Wandelen met God en de mensen

Woensdag 6 maart 2013

Café Saint-Jacques met water en Spaanse wijn & worst

Wijkavond Aldlân van PG Stiens

Op uitnodiging van het wijkteam van de kerkelijke wijk Aldlân van de Protestantse Gemeente te Stiens zijn Durkje en ik vanavond aanwezig bij de jaarlijkse wijkavond, die in het Sint-Vitushûs in Stiens door dit wijkteam wordt georganiseerd. Aan ons is gevraagd om deze avond in het kader van het thema ‘Wandelen met God en de mensen’ een avondvullend programma te verzorgen, waarin we de aanwezige gemeenteleden mee nemen in woorden, beelden en wandelen op het pelgrimspad van Sint-Jacobiparochie naar Santiago de Compostela. Het is ook de bedoeling dat het een soort mini-pelgrimstocht wordt, want ook wandelen op het Jabikspaad zou idealiter deel uit moeten maken van dit avondprogramma. Het is buiten prachtig weer, dus dat gaat zeker lukken.

Vier bezinningsthema’s

Durkje en ik zijn voor dit avondprogramma gevraagd, omdat we vorig jaar onze pelgrimage van Sint-Jacobiparochie naar Santiago de Compostela geheel hebben afgerond. Ons werd verzocht om aan de hand van een aantal subthema’s de gemeenteleden een idee te geven van de vele dimensies die een pelgrimsreis in je leven kan hebben. We hebben gekozen voor vier subthema’s, waarbij we aan de hand van korte teksten die tot reflectie kunnen leiden, foto’s laten zien en daarbij vertellen over onze bij die subthema’s en teksten passende pelgrimservaringen. De in dit deel van de avond toegelichte reflectieteksten worden later op de avond ter bezinning en bespreking meegenomen op de wandelroute buiten.

Wandelen na het pelgrimsavondmaal

Nadat wijkpredikant Jaap Overeem alle aanwezigen welkom heeft geheten en de avond heeft geopend met pelgrimspsalm 121, verzorgt Durkje een korte inleiding over ons avondprogramma en over de  betekenissen die je kunt geven aan het avondthema ‘Wandelen met God en de mensen’. Durkje bouwt daarbij voort op het pelgrimsavondmaal dat we op 18 november 2013 met elkaar als gemeente in De Hege Stins hebben gevierd , waaraan Durkje en ik onze medewerking in deze ochtendkerkdienst verzorgden.

Vervolgens introduceert ze de vier bezinningsthema’s van vanavond, te weten: Onderweg zijn, Ontmoetingen, Loslaten en Hoogtepunten. We zullen daarover vertellen, bijpassende foto’s van onze pelgrimage tonen, wandelend daarop in stilte bezinnen, daarover met elkaar in wandelduo’s kuierend spreken en aan het eind van de avond met elkaar delen wat we hierover aan elkaar willen vertellen.

Onderweg zijn                         

• De reflectietekst uit de pelgrimsbundel ‘Het geheim van de schelp’ die we bij dit bezinningsthema mee geven, luidt: ‘De mens ontdekt zichzelf alleen als hij er in toestemt ontdekt te worden’ (Johannes van het Kruis).
• De gespreksvraag die we hier voor de wandeling mee geven, is: ‘Wat zijn voor jou richtingwijzers onderweg?’

Daarbij vertel ik over het ontdekken van jezelf, van de ander en van de Ander (God), over de weg zoeken en vinden, over richtingwijzers op je (levens)pad, over onverwachte wegomleggingen en over de weg op je (levens)pad kwijtraken. Tijdens onze avondwandeling zullen we leren om goed te kijken, om wellicht dingen te ontdekken die je onderweg nog nooit eerder zag.

Ontmoetingen

• De reflectietekst uit de pelgrimsbundel ‘Het geheim van de schelp’ die we bij dit bezinningsthema mee geven, luidt: ‘Het Ik ontplooit zich alleen door de gratie van een ander’ (Gaston Bachelard).
• De gespreksvraag die we hier voor de wandeling mee geven, is:  'Welke ontmoetingen zijn voor jou van grote betekenis?’

Daarbij vertelt Durkje over wie je op je (levens)weg ontmoet, aan wie je voorbij loopt, aan wie je al dan niet aandacht schenkt, en wat die ontmoetingen voor jou betekenen. Ze laat daarbij een aantal van onze pelgrimsfoto’s zien; over alleen lopen, over een Belgische monnik die wij onderweg in een kerkje ontmoetten, over een Amsterdamse fotografe die tijdens enkele opeenvolgende dagen de weg hier & daar en af & toe met ons deelde. Durkje vertelt over de kluizenaar die ons in een desolaat gebied liet delen van zijn zelfgemaakte vruchtensappen, en we zien een oude vrouw in een kleine kapel langs de weg, die alle voorbij wandelende pelgrims in ‘haar’ kapel verwelkomt, te woord staat en hen een kapel-stempel in hun pelgrimspaspoort zet.

Loslaten

• De reflectietekst uit de pelgrimsbundel ‘Het geheim van de schelp’ die we bij dit bezinningsthema mee geven, luidt: ‘Loslaten schept het pad naar werkelijke vrijheid’ (Sogyal Rinpoche).
• De gespreksvraag die we hier voor de wandeling mee geven, is:  'Wat betekent loslaten in jouw leven?’

Daarbij vertel ik aan de hand van het kinderspelletje ‘Ik ga op reis en ik neem mee’ dat je op je (levens)reis ook zult leren dat je moet ‘leren loslaten’. We luisteren dan naar het lied ‘Overal en nergens thuis’, gezongen door Simone Awhina, die nadat ze tweemaal een partner aan de dood moest verliezen op pelgrimstocht ging naar Santiago de Compostela, waarover ze een reisverslag in boekvorm schreef met als titel ‘Ik ga op reis en ik laat achter’.

Daarna laat ik enkele foto’s zien van twee pelgrims, die wij in de vorige zomer en in de herfst op het pelgrimspad ontmoetten, die ons vertelden over wat zij allemaal hebben moeten loslaten, alvorens ze hun pelgrimage aanvingen.

Hoogtepunten

• De reflectietekst uit de pelgrimsbundel ‘Het geheim van de schelp’ die we bij dit bezinningsthema mee geven, luidt: ‘De zon schijnt nooit zo mooi als op de dag dat je op weg gaat’ (Jean Giono).
• De gespreksvraag die we hier voor de wandeling mee geven, is:  'Wat zijn voor jou hoogtepunten op je levenspad?’

Daarbij vertelt Durkje over een zestal hoogtepunten van onze pelgrimstocht, over wat dat met je doet en hoe onvergetelijk en waarde(n)vol deze piekervaringen voor de rest van je leven kunnen zijn.

Zwijgen en spreken

Voordat we naar buiten gaan voor een meditatieve avondwandeling, laat ik met een dorpsplattegrond zien hoe we Stiens uit zullen wandelen, en waar we vervolgens Stiens weer binnen wandelen op het Jabikspaad, dat Stiens vanuit het noordwesten tot aan het zuidoosten geheel doorkruist, langs de oude Sint-Vituskerk, bovenop één van de eeuwenoude terpen van Stiens.

Onderweg staan op kruispunten en op aardedonkere delen van de route brandende waxinelichtjes in glazen potten als richtingwijzers onderweg, hun licht schijnend op het pad en op de voorbijwandelaars.  Er wordt nu een route gelopen van een half uur, waarbij het eerste kwartier in duo’s in stilte wordt gewandeld, bezinnend op de reflectietekst met de bijbehorende gespreksvraag. Daarna resteert nog een kwartier wandelen over het Friese Jabikspaad, waarbij in deze tweetallen wordt gesproken over de resultaten van ieders persoonlijke bezinningstocht.

Café Saint-Jacques

Alle wandelaars hebben bij hun vertrek van ons een pelgrimspaspoort meegekregen, met daarop een Jabikspaad-stempel van de heilige Jacobus de Meerdere. Bij terugkomst in het Sint-Vitushûs krijgen deze avondpelgrims het Jabikspaad-stempel van de Sint-Vituskerk in hun pelgrimspas erbij, waarna zij aanschuiven aan de lange tafel in de zaal, waarop volop flessen Spaanse wijn, bronwater en Spaanse worst staat, daarmee verwijzend naar wat pelgrims op de Spaanse camino eten en drinken in hun verblijfsaccommodaties langs het pelgrimspad.

Onder leiding van Durkje blikken we plenair nog even terug op deze avond, om ook onze ervaringen met elkaar te delen, zoals pelgrims dat elke avond met elkaar doen in refugio’s en in restaurants waar ze hun pelgrimsmenu nuttigen. 

Tot slot sluit ik de avond af met het uitspreken van de Friestalige versie van de Ierse pelgrimszegen van Saint Patrick: ‘wurden oer ús Heit, yn de taal fan mem’.

De meesten blijven nog lang zitten om gezellig na te praten over deze avond en om elkaar nog meer te vertellen over wat hen bezig houdt en wat men belangrijk vindt. Ontmoetingen van mens tot mens in Café Saint-Jacques, alsof we samen onderweg zijn op onze reis.

De seine fan Sint Patrick

Moandei 11 febrewaris 2013 

In pylger op 'e Spaanske Camino; geandewei nei Santiago de Compostela

Spirituele pylgerreis
Ofrûne wykein frege ien fan myn webloglêzers út Maarssen my om de Fryske ferzje fan 'De seine fan Sint Patrick'. Hy wol dizze seine brûke foar twa Fryske froulju, dy't ynkoarten op spirituele pylgerreis gean, dy't hy in harren memmetaal mei dat doel de seine mei jaan wol.

Net yn it Frysk
No koe ik dy ferneamde seine wol yn it Ingelsk en yn it Nederlânsk fine, mar yn it Frysk nearne; net op de webside fan Krúspunt en ek net op it wrâldwide ynternet. Dizze seine wurdt wol in soad útsprutsen, my tinkt ek wol yn it Frysk, dat der sil wis wol earne Fryske ferzjes by immen lizze, mar dat helpt myn webloglêzer net, en my no ek net.

Jo sette ta oersetten
En om no de fraach sûnder risseltaat werom te lizzen by de freger, wie my net nei't sin, dat ik seach gjin oare wei en set de tekst fan de seine fan Sint Patrick oer yn it Frysk, en stjoer myn oersetting nei Maarssen. Dat ik haw op ferskate plakken Nederlânske en Ingelske ferzjes fan de seine fan Sint Patrick opskarrele en haw my juster set ta it oersetten yn in Frysktalige ferzje.

Fryske ferzje
Doe't it oersetten klear wie, haw ik de Fryske oersetting ek nei Krúspunt stjoerd en hjoed seach ik dat hja dizze nije Frysktalige seine fuortendaliks al op harren webside set hawwe as liturgy-ûnderdiel fan tsjerklike fieringen. Dat wa't no dizze seine syket, kin de Fryske tekst no op syn minst op ien plak fine op it ynternet.
En om der no foar te soargjen dat de tekst noch makliker te finen wurdt, skriuw ik myn Fryske ferzje fan 'De seine fan Sint Patrick' ek noch hjirûnder, dat as jo it earne brûke wolle, stiet it jo frij om dizze Fryske tekst te brûken:

De seine fan Sint Patrick

De Hear sil foar jo stean, om jo it paad te wizen.
De Hear sil neist jo gean, en syn earm om jo hinne slaan,
om jo te beskermjen tsjin it gefaar fan lofts en rjochts.
De Hear sil efter jo stean, om jo te bewarjen foar it kwea fan kweawillige minsken.
De Hear sil ûnder jo wêze, om jo te heinen as jo stroffelje.
De Hear is yn jo, om jo te treasten as jo fertriet hawwe.
De Hear is om jo hinne, om jo te ferdigenjen, as oare minsken jo tenei komme.
De Hear sil boppe jo wêze, om jo te seinigjen.
Dat ús genedige God jo seinigje mei, hjoed en moarn, en alle dagen fan jo libben.
Amen

(Oerset troch Wiep Koehoorn, Stiens, 2013)

Ierse zegen van St. Patrick voor reizigers

Zondag 17 juli 2011

Voor een groot deel van Nederland is de zomervakantie al aangebroken. Veel Nederlanders uit de regio Zuid vieren hun vakantie hier in het noorden van Nederland. In regio Noord is de zomervakantie voor het voortgezet en voor het middelbaar onderwijs met ingang van dit weekend aangevangen. Als aan het eind van deze week ook voor de basisscholen in Noord-Nederland de zomervakantie aanbreekt, zal dat het begin inluiden van een groot aantal vakantiereizen in en vanuit het noorden van ons land.

Vroeger was het heel gebruikelijk dat je eerst bij de lokale geestelijke langs ging om een zegen te vragen over een goede reis, een behouden aankomst en een veilige thuiskomst. Eén van die reiszegeningen die heel bekend is geworden, is de Ierse zegen van Saint Patrick (387-461); één van 's werelds meest geliefde heiligen.

Het is al weer enkele weken geleden dat we na afloop van een kerkdienst in De Hege Stins te Stiens als kerkgangers bij de uitgang een ansichtkaart met op de achterzijde de zegen van St. Patrick mee kregen. Het is de zegen voor wandelaars, voor pelgrims, voor fietsers, voor vliegtuigpassagiers, voor pleziervaarders, voor treinpassagiers, voor automobilisten en voor gebruikers van alle andere vervoermiddelen die voor de reis worden ingezet. In deze zomervakantietijd van op reis gaan, op reis zijn en van weer huiswaarts keren, past het ons om elkaar met de nu volgende woorden van St. Patrick te zegenen:

Dat de weg je tegemoet komt,
dat de wind steeds in je rug zal zijn,
dat de zonneschijn je gezicht verwarmt,
dat de regenbuien zacht neerkomen op je velden,
dat de zon je dagen licht maakt.

Dat de sterren je nachten verlichten.
Dat bloemen bloeien langs je levensweg,
dat je huis stevig staat in de storm.

En tot wij elkaar weer ontmoeten
dat God je beware in de palm van Zijn hand.

Tussen donker en licht

Zaterdag 14 maart 2009

De vele contacten die de geestelijk verzorgers van het VUmc (Vrije Universiteit Medisch Centrum Amsterdam) hebben met patiënten en met hun familie en/of vrienden heeft de Dienst Pastoraat en Geestelijke Verzorging van VUmc er toe gebracht om te komen tot de publicatie van een een klein boek met gebeden met als titel 'Tussen donker en licht'. Dit kleine gebedenboek is bedoeld voor ieder die naar woorden zoekt. Het zijn woorden om te horen en om zelf gehoord te worden. Het zijn woorden om uit te spreken, wellicht door iemand, een ander, misschien God zelf wel, daar in de diepte van ons hart. Woorden die je passen, zijn niet altijd zo gemakkelijk te vinden. Daarom zijn in dit boek ook visuele beelden tussen donker en licht te vinden. Het zijn beelden die willen verbinden.

In dit gebedenboek tref je gebeden en teksten aan uit de joodse, christelijke en islamitische traditie. Dat komt omdat de geestelijk verzorgers van dit academisch ziekenhuis vanuit al deze verschillende achtergronden nauw samenwerken. Helaas staan er in dit boek geen teksten uit de boeddhistische, hindoeïstische of humanistische traditie, maar wellicht komt dat nog eens in een volgend boek. De Vereniging VU-Windesheim heeft de uitgave van dit gebedenboek grotendeels bekostigd; m.i. een waarde(n)vol gebaar, waarmee onze vereniging laat zien dat het wel heel goed mogelijk is om vanuit een christelijke identiteit - zo concreet met raad & daad - bij te dragen aan de zorg voor mens & wereld.

De gebeden worden door de samenstellers van VUmc op voortreffelijke wijze gepresenteerd in woorden en beelden, in allerlei "taal & teken", waaronder Arabisch, Engels, Duits, Frans, Hebreeuws, Nederlands, Spaans en Turks. Voor wie meer wil lezen, is er een uitgebreide bronvermelding opgenomen. De ringband maakt het mogelijk om het gebedenboek omgevouwen of opengevouwen overal neer te leggen. Het is in een handzaam formaat uitgegeven en bevat prachtige fo'to's en tekening. Kortom, bijzonder mooi!

Het gebedenboek is als volgt thematisch ingedeeld:

1. Licht om je heen; met woorden om stil te worden voor God, met o.a. bijdragen uit de Bijbel en de Koran en bijdragen van Sytze de Vries, David Adam, Frère Roger, Paul Aymar en enkele bewerkte teksten;
2. Uit de diepte; met woorden om te roepen als het donker je omringt, met o.a. bijdragen van G.K. van het Reve, Huub Oosterhuis, Paul Bruggeman & Gerard Zuidenberg en Rainer Maria Rilke;
3. Licht dat draagt, met woorden om te blijven bidden, met bijdragen van o.a. Dietrich Bonhoeffer, Moeder Teresa en Fum van den Ham;
4. Door de nacht heen; met woorden om te danken ondanks alles, met bijdragen van Toon Tellegen, Sedulius Caelius en St. Patrick.

Tenslotte, uit allerlei gebeden hieronder enkele zinsneden, om kort de sfeer te tekenen:

- Gij verbergt U in de stilte, maar ik weet u rakelings dichtbij, als een lied dat in mij zingt;
- Aber Ich freue mich dass Du die Adresse meiner Gedanken bist;

- En toen ik op weg ging om u te ontmoeten, vond ik u op weg naar mij;
- Morgen zal het zijn: gloed van nieuw begin;
- Maar ik kan niet niet om U roepen, want ik kan niet anders dan roepen: Heb mij lief;
- Gij die het sprakeloze bidden hoort achter de woorden die wij tot U roepen;

- De Eeuwige zal onder je zijn, een veilig net wanneer je valt.