Weg van Santiago - XACOBEO 93

Dinsdag 9 juli 2013 

Cover van de Weg van Santiago

Gelijk, maar toch anders
Waarschijnlijk ken je ze wel. De grote boekenstandaards bij top-toeristische plaatsen, zoals bijvoorbeeld Lourdes, Pisa, Barcelona, Venetië en Yellowstone National Park. In deze boekenstandaard staat een diep assortiment van een toeristenreisgids in een groot aantal talen: Engels, Duits, Spaans, Russisch en Chinees. Dergelijke boekwerken bieden in het kort allemaal dezelfde informatie over de lokale toeristische trekpleister, daarbij rijk geïllustreerd met veel mooie kleurenfoto's. In al deze boeken staat exact dezelfde informatie, met precies dezelfde foto's, maar per boek verschillend vanwege de taal waarin de informatie wordt gegeven. Meestal zijn het boeken die oorspronkelijk in de nationale taal zijn geschreven, en daarna door een een vertaler snel vertaald van die eigen taal naar de vreemde taal.

Weg van òf Wegen naar
Zo'n boek kocht ik enkele jaren geleden tijdens een pelgrims-informatiemarkt, van een pelgrim die een groot deel van zijn pelgrimageboeken van de hand deed. Dit boek draagt op de cover de titel: 'Weg van Santiago - XACOBEO 93'. Maar direct op de twee binnenbladen krijg je al enig vermoeden van de kwaliteit van de vertaling van het Spaans naar het Nederlands, als je daar ook de - andere - titel leest; hier niet 'Weg van Santiago', maar 'Wegen naar Santiago'. De vertaling naar het Nederlands is zo abominabel slecht, dat het je als lezer in je eigen taal hier en daar bijkans onmogelijk wordt gemaakt om te begrijpen wat er in je eigen taal staat geschreven. Maar als je daar even doorheen kijkt, biedt dit boek wel een uitgebreid inzicht in alle ins en outs omtrent het Heilige Sint-Jacobsjaar 1993.
Dit boek is geschreven door José Antonio Parrilla, in opdracht van de 'Xunta de Galicia', die dit fotoboek uitgaf in 1992, in de aanloop naar het voor pelgrims Heilige Jaar van de apostel Sint Jacobus in 1993. Alle jaren waarin het feest van de Apostel Sint Jacobus van 25 juli op een zondag valt, worden door pelgrims wereldwijd beschouwd als een Heilig jaar van Sint Jacob.

Antecedenten van het plan XACOBEO 93
Het Spaanse Galicië heeft indertijd besloten dat de pelgrimsstad Santiago de Compostela in het Heilige Sint-Jacobsjaar 1993 het cultureel en geestelijk middelpunt van het Westen zou moeten zijn. Om dat Heilige Jaar tot een succes te maken, heeft Galicië van alles georganiseerd, om vooraf en tijdens dat jaar de aandacht van de westerse wereld te vestigen op het Heilige Jaar van Sint Jacobus. Eén van die acties was het uitgeven van dit boek in meerdere vreemde talen.
In het eerste hoofdstuk worden de volgende inhouden beschreven:

• Het Heilige jaar van Sint Jacobus 93, waarin beknopt de legende van de apostel Jacobus (Santiago) wordt beschreven. De Raad van Europa heeft de 'Camino de Santiago' (het pelgrimspad naar Santiago de Compostela) uitgeroepen tot de 'Belangrijkste Europese en Culturele Route'. Deze weg bracht als ontmoetingspunt van verschillende rassen en talen een geweldige geestelijke, culturele en economische vitaliteit in deze noordwestelijke landstreek van Spanje.
• De Wegen naar Santiago worden in deze paragraaf opgesomd en kort beschreven, zoals bijvoorbeeld de Camino Francés (die Durkje en ik inmiddels hebben gelopen), de Camino del Norte, de Camino Finisterre (die Durkje en ik inmiddels ook hebben gelopen) en de Camino Portugués.
• Het plan XACOBEO 93, waarin wordt uitgelegd dat Galicië samen met de stad Santiago de Compostela en met de landelijke overheid inzet op een feestelijk heilig jaar, dat verder reikt naar de volgende heilige jaren na 1993.

Inhoud van het plan XACOBEO 93
In dit tweede hoofdstuk staat met name de organisatie van het Heilige Jaar 1993 centraal, in de volgende vier paragrafen:

• Infrastructuur, handelend over de pelgrimspaden naar Santiago, de monumenten langs deze camino's, het netwerk van herbergen en andere accommodaties onderweg, de boven de stad Santiago gelegen 'El Monte do Gozo' en tenslotte aandacht voor de infrastructuur in de stad Santiago de Compostela.
• Socio-economische werkzaamheden, die zouden moeten worden verricht door de deelnemende bevolking van de gebieden waar de camino's doorheen lopen. Hierbij kun je bijvoorbeeld denken aan: plattelandstoerisme, kunstnijverheid en sport.
• Culturele werkzaamheden, gericht op evenementen langs de camino's (bijvoorbeeld folklore), in grote steden (bijvoorbeeld audiovisuele shows) en in Santiago de Compostela (bijvoorbeeld een tenstoonstelling over de Camino's).
• Horeca-sector, met taakstellingen op het gebied van de Galicische keuken en een Pelgrimsmenu-kookwedstrijd.

Andere services van XACOBEO 93
Het laatste hoofdstuk gaat kort in op zaken als: 

• De Hygiënische verzorging en de Burgerbescherming: over sanitair toezicht tijdens de verwachte grote opkomst van pelgrims van over de hele wereld. Maar ook zaken als verkeers- en brandveiligheid krijgen hier aandacht.
• Transport: over het aanleggen van grote parkeerplaatsen bij Santiago, en over het organiseren van extra openbaar vervoerslijnen en de opvang van reisbussen vol pelgrims en toeristen.
• Inlichtingen: een speciaal voor dit jaar ingericht Informatiebureau wordt genoemd.
• Bevorderende werkzaamheden, handelend over allerlei zaken van promotionele aard, zoals bijvoorbeeld: speciale uitgaven van munten en van postzegels, internationale beurzen en films.

Bijsluiter De Wegen
Achterin het boek is een losse bijsluiter gevoegd, in de vorm van een folder met de titel 'De Wegen'. Deze folder bevat een grote kaart van Galicië, met daarop de belangrijkste camino's getekend, en een stadsplattegrond van het centrum van Santiago de Compostela.
In tekst en foto's wordt ook een beknopt beeld gegeven van de belangrijkste Camino's van Santiago. Daarnaast wordt nog enige informatie gegeven over Santiago en Galicië, over de pelgrimstochten, het Heilige Jaar en over de kathedraal van Santiago de Compostela.

Geef nooit op

Zaterdag 22 juni 2013

Cover van Geef nooit op

Droom wordt werkelijkheid

Nagenoeg blind de pelgrimstocht naar Santiago de Compostela lopen.

Alleen, zonder echte voorbereiding.

Iedereen riep dat het onmogelijk was, en onhaalbaar.

Het was meer een droom dan een realistisch plan.
Nog vóór mijn avontuur begint, loop ik al tegen een muur op van beperkingen.

Ik worstel met gedachten en overpeinzingen. Zet ik door? Of geef ik toe?

En hoewel ik de vele risico’s maar al te goed begrijp, mijn droom blijft als een sluier over me heen hangen, wachtend tot die droom ooit werkelijkheid wordt.

Ik ga toch

Robert van der Wolk – geboren in 1981 - wilde ondanks zijn fysieke beperkingen deze ultieme uitdaging aangaan. Hij wilde zijn droom najagen, en zijn grenzen opzoeken.

Door niet op te geven, laat Robert zien dat je tot veel meer in staat bent dan je aanvankelijk dacht.
In de zomer van 2009 start Robert van der Wolk op 28 jarige leeftijd nagenoeg onvoorbereid met zijn pelgrimstocht naar Santiago de Compostela.

Ondanks veel geopperde bezwaren van familie, vrienden en kennissen pakte hij zijn spullen in een veel te zware rugzak, en dan begint zijn avontuur.

Verslag van zijn Camino

Tijdens zijn wandeltocht van het zuid-Franse Saint-Jean-Pied-de-Port naar het circa 800 kilometer verderop liggende noordwest-Spaanse Santiago de Compostela houdt Robert zijn gedachten, angsten, successen en andere belevenissen bij.

Na zijn thuiskomst vanuit Santiago de Compostela heeft Van der Wolk zijn belevenissen uitgewerkt tot een boek. Zijn reisverslag kreeg de passende titel: ‘Geef nooit op’.

Zijn pelgrimsverslag is dus een autobiografisch boek, dat je meeneemt in een wereld van uitdagingen, van ontberingen en van ontroering. Het boek kan je aan het denken zetten over je beperkingen, en vooral over je mogelijkheden en je innerlijke kracht.

To awaken possibilities

Robert van der Wolk leeft sinds zijn 21^e levensjaar met een gezichtsvermogen van minder dan 10% als gevolg van diabetes. Desondanks voltooide hij zijn studies ‘Human Resource Management’ en ‘International Trainer’.

Van der Wolk is oprichter van het trainingsinstituut ‘Choicepoint ‘, waar Robert jongeren en iets oudere young professionals inspireert om het maximale uit hun leven te halen. Als trainer wil hij mensen enthousiasmeren om zich persoonlijk te ontwikkelen naar succes.

Met zijn inzicht in mogelijkheden, door zijn overwinningsmentaliteit en door zijn gedrevenheid weet Robert hoe beperkingen aanvankelijk belemmerend kunnen werken in het realiseren van je dromen.

Success begins in your mind

• De Camino is de beste reden om mijn grenzen te verleggen.
• Zes weken met elkaar door Spanje reizen, vergt vertrouwen, liefde, maar zeker ook doorzettingsvermogen; van beide kanten.
• Het gevoel dat ik met een geweldige vrouw, die me veel te leren heeft, maar van wie ik ook veel geniet, mijn reis naar Santiago zal delen, verblijdt me als ik er alleen al aan denk.
• Heb je ooit één van je dromen omgezet in een concreet doel? Durf je jezelf toe te staan die droom te realiseren? Je moet alles eruit halen wat er in zit. Durf je droom te leven.
• In het verleggen van mijn persoonlijke grenzen ontdek ik nieuwe gebieden: in mezelf, in anderen en in de wereld.
• Het leven volgt zelden exact een van te voren opgestelde planning.
• Door de Camino kom ik naar het volgende niveau in mijn ontwikkeling: fysiek, mentaal, emotioneel en spiritueel. Het is een enorme stap uit mijn comfortzone.
• Soms is vragen of naar anderen luisteren, adviezen en tips aannemen best een effectieve manier om te komen waar je wilt.
• Ik neem ook verantwoordelijkheid voor mijn eigen daden door bij mijn oorspronkelijke plan te blijven.
• Vrijwel altijd is het, dat wanneer je oude deuren dicht doet, er nieuwe open gaan.
• Een doel is een droom met een deadline.
• Gaandeweg de route besef ik steeds meer dat de wereld er niet zwart-wit uitziet. Het maakt niet uit of je zwart of wit denkt. Het gaat om de bereidheid tot luisteren.
• Het gaat er niet om hoe je iets ziet, maar dat je bereid bent om van mening te verschillen ,en desondanks met elkaar in dialoog blijft.
• Als je kijkt en luistert in metaforen over wat er door de kerk gezegd wordt, dan ben je verbaasd hoe dicht dat staat bij persoonlijke ontwikkeling: het is de manier waarop je naar een situatie of gebeurtenis kijkt en hoe je ermee om gaat. Het is dus niet de gebeurtenis zelf die de betekenis houdt.
• Wat kan een mens toch wijs worden van enkel een wandeling. Intern gebeurt er van alles. Je loopt uiteindelijk met jezelf, ongeacht met wie je samenloopt. Hoewel iedereen vandaag het deel van de Camino gezamenlijk loopt, heeft iedereen toch ook weer zijn of haar eigen route gelopen. Dat is het magische aan deze route. De manier waarop de ervaring zich openbaart, kan hetzelfde zijn, maar de manier waarop zij wordt ontvangen, is vrijwel altijd verschillend.
• Het leven is net als de Camino. De Camino is een persoonlijke tocht. Voor mij ging het voornamelijk om oude dingen – ballast - los te laten. Het gaat om wat je vaak gebruikt en wat je werkelijk nodig hebt. De rest dump je.
• Het leven gooit je genoeg kansen toe om nieuwe ervaringen op te doen, en het is aan jou om ze te nemen. De vraag is: durf je in het diepe te duiken?
• Soms blijkt dat je niet weet dat je je doel al bereikt hebt.
• Het is gemakkelijker gezegd dan gedaan, dat loslaten. Ik besef dat ik de ander niet alleen loslaat om hem/haar zo haar vrijheid te geven, maar daarmee laat ik ook mijzelf vrij.
• De ironie is dat als je op zoek gaat naar iemand er slechts een kleine kans bestaat dat je hem of haar zult vinden. Wanneer je accepteert dat je alleen bent, komt er iemand op je pad die je uitnodigt om samen nieuwe gebieden te ontdekken.
• Een nieuwe groep mensen leren kennen, is spannend, want het voelt als een grote stap uit je comfortzone.
• We leven in het nu en genieten. Daar gaat het om.
• Deze pelgrimstocht is een ervaring die je zelf moet meemaken. Er gebeurt veel tijdens zo’n reis. Op alle fronten.
• De Camino is bij uitstek geschikt om je gevecht tegen eenzaamheid aan te pakken. Het is namelijk niet de Camino die je iets geeft; dat doe je zelf.
• Ik heb me alleen gevoeld tijdens wandelingen op de Camino, ook al was ik met andere mensen.
• Ik heb vastberadenheid in mezelf en het doorzettingsvermogen gevonden om deze Camino te voltooien.
• De Camino maakt je nederig en dankbaar.
• De Camino gaat tevens over het feit dat je ook afhankelijk bent van anderen, en dat je dat pas beseft als je een route zoals deze aflegt
• Ik heb het inzicht dat ik de Camino niet meer als een gevecht hoef te zien.
• We hebben slechts een paar dagen met elkaar doorgebracht, maar het voelt alsof ik je al jaren ken.
• De Camino laat een mens zijn ‘true colors’ zien – een imago ophouden voor zo’n lange tijd is immers ondoenlijk.
• Ieder loopt zijn eigen Camino, in zijn eigen tempo, en met zijn eigen uitdagingen en ervaringen, als metafoor voor het leven, dat je ook zelf kiest. De Camino naar Santiago brengt veel metaforen voor het leven.
• Als pelgrim loop je meer als individu de route naar Santiago. Ook al loop je met medepelgrims, in zekere zin bepaal je toch je eigen route, tempo en afstand.
• Ik geloof dat een ieder zijn eigen toekomst maakt.
• Als je het zelf niet weet, zorg dan dat je je heil zoekt bij iemand die wel de weg kent!
• Een stinkende, bezwete en kou lijdende pelgrim; dat is het leven op de Camino!
• Het liefst zou ik willen huilen, maar er komen slechts droge tranen.
• De weg naar de top maak je zelf; in je eigen tempo.
• Het leven van een pelgrim is fantastisch mooi, en ik besef nu dat menig pelgrim de Camino-koorts niet meer uit zijn systeem krijgt.
• Sinds ik besloten heb niet meer te vechten tegen de route - en belangrijker nog - tegen mezelf, is er meer rust ontstaan.
• De Camino heeft me vele kansen gegeven en veel van die kansen heb ik ook gegrepen. Ik ben er wijzer door geworden, sterker en ben veel meer over mezelf en het leven te weten gekomen.
• Ik ervaar het wandelen op zichzelf meer als een therapeutische, relaxte en zeer fijne en effectieve manier om tot mezelf te komen.
• Wanneer je de Camino naar Santiago loopt, merk je dat mensen er zijn op het moment dat ze er moeten zijn, en voor de tijd dat ze er moeten zijn.
• De kathedraal van Santiago de Compostela straalt iets uit dat ik met geen mogelijkheid kan beschrijven.
• Het is de groei tijdens de reis die de Camino waardevol maakt.
• Het leven is hier ongeremd, vrij en dat maakt het zo waardevol. Een groot contrast vergeleken met het stressvolle en door deadlines gerunde Nederland.
• De Camino naar Santiago de Compostela zorgt telkens weer voor nieuwe gebeurtenissen, nieuwe mensen, nieuwe ervaringen en nieuwe uitdagingen. Een levenservaring om nooit te vergeten.

Terugblik op de Camino

• De mensen die ik op de Camino ben tegengekomen, en met wie ik de eer had om mee te lopen, zijn als een familie van me geworden. Ieder voor zich.
• Het zal nog wel even duren voordat ik volledig ‘geland’ ben.
• Er zijn een hoop dingen die ik vanuit mijn ervaringen tijdens mijn Camino wil meenemen naar mijn dagelijkse leven hier. Het afgaan op mijn intuïtie, durven dromen, stapje voor stapje gaan voor wat ik belangrijk vind en waar ik naartoe wil, me toestaan meer te voelen en minder te rationaliseren, dankbaar zijn voor dat wat er is – elke dag, en bovenal mezelf toestaan te genieten van wat de dag ook brengt.
• Vechten (vaak tegen mezelf) kost me uiteindelijk veel meer dan het me oplevert.
• Ik denk aan plekken waar ik geweest ben, waar ik nu liever zou willen zijn en waar ik kan ontsnappen aan de hectiek van de wereld.
• Er is geen beter moment dan het nu.
• Ik kan er beter voor zorgen dat ik in de flow meega en mijn doel voor ogen houd.
• Jouw pad, jouw levenspad loop je uiteindelijk zelf en alleen.
• Ik ben groter dan mijn beperkingen. Ik ben net zo groot als mijn dromen die ik durf toe te laten in mijn mind.
• Elke stap is een risico. Hoe klein ook.
• Wat ik schrijf, dat leef ik.
• Geef nooit op.

Het Jacobspad van Wittewierum naar Groningen

Zondag 16 juni 2013

Vlak vóór de bebouwde kom van Garmerwolde

Noar stad tou
Vanmorgen om 7.30 uur rijden Durkje en ik Stiens uit, richting Wittewierum, een dorpje achter de stad Groningen. Om 8.30 uur parkeren we onze auto bij de kerk van Wittewierum en wandelen we verder over het Groningse Jacobspad, vanaf de plaats waar we de vorige keer onze dagtocht stopten. We zijn van plan vandaag van Wittewierum naar het centrum van de stad Groningen te lopen, over een afstand van 23,5 kilometer.
Het blijft de hele dag bewolkt, met af en toe een straaltje zon en een lichte regenbui, bij een temperatuur van 14-17 graden Celsius, en bovendien de hele dag een stevige noordwestenwind. Deze tweede wandeldag over het Jacobspad is minder spectaculair dan de eerste wandeldag, maar toch komen we ook door een aantal kleine dorpjes met mooie kerken en molens, en hier en daar loopt deze wandelroute door een bosperceeltje. Voor de rest zien we veel boerderijen te midden van grasland, hier eens het weiland met gier geïnjecteerd en daar eens met pas gemaaid gras. Gestaag wandelen we "noar 'stad' tou", zoals de Groningers hun hoofdstad 'Grunnen' noemen.

Van Wittewierum via Woltersum naar Ten Boer
Over de Kollerijweg lopen we tussen de weilanden door naar het dorpje Woltersum. Door de Bijbelgang en over het Kerkpad lopen we om de dorpskerk heen.
Via de Bouwerschapweg en door de Boltjerpolder wandelen we van Woltersum naar Ten Boer. Vlak vóór Ten Boer passeren we een boerderij met een gastenaccommodatie. We besluiten nog even door te lopen om in Ten Boer bij één van de café's aan de Rijksweg tegenover de brug over het Damsterdiep koffie te drinken. Maar dat is ijdele hoop, want beide café's zijn daar gesloten.

Hadden we nu toch maar ....., 

één van de lessen die je als pelgrim leert: 

doe het nu, want je weet niet of het straks nog kan.

In Ten Boer loop ik even de Kloosterkerk binnen, want over 20 minuten vangt hier de zondagochtendkerkdienst aan. Direct bij binnenkomst duwt de gastvrouw bij de ingang in de kerkzaal me een orde van dienst in handen. Ze vertelt dat de kerkelijke gemeente om de week hun kerkdiensten hebben in Ten Boer en in Woltersum. Vandaag gaan hier lectoren voor in de kerkdienst; een predikant is er niet.

Aandacht voor pelgrims in Thesinge
Door een bosperceel langs de Lange Bovenrijgsterpolder en Bovenrijge lopen we naar de koren- en pelmolen Germania in Thesinge. Bij de molen nemen we een eerste rustpauze op een picknickbank.
In het centrum van Thesinge passeren we de Kloosterkerk Heilige Felicitas, althans wat er van dit 12e eeuwse benedictijner dubbelklooster qua verlaagd koor nog van resteert Anno 2013.
In het jaar 1644 verwees men met een tekst op een spanbalk in deze kerk al naar het Jacobus-pelgrimeren als boetedoening, met de tekst:

Verheft uwe stemme als een basune,

en vercondicht minen volcke hare overtredinge

en den huijse Iacobs har sonden.

Dat men in Thesinge ook in 2013 nog steeds oog heeft voor de hier passerende pelgrims richting Hasselt, blijkt als we verderop in Thesinge een bord in een boom zien hangen, waarop staat:

Jacobspad

Santiago de Compostela

2960 km

845 uur gaans

Van Garmerwolde via Noorddijk naar Kardinge bij Lewenborg
Voorbij Thesinge gaan we vlak vóór Garmerwolde rechtsaf om over de Stadsweg en door het Bevrijdingsbos naar het dorpje Noorddijk te lopen. Als we de Sint-Stefanuskerk van Noorddijk voorbij zijn, passeert ons een hele lange stoet van tientallen motorrijders, die als een lang lint door het Groningse landschap toeren.
We komen dan in het recreatiegebied Kardinge. Op een gegeven moment mogen we niet verder. Een verkeersregelaar vertelt dat we een eindje om moeten lopen, omdat we om het parcours van de triathlon moeten lopen. Die kleine omweg brengt ons enig geluk, want daardoor komen we langs de kinderboerderij van de Groninger woonwijk Lewenborg, waar we genieten van onze welverdiende kop koffie met cake.

Stadswandeling naar het centrum van Groningen
Daarna gaan we langs de oever van het Kardingermeer en langs het Transferium over de Groninger Ring van de N46 heen. Aan de overzijde van het Van Starkenborghkanaal lopen we voorbij de kanaalbrug over de Korreweg het centrum van de stad Groningen binnen. Eerst langs de Sionskerk en daarna in de lengterichting door het Noorderplantsoen naar de Plantsoenbrug.
In oostelijke richting lopen we dan door het oude stadscentrum langs het Academiegebouw van de Rijksuniversiteit Groningen naar de Prinsentuin aan de Turfsingel.

Groningen verbindt de tweede en de derde wandeldag
Hier eindigt onze dagtocht over het Jacobspad vandaag. We steken bij de Prinsentuin de stadsgracht over en lopen naar de woning van Jan Wijbe & Gaby. Als we daar zijn gearriveerd, komen ook Baukje & Rauke daar. Na ruim een uur samenzijn brengen Baukje & Rauke ons met de auto weer terug naar Wittewierum, waarna wij beiden weer richting Fryslân gaan.
De tweede wandeldag over dit Gronings-Drents-Overijsselse pelgrimspad zit erop. Totaal hebben we in de eerste twee dagen nu de eerste 45 van de 208 kilometers gelopen. We zijn nu in Groningen en zullen op de derde dag de stad weer uit wandelen, om dan al vrij snel ten zuiden van de stad Groningen de provincie Drenthe binnen te wandelen.

The Way

Maandag 10 juni 2013 

DVD-hoes van The Way

Schrik
Tom Avery is een Amerikaanse oogarts uit Californië. Op een dag krijgt Tom bericht vanuit Frankrijk dat zijn zoon Daniël als startende pelgrim richting Santiago de Compostela al bij de doortocht over de Pyreneeën tijdens slecht weer in dit gevaarlijke gebergte is omgekomen.
De relatie tussen vader Tom en zoon Daniël was allesbehalve goed. Tom Avery besluit om direct naar Frankrijk te vertrekken, om vandaar de stoffelijke resten van zijn zoon op te halen en dat mee terug te nemen naar Amerika.
Maar, het loopt allemaal heel anders dan gepland.

Verlangen
Als Tom waarlijk beseft dat zijn zoon vanuit zuid-Frankrijk was begonnen aan de pelgrimsroute naar het Spaanse Santiago de Compostela, besluit hij niet rechtstreeks terug te vliegen naar Californië, maar om -  met de urn in de rugzak van zijn zoon Daniël - de pelgrimstocht te gaan maken, waaraan Daniël was begonnen.
Vanuit de Frans-Spaanse grensplaats Saint-Jean-Pied-de-Port begint Tom - gedreven door zijn verdriet - aan deze lange tocht over de 'The Way', ofwel op de Weg van Sint Jacob naar Sint Jacob (Santiago). De vader verlangt - nu het eigenlijk al te laat is - zijn zoon beter te leren begrijpen tijdens deze pelgrimage.

Voortgaan tussen humor en cynisme

In deze film speelt acteur Martin Sheen de rol van vader Tom Avery. Zoals dat elke dag gebeurt op de Spaanse Camino naar Santiago de Compostela, ontmoet vader Tom onderweg een grote variëteit aan andere pelgrims; allen op weg naar dezelfde stad, maar ieder met eigen beweegredenen. Humoristisch zijn de ontmoetingen met een Nederlandse pelgrim, gespeeld door acteur Yorick van Wageningen. Maar ook de ontmoetingen met een arrogante Brit en met een cynische Canadese laten in deze film iets zien van de uniciteit van iedere pelgrim, waarmee je onderweg voorzeker wordt geconfronteerd. Natuurlijk is het hier en daar en af en toe wat al te zeer overdreven en geromantiseerd, maar toch geeft deze film een aardige indruk van deze bijzondere voettocht naar Compostela de Santiago, die Durkje en ik in het afgelopen kalender jaar ook hebben afgelegd. Voor de ervaren pelgrim is de film een feestje van herkenning, en voor ieder ander is het wellicht een eerste kennismaking met enkele karakteristieken van die bijzonder indrukwekkende pelgrimage over de Camino.

Stilstaan en herdenken

De film is beslist geen groot filmspektakel. Dat zou ook helemaal niet passen bij deze pelgrimstocht. Het is meer een intieme film over een vader, die onderweg probeert om zijn pas overleden zoon beter te leren kennen, te begrijpen en te waarderen om wie hij was en wat hij deed. Tom neemt de as van Daniël mee op zijn pelgrimage naar Santiago. Het is het laatste wat hij nog kan doen voor zijn zoon: wat nog van zijn zoon resteert - de as - meenemen op de lange tocht naar de bestemming die Daniël beoogde. Zo neemt Tom zijn zoon mee op pad, onderweg hier en daar iets van zijn zoon (een beetje as uit de urn) achterlatend, bij bijvoorbeeld herdenkingsplaatsen waar andere pelgrims al eerder onderweg stierven. Wie deze pelgrimstocht zelf heeft gelopen, kent die stille plaatsen met kruisen en stenen en foto's en bloemen langs de kant van het pelgrimspad. Waar het leven van de voorganger eindigt, gaat de levensweg van de voorbijganger voort.

Verlangen naar De Weg

Als je de film bekijkt, kun je focussen op het verhaal van de vader, en van de zoon, en van al die unieke mensen, die allemaal zomaar het leven van de vader binnenwandelen, om hem te vergezellen, om hem te tarten, om hem na te laten denken over zijn leven en over het zo tragisch, onverwacht en altijd te vroeg afgebroken contact met zijn zoon.

De film is meer dan dat. 

Kijk - desnoods pas tijdens een tweede keer - vooral ook naar de karakteristieken van de pelgrimstocht naar Santiago de Compostela; geniet van de landschappen, van de dorpjes en de steden waar het pad doorheen gaat, probeer iets van die sfeer te proeven van wat al die pelgrims gisteren, vandaag en morgen - nu eens alleen en dan eens samen - beleefden en beleven. 

Misschien is deze film dan net dat laatste zetje dat je nog nodig had om - verlangend naar die bijzondere belevenissen waarover pelgrims vertellen - je rugzak in te pakken om ook die Weg - The Way - te gaan, naar Santiago de Compostela. Ik kan het je van harte aanbevelen!

Start op het Jacobspad van Uithuizen naar Wittewierum

Zondag 26 mei 2013 

De kerk van Eenum staat op de hoogste terp van de provincie Groningen

Pelgrim

Je verlangen is groot

Je weg is lang

Je bent gedragen

Je bent geborgen

Vraag

Pelgrimsmonument
Dat is de tekst die Durkje en ik vanmorgen lezen op het pelgrimsmonument bij de Rooms-katholieke Sint Jacobus de Meerdere-kerk in Uithuizen. Het is 9.00 uur en we staan klaar om vanmorgen te beginnen aan een nieuw pelgrimspad. We starten hier en nu met het Jacobspad, het Gronings-Drents-Overijsselse pelgrimspad van Uithuizen naar Hasselt, totaal 208,5 kilometer lang. Vandaag lopen we de eerste 21,5 kilometer, van Uithuizen naar Wittewierum.

Uithuizen
Om 7.15 uur zijn we vanmorgen met de auto vanuit Stiens vertrokken, om hier op de vroege zondagochtend van start te gaan. Vóór de Jacobuskerk staat het pelgrimsmonument, dat twee Jacobsschelpen, de pelgrimsstaf en een ransel voorstelt. Het uit twee draaidelen bestaande ijzeren hek aan de straatzijde vormt samen ook een Jacobsschelp.
Van de 19e eeuwse Jacobus de Meerdere-kerk lopen we door Uithuizen naar de 13e eeuwse Jacobikerk, waarvan de kerkklokken luiden. Deze vroegere Rooms-katholieke Jacobikerk kwam in 1594 in handen van de protestanten en was eeuwenlang de Hervormde kerk van Uithuizen. Pas in 1860 kregen de Rooms-katholieken weer een eigen kerk, die zij óók naar de heilige Jacobus noemden.
Aan de rand van Uithuizen lopen we over het landgoed om de Menkemaborg heen, waarna we ter hoogte van de Menkemaheerd over de Heerdweg in zuidelijke richting naar het Meedstermaarpad lopen.

Oldenzijl en Paapstil
Als we via een bruggetje de Meedstermaar zijn overgestoken, arriveren we in Oldenzijl, en iets verderop in het dorpje Paapstil. Ten zuiden van Paapstil steken we de N46 over en dan lopen we in de richting van Zeerijp. Nadat we via een brug de Garsthuizermaar zijn overgestoken, passeren we tot onze verrassing hier midden in het polderlandschap van het Groninger Hogeland de 17e eeuwse boerderij 'De Diek'n', die is verbouwd tot een sfeervolle verblijfsaccommodatie, waar je kunt kamperen, vergaderen, feesten kunt vieren, kunt dineren, maar ook zo even naar binnen kunt wandelen om er een kop koffie te drinken. We worden hartelijk welkom geheten en even later zitten we aan een heerlijke kop koffie met wat lekkers erbij.
De temperatuur schommelt vandaag rond de 9 à 10 graden Celsius en er waait een behoorlijk frisse en harde noordwestenwind. Na een uur en drie kwartier zonder pauze wandelen, is het aangenaam vertoeven, hier binnen in het restaurant van De Diek'n.

Bij Jacobus in Zeerijp en op den Bergh van Eenum
Zo'n twee kilometer verderop wandelen we Zeerijp binnen. We bezoeken hier de imposante Jacobuskerk van Zeerijp, ook genoemd naar Jacobus de Meerdere. De kerk is open, dus we bezichtigen ook het bijzondere interieur van deze majestueuze Groninger dorpskerk.
Van Zeerijp lopen we door naar het dorpje Eenum, met ook al weer een bijzondere kerk, want deze dorpskerk torent hoog uit boven de omliggende landerijen, omdat deze kerk is gebouwd op de hoogste terp van de provincie Groningen. Een tegemoetkomende jogger roept ons toe dat de kerk geopend is, dus ook hier gaan we even naar binnen. Op het Psalmenbord staat met krijt geschreven: "Blied dat joe der binn'n". Ik herinner me de tekst van de opwekkingssteen van de kerk van Oldenzijl, die we zojuist ook passeerden, waarop de tekst van de profeet Jesaja staat:

Komt laet ons opgaen tot den Bergh des Heeren

tot den Huyse des Godts Jacobs

opdat hij ons Leere van Syne Wegen

ende dat wy Wandelen in Syne Paden.

Na Wirdum een draai naar Garrelsweer

Na een schitterend voetpaadje door 'Kosters Toen' verlaten we Eenum in zuidoostelijke richting. In Wirdum proberen we een zitplaats in de luwte te vinden voor een lunchpauze, maar dat lukt niet. Wel vinden we op de kinderspeelplaats een zitbank vol op wind. Aan de harde wind zijn we nu zo langzamerhand wel gewend, dus we pauzeren hier toch in Wirdum, vlakbij de dorpskerk. 

In Wirdum steken we de N360 over en dan gaan we vanuit Wirdumerdraai parallel aan de brede vaart richting Garrelsweer.

Hogeland of toch Meseta?

Vanuit Garrelsweer lopen we door het oude kweldergebied Fivelingo naar het meest zuidoostelijke punt van deze dagroute: Hoeksmeer, ter hoogte van de in deze polder oudste poldermolen, de uit 1801 stammende Meervogel, die op de noordpunt van het natuurgebied Hoeksmeer staat.

Over de Meedenweg gaan we tenslotte richting Wittewierum. In onze routegids hadden we vanmorgen al glimlachtend gelezen dat het Groninger Hogeland in deze gids wordt vergeleken met de Meseta, de Spaanse hoogvlakte van het Iberisch schiereiland, waar het ook zo vaak en hard kan waaien. Nu we echter hier op de Meedenweg op de bijna stormachtige zijwind lopen en iets verderop pal tegen de harde wind in moeten lopen, gaan onze gedachten weer even terug naar die toch wel treffende vergelijking van het Hogeland met de Meseta, alhoewel de entourage natuurlijk geheel anders is. Maar vooruit, wij 'ploegen hier voort' over de Groninger Meseta.

Emo van Bloemhof, de abt van Wittewierum 

Bij Hoeksmeer hadden we Baukje & Rauke al even gebeld, die ons straks met de auto opwachten in Wittewierum, om ons daarna terug te rijden naar Uithuizen, waar wij vanmorgen onze auto achter lieten.

Over de Meedenweg lopend zien we vóór ons al de brede en hoge terp van Wittewierum. Over de Kerkhorn lopen we omhoog naar het desolate, verwaarloosde kerkhof van de gerestaureerde kerk, die hier in 1863 is gebouwd op een deel van de fundamenten van een voormalige kloosterkerk (1238). 

Wittewierum is piepklein, maar heeft een bijzonder rijke geschiedenis, met onder andere het voormalige klooster Bloemhof, ook bekend geworden door de beroemde abt Emo, die eind van de 12e eeuw al in Oxford studeerde en in 1211 zijn reis naar de paus in Rome aanving. Het is bijna niet te geloven dat hier in dit klooster Bloemhof en in het nabijgelegen Nijeklooster in het jaar 1290 zo'n 1.000 nonnen en monniken woonden. Nu resteren nog enkele woningen, waarin hooguit enkele tientallen mensen wonen. 

Einde van de eerste wandeldag op het Jacobspad

Baukje & Rauke staan aan de voet van de dorpsterp klaar met hun auto om ons eerst naar Uithuizen terug te rijden, waarna we gezamenlijk naar Groningen rijden om bij hen op bezoek te gaan. We zien - ondanks de lage temperatuur en de stormachtige wind - terug op een prachtige eerste wandeldag op het Groninger Jacobspad. Als alle traject zo mooi zijn als dit eerste deel van het Groninger pelgrimspad, dan gaat we nog een aantal mooie wandeldagen op het Jacobspad tegemoet.

Compostela-register 2012

Vrijdag 17 mei 2013

Cover van het Compostela-register 2012

Nederlandse pelgrims

Al meer dan duizend jaar lopen Nederlanders over pelgrimspaden door Nederland, België, Frankrijk en over de camino in Spanje naar het Spaanse Santiago de Compostela. Vorig jaar – in 2012 – waren het maar liefst 3.015 Nederlandse pelgrims die zich bij het pelgrimsbureau in Santiago de Compostela meldden. Ruim een kwart daarvan is lid van ons Nederlands Genootschap van Sint Jacob.

Oficina de Peregrinos

Wie zich in Santiago de Compostela bij dit ‘Oficina de Peregrinos’ meldt met een van voldoende pelgrimsstempels voorziene ‘Credencial’ (de pelgrimspas), ontvangt in dit pelgrimsbureau een zogenoemde ‘Compostela’ (ook wel Compostelane of Compostelaat genoemd), als bewijs-certificaat dat hij/zij met voldoende spirituele of religieuze motivatie diens pelgrimstocht tot in Santiago de Compostela heeft volbracht. Dit kerkelijk bewijsstuk wordt uitgegeven door de aartsbisschop van Santiago de Compostela.

Nederlandse Compostela-register

Ons ‘Nederlands Genootschap van Sint Jacob’ houdt een ‘Compostela-register’ bij.

De idee van zo’n Compostela-register gaat terug op een middeleeuws gebruik. Na voltooiing van de tocht naar Santiago werd de pelgrim opgenomen als lid van de ‘Broederschap van Jacobspelgrims’ en daartoe in het ledenregister ingeschreven.

In het Nederlandse Compostela-register wordt sinds jaar en dag en tot op heden op overeenkomstige wijze vastgelegd wie in onze tijd als pelgrim naar Santiago is gegaan en daar een Compostela heeft ontvangen. Vanaf het begin van het Genootschap was het de gewoonte om een kopie van de Compostela aan het Genootschap te sturen. De oudste Compostela die in het register van het Genootschap wordt bewaard, is van 29 augustus 1969 ten name van Hans Burgman uit Hengelo.

Op 31 december 2012 waren de namen van 8.242 pelgrims in dit Nederlandse Compostela-register vermeld.

Statistiek

Omdat Durkje en ik op 21 oktober 2012 onze 152 dagen durende pelgrimage van 3.276 kilometer in Santiago de Compostela bekroond zagen met onze Compostela’s, zijn in 2012 ook onze beide namen geregistreerd in het Compostela-register 2012 van het Nederlands Genootschap van Sint Jacob.

Dit Compostela-register vermeldt onder andere de volgende statistische gegevens:

• Van de 8.242 geregistreerde pelgrims gingen 3.784 pelgrims te voet naar Santiago de Compostela;
• 87% van de fietsende pelgrims startte in Nederland, terwijl slechts 24% van de wandelende pelgrims in Nederland hun pelgrimage aanving;
• De fietsende pelgrims fietsen vanuit Nederland gemiddeld in 35 dagen naar Santiago, en de wandelende pelgrims lopen hun pelgrimstocht gemiddeld in 107 dagen;
• Van de pelgrims die te voet gingen, liep 49,5% over de Camino Francès naar Santiago;
• Van alle pelgrims is 34% vrouw en 66% man, waarbij aangetekend dat vrouwen relatief vaker te voet pelgrimeren.

Twee registers

Het originele Nederlandse Compostela-register bestaat uit een alsmaar uitdijende reeks gele ordners, waarin de kopieën van de ingezonden Compostela’s zijn opgeborgen. Bovendien wordt een computerbestand bijgehouden waarin de gegevens van elke ontvangen kopie-Compostela een regel beslaat.

1. Het registerbestand is in principe op de aankomstdatum in Santiago gesorteerd. Deze lijst staat in Register 1 van het Compostela-register. Van 1.431 inzenders is helaas weinig meer bekend dan naam, woonplaats en aankomstdatum. Pas vanaf 2003 is aan pelgrims gevraagd bij het inzenden van de kopie-Compostela ook gegevens mee te sturen over hun vertrekplaats en vertrekdatum, de gevolgde route, over de gekozen reiswijze en het aantal dagen dat de tocht naar Santiago heeft geduurd.
2. In Register 2 van het Compostela-register staan de namen van deze pelgrims in alfabetische volgorde, met daarbij ook de aankomstdatum vermeld, die verwijst naar de gegevens in Register 1. 

Na afloop van elk kalenderjaar geeft het Nederlands Genootschap van Sint Jacob een nieuwe editie van het Compostela-register in boekvorm uit. Deze publicatie ultimo 2012 draagt als titel: ‘Santiago! Compostela-register van het Nederlands Genootschap van Sint Jacob 2012’.

Samen uit, samen thuis

Van Durkje en mij staat in dit Compostela-register 2012 genoemd dat wij als Stiensers onze pelgrimage op 16 mei 2005 aanvingen in Sint-Jacobiparochie, en dat wij onze pelgrimage te voet na 152 wandeldagen via de Camino Francès beëindigden in Santiago de Compostela op 21 oktober 2012.

Nijkleaster Pinkster Paad 2013

Dinsdag 9 april 2013

Omslag van de folder over het Nijkleaster Pinkster Paad 2013

70 kilometer pelgrimeren in Fryslân

Tijdens het aanstaande Pinksterweekeinde wordt dit jaar het ‘Nijkleaster Pinkster Paad’ gewandeld. Dit is een bijna 70 kilometer lange pelgrimstocht in Fryslân van Stavoren naar Jorwert. 

Het is de bedoeling dat dit jaarlijks een bijzonder evenement wordt voor iedereen die houdt van wandelen en bezinnen.

Van Stavoren naar Jorwert in 3 dagen

Wandelaars lopen het Nijkleaster Pinkster Paad in drie dagetappes, van Stavoren naar Jorwert. 

• De startdag is zaterdag 18 mei 2013: van Stavoren naar Gaastmeer;
• Van zaterdag op zondag wordt overnacht in Gaastmeer;
• Op de tweede dag – zondag 19 mei 2013 – loop je van Gaastmeer naar Wommels;
• Van zondag op maandag overnacht je in Wommels;
• Op maandag 20 mei 2013 lopen de wandelaars van Wommels naar Jorwert.

Zoals elke pelgrimstocht is ook deze pinksterpelgrimage een sobere wandeltocht.
Je bagage wordt vervoerd en voor eten en drinken en overnachting (zoveel mogelijk in gastgezinnen) wordt gezorgd door de organisatie.

Sponsortocht voor Nijkleaster

Het is de bedoeling dat deze bezinningsvoettocht uit zal groeien tot een jaarlijkse traditie met Pinksteren.  

Er wordt gelopen over eeuwenoude paden, op zoek naar stilte, bezinning, verbinding en zoeken naar nieuwe wegen.

De lopers doen mee voor zichzelf; maar tegelijkertijd is deze pelgrimstocht ook een sponsor-driedaagse ten behoeve van Nijkleaster. De wandelaars zoeken zelf hun sponsoren.

Door één van de deelnemers te sponsoren kun je daadwerkelijk meehelpen aan de verdere dromen van Nijkleaster: een nieuwe protestants klooster, dat wordt ontwikkeld in het Friese Jorwert.

Informatie en aanmelding

Deelname aan deze Pinksterpelgrimage kost € 125,- per persoon; en het richtbedrag voor in te brengen sponsorgelden is € 250,- per wandelaar.

Meer informatie over Nijkleaster vind je op de website van Nijkleaster.

Houd je van Stilte, Natuur, Spiritualiteit, Ontmoeting en Plezier?

Dan is dit je kans om het tijdens het Pinksterweekend te ervaren.

Voor meer informatie en voor aanmelding kun je kijken op de website van het Nijkleaster Pinkster Paad.

Nieuw vaandel voor Schutterij Sint Jacobus in Hunsel

Zaterdag 16 maart 2013

Het nieuwe vaandel van de Schutterij Sint Jacobus in Hunsel

Sint Jacobus als pelgrim & apostel
Op 14 augustus 2011 wandelden Durkje en ik op het Franse pelgrimspad richting Santiago de Compostela van Fourcès naar Eauze. Bij aankomst in Eauze bezochten we eerst de kathedraal Saint-Luperc. In een zijkapel van deze kathedraal maakten we een foto van een schilderij van Martine Saley, waarop Sint Jacobus staat afgebeeld als pelgrim en als apostel. In zijn rechterhand houdt de pelgrim zijn pelgrimsstaf met kalebas vast en op de linkerhand van de apostel ligt de opengeslagen Bijbel. Het verslag van deze wandeldag staat op mijn weblog.

Diefstal & brand
Dat verslag werd onlangs in het Limburgse Hunsel gelezen door een bestuurder van de Schutterij Sint Jacobus. In het contact dat we daarna met het bestuur van deze schutterij hadden, bleek dat de schutterij ernstig gedupeerd was door de diefstal van hun materiaal(aanhang)wagen, die werd gestolen nadat de schutterij had deelgenomen aan het Oud Limburgs Schuttersfeest. Dat de dieven uit waren op de aanhangwagen, bleek later toen zo'n twintig kilometer verderop, nabij de Duitse grens, de verbrande resten werden gevonden van de inhoud van de materiaalwagen. Door deze diefstal en brand raakte de schutterij behalve haar trommels en een uniform ook haar 50 jaar oude vaandel kwijt. Dat vaandel was de trots van de schutterij.

De nieuwe trots
Er moest dus een nieuw vaandel komen voor de schutterij. In mijn weblogbericht had het schutterijbestuur mijn foto gezien van het genoemde schilderij van Sint Jacobus in de kathedraal van Eauze. Het schutterijbestuur wilde deze afbeelding van Sint Jacobus gebruiken om een nieuw vaandel te maken voor de Schutterij Sint Jacobus in Hunsel.
Vandaag kregen we als dank voor onze hulp een afbeelding toegezonden van dit schitterend mooie nieuwe vaandel, de nieuwe trots van de Schutterij Sint Jacobus te Hunsel. Van harte gelukgewenst met dit prachtige ontwerp van het nieuwe vaandel, en we hopen dat de schutterij van Hunsel haar nieuwe vaandel tot in lengte van jaren met trots zal dragen.

Wandelen met God en de mensen

Woensdag 6 maart 2013

Café Saint-Jacques met water en Spaanse wijn & worst

Wijkavond Aldlân van PG Stiens

Op uitnodiging van het wijkteam van de kerkelijke wijk Aldlân van de Protestantse Gemeente te Stiens zijn Durkje en ik vanavond aanwezig bij de jaarlijkse wijkavond, die in het Sint-Vitushûs in Stiens door dit wijkteam wordt georganiseerd. Aan ons is gevraagd om deze avond in het kader van het thema ‘Wandelen met God en de mensen’ een avondvullend programma te verzorgen, waarin we de aanwezige gemeenteleden mee nemen in woorden, beelden en wandelen op het pelgrimspad van Sint-Jacobiparochie naar Santiago de Compostela. Het is ook de bedoeling dat het een soort mini-pelgrimstocht wordt, want ook wandelen op het Jabikspaad zou idealiter deel uit moeten maken van dit avondprogramma. Het is buiten prachtig weer, dus dat gaat zeker lukken.

Vier bezinningsthema’s

Durkje en ik zijn voor dit avondprogramma gevraagd, omdat we vorig jaar onze pelgrimage van Sint-Jacobiparochie naar Santiago de Compostela geheel hebben afgerond. Ons werd verzocht om aan de hand van een aantal subthema’s de gemeenteleden een idee te geven van de vele dimensies die een pelgrimsreis in je leven kan hebben. We hebben gekozen voor vier subthema’s, waarbij we aan de hand van korte teksten die tot reflectie kunnen leiden, foto’s laten zien en daarbij vertellen over onze bij die subthema’s en teksten passende pelgrimservaringen. De in dit deel van de avond toegelichte reflectieteksten worden later op de avond ter bezinning en bespreking meegenomen op de wandelroute buiten.

Wandelen na het pelgrimsavondmaal

Nadat wijkpredikant Jaap Overeem alle aanwezigen welkom heeft geheten en de avond heeft geopend met pelgrimspsalm 121, verzorgt Durkje een korte inleiding over ons avondprogramma en over de  betekenissen die je kunt geven aan het avondthema ‘Wandelen met God en de mensen’. Durkje bouwt daarbij voort op het pelgrimsavondmaal dat we op 18 november 2013 met elkaar als gemeente in De Hege Stins hebben gevierd , waaraan Durkje en ik onze medewerking in deze ochtendkerkdienst verzorgden.

Vervolgens introduceert ze de vier bezinningsthema’s van vanavond, te weten: Onderweg zijn, Ontmoetingen, Loslaten en Hoogtepunten. We zullen daarover vertellen, bijpassende foto’s van onze pelgrimage tonen, wandelend daarop in stilte bezinnen, daarover met elkaar in wandelduo’s kuierend spreken en aan het eind van de avond met elkaar delen wat we hierover aan elkaar willen vertellen.

Onderweg zijn                         

• De reflectietekst uit de pelgrimsbundel ‘Het geheim van de schelp’ die we bij dit bezinningsthema mee geven, luidt: ‘De mens ontdekt zichzelf alleen als hij er in toestemt ontdekt te worden’ (Johannes van het Kruis).
• De gespreksvraag die we hier voor de wandeling mee geven, is: ‘Wat zijn voor jou richtingwijzers onderweg?’

Daarbij vertel ik over het ontdekken van jezelf, van de ander en van de Ander (God), over de weg zoeken en vinden, over richtingwijzers op je (levens)pad, over onverwachte wegomleggingen en over de weg op je (levens)pad kwijtraken. Tijdens onze avondwandeling zullen we leren om goed te kijken, om wellicht dingen te ontdekken die je onderweg nog nooit eerder zag.

Ontmoetingen

• De reflectietekst uit de pelgrimsbundel ‘Het geheim van de schelp’ die we bij dit bezinningsthema mee geven, luidt: ‘Het Ik ontplooit zich alleen door de gratie van een ander’ (Gaston Bachelard).
• De gespreksvraag die we hier voor de wandeling mee geven, is:  'Welke ontmoetingen zijn voor jou van grote betekenis?’

Daarbij vertelt Durkje over wie je op je (levens)weg ontmoet, aan wie je voorbij loopt, aan wie je al dan niet aandacht schenkt, en wat die ontmoetingen voor jou betekenen. Ze laat daarbij een aantal van onze pelgrimsfoto’s zien; over alleen lopen, over een Belgische monnik die wij onderweg in een kerkje ontmoetten, over een Amsterdamse fotografe die tijdens enkele opeenvolgende dagen de weg hier & daar en af & toe met ons deelde. Durkje vertelt over de kluizenaar die ons in een desolaat gebied liet delen van zijn zelfgemaakte vruchtensappen, en we zien een oude vrouw in een kleine kapel langs de weg, die alle voorbij wandelende pelgrims in ‘haar’ kapel verwelkomt, te woord staat en hen een kapel-stempel in hun pelgrimspaspoort zet.

Loslaten

• De reflectietekst uit de pelgrimsbundel ‘Het geheim van de schelp’ die we bij dit bezinningsthema mee geven, luidt: ‘Loslaten schept het pad naar werkelijke vrijheid’ (Sogyal Rinpoche).
• De gespreksvraag die we hier voor de wandeling mee geven, is:  'Wat betekent loslaten in jouw leven?’

Daarbij vertel ik aan de hand van het kinderspelletje ‘Ik ga op reis en ik neem mee’ dat je op je (levens)reis ook zult leren dat je moet ‘leren loslaten’. We luisteren dan naar het lied ‘Overal en nergens thuis’, gezongen door Simone Awhina, die nadat ze tweemaal een partner aan de dood moest verliezen op pelgrimstocht ging naar Santiago de Compostela, waarover ze een reisverslag in boekvorm schreef met als titel ‘Ik ga op reis en ik laat achter’.

Daarna laat ik enkele foto’s zien van twee pelgrims, die wij in de vorige zomer en in de herfst op het pelgrimspad ontmoetten, die ons vertelden over wat zij allemaal hebben moeten loslaten, alvorens ze hun pelgrimage aanvingen.

Hoogtepunten

• De reflectietekst uit de pelgrimsbundel ‘Het geheim van de schelp’ die we bij dit bezinningsthema mee geven, luidt: ‘De zon schijnt nooit zo mooi als op de dag dat je op weg gaat’ (Jean Giono).
• De gespreksvraag die we hier voor de wandeling mee geven, is:  'Wat zijn voor jou hoogtepunten op je levenspad?’

Daarbij vertelt Durkje over een zestal hoogtepunten van onze pelgrimstocht, over wat dat met je doet en hoe onvergetelijk en waarde(n)vol deze piekervaringen voor de rest van je leven kunnen zijn.

Zwijgen en spreken

Voordat we naar buiten gaan voor een meditatieve avondwandeling, laat ik met een dorpsplattegrond zien hoe we Stiens uit zullen wandelen, en waar we vervolgens Stiens weer binnen wandelen op het Jabikspaad, dat Stiens vanuit het noordwesten tot aan het zuidoosten geheel doorkruist, langs de oude Sint-Vituskerk, bovenop één van de eeuwenoude terpen van Stiens.

Onderweg staan op kruispunten en op aardedonkere delen van de route brandende waxinelichtjes in glazen potten als richtingwijzers onderweg, hun licht schijnend op het pad en op de voorbijwandelaars.  Er wordt nu een route gelopen van een half uur, waarbij het eerste kwartier in duo’s in stilte wordt gewandeld, bezinnend op de reflectietekst met de bijbehorende gespreksvraag. Daarna resteert nog een kwartier wandelen over het Friese Jabikspaad, waarbij in deze tweetallen wordt gesproken over de resultaten van ieders persoonlijke bezinningstocht.

Café Saint-Jacques

Alle wandelaars hebben bij hun vertrek van ons een pelgrimspaspoort meegekregen, met daarop een Jabikspaad-stempel van de heilige Jacobus de Meerdere. Bij terugkomst in het Sint-Vitushûs krijgen deze avondpelgrims het Jabikspaad-stempel van de Sint-Vituskerk in hun pelgrimspas erbij, waarna zij aanschuiven aan de lange tafel in de zaal, waarop volop flessen Spaanse wijn, bronwater en Spaanse worst staat, daarmee verwijzend naar wat pelgrims op de Spaanse camino eten en drinken in hun verblijfsaccommodaties langs het pelgrimspad.

Onder leiding van Durkje blikken we plenair nog even terug op deze avond, om ook onze ervaringen met elkaar te delen, zoals pelgrims dat elke avond met elkaar doen in refugio’s en in restaurants waar ze hun pelgrimsmenu nuttigen. 

Tot slot sluit ik de avond af met het uitspreken van de Friestalige versie van de Ierse pelgrimszegen van Saint Patrick: ‘wurden oer ús Heit, yn de taal fan mem’.

De meesten blijven nog lang zitten om gezellig na te praten over deze avond en om elkaar nog meer te vertellen over wat hen bezig houdt en wat men belangrijk vindt. Ontmoetingen van mens tot mens in Café Saint-Jacques, alsof we samen onderweg zijn op onze reis.

Mapa turístico ~ Camino de Santiago

Zondag 3 maart 2013 

Cover van de Routekaart

Groeiend aanbod
Naarmate je op het pelgrimspad in het zuiden van Frankrijk dichter bij de Pyreneeën komt - waar de camino begint - zul je zien dat het aanbod van fiets- en wandelgidsen voor pelgrims steeds groter wordt. In boeken- en tijdschrijftenwinkels vind je in de grotere plaatsen in het zuiden van Frankrijk diverse routegidsen en routekaarten.
En als je dan op een gegeven moment de Pyreneeën bent overgestoken en op de Spaanse camino loopt, wordt aan dat aanbod ook nog eens het Spaanse assortiment toegevoegd.
De camino is trouwens wel zo goed bewegwijzerd, dat het heel goed mogelijk is om zonder routegids zonder al te veel omwegen de juiste route te blijven bewandelen.

Mapa turístico
Desalniettemin blijft het voor de pelgrim onderweg een geliefde activiteit om te checken of je onderweg nog betere of nog mooier route-documenten kunt vinden.
Eén van deze routedocumenten die Durkje en ik onderweg aantroffen in een boekwinkel, is de zogenoemde 'Mapa turístico' van de 'Camino de Santiago', ofwel de toeristische routekaart van het pelgrimspad naar Santiago de Compostela.

Twee camino's
Deze routekaart geeft in een groene baan op de landkaart aan waar het Spaanse pelgrimspad langs gaat, richting Santiago de Compostela. Deze kaart toont twee camino's, te weten:

• de Camino Francés: de 31 etappes van Saint-Jean-Pied-de-Port naar Santiago de Compostela, over een afstand van 800 kilometer;
• de Camino Aragonés: de 6 etappes van Somport naar Puente La Reina-Gares, over een afstand van 160 kilometer. 

Kruispunt Puente La Reina
Durkje en ik hebben de eerstgenoemde route  - de Camino Francés - geheel gelopen. Zo rond de vierde of de vijfde etappe kom je dan door de plaats Puente La Reina-Gares, het stadje met de schilderachtig mooie Middeleeuwse stenen brug.
Als je iets oostelijker de Pyreneeën wilt oversteken, zou je dus ook kunnen beginnen in Somport. Je steekt dan via de Somport-pas de Pyreneeën over en gaat dan eerst in zuidelijke richting naar het Spaanse Jaca, waarna je in westelijke richting verder gaat, en dan ten zuiden van Pamplona-Iruñia naar de plaats Puente La Reina-Gares loopt. In Puente La Reina-Gares stap je dan na ongeveer zes etappes over op de Camino Francés, om dan in westelijke richting verder naar Santiago de Compostela te lopen.

Accommodatiekaart
Als je de groene baan op de routekaart volgt, zie je in welke plaatsen je in elk geval accommodaties vindt om te slapen, zoals refugio's, hotels, hostals, herbergen en campings. Op de achterzijde van de kaart vind je een groot aantal adres- en contactgegevens van deze overnachtingadressen en van een aantal restaurants die je in de aangegeven plaatsen kunt vinden.
De kaart is te globaal om deze onderweg als routekaart te gebruiken. De op de achterzijde vermelde adressen en telefoonnummers zijn wel handig voor onderweg en verder geeft deze globale kaart in twee deelkaarten een mooi overzicht van de hele route van deze beide camino's.
Deze toeristenkaart doet zijn naam eer aan door op de kaart ook de belangrijkste toeristische attracties aan te geven, zoals monumenten, kerken, kloosters, kastelen, grotten, ruïnes en vliegvelden.

Van Den Oever naar De Haukes, tussen Wad & IJ

Woensdag 20 februari 2013

Op de Waddenzeedijk nabij Den Oever

Noordhollandse aanlooproute naar Santiago de Compostela

Tegen 8.00 uur rijden we Stiens uit, op weg naar De Haukes, over de Afsluitdijk. De ene auto laten we achter in de jachthaven van De Haukes en dan rijden we met de andere auto naar de zeehaven van Den Oever. Hier beginnen we vanmorgen om 9.15 uur aan een meerdaagse langeafstandwandeling van Den Oever naar Amsterdam, of – zoals de wandelgids dat noemt – ‘Van Wad tot IJ’. Dit is de Noordhollandse aanlooproute voor pelgrims op weg naar Santiago de Compostela, die vanuit Amsterdam het ‘Pelgrimspad’ (LAW7) naar het Belgische Visé kunnen bewandelen.

Deze Noordhollandse aanlooproute heeft een lengte van 135 kilometer, waarvan we vandaag een eerste, korte, traject van ongeveer 15 kilometer zullen wandelen, van Den Oever naar De Haukes.

Den Oever en Oosterland

Op het brede havenparkeerterrein zijn twee vissers bezig hun netten te boeten, als we vanuit deze vissershaven vertrekken. Door de havenmuur wandelen we binnendijks naar de Waddenzeedijk, die we oversteken, om aan de zeekant langs de zeedijk in de richting van het dijkdorpje Oosterland te lopen. Over de Waddenzeedijk zien we links van ons de binnendijks gelegen spitse kerktoren van de 12^e eeuwse Michaëlskerk, één van de oudste kerken van Noord-Holland.

Stroe en Noordburen

We lopen om de Kleiput Vatrop van Oosterland heen en gaan dan binnendijks verder in de richting van het dorpje Stroe.  Het is behoorlijk fris bij een temperatuur van 2 graden Celsius en een straffe oostenwind, maar ingepakt in onze winterwandelkleding is die temperatuur en wind voor Durkje en mij geen probleem.

In Stroe passeren we eerst het eeuwenoude kerkhof op een kleine ronde heuvel en verderop de Museumboerderij Jan Lont, die later op de dag geopend zal zijn voor bezoekers.

We lopen daarna door naar het dorpje Noordburen. Het valt ons op dat hier in deze dorpjes bijzonder veel huizen te koop staan.

Hippolytushoef en Wieringen

We gaan verder en komen al spoedig in Hippolytushoef. De hoogste tijd voor een kop koffie. De eerste café’s die we passeren, zijn gesloten, maar achter de Hippolytuskerk vinden we een dorpscafé dat wel open is voor gasten. In dit warme, bruine café genieten we van de versgezette koffie. Als we naar buiten kijken, zien we dat de zon inmiddels behoorlijk is doorgebroken, dus die schijnt nu volop. Een mooi vooruitzicht om straks verder te kunnen in de heerlijke winterzon.

Vlak buiten Hippolytushoef gaan we door een fietsers- en voetgangstunnel onder de autoweg van Den Oever naar Den Helder door. We lopen door een glooiend landschap, dat door immense ijsmassa’s al in de IJstijd in deze vorm is ontstaan. Het gebied waar we nu doorheen lopen, was vroeger een eiland, bestaande uit met zand afgedekte keileemgronden. Het is een prachtig open heuvelachtig landschap om doorheen te lopen.

Hoelmer Wierdijk en De Haukes

Buiten Hippolytushoef volgen enkele lange rechte asfalttrajecten. Via een doodlopend weggetje komen we op de Hoelmerdijk. Hooggelegen via een schelpenpaadje op de Hoelmer Wierdijk lopen we langs de brede poldervaart in de richting van onze bestemming voor vandaag. Deze Hoelmerdijk is een eeuwenoude Wierdijk, als zeekering aangelegd en opgehoogd met zeegras (wier), volgens een methode van waterkering die al in de 14^e eeuw hier in deze kustregio werd toegepast. Op de plaatsen waar de grasbegroeiing door weersinvloeden is verdwenen, zie je dikke lagen zeewier als toegepast dijkmateriaal. Aan de gedroogde bovenzijde is het krijtachtige zeewier duidelijk zichtbaar.

Jachthaven tussen De Haukes en het Amstelmeer

Aan het einde van de Hoelmerdijk arriveren we in het dorpje De Haukes, ons eindpunt voor vandaag. Via een smal voetpad langs de poldervaart lopen we aan de voet van de oude zeekering naar de jachthaven van De Haukes, die hier in verbinding staat met het Amstelmeer.

Het is bijna 12.30 uur als we de jachthaven van De Haukes binnen wandelen. Met onze ene auto halen we de andere auto uit Den Oever en dan rijden we door naar Schagen, waar we twee nachten zullen overnachten.

Vanavond moet ik nog even naar de Vrije Universiteit in Amsterdam/Amstelveen, waar we als leden van de Benoemingsadviescommissie van de Ledenraad van de VU-Vereniging in gesprek gaan met twee kandidaat-leden voor de Raden van Toezicht van de Stichting VU-VUmc en van Stichting Windesheim, en dan gaan Durkje en ik morgen verder op dit Noordhollandse pelgrimspad.

Omdat ik leuk vind

Zaterdag 16 februari 2013 

Cover van het boek  'Omdat ik leuk vind!'

Weblog wordt boek
Op 8 maart 2010 vertrekt Dicky Dikken voor een drie maanden durende pelgrimstocht vanuit het Noordfriese Sint-Jacobiparochie nabij de Waddenzee naar het Spaanse Finisterre op de westkust van Spanje, aan de Atlantische Oceaan. De ruim 3200 kilometer wandelen geeft hem ruim voldoende input om zijn dagelijkse reisverhalen op zijn weblog in een bewerking na thuiskomst aan het papier toe te vertrouwen. Het resultaat is een luchtig boek, dat als titel krijgt: 'Omdat ik leuk vind!', ontleend aan die gelijkluidende uitspraak van Dikkens kleinzoon Sem.

Bijzondere schrijfstijl
Dikky Dikken schreef zijn boek laagdrempelig, gewoon zoals hij denkt, spreekt en door het leven gaat. Door zijn betrekkelijk openhartige schrijfstijl, krijgt de lezer na lezing van dit pelgrimsverhaal het gevoel Dicky al jaren persoonlijk te kennen.
Qua schrijfstijl moet je het boek met een knipoog lezen. Het leest alsof je een eerste versie van een manuscript leest; met nogal veel taal- en stijlfouten en bijvoorbeeld ook plaatsnamen incorrect geschreven. Maar daar is Dikken zelf ook heel open in, want hij betitelt zichzelf als 'een redelijke (dislect) dyslect' en hij geeft zelf in zijn Nawoord ook al aan dat het maken van een leesbaar verhaal niet meevalt, dat daar veel werk in zit, inclusief het voortdurend verbeteren van de tekst. Met een woordgebruik als 'volgevreten' en 'op mijn bek' is het taalgebruik af en toe ruw, en inhoudelijk schakelt Dicky regelmatig op schrijfstijlen met humor, banaliteiten, grappen, emoties en natuurbelevingen.
Als je dat letterlijk allemaal op de koop toe neemt en met name doorkijkt naar de stoere en gevoelige belevenissen van een Friese doorzetter op zijn drie maanden lange pelgrimage, dan lees je dit boek gretig en nieuwsgierig naar die voor pelgrims zo herkenbare belevenissen als het ware in één adem uit.

Voor pelgrims zo herkenbaar
Pelgrim Dicky Dikken wandelde gemiddeld zo'n 30 kilometer per dag, met ook wel eens een uitschieter van ruim 60 kilometer op één dag; en uiteraard met volle bepakking. Dikken ervaart de stilte in de Franse bossen als overweldigend, die heel anders is dan de nogal drukke trajecten op de Spaanse camino, waar in sommige dorpen en steden de commercie welig tiert.
Dicky probeert elke dag een kort verslag te schrijven, dat hij via email naar zijn echtgenote Willy in Nederland emailt, die het dan zo mogelijk nog dezelfde avond op zijn weblog publiceert. Ook Durkje en ik hebben zijn aan het internet toevertrouwde dagboek tijdens deze drie maanden met belangstelling gelezen. De reacties op de blogverslagen deden hem goed, maar hij wilde er niet op reageren, want dat zou teveel afleiden en daar heb je trouwens onderweg ook nauwelijks tijd voor.
Thuisgekomen heeft Dikken zijn webverslag aangevuld met diverse herinneringen en zo is met de nodige inspanning een bijzonder reisverslag ontstaan, dat voor iemand die deze pelgrimstocht al heeft gelopen veel herkenbare passages biedt.

Een groot avontuur
Zo nu en dan gaat Dicky Dikken qua schrijftaal over in het Leeuwarder stadsdialect, dat hij veelal met zijn vrienden en bekenden spreekt. In de aanloop naar zijn wandelverslag schrijft Dikken dat je in de fase van de voorbereiding op je pelgrimstocht ontzettend veel keuzes moet maken.Sommige zaken moeten ook nog wennen, zoals tijdens een twee dagen durende voorbereidingstocht de nacht slapen bij vreemde mensen. Of: "Bijna vier uren lopen zonder rusten is teveel". En "Er is niets meer frustrerend dan verdwalen en daardoor om te lopen".
Hij concludeert vooraf: "Ik ben van plan om rustig te beginnen en dan maar te zien hoe het komt. Het moet tenslotte ook een groot avontuur blijven".
Dicky Dikken:

• - 8 maart 2010: Koud, miezerig is het als ik om acht uur start in St-Jacobiparochie;
• - 21 maart: Ik verlaat Nederland na 461 kilometer;
• - 26 maart: Om één uur wandel ik Frankrijk binnen bij Givet;
• - 9 mei: Wat ik probeer is een gevoel, mijn reis te verwoorden, mijn belevenissen door de lezers te laten meebeleven;
• - 17 mei over de Pyreneeën: Eenmaal boven heb ik het gevoel de Mount Everest te hebben beklommen;
• - 18 mei: Wat betreft de 24 uur, het is gewoon te weinig voor wat ik allemaal beleef;
• - 23 mei: Medelijden heb ik met de boeklopers, alles wat in hun boekje staat moeten ze doen, .. zij lopen niet hun eigen weg maar de weg van een ander. En dat is precies wat ik van de route in Spanje vind. Deze route is een groot toneelstuk;
• 5 juni: Ik heb wat met onderwijzeressen, waarom ik weet het niet, ik denk omdat het mensen zijn die met hun hart werken;
• 11 juni 2010, weer thuis in Leeuwarden: Wat was het leven simpel op de camino.