Kloosterpad 1453 van Smalle Ee naar Burgum (deel 1)

Maandag 21 februari 2011

Vandaag gaan Durkje en ik op bedevaart in het oosten van Fryslân. Door dit gebied ligt een eeuwenoud Kloosterpad (1453) tussen Smalle Ee en Dokkum. Dit kloosterpad verbindt het voormalige klooster van Smalle Ee (Smellingera klaester) en het voormalige klooster Klaarkamp (Claercampera klaester) nabij Rinsumageest. Het oorspronkelijke kloosterpad strekt zich uit over een afstand van ongeveer 42 kilometer. Wij lopen vandaag de eerste helft van dit traject, van Smalle Ee, via Drachten en Oudega naar Burgum.

Het is een mooie winterse dag. Als we even na 9.30 uur beginnen met onze wandeling is het vier graden onder nul en de temperatuur loopt op tot nul graden Celsius, gemeten op het eindpunt van onze dagtocht om 16.00 uur. De hele dag een mooie blauwe winterlucht, een vrij stevige koude oostenwind en aan het eind van de middag zo rond 18.00 uur een schitterende rode zonsondergang; kortom een schitterende dag om vandaag de hele dag buiten te zijn.

De routegids laat je beginnen in Drachten, waarna je eerst naar Smalle Ee loopt en dan moet je naar Oudega, overstekend over het brede water van de Smalle Eesterzanding, waar op deze plek overigens geen pont vaart. Omdat de pleziervaart stil ligt en het ijs vandaag niet zo dik is dat je "op redens oer' de Smalle Eesterzanding kunt, kiezen we ervoor om de route iets aan te passen, om te voorkomen dat we eerste van Drachten naar Smalle Ee en dan van Smalle Ee weer naar Drachten terug moeten lopen. We beginnen in het kleine jachthaventje van Smalle Ee, waar we de auto parkeren. Er ligt hier een dun laagje ijs in de haven.

Vanuit Smalle Ee lopen we in de richting van De Wilgen. Al spoedig passeren we de betrekkelijk hoge zandrug, waarop de Benedictijnen al vóór het jaar 1250 het mannen- en vrouwenklooster 'Onser Lyewe Vrouwen Smelgeraconvent' stichtten. Van de voormalige kloosterkerk en de omliggende kloostergebouwen is niets meer te zien. Schapen grazen vandaag op de hoge zandrug.

We passeren De Wilgen en lopen voorbij de jachthaven langs het oude riviertje De Drait naar de - ook oude - Overste Singel, langs de woning van mijn ouders. Achter sporthal Sportlaan lopen we in oostelijke richting naar het Karmelklooster van Drachten. Dit uit 1936 daterende klooster van de zusters van de ongeschoeide Karmelietessen is in 1950 uitgebreid met een vleugel en een kloosterkapel. Ik herinner me nog van vroeger de kloosterzusters, fietsend in hun lange bruine pij door Drachten. De Karmelietessen hebben het klooster inmiddels verlaten en het wordt momenteel gebruikt voor activiteiten van culturele en spirituele aard en als horeca-gelegenheid.

We gaan door in de richting van het winkelcentrum van Drachten. Daar komen we langs het Minderbroederklooster, in 1936-'37 gebouwd voor de paters Franciscanen. Vanaf 1972 is dit voormalige klooster in gebruik als gemeentehuis en vanaf 1995 tot heden is het Museum Smallingerland in dit kloostergebouw gehuisvest. We lopen door de winkelpromenade, pauzeren hier en gaan in noordwestelijke richting door Drachten om bij de watertoren Drachten te verlaten, in de richting van Opeinde. Van Opeinde wandelen we naar Oudega. Voorbij de romaanse dorpskerk van Oudega pauzeren we bij de plaatselijke supermarkt. Hier in Oudega stonden vroeger boerderijen, die aanvankelijk kloosterbezit waren van het klooster van Smalle Ee, hier vlakbij, aan de overzijde van de Zanding.

Via de Garypsterwei verlaten we Oudega. Aan de achterzijde van de wit gestukadoorde zaalkerk (1893-'94) wandelen we Nijega binnen. Voorbij het oude tolhuis gaan we onder het viaduct van de Wâldwei door en dan gaat het in noordelijke richting verder over de Hearrewei. We kiezen een rustige route, over het mooie zandpad van de Jelke Sjoerdloane. We wandelen het dorp Sumar binnen, waar we net voorbij de dorpskerk en de dorpsmolen voor de derde maal pauzeren. Voorbij Sumar steken we bij de scheepswerf het Prinses Margrietkanaal over, om dan bij het gemeentehuis van gemeente Tytsjerksteradiel onze eindbestemming Burgum binnen te lopen.

We wandelen via het dorpscentrum naar de andere auto, die we hebben geparkeerd bij de Kruiskerk, de tufstenen dorpskerk (1100) van Burgum, toegewijd aan Martinus. Iets ten noorden van deze oude kerk werd al vóór het jaar 1240 een klooster gesticht, dat was aangesloten bij het klooster van Windesheim, nabij Zwolle. De bezittingen van dit zogenoemde 'Barraconvent' (ook wel Berghklooster genoemd) grensden aan de parochie van deze Maartens(Kruis)kerk van Burgum.

Om 16.00 uur arriveren we hier bij de Kruiskerk. We hebben in een tijdsbestek van 6,5 uur vandaag ongeveer 27 kilometer gewandeld. De tweede helft van deze bedevaart naar het voormalige klooster Klaarkamp staat voor een volgende wandeldag in de planning.

Thuiskomst uit Wit-Rusland (dag 8)

Vrijdag 29 oktober 2010

Het is 00.15 uur als we een sanitaire tussenstop vóór de nachtrust hebben. Daarna volgt een nachtelijke tocht over donkere, drukke Poolse wegen met regelmatig een wegomlegging wegens wegwerkzaamheden en met onderweg veel vrachtverkeer. In de bus is de verlichting uit; het is er stil en we slapen zowaar bij tijd en wijle. Om 4.00 uur stopt de bus even voor een chauffeurswissel en voor de regelmatige sanitaire stop. Om 6.00 uur passeren we de Pools-Duitse grens en dan ligt een honderden kilometers lang Duits Autobahnennet vóór ons. Om 8.00 uur hebben we in Duitsland onze eerste tussenstop; een vrij lange, zodat iedereen voldoende tijd heeft voor een goed ontbijt in het wegrestaurant.

Rond 12.00 uur volgt daarna in Duitsland nog een tussenstop en even later rijden we bij de Poort van Groningen ons Nederland weer binnen. Via Groningen en Drachten gaat de bus naar Dronrijp. Durkje, Jan Wijbe en ik stappen echter om 15.30 uur uit bij Drachten, waar Pieter bij een benzinestation langs de Wâldwei op ons staat te wachten voor een aansluitend verjaardagsbezoek bij mijn ouders. De terugreis is beduidend sneller gegaan, want ervan uitgaande dat de bus een half uur na ons uitstappen in Dronrijp zal arriveren, heeft de terugreis toch zeker anderhalf uur korter geduurd.

Vlak vóór Drachten blikt een verdiend tevreden organisator Tjeerd Tijsma met ons terug op een buitengewoon geslaagde reis en bedankt hij de chauffeurs voor de door hen geleverde veilige rit. Daarna sluit ik af met enkele woorden van dank voor Tjeerd, want alles was wederom – zoals we van hem gewend zijn – tot in de puntjes geregeld en bovendien op bijzonder plezierige wijze uitgevoerd. Het is een hele verantwoordelijkheid en een fikse klus om zo’n gemêleerd gezelschap naar en vanuit Wit-Rusland te vervoeren; iets waar we Tjeerd allen oprecht dankbaar voor zijn en dat steken we dan ook niet onder stoelen of banken!

We zijn allemaal gezond en wel weer terug, met bovenal onvergetelijke ervaringen van deze indrukwekkende reis naar een land met bijzondere inwoners, van wie in elk geval het verlenen van onderlinge hulp en het betonen van hartelijke gastvrijheid gewoongoed is.

Route 4 & 8 van "Leeuwarden. Natuurlijk!"

Zaterdag 27 december 2008

Een hele mooie winterse dag met veel zon en een temperatuur rond het vriespunt. Winterwandelweer dus. Durkje en ik kiezen als wandelroute vandaag voor de routes 4 & 8 van de wandelgids "Leeuwarden. Natuurlijk!" met wandelingen in en rond Leeuwarden. Beide routes beginnen en eindigen in Goutum, dus het is heel eenvoudig om de beide routes van respectievelijk 9 en 10 kilometer aaneensluitend te lopen, 19 kilometer totaal.

We beginnen met route 8: "Boksumerdijk en Zwettepad". Vanaf Hotel Campanile gaan we onder de N31 door naar de Boksumerdijk. Op de Boksumerdijk passeert ons een auto van toneelgezelschap Tryater met daarop reclame van hun actuele, 12 uur durende locatietheatervoorstelling "11Stêdetocht". Onder de spoorlijn Leeuwarden - Heerenveen door komen we bij de Zwette, vroeger ook wel de Sneekertrekvaart genoemd. De Zwette is het eerste traject van de Elfstedentocht op schaatsen, tussen Leeuwarden en Sneek.

Voorbij de twee Spinnenkopmolens, de boerderijcamping Swetteblom èn over de Brédyk komen we aan in Barrahûs, waar we de spoorlijn Heerenveen-Leeuwarden weer over steken. In Goutum aangekomen, drinken we eerst een kop koffie, alvorens we met de tweede route aanvangen.

Route 4: "Rondom Wirdum" gaat via de Brédyk langs de N31 in zuidelijke richting onder de Wâldwei door. Vanaf Werpsterhoek gaat het dan over de Werpsterdyk naar Wirdum. In het dorp passeren we de Sint-Martinuskerk en daarna verlaten we Wirdum over de Loodyk. We steken de Wirdumervaart over en gaan door het viaduct van de Wergeasterdyk nogmaals onder de Wâldwei door. Dan nog een keer over de Wirdumervaart en voorbij het crematorium komen we weer op ons beginpunt in Goutum, bij de N31.