontbreekt vanavond niet, want af en toe mogen we de kunstig geconstrueerde, kleurrijke surprises bewonderen, alvorens de verrassing uit de verpakking kan worden gehaald.

Skypen met El Salvador

Vrijdag 9 november 2012 

Met Durkje en Baukje skypen met Jan Wijbe & Gaby

Van Nicaragua naar El Salvador
Op hun drie maanden lange reis door Midden-Amerika zijn Jan Wijbe & Gaby inmiddels gearriveerd in El Salvador. Ze zijn bijna op de helft van hun bijzondere reis en hebben na de afgelopen reisweken de landen Panama, Costa Rica en Nicaragua achter zich gelaten.
Regelmatig kunnen we hun belevenissen volgen via sms, Dropbox en Skype, maar in de afgelopen week waren ze verstoken van internet, waardoor we enkele dagen geen contact hadden met hen. Als moeder en vader is een levensteken - hoe klein ook - dan wel welkom, dus toen we op een avond laat een sms-bericht over de oceaan stuurden, viel hun reactie via sms al direct de volgende ochtend vroeg in goede aarde. Het ging goed met ze en ze waren van plan Nicaragua te verlaten, om door te trekken naar El Salvador in San Salvador. Dáár zouden ze dan via internet wel weer contact met ons opnemen.

Belevenissen en plannen
Aan het begin van de avond zien we op ons computerbeeldscherm de eerste foto's al weer via Dropbox binnenlopen, teken dat ze weer online zijn. Via sms spreken we af dat ze rond 20.00 uur bereikbaar zullen zijn via Skype. Tegen 20.30 uur komt de Skype-oproep binnen, en dan kunnen Baukje, Durkje en ik geruime tijd met Jan Wybe & Gaby bijpraten over hun belevenissen van de afgelopen dagen en over hun plannen voor de komende dagen.

Skype connects people
Ze liggen te chillen in de lobby van hun hostal, waar ze de beschikking over internet hebben. De verbinding is af te toe zo traag dat het beeld even stilstaat of vertraagt en enkele malen valt de verbinding helemaal weg. Maar dat is geen probleem, want al snel herstellen we de verbinding en kunnen we ons gesprek voortzetten.
Het mooie van Skype is dat je even rustig met elkaar kunt praten en dat je elkaar weer even in beeld hebt. Daarnaast is het mogelijk om elkaar met de webcam even een aantal zaken te laten zien. Zo laat Jan Wijbe bijvoorbeeld op een landkaart in de hostal-lobby zien waar ze El Salvador binnen zijn gekomen vanuit Nicaragua, waar ze nu zitten en welke delen van El Salvador ze de komende week nog zullen bezoeken.

Foto's in de Dropbox
Inmiddels zijn alle nieuwe foto's ook weer geüpload in Dropbox, dus kunnen we aansluitend hun fotoserie van de afgelopen dagen van Nicaragua en El Salvador bekijken en downloaden.

Feest en afscheid

Dinsdag 2 oktober 2012 

Afgestudeerde masters in afwachting van de diplomering

UMCG
Halverwege de middag rijden we naar Groningen. Een bijzondere dag is het vandaag, want we gaan de diplomering van Gaby vieren, en daarna ook voor een lange periode afscheid nemen van Gaby & Jan Wijbe, aangezien zij aansluitend voor enkele maanden op reis gaan naar en door enkele landen in Midden-Amerika. Als alle gasten in Groningen zijn gearriveerd, wandelen we gezamenlijk naar het Universitair Medisch Centrum Groningen (UMCG), waar vanmiddag de diplomauitreiking zal plaatsvinden in de Ronde Zaal van het UMCG.

RUG
Gaby heeft afgelopen zomer haar masteropleiding Bewegingswetenschappen aan de Rijksuniversiteit Groningen (RUG) met succes afgesloten en zal vanmiddag met haar welverdiende Master degree de certificaatuitreikingsbijeenkomst verlaten.
Om 16.00 uur zit de Ronde Zaal vol met de zes arbituriënten en hun docenten en familie en vrienden. Na de verwelkoming wordt door een vertegenwoordiging van de opleidingsexamencommissie een overzicht gegeven van het programma dat we vanmiddag zullen volgen.

Bewegingswetenschappen
Zesmaal doorlopen we hetzelfde protocol. Eerst vertelt de afgestudeerde student over de inhoud van zijn of haar afstudeeronderzoek en wat hij of zij daar in het algemeen en specifiek van heeft geleerd. Daarna volgt een toespraak van de docent-begeleider die deze student tijdens zijn of haar afstudeerproject heeft begeleid. De docenten gaan daarbij bijvoorbeeld nader in op de setting waarin het onderzoek heeft plaatsgevonden en op de rol die deze afstuderende onderzoeker in het kader van dit onderzoeksproject heeft vervuld. Daarbij wordt ook uitgelegd wat de speciale verdienste van deze onderzoeker is geweest voor de waarde van het onderzoek, veelal ook ziend op het aandeel dat deze student leverde in de resultaten van het totaal van het gehele onderzoeksprogramma, waarvan dit afstudeeronderzoek deel uit maakt.

Master of Science
De studenten spreken hun dank uit voor met name de begeleiding van de opleidingsdocenten en de docenten gaan in hun toespraak nog iets verder dan hun uitleg over het afstudeeronderzoek, door ook nog enkele rake typeringen en welgemeende adviezen te geven die meer persoonlijk van aard zijn en die de nadruk leggen op het ontwikkelingsproces dat deze afgestudeerden na vandaag nog door zouden kunnen lopen.
Na deze twee toespraken ondertekent de afgestudeerde zijn of haar diploma en dan worden aansluitend door de docenten namens de universiteit en de opleiding nog enige geschenken aangeboden. Zo passeren alle zes alumni op gepaste wijze de revue. Nederland is weer zes Masters of Science in de Bewegingswetenschappen rijker.

Afscheid
Na ruim anderhalf uur verlaten zes nieuwe masters de Ronde Zaal; allen een veelbelovende loopbaan tegemoet. Het alumni-palet is breed, want de één heeft al werk en/of een vervolgstudie en enkele anderen gaan eerst nog een verre reis maken naar bv. Cambodja of naar Centraal-Amerika, alvorens van start zal worden gegaan met de nog onbekende loopbaan, die over bijvoorbeeld 30 jaar veel elementen en verrassingen zal bevatten, waar wij vandaag tijdens deze diplomering nog geen inzicht in hebben.
Maar vandaag is eerst nog een dag van feest en afscheid. Afscheid van je opleiding, afscheid van je docenten, afscheid van je studietijd, afscheid van je medestudenten en voor enkelen ook tijdelijk afscheid van naaste familie, vrienden en kennissen, omdat nu eerst een reis door de wereld - als overgangsrite van studie naar werk en op grote afstand van die vertrouwde thuissituatie - zal worden gemaakt.

Familieweekend in Vierhouten

Zaterdag 15 september 2012 

Durkje en Jan Wijbe verlaten De Koekoek in Vierhouten

De Koekoek
Dit weekend brengen we met de familie van Durkje door in en rond De Koekoek, een grote groepsaccommodatie op De Paasheuvel in Vierhouten, nabij Nunspeet. Gisteravond ben ik na de bestuursvergadering van het Nederlands Bijbelgenootschap vanuit Haarlem naar Vierhouten gereden, waar we met zo'n 40 familieleden een gezellige avond hadden in De Koekoek. Durkje had gistermiddag haar ouders al meegenomen uit Fryslân. Gedurende de middag, de avond en de nacht komen alle broers/zwagers en (schoon)zusters al dan niet met hun kinderen en de kleinkinderen naar dit weekendverblijf. Durkje en ik organiseren dit jaar niet een familiedag, zoals we in principe elk jaar hebben, maar deze keer een familieweekend. We kozen daarvoor vorig jaar deze locatie, mooi en centraal in het land gelegen, en daarmee goed bereikbaar voor alle familie uit het noorden, het westen en het zuiden van Nederland.

Ochtendprogramma
De allerkleinsten zijn vanmorgen al heel vroeg wakker. Zo langzamerhand ontwaken alle familieleden in de vier grote slaapzalen van De Koekoek. Ieder ontbijt op zijn tijd en samen drinken we koffie. Daarna verzorgt Berinda een ochtendprogramma voor de kleinste kinderen: snoephuisjes maken.
Aan het eind van de ochtend ga ik met Durkje en Jan Wijbe een auto vol boodschappen halen in een supermarkt en bij de warme bakker in Nunspeet.

Middagprogramma
Als we de boodschappen in de groepsaccommodatie hebben opgeruimd, staat de lunch voor iedereen klaar.
Jan Wijbe & Gaby verzorgen vandaag het middagprogramma. Eerst gaan we met zijn allen in Nunspeet naar het Bezoekerscentrum Veluwe-Noord van Staatsbosbeheer. Binnen is voor jong en oud van alles te zien, te ruiken en te voelen over de natuur van de Veluwe. Voor de kleine kinderen is er een Kabouterhoek en voor de grotere kinderen is superspeurder Jac.P. Struiner aanwezig om de kids een en ander uit te leggen over wat je zoal op de Veluwe ziet, als je buiten wandelend of fietsend goed om je heen kijkt.
Aansluitend wandelen we naar de Uitzichttoren van Nunspeet. Als we na veel traptreden enkele tientallen meters hoger op de rondgang van de toren staan, hebben we een mooi uitzicht over Nunspeet en haar omgeving.

Avondprogramma
Als we weer terug komen in ons groepsverblijf in Vierhouten, staat de heerlijke warme maaltijd al klaar, die tijdens onze afwezigheid onder leiding van gelegenheidskok Peter is bereid en als buffet klaar staat voor consumptie.
Eelke regisseert vanavond een presentatieavond. Iedereen is opgeroepen om thuis een korte presentatie voor te bereiden en die hier te presenteren, om iets te vertellen over wat hem/haar/hen momenteel bezig houdt.
Een respectabele hoeveelheid beamer-presentaties worden op boeiende wijze verzorgd over uiteenlopende, indrukwekkende items, zoals bijvoorbeeld:

• Durkje presenteert vanavond het eerste exemplaar van het boekje dat haar vader schreef over zijn levensloop. Het eerste exemplaar wordt aan haar vader aangeboden, waarna ook de kinderen een exemplaar van deze uitgave krijgen;
• Alise & Florian vertellen over hun aanstaande emigratie naar Bayern in Duitsland. Florian gaat in München werken in het bedrijf van zijn vader en Alise gaat als ziekenhuisarts aan het werk in een dorp ten zuiden van München;
• Peter en Yvon vertellen over hun aanstaande emigratie naar Nairobi in Kenia. Peter start daar als lid van het management van een grote kwekerij en exportbedrijf voor met name bloemen en Yvon zal proberen om daar als apotheker werk te vinden.
• Jenny toont enkele van haar schilderijen en vertelt over het verhaal achter haar schilderen en over haar schilderijen;
• Marja vertelt over haar HBO-stage als creatief therapeut bij een hulpverleningsinstantie die werkzaam is op de Amsterdamse Wallen;
• Jan Wijbe & Gaby vertellen over hun aanstaande, drie maanden durende backpack-reis, die zij vanaf oktober ondernemen naar en door een groot aantal landen in Midden-Amerika;
• Baukje & Rauke vertellen over hun zomervakantie in Zuid-Afrika, waar Baukje eerst vier weken vrijwilligerswerk heeft gedaan in de jeugdhulpverlening en in het onderwijs in de townships, waarna Rauke zich bij haar haar heeft gevoegd om samen nog een reis van drie weken door Zuid-Afrika te maken;
• Durkje vertelt over onze pelgrimsreis naar Santiago de Compostela, wat ze met praatjes bij mooie plaatjes doet aan de hand van een aantal pelgrimstextielemblemen die op mijn pelgrimshoed zijn genaaid;
• Jelke toont een fotopresentatie - uit oude fotoalbums - van tientallen jaren uit het leven van het gezin De Jong. De foto's roepen veel herinneringen, verhalen en emoties op.

Kampvuur en feestzang
De avond vliegt om. Tussen de twee presentatie-clusters door gaan we naar buiten, met name om alle kinderen te laten genieten van een mooi kampvuur op het terrein vóór De Koekoek. Bovendien worden de kinderen verrast met marshmallows uit het kampvuur.
Als het middernacht is, wordt er gezongen. Mijn 54e verjaardag wordt met een driewerf hoera ingeluid. Toch aansluitend eerst nog maar een aantal uurtjes nachtrust, alvorens 'morgen' het verjaardagsfeest in familiekring wordt gevierd.

Mexicaans nazomeren in Groningen

Zaterdag 1 september 2012

Cantina Mexicana

Gezinsavond
Na een familiebezoek en een korfbalwedstrijd in Drachten rijd ik met Durkje en Pieter naar de stad Groningen. Met zijn zevenen komen we vanavond bijeen in Cantina Mexicana aan de Vismarkt te Groningen. Daar vieren we onze inmiddels jaarlijkse dineravond, waarin we als gezin terugblikken op de afgelopen zomervakantieweken en we vooruitblikken op het nieuwe seizoen van studeren & werken.

Het leven vieren
Er is genoeg te vieren, na bijvoorbeeld de verjaardag van Durkje en het afstuderen van Pieter en Gaby.
Er is genoeg te vertellen, over de zomervakanties, over bijvoorbeeld het vrijwilligerswerk van Baukje in Zuid-Afrika, over de reis van Baukje & Rauke door Zuid-Afrika en over de caminobelevenissen van Durkje & mij in Spanje.
Er is genoeg vooruit te blikken: op de komende familiedag in Vierhouten en op de lange reis die Jan Wijbe & Gaby binnenkort gaan maken naar en door Midden-Amerika.

Nazomeren
De ontmoeting en de zomerverhalen staan natuurlijk centraal, maar de Mexicaanse gerechten die we krijgen voorgeschoteld, dragen er ook toe bij dat we een gezellige avond Mexicaans nazomeren in Groningen. We zijn gezegende mensen, die dankbaar achteromkijken naar het vele en het goede, en die hoopvol vooruitkijken naar wat de toekomst ons zal brengen.

Elfstedenschaatsers langs de elf Friese steden

Zaterdag 11 februari 2012

Elfstedenschaatsers op de Feinsumer Feart tussen Alde Leie en Feinsum

Wiebe Wieling: "Het kan niet!"
Het slechte, maar begrijpelijke en verwachte nieuws van de afgelopen week is dat het bestuur van de Koninklijke Vereniging De Friesche Elfsteden heeft besloten dat de 16e Friese Elfstedentocht deze week niet kan en dus ook niet wordt uitgeschreven. Daarentegen was het goede nieuws - tevens oproep - van Elfstedenbestuurder Oostenbrug om deze week vooral wel gebruik te maken van al die geveegde banen, door veel Friese vrijwilligers in de afgelopen week aangelegd.

Elfstedenschaatsers starten en finishen
Van die suggestie en oproep hebben velen graag gebruik gemaakt. Ook vandaag wordt er weer volop in Fryslân geschaatst, en zeker ook op de Elfsteden-schaatsroute. Vanmorgen vroeg zijn velen in Leeuwarden of verder op de route op het ijs gestapt, om vandaag de hele tocht of een deel van de hele route te schaatsen. Deze ervaringsdeskundigen vertellen op radio en televisie dat het hier en daar onderweg inderdaad gevaarlijk is; dat ze ook nog stukken met onbetrouwbaar ijs zijn gepasseerd. Jan Wijbe is vandaag vanuit Groningen met de trein naar Buitenpost gereden, om vervolgens van Buitenpost te lopen naar Kollum, om daar op het ijs van de Dokkumer Trekvaart te stappen, Hij is van Kollum, via Dokkum, Bartlehiem, Wijns en Britsum naar ons in Stiens geschaatst en vertelde dat ook op de Dokkumer Ee veel schaatsers onderweg waren; een aantal allicht Elfstedenschaatsers, onderweg naar Dokkum, of al weer van Dokkum via Bartlehiem en Aldtsjerk richting Leeuwarden, om op de Bonkevaart te finishen.

Vrouwbuurt en Alde Leije
Ook gisteren was het voor alle schaatsers in het algemeen en voor de Elfstedenschaatsers in het bijzonder een hele mooie zonnige schaatsdag, met een matige wind. Ideaal schaatsweer dus. Vanuit Leeuwarden ben ik aan het eind van de middag naar Onze Lieve Vrouwenparochie gereden om daar bij de Vrouwbuurstermolen schaatsers vanuit Franeker vanaf de Blikvaart Vrouwbuurt te zien passeren richting Feinsumer Feart. Daarna kijk ik nog in Alde Leie, waar alle schaatsers bij de nieuwe sluis van de Elfstedenvaarroute passeren, waar voor schaatsers een voortreffelijk kluuntraject is aangelegd met vele traptreden en een kluunpad om op deze manier op snelheid en geleidelijk klimmend en dalend om deze nieuwe sluiskolk heen te kunnen klunen.

Feinsumer Feart
Tenslotte rijd ik vanuit Alde Leie via Feinsum naar Stiens. Tussen Alde Leie en Feinsum passeer je dan de stenen brug over de Feinsumer Feart. Dit is een prachtig uitzichtpunt om de schaatsers vanuit Alde Leie te zien aankomen over de Feinsumer Feart, die vervolgens onder je door schaatsen over de Feinsumer Feart richting Feinsum. Vanuit Feinsum gaan de schaatsers dan verder over deze vaart naar de Dokkumer Ee, om daar noordwaarts te draaien, richting Dokkum. Ik ontmoet een echtpaar, dat vandaag met de auto de hele dag langs de Elfstedenschaatsroute rijdt, om op bepaalde plaatsen langs de route even te stoppen om de Elfstedenschaatsers en al die andere schaatsers te zien passeren.

Elfstedensfeer in Fryslân
Afgelopen week was een week van 'Elfstedenkoorts'; een week hard werken voor baanvegers, een spannende week voor potentiële Elfstedentochtschaatsers en een topweek ook voor de media, die zich vol op een mogelijke Elfstedentocht hebben gestort. En de schaatsers, zij schaatsen door het prachtige Friese landschap, elke kilometer zoveel mogelijk genietend van ijs, landschap, prestatie en sfeer in Fryslân.

Twee verhuizingen op één dag

Zaterdag 29 oktober 2011

Tegen 9.00 uur rijden Pieter en ik de stad Groningen binnen. Onze missie voor vandaag is: twee verhuizingen op één dag. Marijn verhuizen we van de woning van Gaby naar het huis van Jan Wijbe en Jan Wijbe verhuizen we van zijn woning naar het huis van Gaby.

Met de familie van Gaby en van Jan Wijbe -waaronder ook Rauke & Baukje - en met de vrienden van Marijn vormen we op deze verhuisdag in de grootste samenstelling op enig moment van de dag een verhuis-, schoonmaak- en inrichtingsteam van twaalf personen. Met twee auto's en een aanhangwagen en met de inzet van allen die helpen, krijgen we het voor elkaar om beide inboedels op één dag te verhuizen.

Door deze duo-verhuizing kunnen we heel efficiënt te werk gaan, want enerzijds hebben we tussen de woning en de auto's heen en weer lopend voortdurende vracht en anderzijds hebben we tussen de beide woningen heen en weer rijdend ook steeds vracht. Nooit met lege handen lopen en nooit met een lege auto rijden, vormt het succes van deze dag.

Dit maakt het mogelijk dat we vanmiddag nog volop tijd over hebben om ook het nodige montagewerk te verrichten, opdat nagenoeg alle huisraad nu ook weer in elkaar gezet in de woning staat. Volgende stap is het uitpakken van alle verhuisdozen en het inrichten van de woning.

Thuiskomst uit Wit-Rusland (dag 8)

Vrijdag 29 oktober 2010

Het is 00.15 uur als we een sanitaire tussenstop vóór de nachtrust hebben. Daarna volgt een nachtelijke tocht over donkere, drukke Poolse wegen met regelmatig een wegomlegging wegens wegwerkzaamheden en met onderweg veel vrachtverkeer. In de bus is de verlichting uit; het is er stil en we slapen zowaar bij tijd en wijle. Om 4.00 uur stopt de bus even voor een chauffeurswissel en voor de regelmatige sanitaire stop. Om 6.00 uur passeren we de Pools-Duitse grens en dan ligt een honderden kilometers lang Duits Autobahnennet vóór ons. Om 8.00 uur hebben we in Duitsland onze eerste tussenstop; een vrij lange, zodat iedereen voldoende tijd heeft voor een goed ontbijt in het wegrestaurant.

Rond 12.00 uur volgt daarna in Duitsland nog een tussenstop en even later rijden we bij de Poort van Groningen ons Nederland weer binnen. Via Groningen en Drachten gaat de bus naar Dronrijp. Durkje, Jan Wijbe en ik stappen echter om 15.30 uur uit bij Drachten, waar Pieter bij een benzinestation langs de Wâldwei op ons staat te wachten voor een aansluitend verjaardagsbezoek bij mijn ouders. De terugreis is beduidend sneller gegaan, want ervan uitgaande dat de bus een half uur na ons uitstappen in Dronrijp zal arriveren, heeft de terugreis toch zeker anderhalf uur korter geduurd.

Vlak vóór Drachten blikt een verdiend tevreden organisator Tjeerd Tijsma met ons terug op een buitengewoon geslaagde reis en bedankt hij de chauffeurs voor de door hen geleverde veilige rit. Daarna sluit ik af met enkele woorden van dank voor Tjeerd, want alles was wederom – zoals we van hem gewend zijn – tot in de puntjes geregeld en bovendien op bijzonder plezierige wijze uitgevoerd. Het is een hele verantwoordelijkheid en een fikse klus om zo’n gemêleerd gezelschap naar en vanuit Wit-Rusland te vervoeren; iets waar we Tjeerd allen oprecht dankbaar voor zijn en dat steken we dan ook niet onder stoelen of banken!

We zijn allemaal gezond en wel weer terug, met bovenal onvergetelijke ervaringen van deze indrukwekkende reis naar een land met bijzondere inwoners, van wie in elk geval het verlenen van onderlinge hulp en het betonen van hartelijke gastvrijheid gewoongoed is.

Vertrek uit Wit-Rusland (dag 7)

Donderdag 28 oktober 2010

Om 9.00 uur staat Slava met de auto voor de deur om Durkje, Jan Wijbe en mij samen met Oxcana naar de instapplaats voor de bus te brengen. Pasha is inmiddels weer aan het werk en Luda en Losha komen langs om zolang even op Palina te passen. Bij de afslag Mogilov Krupskaya wachten we in de berm van de drukke verkeersweg een half uur op de bus, die vanuit Drybin hier arriveert om 9.45 uur.

Als ook de andere familie bij de bus is gearriveerd, nemen we afscheid van Oxcana en Slava en vangt onze lange terugreis aan; zoals afgesproken in een andere bus en met twee andere Witrussische chauffeurs dan die van onze heenreis. Later op de ochtend horen we dat onze eerste bus met onze drie chauffeurs van de heenreis één uur vóór ons rijdt met een groep van 30 Witrussische kinderen die voor een herstelperiode naar Baarn worden gebracht. In die bus zit ook Mirjam Koops van de Stichting Rusland Kinderhulp (SRK). Onderweg stappen ook enkele andere reisgenoten bij ons in de bus. Om 11.30 uur en om 16.30 uur hebben we tussen Mogilov en Brest tweemaal een tussenstop.

Om 17.00 uur arriveren we bij de Witrussisch-Poolse grens. Daar stappen de laatste vier reisgenoten in en dan begint weer het wachten op de doorgang door de dubbele grenspost. Het gaat deze keer een uur sneller dan op de heenreis. Bij de Witrussische grens staat de andere SRK-bus vóór ons met een complicatie, want bij de visumcontrôle blijkt dat één van de drie chauffeurs op zijn visum nog onvoldoende resterende dagen heeft om de heen- èn terugreis buiten Wit-Rusland te mogen en te kunnen maken. Hij moet dus achterblijven in Wit-Rusland en de andere twee resterende chauffeurs moeten nu samen de busreis uitvoeren. Bij ons is gelukkig alles in orde, dus na één uur wachten mogen wij Wit-Rusland verlaten.

Ondertussen is het donker geworden en staan we ook een uur voor de grenscontrôle te wachten bij de Poolse grens. We hebben daarbij het zicht op een grote mobiele autoscanner, waarmee af en toe één van de passerende auto’s wordt doorgelicht. Na alle contrôles mogen we een uur later Polen in rijden. Om 18.30 uur hebben we een sanitaire stop en om 20.30 uur stoppen we bij een Pools wegrestaurant om daar een warme maaltijd te nuttigen. Daarna volgt tot vlak na middernacht de rit door een donker Polen.

Sport, cultuur en religie in Wit-Rusland (dag 6)

Woensdag 27 oktober 2010

Rond 10.00 uur staan we klaar. Durkje, Jan Wijbe, Pasha en ik worden met de auto bij Oxcana thuis afgehaald door Slava. We rijden door Mogilev naar het nieuwe, olympische sportcentrum, een imposant gebouw met meerdere sporthallen. Vandaag is Slava hier aan het werk als jurylid voor een sambo-wedstrijd tussen verschillende Witrussische politiekorpsen.
Sambo is een Russische vechtsport, die je kunt beschouwen als een combinatie van judo en worstelen. De naam SAMBO is de afkorting van de Russischtalige zin “SAMozasjtsjita Bez Oroezjia”, wat “zelfverdediging zonder wapens” betekent. De 15 Sovjet-staten van de voormalige Sovjet Unie hebben alle een eigen stijl van worstelen. Sambo is te beschouwen als de gemeenschappelijke, samengestelde stijl van deze worstelvarianten.

We nemen plaats op de tribune in de sporthal op het moment dat de sambo-beoefenaars op de mat bezig zijn met hun warming up. De jury en scheidsrechters maken zich ook gereed voor de competitie van vandaag. Nadat de aanwezige agenten van de deelnemende politiekorpsen zijn voorgesteld, begint de eerste ronde. Een partij sambo duurt zes minuten. Vanuit een staande start voor beide samboka's is het de bedoeling dat de één de ander vloert met een perfecte werptechniek of de ander in een greep houdt, die leidt tot overgave. De partij eindigt echter eerder wanneer één van de beide vechtersbazen een voorsprong op de tegenstander behaalt van twaalf punten. Wanneer die voorsprong niet wordt bereikt, telt het hoogste aantal punten na de zes wedstrijdminuten.

Na een aantal gevechtsrondes bijgewoond te hebben, verlaten we deze hal om in de naastliggende hal naar een damesbasketbaltraining te kijken, maar die vlieger gaat niet op, want we zijn nog maar net binnen, of Pasha wordt erop gewezen dat we deze hal niet mogen betreden. We verlaten het sportcentrum en gaan met een taxibusje naar het stadscentrum van Mogilov. Daar bezoeken we het gemeentemuseum met haar opvallende, gerestaureerde museumtoren, op grote hoogte boven het lager liggende deel van de stad aan de overzijde van de Dnjepr. Op de buitenomloop van de museumtoren genieten we van het stadspanorama en nog hogerop krijgen we van een Engelssprekende gids uitleg over het nieuwe carillon en het electronisch gecontroleerde, maar mechanisch uurwerk in de top van deze toren. Beneden bezichtigen we de museumcollectie over de historie van deze stad en haar omgeving.

Daarna steken we de Dnjepr over en bezichtigen we achtereenvolgens het ijshockeystadion en het Afghanistan-monument ter nagedachtenis aan de Witrussische gevallenen van de tien jaar durende Afghaanse oorlog na de Sovjet-Russische invasie in Afghanistan van december 1979.
Een eindje verderop komen we bij het restaurant waar Oxcana werkt. Het restaurant is van binnen verbouwd en heringericht. Als we de restaurantzaal betreden waar Pasha en Oxcana twee jaar geleden hun bruiloft vierden, wordt ons door de gastvrouw te verstaan gegeven dat we deze gemoderniseerde eetzaal niet mogen betreden, maar na tussenkomst van de directeur van het restaurant wordt ons dat toch enkele minuten toegestaan. Daarna steken we de Dnjepr weer over en stappen we in het stadscentrum in een stadsbus, die ons weer thuis brengt.

Om 16.00 uur heb ik een afspraak met een project manager en de directeur van het Witrussische Bijbelgenootschap. Ik wil graag weten of het mogelijk is of het Nederlands Bijbelgenootschap op het gebied van haar Bijbelwerk enkele jaren kan samenwerken met het Witrussische Bijbelgenootschap. Ik maak deel uit van het Nederlands comité dat momenteel initiatieven ontplooit om volgend jaar stil te staan bij de negatieve en positieve gevolgen van de kerncentraleramp van Tsjernobyl, volgend jaar op 26 april 2011 al weer 25 jaar geleden. In een twee uren durend overleg komen we tot de conclusie dat we elkaar in de toekomst in bovenstaande twee kaders welzeker terzijde kunnen staan, hetgeen wederzijds tot grote tevredenheid leidt.

Aansluitend op deze inspirerende ontmoeting gaan we in de nabije supermarkt inkopen doen voor onze terugreis, die morgenochtend aanvangt. Na het avondeten komen Sveta en Slava nog op visite, om ook afscheid van ons te nemen. Laat in de avond pakken we onze koffers in voor de terugreis van morgen en overmorgen. De stemming is vanavond anders dan voorgaande avonden, want iedereen realiseert zich dat we morgen voor hoogstwaarschijnlijk weer een lange termijn afscheid van elkaar zullen nemen.

Visite in Mogilov (dag 5)

Dinsdag 26 oktober 2010

Na het ontbijt maken we eerst een flinke wandeling. Durkje, Jan Wijbe en ik lopen met Pasha Mogilov uit in oostelijke richting. We komen langs een nieuwbouwwijk, gaan door een bosperceel en dalen dan een eind af naar de rivier de Dnjepr. In het lager gelegen dorpje lopen we parallel aan de Dnjepr in zuidelijke richting tussen de traditionele tuinhekjes door. We komen dan bij de al jaren in aanbouw zijnde Russisch-orthodoxe kerk. Zeven jaar geleden stond het hoofdgebouw al hoog boven op de heuvel en twee jaar geleden tijdens de trouwdag van Oxcana en Pasha waren we nog hier voor de inzegening van hun huwelijk in de bijgebouwde kapel.

Langs het waterstroompje gaan we naar boven. We komen dan bij de metalen brug over dit stroompje. De brug hangt vol met allerhande hangsloten, die hier in de loop van de jaren door verliefde stelletjes aan zijn gehangen, als symbool van verbinding. De namen van de verliefden staan op het slot geschreven. De sleutel wordt na dit ceremonieel in het water gegooid. Het actuele liefdesverbond wil men dan niet meer verbreken. Maar ja, wat doe je later met het gesloten slot zonder sleutel als de verkering uitraakt?

De kerk is hier gebouwd bij de heilige waterbron. Het water stroomt voordurend uit de bron. Je kunt het drinken en het gewijde water zal je goed doen. We drinken ervan nadat een man en een vrouw hun vier kleine jerrycans eerst met dit heilige water hebben gevuld. Daarna gaan we naar het kleine badhuis, waarvan het water ook afkomstig is van deze bron. Wie dat wil, mag er in baden. De kapel die we twee jaar geleden bezochten, is nu dicht, evenals de verderop in aanbouw zijnde grote kerk. De koepels van deze kerk zijn inmiddels geheel bedekt met bladgoud, wat twee jaar geleden nog niet het geval was. De provisorische woningen naast de kerk staan er nog steeds. De bouwvakkers die we twee jaar geleden nog rond zagen lopen, zien we nu niet. Er hangt nog wel was bij de rij tijdelijke woningen, waarin deze bouwvakkers wonen gedurende de jaren dat deze kerk wordt gebouwd.

Daarna lopen we weer terug naar de flat, waar Oxcana het warm eten voor ons klaar heeft staan. Ze was thuis gebleven om te koken en om op Palina te passen, die lag te slapen.
Na het eten wandelen we langs de lange, brede Krupskaya-straat in de richting van het stadscentrum. We passeren de politieacademie, waar Slava judodocent is.

Verderop gaan we op bezoek bij baboeska, de oude grootmoeder van Oxcana, die we twee jaar geleden voor het eerst ontmoetten. Slava ontvangt ons en hij vertrekt op het moment dat baboeshka bij Pasha, Jan Wijbe, Durkje en mij in de woonkamer is geïnstalleerd. We drinken samen thee en laten Oxcana’s grootmoeder foto’s zien van onze Nederlandse familie en van de eerste dagen die we met haar familie hebben doorgebracht. Ze geniet enorm van al die mooie foto’s en van de verhalen die wij met Pasha’s vertaalhulp erbij vertellen.

Na dit bezoek gaan we snel weer terug naar Oxcana en Palina, omdat we met de bus naar de andere kant van Mogilov willen om daar op visite te gaan bij Losha (Alexei) en Luda (Ludmila), de ouders van Pasha. We eten daar met zijn allen in de woonkeuken en bekijken hier na de maaltijd ook de foto’s van de periode voor en na de bevalling van Oxcana’s dochtertje Palina. De foto’s staan hier nog op de thuiscomputer omdat Oxcana en Pasha hier vanaf hun bruiloft ruim een jaar hebben ingewoond in de flat bij hun (schoon)ouders.

Het is al donker als we met zijn zessen in een stadsbusje weer terug gaan naar de flat van Pasha, Oxcana en Palina. Palina gaat in bad en naar bed en dan zitten wij nog gezellig even bij elkaar in de woonkeuken.

Recreatie in het Witrussische Mogilov (dag 4)

Maandag 25 oktober 2010

Vandaag gaan Durkje, Jan Wijbe en ik de hele dag op stap met Pasha en Oxcana. Eerst naar het recreatiegebied buiten de stad en daarna naar het stadscentrum van Mogilov. Bij de flat van Oxcana en Pasha stappen we in een klein taxibusje. Deze busjes hebben ongeveer 10 zitplaatsen en rijden in de stad af en aan volgens vastgestelde routes door de stad. Als je instapt, neem je plaats op één van de stoelen en op het moment dat het busje wegrijdt, geef je het geld voor de rit aan de vóór je zittende mensen door naar de chauffeur. Die maakt dan een busticket klaar en geeft die met het wisselgeld terug. Dan volgt het doorgeefsysteem door het busje weer, maar dan in omgekeerde richting, totdat wisselgeld en buskaartje jou heeft bereikt.

We stappen uit bij het park net buiten de stad, waar we ruim twee jaar geleden ook voor de fotosessie van het huwelijk van Pasha en Oxcana waren. We wandelen hier langs de opgestelde tanks van de Tweede Wereldoorlog. Hier staat Witrussisch oorlogsmaterieel, maar men is bovenal trots op de prominent geëxposeerde Duitse tank, die de Witrussen hier in de buurt tijdens de oorlog buit hebben gemaakt op de Duitsers. De omgekomen helden (wij zouden ze slachtoffers noemen) van het Witrussische leger worden hier geëerd en herdacht.

Met een tunnel gaan we onder de brede toegangsweg naar Mogilov door en dan komen we bij de dierentuin van Mogilov. In de dierentuin zijn vooral die dieren ondergebracht, die behoren tot de reguliere fauna van Wit-Rusland. We zien hier bijvoorbeeld de wolf, de beer, diverse hertensoorten, inheemse vogels, eekhoorns, wilde zwijnen, maar als uitzondering op de regel is er ook een tijger in één van de kooien. Het meest spectaculair hier is de kudde Zoebrs. Deze Witrussische variant op de bison is de trots en een nationaal symbool van de Witrussen. Midden in de dierentuin passeren we eerst een mannetjes- en wijfjes-Zoebr. Van hieruit hebben de Zoebrs door het heuvelachtige bosterrein een vrije uitloop naar een groot buitenweideterrein van de dierentuin. Daar kunnen we van dichtbij een kudde Zoebrs bekijken, waar ook enkele jonge Zoebrs zich in de kudde bevinden. Het is buitengewoon mooi om hier zo’n kudde Zoebrs te kunnen bekijken, want in de Witrussische bossen zijn ze nauwelijks nog te zien.

Na dit dierentuinbezoek gaan we naar het Witrussisch Openluchtmuseum, waar we ruim twee jaar geleden tijdens de trouwdag van Oxcana en Pasha ook enkele uren verbleven. Het museum is vrij toegankelijk, maar de attracties zoals de historische bouwwerken en de werkende ambachtslieden zijn nu respectievelijk gesloten en afwezig. We gaan met een taxibusje weer terug naar het stadscentrum van Mogilov. Daar bezoeken we eerst een origineel Witrussisch restaurant, waar we een warme maaltijd krijgen aangeboden uit de Witrussische keuken; een culinaire aanrader!

Daarna gaan we winkelen in het kernwinkelgebied van Mogilov. We bezoeken verschillende winkels en kopen onder andere een mooie houten Baboeshka-pop, die tevens als wijnhouder kan worden gebruikt. Ook bezoeken we het Spartak-voetbalstadion, een speeltuin in de vorm van de Russische Kremlin-gebouwen en dan spoeden we ons met een stadsbus naar het treinstation, opdat we daar nog afscheid kunnen nemen van Natasha, die vanuit hier weer huiswaarts keert voor een treinreis van 4,5 uur naar haar woonplaats Vitebsk, waar wij Sasha en Natasha en hun familie zeven jaar geleden bezochten.

Daarna gaan we met een stadsbus weer terug naar de noordzijde van de stad, waar we eerst nog wat boodschappen halen en daarna terug gaan naar de flat van Pasha, Oxcana en hun dochtertje Palina. Na de avondmaaltijd ben ik in de gelegenheid om een backup van de gemaakte foto’s te maken en om de eerste drie dagverslagen van deze bezoekdagen op te stellen. Het is gezellig aan de ovale keukentafel. Jan Wijbe had vanuit Nederland het kaartspel “Fase 10” meegenomen. Na een korte uitleg met ons woordenboekje erbij op tafel wordt dit spel de rest van de avond geanimeerd gespeeld. Het is al tegen twaalven als we naar bed gaan.

Vissen en kerken in Wit-Rusland (dag 3)

Zondag 24 oktober 2010

Als wij om 9.00 uur aan het ontbijt verschijnen, komen Pasha en Slava al weer terug van de boodschappen voor vandaag. Sveta en Slava zijn vanmorgen heel vroeg al weer teruggekomen. Rond 9.00 uur arriveren ook onze andere vrienden uit Vitebsk, die vlakbij de Witrussisch-Russische grens wonen. Sasha en Natasha zijn al in de vroege ochtend in hun auto op reis gegaan naar Mogilov en ze hebben nu een autorit van enkele uren achter te rug om ons vandaag op hun vrije dag te kunnen ontmoeten. De meeste Witrussen moeten bijna allemaal 6 tot 7 dagen per week werken (doorgaans van 7.00-19.00 uur) en het is heel bijzonder je te realiseren dat onze gastheren en gastvrouwen bijna allemaal één of meer van hun schaarse vrije dagen opofferen om gedurende deze dagen met ons de zo bijzondere ontmoetingen te vieren.

Buiten is het prachtig weer, de zon schijnt, maar de wind is nog wel behoorlijk fris. Er wordt niet getreuzeld, want het zijn hier echte natuurmensen, dus we moeten zo snel mogelijk naar buiten en bij voorkeur zo lang mogelijk buiten in de natuur verblijven. Sveta blijft thuis om op te passen op haar kleinkind Palina. Met twee auto’s rijden Durkje, Jan Wijbe en ik samen met de anderen over de hobbelige wegen naar de datsja van Slava en Sveta, zo’n 30 kilometer ten noordoosten van Mogilov.

We verlaten de doorgaande weg en komen via een zandweg bij de datsja van Slava. Het is een robuust, zelfgebouwd houten blokhuis met omliggende grond en diverse opstallen, waaronder een zogenoemde banja, oftewel een sauna. Het is de trots van elke Witrus om buiten de stad zo’n datsja te bezitten. Zoveel mogelijk vrije tijd wordt hier primitief in de natuur doorgebracht. In de datsja is een immense steenoven gebouwd, waarin wordt gebakken, waarop wordt gekookt en waaraan de hele woning haar warmte ontleent. Slava toont ons zijn oude grammofoon, compleet met opwindmechanisme en een grote luidspreker er bovenop. Een oude grammofoonplaat komt uit de kast, de grammofoon wordt opgewonden en binnen de kortste keren klinkt opgewekte Witrussische volksmuziek door de kamer van de datsja. Even later verschijnt Sasha in vol gevechtsornaat met een groot wapenschild en een vervaarlijk ogend zwaard. Je waant je hier even in de heroïsche tijd van de Russische tsaren. Als we alle hoeken van de opstallen en de omliggende gronden hebben gezien, verlaten we de datsja.

We draaien de doorgaande verkeersweg weer op en gaan nog ongeveer 15 kilometer verder in noordoostelijke richting. We passeren een aantal malen een paard en wagen en we worden door Slava enkele malen gewezen op de langs de weg gebouwde woonwijken, waar de evacués zijn komen wonen, die bijna 25 jaar geleden uit de Oekraïne moesten vluchten voor de gevolgen van de vreselijke kerncentraleramp van Tsjernobyl. Deze landverhuizers zijn hier tewerkgesteld in de rondom liggende kolchozen, de oude en hier nu ook nog steeds nieuwgebouwde staatsboerderijen.

Bij een dorpje gaan we verder over een landweg, die al snel over gaat in een voor de twee auto’s bijna niet te passeren drassig zandpad. Na veel grote, diepe kuilen, grote waterplassen en laverend rijden, komen we bij een lager gelegen brug die hier een brede, maar bijna drooggevallen rivier overspant. Bij Slava merk ik teleurstelling, want de mannen zouden hier immers met elkaar in de brede rivier gaan vissen, maar nu blijkt het water nagenoeg weg te zijn. Slechts een smalle waterloop resteert. We komen bij een hoger gelegen grote, coöperatieve datsja, bestaande uit enkele eigen, fantasierijke houten bouwsels en meerdere overdekte, grote terrassen, waar je met groepen kunt zitten om bijvoorbeeld te picknicken.

Pasha gaat met Oxcana, Natasha en Durkje de barbeque-maaltijd gereedmaken. Grote vleesspiesen worden gemaakt en alle meegenomen eten wordt klaar gemaakt voor de maaltijd, die we rond het middaguur buiten op het terras van één van de houten hutten zullen nuttigen. Jan Wijbe en ik krijgen van Sasha en Slava en van enkele andere mannen van deze rivierdatsja water- en winddichte kleding en grote laarzen aan en dan gaat het avontuur beginnen, waarop Sasha al zolang had gewacht: vissen met Wiep. Hoe vaak heeft hij me al niet uitgenodigd: kom in de zomer bij me vissen in de rivieren en de meren rond Vitebsk en kom ook hier in de winter om samen met ons te vissen op de bevroren meren. Eindelijk is het vandaag zover, maar helaas, nu heeft de rivier hier nagenoeg alle water laten wegstromen. Het visavontuur is dus ook maar van korte duur.

De heerlijke barbeque-maaltijd lonkt, dus al vrij spoedig hebben we het viswater verlaten en zitten we met alle anderen op de frisse wind maar ook in de zon te genieten van een overheerlijke buitenmaaltijd. En ook nu weer is er geen taalbarrière, want omdat we bijna allemaal wel enige Witrussische, Duitse, Engelse en Nederlandse talenschat bezitten, kunnen we met de ondersteunende gebaren erbij elkaar alles duidelijk maken wat we willen. Daarbij hebben we bovenal veel plezier. Oxcana, die al zoveel keren in ons gezin in Nederland heeft gelogeerd, helpt ons altijd weer bij de laatste woorden en zinnen, die we niet zonder haar vertaalhulp van elkaar kunnen begrijpen.

Als we alles hebben opgeruimd, gaan we weer terug naar Mogilov. We gaan vervolgens met zijn allen de stad in, waar we eerst een bezoek brengen aan de bijna 300 jaar oude rooms-katholieke kerk en daarna ook aan de oude, hoog boven de rivier de Dnjepr gebouwde Russisch-orthodoxe kerk, op het nog steeds door nonnen bewoonde kloosterterrein. De rooms-katholieke kerk heeft een rijk versierd interieur, waarvan vooral de alle muren bedekkende fresco’s in het bijzonder de aandacht trekken. De kerkgangers in de kerkbanken groeten ons vriendelijk.

De grote Russisch-orthodoxe kerk op het kloosterterrein is ook alleszins de moeite waard. Het rijk met bladgoud versierde interieur is adembenemend mooi. De (aan)biddende kerkgangers gaan ieder hun eigen weg, iedereen koopt een kaarsje om die aan te steken bij de iconen en schilderijen en op het moment dat wij hier zijn, komen twee nonnen de broden en andere giften halen, die hier vandaag door de kerkbezoekers op de offertafel zijn gedeponeerd. Zoals dat in veel andere landen gebruikelijk is, is hier ook een boekentafel in de kerk, waar religieuze publicaties kunnen worden gekocht. Tussen de Bijbels en andere geschriften liggen ook twee verschillende, rijk geïllustreerde kinderbijbels te koop. De kerk is hier dus ook het verkoopkanaal voor Bijbels en aanverwante lectuur. Goed om te zien en te weten, want dat kan me van pas komen bij mijn bestuurswerk voor het Nederlands Bijbelgenootschap.

Op de terugweg naar huis laat Slava ons nog de Baptistenkerk zien. Het is er druk, vanwege het feit dat er straks een huwelijk wordt ingezegend. De trouwauto staat al voor de kerkdeur.

Thuisgekomen drinken we eerst samen koffie met daarbij taart van Sasja en Natasha en daarna bekijken we samen elkaars foto’s en filmpjes van thuis. We nemen afscheid van Sasha, die nog een paar uren in de auto terug naar Vitebsk moet rijden en ’s avonds bekijken we de omvangrijke digitale fotoreportage van de trouwdag van Pasha en Oxcana, die wij bijna twee jaar geleden hier in Mogilov met dit bruidspaar en hun familie groots mochten vieren. En dan is ook deze boeiende dag weer ten einde. Wat een dag!

Aankomst te Mogilov in Wit-Rusland (dag 2)

Zaterdag 23 oktober 2010

Om ongeveer een kwartier na middernacht stappen Durkje, Jan Wijbe en ik met alle andere reisgenoten weer in de bus. Weer rijden we in het donker over de rustige Poolse autowegen. Midden in de nacht rijden we dwars door de stad Warschau; een grote stad, dus het duurt lang voordat we de Poolse hoofdstad achter ons laten. Om ongeveer 4.00 uur volgt weer een tussenstop. De bus rijdt van de autoweg af en gaat een grote parkeerplaats op, die nagenoeg vol staat met tientallen vrachtwagens. De meeste vrachtwagenchauffeurs slapen, slechts enkelen lopen rond hun auto of halen even wat te eten of te drinken in het geopende chauffeurscafé, waar wij ook naar binnen gaan voor het toilet en/of voor een kleine aankoop. Daarna naderen we de Pools-Witrussische grens.

Het wordt stiller op de weg en na twee uren arriveren we om 6.00 uur bij de Poolse grens. Het rode stoplicht dwingt ons de bus stil te zetten. We mogen niet verder. Dan begint het wachten. Het wordt licht. De klok tikt door en na veel geduld geoefend te hebben, gaat pas anderhalf uur later de slagboom vóór de bus open. Dan blijkt dat de grensbeambte hier nog niet op zijn werk was gearriveerd, waardoor wij zolang moesten wachten. We mogen eindelijk het Poolse grensterrein op rijden. Onze paspoorten worden één voor één gecontroleerd, de bagageluiken worden geopend voor douane-contrôle en na een half uur mogen we het niemandsland tussen Polen en Wit-Rusland in rijden.

Via een brede, lange brug steken we hier de grensrivier over. En dan herhaalt zich de procedure van twee uren geleden weer. Eerst moeten we de bus stilzetten voor het rode stoplicht. Deze keer duurt het gelukkig niet zo lang als bij de Poolse grens. De bus mag naar de Witrussische grensovergang rijden. Daar worden onze visa en onze paspoorten ingenomen voor contrôle en ook de bagageluiken moeten voor de douanecontrôle weer worden geopend. Nadat we allemaal ook nog een verplichte medische verzekering hebben afgesloten voor de komende dagen en nadat ook alle papieren in orde zijn bevonden, mogen we met de bus de Witrussische grens passeren. Een uur na aankomst bij deze tweede grenspost rijden we eindelijk Wit-Rusland binnen. We hebben totaal drie uren moeten wachten om deze dubbele landengrens te overschrijden.

Vlak over de grens stopt de bus al weer, omdat hier de eerste buspassagiers worden afgehaald door het Witrussische gezin waar zij de komende dagen te gast zullen zijn. Na deze korte stop rijden we naar en door de Witrussische grensstad Brest. Een uur later komen we op een stuk tolweg. Weer een uur later rijden we langs een uitgestrekt moerasachtig landschap met meertjes en uitgestrekte berkenbossen; heel karakteristiek voor Wit-Rusland. Een kwartier later passeren we een enorm kunstwerk langs de autoweg, die onmiskenbaar de Zoebr voorstelt, de Witrussiche bison, die voor de Witrussen het nationaal symbool is voor hun uitstraling van trots en kracht.

Nabij de Witrussische hoofdstad Minsk hebben we langs de snelweg weer een Nederlands gezin uit laten stappen om hun reis te laten vervolgen met een auto van hun Witrussisch gastgezin. Om 12.45 uur stapt weer een deel van ons gezelschap uit bij een benzinestation. Maar we lossen onderweg niet alleen. Op een gegeven moment staat langs de autoweg een chauffeur bij een geparkeerde auto naar de bus te zwaaien. We stoppen bij de auto en dan worden twee grote bigbags vanuit de auto in de bus geladen. Dan gaan we weer verder.

Durkje, Jan Wijbe en ik zullen in of bij de stad Mogilov uitstappen. Tegelijk zullen ook drie anderen daar uitstappen, die over twee gastgezinnen worden verdeeld. De Witrussische chauffeurs bellen vanuit de bus naar onze drie gastgezinnen en maken een afspraak hoe laat zij langs de autoweg klaar zullen staan om ons op de afgesproken plaats af te halen. Bij de afslag Mogilov Krupskaya staan zowaar Oxcana en Slava met de auto van Slava klaar om ons mee te nemen naar het huis van Oxcana, Pasha en Palina. Als Oxcana hoort dat één van de andere gastgezinnen hier bij de bus (nog) niet is gearriveerd, belt ze direct in overleg met de buschauffeur dat afwezige gastgezin en spreekt met hen af dat deze twee passagiers mee zullen rijden met de andere Witrussische chauffeur die alleen Tjeerd maar hoeft mee te nemen. Zodra dat is geregeld, gaat de bus verder en rijden wij na deze ruim 2.000 kilometer lange busreis van 32 uren met Pasha en Oxcana mee naar haar huis.

Thuisgekomen worden we weer - zoals te doen gebruikelijk - bijzonder hartelijk ontvangen door Sveta. Voor het eerst zien we ook de vorig jaar geboren Palina, dochter van ons gastkind Oxcana, die ruim twee jaar geleden trouwde met Pasha. Pasha komt even later thuis van zijn werk. Een overheerlijke warme maaltijd staat voor ons klaar en het duurt dus maar even tot we met zijn achten in de woonkeuken rondom de keukentafel zitten te eten. Er is elkaar zoveel te vragen en zoveel te vertellen en voordat je het in de gaten hebt, is ook nu weer de taalbarrière binnen enkele momenten geslecht.

Na de avondmaaltijd nemen we de gelegenheid te baat om onze Witrussische vrienden te verblijden met de meegenomen geschenken. Het is altijd goed om te geven, maar het stemt bovenal tot grote dankbaarheid bij jezelf om te zien dat je hier en nu iets moois mag geven aan je geliefde vrienden van zover, die je in je gedachten altijd zo nabij zijn. Voordat we het in de gaten hebben, is deze eerste avond al weer voorbij en gaan we moe van de reis, maar zeer voldaan de nachtrust in.