Ofslutende gearkomste fan 't Kristlik Frysk Selskip

Snein 30 desimber 2012 

Dûmny Hinne Wagenaar op 'e preekstoel en Gerrit Breteler sjongt

Mear as 100 jier bestean
Moarn hâldt it Kristlik Frysk Selskip (KFS) nei rom hûndert jier statutêr op te bestean. Mar wy binne bliid dat it wurk fan it KFS fuortset wurdt troch it nij Frysk Oekumenysk Platfoarm, dat wy al op 2 juni 2009 oprjochte hawwe: de 'Stifting Krúspunt'.

Utsetter fan it KFS
Hjoed komme sa'n hûndert belangstellenden byelkoar yn Glinstra State fan Burgum om ôfskied te nimmen fan har 104-jierrige organisaasje. It binne benammen belutsen leden fan it Kristlik Frysk Selskip en fierders bygelyks leden van de kriten fan it KFS en in tal stipers fan Krúspunt; ek Durkje en ik binne hjoed by dizze útsetter fan ús KFS.  

Frysk yn tsjerke wie de minsken in ôfgriis
It middeiprogramma begjint mei in feestlike byienkomst yn Glinstra State. Grytsje Kingma sjongt yn dit middeiprogramma in tal lieten fan Fedde Schurer en ek it 'Halleluja' fan Leonard Cohen.
KFS-foarsitter dr. Liuwe H. Westra sprekt de tiidrede út mei as bysûndere titel: 'Maya’s yn Fryslân: it Kristlik Frysk Selskip op de jongste dei'. Syn rede giet oer it 'Doe', oer it 'No' en oer de 'Takomst' fan de striid foar it Frysk yn tsjerke.
Fansels wurdt de kultuerskok fan de dûmny's Huismans en Wumkes neamd; oer de tiid mear as hûnderd jier lyn dat it Frysk yn tsjerke noch revolúsje, komeedzje en 'fjoer & wetter' wie; doe't it Frysk yn tsjerke de minsken noch in ôfgriis wie.

En hoe is it no?
No - mear as hûndert jier lyn - hawwe wy Fryske Bibels; ek al op it ynternet.
Wy hawwe al jierren lang in Frysk 'Lieteboek foar de tsjerken'.
No wurde de inisjativen fan it Kristlik Frysk Selskip oernommen troch Stifting Krúspunt, want der moat fansels in plak oerbliuwe dêr't it wurk fan it KFS troch giet, want wy libje noch altyd yn in wrâld fan striid foar it ferfryskjen van tsjerke, en ek fan ûnderwiis, polityk en media. Krúspunt stapt yn de wrâld fan it Frysk yn tsjerke; dat Frysk yn tsjerke ris fansels wurdt.

Yn de takomst sjen
Nei de ôfrûne ieu sjogge wy dat it mei it Frysk yn tsjerke net alhiel wurden is wat it wurde soe, mar mei Krúspunt is der no wol in kâns om mei it wurk fan it KFS troch te gean. Wy geane oer nei in nije wrâld, yn in nije tiid.
Dûmny Liuwe Westra:

• "Yn dy oare wrâld leit de takomst fan ús Friezen;
• Kommunikaasje moat net fan wurden wêze, mar fan minsken;
• Wy binne allegearre bern fan ien Heit;
• Sa't it no is, kin it net bliuwe!"

Pakesizzers 
Nei de lêzing fan KFS-foarsitter Westra sprekke twa pakesizzers fan dûmny Sipke Huismans.
"Us pake siet der faak neist", sa seit Sipke Huismans jr., en "myn pake soe der grif bliid mei wêze dat it KFS no omset wurdt yn Krúspunt".
Pakesizzer Dieuwke Rosalina Huismans slút ôf mei poëzy fan har pake Sipke: "De risping komt yn it Himelsk lân".

Histoaryske fiering
Letter op 'e middei geane wy nei de fesperfiering yn de Krústsjerke fan Burgum. Dizze tsjinst stiet ûnder lieding fan dûmny Hinne Wagenaar fan Jorwert. Marieke van der Meer is oargeliste en der wurdt songen troch it Dûbelkwartet ûnder lieding fan Teake Posthuma. Gerrit Breteler sjongt twa lieten mei Johan Bijhold op piano. De ieuwenâlde Krústsjerke fan Burgum sit grôtfol, want der is ek in grut tal Burgumers nei dizze histoaryske fiering kommen.
Wagenaar:

• "Frysk yn tsjerke? It moast net mâlder!;
• De Frysk-kristlike beweging hat hiel wat úteinset; wat is der in wurk ferset;
• Frysk yn tsjerke is gewoan wurden, mar noch net fansels;
• Wy moatte ús no ferhâlde ta oare tiden, dy fan de 21e ieu;
• De tsjerke en it Frysk sitte no yn in krisis, mar krisis kin ek in tiid fan genede wêze;
• Foar alles is in oere, sit net sa yn noed, haw wat mear betrouwen, der binne nije kânsen en útdagings;
• God is de Hoeder en dan kinne wy it loslitte, net te benaud, want God jout it ús;
• Ha betrouwen yn God en stek in ljocht oan yn it tsjuster."

Dat wy hilligje jo namme
Nei de meditaasje fan Hinne Wagenaar sjongt Gerrit Breteler "Foar alles is in oere, foar alles is in tiid".
De gebeden wurde ôfsluten mei it sjongen fan 'Us Heit': "God fan fier en hein ús Heit, wûnder heimnis is jo namme, grut yn krêft en hearlikheid, oant yn alle tiden. Amen".

Noch ien dei en dan is it oer mei it Kristlik Frysk Selskip.
Mar it wurk giet troch; 'oant yn alle tiden'.

"Lit jins wirk oan jins tsjinstfeinten sjoen wurde,

en jins hearlikheit oer hjar bern.

En de ljeaflikheit fan 'e Heare ús God mei oer ús wêze,

en bifêstigje it wirk fen ús hannen oan ús,

ja it wirk fen ús hannen, bifêstigje dat".

Ut Psalm 90: 16-17

Boarne: Bibel, oerset yn de Fryske tael, NBG 1943, Jongbloed Ljouwert

Kloosterpad 1453

Woensdag 23 mei 2012

Cover van de fiets- en wandelgids

Meer dan 50 Friese kloosters

Aan het eind van de Middeleeuwen had Fryslân ruim 50 kloosters. De meeste daarvan stammen uit de 12 en de 13^e eeuw, maar de historie van een aantal kloosters - zoals bijvoorbeeld van de Sint-Bonifatiusabdij van Dokkum - gaat terug naar de 8^e en 9^e eeuw. De 12^e eeuwse Cistenciënzer abdij Klaarkamp van Rinsumageest is één van de kloosters die als een soort ‘moederhuis’ fungeerde, van waaruit nieuwe kloosters werden gesticht. Het koorherenklooster van Burgum en de Benedictijner abdij van Smalle Ee zijn bijvoorbeeld twee van die kloosterstichtingen van die tweede fase.

1453

Tussen die verschillende kloosters ontstonden paden en wegen; ook wel kloosterpaden genoemd. Eén van die kloosterpaden verbond indertijd de kloosters Klaarkamp van Rinsumageest en de abdij van Dokkum via het Barraconvent van Burgum met het klooster van Smalle Ee, nabij Drachten. Uit een oorkonde van het jaar 1453 blijkt dat deze middeleeuwse noord-zuid-route door Fryslân in het midden van de 15^e eeuw werd verbeterd.

Fiets- en wandelgids

Dit oude Friese kloosterpad is uitgangspunt geworden voor een langeafstandswandeling over een afstand van 42 kilometer. Dit kloosterpad wordt beschreven in de fiets- en wandelgids ‘Kloosterpad 1453’, die in 1999 verscheen en die inmiddels enkele herdrukken kent. De route met haar beschrijving is opgesteld door het echtpaar Nanka & Peter Karstkarel. In dit boekje zijn informatieve tekstbijdragen gepubliceerd van Hans Mol (over kloosters in Fryslân), van Douwe Kootstra (over sagen en legenden), met meditaties van de inmiddels overleden dominee Huub Klijn en met overdenkingen van Pieter Sijpersma. De foto’s in de routegids zijn van Peter Karstkarel. De routegids kreeg als ondertitel mee: ‘Een bedevaart in het oosten van Friesland’.

Noorder- en Zuidertraject

In het afgelopen jaar hebben Durkje en ik het Kloosterpad 1453 in drie verschillende trajecten bewandeld, te weten:

• Op 21 februari 2011 liepen we het Zuidertraject vanuit Smalle Ee (Onser Lyewe Vrouwen Smelgeraconvent/Smellingera klaester), via De Wilgen, Drachten (Karmelklooster en Minderbroederklooster), Opeinde, Oudega, Nijega en Sumar naar Burgum (Barraconvent/Berghklooster);
• Op 6 maart 2011 liepen we het Noordertraject vanuit Burgum, via Noordburgum, Kûkherne, van Veenwouden (Schierstins) over de Goddeloze Singel richting Broeksterwoude en via Damwoude, Rinsumageest (Klaarkamp) en Sijbrandahûs naar Dokkum (de Bonifatiusbedevaartsstad); via de westelijke routevariant.
• Op 15 april 2012 liepen we de oostelijke routevariant van het Noordertraject vanuit Damwoude naar Dokkum (Bonifatiuskapel).

Friese bedevaartsroute

Dit Kloosterpad 1453 is een mooie Friese bedevaart, een pelgrimage langs sporen van oude en nieuwe vroomheid vanaf de Middeleeuwen tot heden, wandelend over authentieke paden vol verhalen, oude legenden en sagen en langs verstilde plekken en landschappen, die uitnodigen tot meditatie en overpeinzing. Het Kloosterpad 1453 is één van de mooiste en belangrijkste historische routes in onze provincie Fryslân.

Citaten

• Pieter Sijpersma: “Van lopen ga je vanzelf denken. Het geheim zit in de beweging, of beter: in het tempo van de beweging en het ritme. Door te wandelen komen je gedachten vanzelf op gang”.
• Huub Klijn: “De belangrijkste steun en bron zijn in de kerk te vinden. Stilte om tot jezelf te komen. Ruimte voor de vragen van het leven en voor verhalen van mensen over waar zij hun kracht vandaan halen”.

Lanterfanten over Route 4.4 van Veenwouden naar Earnewâld

Zaterdag 4 juni 2011

Om 9.45 stappen we uit de auto bij het NS-station van Veenwouden. Durkje en ik wandelen vandaag van Veenwouden naar Earnewâld, over een afstand van 19 kilometer. Door een tunnel gaan we onder de spoorlijn Leeuwarden-Groningen door. We verlaten Veenwouden en wandelen Kuikhorne binnen. Via de Westersingel gaan we zuidwaarts, maar al vrij snel slaan we linksaf om door het Schwartzenberger Bos eerst in oostelijke en later in zuidelijke richting naar de N355 te lopen, de provinciale weg tussen Leeuwarden en Groningen.

Aan de overzijde van de N355 gaan we verder over de Westersingel tot aan de Zomerweg. We verlaten de Zomerweg om in zuidelijke richting door het Ritskesbos te lopen, het bospad dat ons langs het pompstation van het drinkwaterleidingbedrijf Vitens voert. Rondom het pompstation zien we in het bos enkele grondwaterpompen en allemaal bordjes, die waarschijnlijk de onder de grond liggende waterleidingsbuizen markeren. Via enkele bospaadjes komen we bij een manage, waar een trainingscircuit voor paarden naast ligt, waar trekpaarden met een koets speciale handelingen ten behoeven van paardenmenwedstrijden kunnen oefenen.

Tegenover het streekmuseum van Burgum nemen we de Kerklaan, die ons naar de plaats voert waar de middeleeuwse Kruiskerk (of ook wel Sint-Martinuskerk genoemd) van Burgum staat. Daarna gaan we door de winkelstraat van Burgum, die links en recht vol staat met marktkramen. In het winkelcentrum drinken we een kop koffie, bij het pleintje waar het plaatselijke muziekkorps diverse jeugdkorpsen een uitvoering laat presenteren. Het is vandaag een warme dag. Veel mensen zijn naar deze combinatie van markt en braderie gekomen en de muziekuitvoering van het korps completeert de gezellige sfeer hier in het dorpscentrum.

Voorbij de Burgumer Poppestien verlaten we Burgum in de richting van Suwâld. De route buigt af naar het zuiden, zodat we over de Monnikenweg eerst ten noorden van de Wijde Ee en verderop langs het Prinses Margrietkanaal naar Suwâld kunnen wandelen. Bij Suwâld steken we met de pont 'Schalkediep' het Prinses Margrietkanaal over. Deze pont vaart op zonne-energie en wordt bediend door vrijwilligers. Aan de overzijde pauzeren we bij de aanlegsteiger van deze pont. Daarna gaan we onder de Fonejachtbrug door, om vervolgens over een lang schelpenpad langs de zuidoever van het Prinses Margrietkanaal door te lopen tot aan de viersprong van het Prinses Margrietkanaal en de Lange Sloot. Op dit kruispunt van brede waterwegen pauzeren we op een picknickbank, vanwaar we een mooi uitzicht hebben over alle beroeps- en pleziervaart die hier vanuit vier richtingen bijeenkomt.

Langs de Lange Sloot wandelen we in de richting van Earnewâld. Halverwege dit traject verlaten we dit schelpenpad, om linksaf het kuierpad langs de Veertigmad Sloot te nemen. Links ligt het veenweidegebied en rechts aan de overzijde van de sloot het waterrijke natuurgebeid van De Alde Feanen. Over een boerderijerf komen we op een doorgaande weg, die we in de richting van Earnewâld volgen tot aan informatieschuur 'De Reidplûm' van het Wikeslân. Hier en daar zien we hoog boven ons verschillende ooievaarsnesten met ouders en jongen. Aan de overzijde van de weg zien we een groep grauwe ganzen met jongen. Het thema van deze wandelroute is 'De tango des doods in de waterwildernis rond Earnewâld', maar hier met al dat jonge leven lijkt het passender om over 'de tango des levens' te spreken.

Door het natte veengebied van het Wikeslân volgen we de rode paaltjesroute, nu eens over lange vlonders, dan weer via de paden over lichtverende veengrond. Ter hoogte van het Skûtsjemuseum komen we weer op de doorgaande weg naar Earnewâld. We wandelen naar ons eindpunt in Earnewâld, waar we vanmorgen onze auto parkeerden. Daarna halen we de andere auto weer uit Veenwouden. Het is een tamelijk warme dag, met een aangenaam verfrissende wind. De route van vandaag voerde ons door twee heel verschillende landschappen, namelijk die van het bomenrijke coulissenlandschap tussen Veenwouden en Burgum en de veel opener veenweidegebieden en het veenlandschap tussen Burgum en Earnewâld.

Kloosterpad 1453 van Burgum naar Sijbrandahuis (deel 2)

Zondag 6 maart 2011

Op 21 februari 2011 liepen Durkje en ik het eerste traject van het Kloosterpad 1453 van Smalle Ee naar Burgum. Vandaag bewandelen we de tweede helft, namelijk: van Burgum naar Sijbrandahuis. Dat is een traject van ongeveer 24 kilometer. Even na 9.00 uur vertrekken we onder het imposante klokgelui van de Kruiskerk van Burgum. De kerk gaat in en wij wandelen over de Kerklaan Burgum uit. Tussen het Streekmuseum/Volkssterrenwacht van Burgum en Noardermar ontmoeten we mijn ex-Stenden-collega Robert Veenstra in het trainingspak van zijn nieuwe werkgever SC Heerenveen. Kortom, hier een korte rustpauze van wandelen en rennen om eerst even bij te praten.

Via een zandpad en de Zomerweg komen we ter hoogte van Noardburgum bij de Rijksstraatweg. Aan de overzijde lopen we over het zandpad van de Oostersingel naar Kuikhorne, waar we de Goddeloaze Singel op gaan. Eerst steken we de spoorlijn Leeuwarden-Groningen over en daarna ten oosten van Veenwouden de N356. Voorbij de Skillige Piip komen we in het schitterende Staatsbosbeheer-natuurgebied De Houtwiel, dat we weer verlaten bij de brug over de Valomstervaart bij het Goddeloos Tolhuis. In Broeksterwâld drinken we vervolgens koffie bij de ouders van Durkje.

Ter hoogte van de Broekmolen van Broeksterwâld komen we op de Schwarzenberglaan langs het Doopmonument nabij de waterloop de Lits. Dit is de plaats waar in 1861 de eerste bekeerlingen tot de 'Kerk van Jezus Christus van de Heiligen der Laatste Dagen in Nederland' werden gedoopt. Op het monument-reliëf zien we een man en een vrouw voor een watervlakte, de man wijzend naar de overvliegende duif, hèt bijbelse symbool van de Heilige Geest, en daarmee ook goed passend langs dit eeuwenoude Kloosterpad.

Via Damwâld lopen we door naar Rinsumageest, waar we vlakbij de unieke 'gibbeflecht' (een stenen duivenhuis van meer dan 200 jaar oud, met gimmengaten). Een tweede verwijzing vandaag naar de Heilige Geest, maar nu in Rinsumageest. In Rinsumageest bezoeken we de romaanse Sint-Alexanderkerk, de meest bijzondere kerk langs dit Kloosterpad, met als enige kerk hier in het noorden een crypte. Op de buiten hoorbare, uitnodigende orgelklanken gaan we even naar binnen. De organist oefent nu in de kerk, alvorens over drie kwartier hier de middagkerkdienst aanvangt.

Wij steken de Lauwersseewei over en gaan via de Trekweg in de richting van de Klaarkampster Mar. Over een smal boerenweggetje langs dikke knotwilgen lopen we naar de locatie waar vroeger het beroemde Friese klooster Klaarkamp heeft gestaan. Niets is hier in het landschap nog te zien van de voormalige cisterciënzerabdij Klaarkamp, al vóór 1163 hier op deze nu desolate plek gesticht. Nu hebben we de oorspronkelijke kloosterroute van het klooster van Smalle Ee tot aan het klooster Klaarkamp afgelegd.

Wij gaan door naar het Hervormde kerkje van Sijbrandahuis. Bij de ingang van deze kerk ontmoeten we onze Stienser dorpsgenoot Anne Dijkstra, die hier druk in de weer is om met een groep muzikanten het concert 'Diversity, Music for Education' voor te bereiden, het benefietconcert dat leerling Nadieh Wesseling hier in dit kerkje organiseert in het kader van haar Profielwerkstuk, waarvan de middagopbrengst is bestemd voor betere educatie in het Afrikaanse Rwanda. Alweer een verwijzing naar de Heilige Geest, hier, in het zicht van het voormalige klooster Klaarkamp. Toeval of niet?

Het duurt nog wel twee uren alvorens dit benefietconcert aanvangt, en wij moeten nog door naar de Bonifatiusstad Dokkum. We verlaten Sijbrandaburen en lopen langs de Birdaarderstraatweg naar de Friese Elfstedenstad Dokkum. Bij de Woudpoortbrug in Dokkum worden we door Pieter met de auto afgehaald, waarna Pieter ons terug rijdt naar de Kruiskerk van Burgum, waar wij vanmorgen onze auto parkeerden.

Kloosterpad 1453 van Smalle Ee naar Burgum (deel 1)

Maandag 21 februari 2011

Vandaag gaan Durkje en ik op bedevaart in het oosten van Fryslân. Door dit gebied ligt een eeuwenoud Kloosterpad (1453) tussen Smalle Ee en Dokkum. Dit kloosterpad verbindt het voormalige klooster van Smalle Ee (Smellingera klaester) en het voormalige klooster Klaarkamp (Claercampera klaester) nabij Rinsumageest. Het oorspronkelijke kloosterpad strekt zich uit over een afstand van ongeveer 42 kilometer. Wij lopen vandaag de eerste helft van dit traject, van Smalle Ee, via Drachten en Oudega naar Burgum.

Het is een mooie winterse dag. Als we even na 9.30 uur beginnen met onze wandeling is het vier graden onder nul en de temperatuur loopt op tot nul graden Celsius, gemeten op het eindpunt van onze dagtocht om 16.00 uur. De hele dag een mooie blauwe winterlucht, een vrij stevige koude oostenwind en aan het eind van de middag zo rond 18.00 uur een schitterende rode zonsondergang; kortom een schitterende dag om vandaag de hele dag buiten te zijn.

De routegids laat je beginnen in Drachten, waarna je eerst naar Smalle Ee loopt en dan moet je naar Oudega, overstekend over het brede water van de Smalle Eesterzanding, waar op deze plek overigens geen pont vaart. Omdat de pleziervaart stil ligt en het ijs vandaag niet zo dik is dat je "op redens oer' de Smalle Eesterzanding kunt, kiezen we ervoor om de route iets aan te passen, om te voorkomen dat we eerste van Drachten naar Smalle Ee en dan van Smalle Ee weer naar Drachten terug moeten lopen. We beginnen in het kleine jachthaventje van Smalle Ee, waar we de auto parkeren. Er ligt hier een dun laagje ijs in de haven.

Vanuit Smalle Ee lopen we in de richting van De Wilgen. Al spoedig passeren we de betrekkelijk hoge zandrug, waarop de Benedictijnen al vóór het jaar 1250 het mannen- en vrouwenklooster 'Onser Lyewe Vrouwen Smelgeraconvent' stichtten. Van de voormalige kloosterkerk en de omliggende kloostergebouwen is niets meer te zien. Schapen grazen vandaag op de hoge zandrug.

We passeren De Wilgen en lopen voorbij de jachthaven langs het oude riviertje De Drait naar de - ook oude - Overste Singel, langs de woning van mijn ouders. Achter sporthal Sportlaan lopen we in oostelijke richting naar het Karmelklooster van Drachten. Dit uit 1936 daterende klooster van de zusters van de ongeschoeide Karmelietessen is in 1950 uitgebreid met een vleugel en een kloosterkapel. Ik herinner me nog van vroeger de kloosterzusters, fietsend in hun lange bruine pij door Drachten. De Karmelietessen hebben het klooster inmiddels verlaten en het wordt momenteel gebruikt voor activiteiten van culturele en spirituele aard en als horeca-gelegenheid.

We gaan door in de richting van het winkelcentrum van Drachten. Daar komen we langs het Minderbroederklooster, in 1936-'37 gebouwd voor de paters Franciscanen. Vanaf 1972 is dit voormalige klooster in gebruik als gemeentehuis en vanaf 1995 tot heden is het Museum Smallingerland in dit kloostergebouw gehuisvest. We lopen door de winkelpromenade, pauzeren hier en gaan in noordwestelijke richting door Drachten om bij de watertoren Drachten te verlaten, in de richting van Opeinde. Van Opeinde wandelen we naar Oudega. Voorbij de romaanse dorpskerk van Oudega pauzeren we bij de plaatselijke supermarkt. Hier in Oudega stonden vroeger boerderijen, die aanvankelijk kloosterbezit waren van het klooster van Smalle Ee, hier vlakbij, aan de overzijde van de Zanding.

Via de Garypsterwei verlaten we Oudega. Aan de achterzijde van de wit gestukadoorde zaalkerk (1893-'94) wandelen we Nijega binnen. Voorbij het oude tolhuis gaan we onder het viaduct van de Wâldwei door en dan gaat het in noordelijke richting verder over de Hearrewei. We kiezen een rustige route, over het mooie zandpad van de Jelke Sjoerdloane. We wandelen het dorp Sumar binnen, waar we net voorbij de dorpskerk en de dorpsmolen voor de derde maal pauzeren. Voorbij Sumar steken we bij de scheepswerf het Prinses Margrietkanaal over, om dan bij het gemeentehuis van gemeente Tytsjerksteradiel onze eindbestemming Burgum binnen te lopen.

We wandelen via het dorpscentrum naar de andere auto, die we hebben geparkeerd bij de Kruiskerk, de tufstenen dorpskerk (1100) van Burgum, toegewijd aan Martinus. Iets ten noorden van deze oude kerk werd al vóór het jaar 1240 een klooster gesticht, dat was aangesloten bij het klooster van Windesheim, nabij Zwolle. De bezittingen van dit zogenoemde 'Barraconvent' (ook wel Berghklooster genoemd) grensden aan de parochie van deze Maartens(Kruis)kerk van Burgum.

Om 16.00 uur arriveren we hier bij de Kruiskerk. We hebben in een tijdsbestek van 6,5 uur vandaag ongeveer 27 kilometer gewandeld. De tweede helft van deze bedevaart naar het voormalige klooster Klaarkamp staat voor een volgende wandeldag in de planning.

Lanterfanten over Route 2.9 van Oudega naar Veenwouden

Pinksterzondag 23 mei 2010

Al vroeg op deze eerste Pinksterdag schijnt de voorjaarszon aangenaam. Om 9.15 uur parkeren we de auto in de jachthaven van Oudega (gemeente Smallingerland). Durkje en ik wandelen vandaag van Oudega naar Veenwouden, over een afstand van 24 kilometer.

We verlaten Oudega aan de zuidzijde om via een klein bosperceel en een lang veldpad door het weidegebied in de richting van de Smalle Eesterzanding te lopen. Als we het smalle pad van de Egbertsgaasten op gaan, zijn onze truien al uit vanwege de betrekkelijk hoge temperatuur op deze vroege ochtend. Voorbij It Heech en de Legauke volgt een mooi smal pad door een hakhoutbosje en houtwal, die vlakbij het Opeinder Kanaal in Opeinde uit komt. Bij de brug die ontworpen is door de Friese kunstenaar Ids Willemsma op de kruising van de Kommisjewei steken we het kanaal weer over om dan langs het kanaal in noordelijke richting naar De Leijen te lopen. Aan de oever van deze grote veenplas pauzeren we even.

Daarna wandelen we over het fietspad langs de westelijke oever van De Leijen. Vóór ons zien we de stroomcentrale van Electrabel aan het Bergumermeer en links van ons ligt het dorpje De Tike. Na de Doktersheide en de Tikewei komen we door een mooie houtwal van Staatsbosbeheer. Hier beginnen ook de zandpaden, die zo karakteristiek zijn voor deze Friese Wouden. Het volgende dorp dat we doorkruisen is Sumar. Ten zuiden van Sumar zie je duidelijk de glooiingen in het landschap, die in de IJstijd zijn ontstaan door het schuivende Poolijs. Als we de "stinkfabriek" van Sumar passeren, geeft de buitenthermometer 21 graden Celsius aan. Net over de brug over het Prinses Margrietkanaal bij de binnenkomst van Burgum geeft een andere themometer een kwartier later al 25 graden aan. De werkelijke temperatuur zal wel ergens in het midden liggen. In elk geval een aangenaam warme, zonnige dag.

In Burgum passeren we na onze tweede pauze bij De Pleats het landgoed Glinstra State en de Middeleeuwse Sint Martinus-kruiskerk en voorbij een tuincentrum volgt een mooi pad tussen dichtbegroeide elzensingels. We komen daarna bij de Bergumermeer Electriciteitscentrale van Electrabel, waarbij een metershoog betonnen kunstwerk staat met hoog bovenin één van zijn betonnen pijlers een groot vogelnest van waarschijnlijk een roofvogel.

Vanaf de electriciteitscentrale gaan we verder over het zandpad van de Miensker in de richting van Noardburgum. Hier steken we de Rijksstraatweg N355 over om dan over het lange zandpad van de Oostersingel door te lopen in de richting van Veenwouden. Vlak vóór Veenwouden bellen we Pieter, die ons een half uurtje later afhaalt bij het NS-station van Veenwouden, om ons vervolgens weer terug naar onze auto in Oudega te rijden.

Het thema dat wandelgidsauteur Fokko Bosker aan deze route gaf, is: "Brandstof als motor van de geschiedenis". Het waren de monniken die in de veengebieden rond Burgum startten met de turfwinning. De elzensingels en de hakhoutbosjes die we vandaag passeerden, zorgden voor de omwonenden voor de het nodige brandhout voor koken en stoken. Tegenwoordig is de uit 1974 daterende electriciteitscentrale aan het Bergumermeer ook al weer een gedateerde energieleverancier. Nieuwere centrales hebben hogere rendementen en ondertussen is de opmars van windmolens en zonnepanelen ook in deze Noordnederlandse regio zichtbaar in het Friese landschap. Zo zet de geschiedenis van de energieverkrijging zich ook in deze regio voort, de toekomst tegemoet.

Van God los, los van God? O jee, O nee!

Zondag 15 maart 2009

De Gemeentedienst op deze avond van "Zondag Oculi" wordt georganiseerd door de Gereformeerde Evangelisatie Commissie van Stiens. We komen om 19.00 uur in een prima gevulde kerkzaal bijelkaar in De Hege Stins te Stiens. Voorganger is mevrouw Lammie Brandwijk-de Vries en Han Giesing is de organist. Het thema van deze kerkdienst is "Van God los, los van God".

Gospelgroep "The Rising Hope" uit Burgum is door de Evangelisatiecommissie uitgenodigd om medewerking aan deze Sing In te verlenen. The Rising Hope bestaat uit ongeveer 30 leden tussen de 13 en 35 jaar en staat onder leiding van Wim Dijkstra. Het koor wordt ondersteund door een combo, bestaande uit drums, basgitaar, piano en synthesizer. Het is een gospelgroep met "power", want ze maken het zichzelf niet gemakkelijk met de gevarieerde muziekstukken - zoals bijvoorbeeld "Still" en "Testify" - die ze uitvoeren. Veel solo's, veel zang met tegenzang, wisselingen van zacht naar keihard en weer terug naar zacht, èn in de liederen wisselingen van toonhoogte; het is duidelijk een gospelgroep met lef.

Een mooi lied is ook hun "Don't look at me if you're looking for perfection, don't look at me, look at Him!" En juist dat lied pas perfect bij deze "Zondag Oculi" van de Veertigdagentijd. Oculi is Latijn voor "Mijn ogen", afkomstig uit de intochtspsalm 25 (vers 15): "Mijn ogen zijn altijd gericht op de Heer". Hoezo "Van God los, los van God"?, want "Oculi mei semper ad Dominum". En dan duurt een zondag veel te lang, aldus de verkondiging van mevrouw Brandwijk, want die blijde boodschap willen we met het oog op onze grote Voorganger Jezus direct de eerstvolgende werkdag(en) toch al in de praktijk brengen?! Dus niet los van God, maar met het oog (Oculi) op God.