Voor onderweg

Donderdag 17 november 2011

Midden Onder U
De Stichting ‘Midden Onder U...’ verzorgt al sinds het Tweede Vaticaans Oecumenisch Concilie (van 1962-1965) eigentijdse liturgische teksten. In deze Katholieke Kerkvergadering van de zestiger jaren stond het moderniseren – het bij de tijd brengen – van de Rooms Katholieke Kerk centraal. Het materiaal dat de Stichting aanbiedt, is bedoeld voor het dagelijkse gebruik in de liturgie. Daarnaast biedt het materiaal ook bouwstenen voor vieringen en liturgische samenkomsten rond belangrijke levensmomenten, zoals dopen en overlijden. De stichting richt zich niet alleen op professionele voorgangers en pastores, maar ook op geschoolde vrijwilligers, die een steeds belangrijkere rol spelen in liturgie en pastoraat.

Zegen en gebed
De uitgaven van deze Stichting ‘Midden onder U…’ bestaan bijvoorbeeld uit Altaarteksten, Liturgiekaternen en Werkkaternen voor bijzondere gelegenheden òf voor bepaalde liturgische perioden.
Een andere serie die de stichting uitgeeft, is de serie ‘Zegen en gebed’, met kleine handzame boekjes, die als bron van inspiratie voor persoonlijk gebruik kunnen dienen of in kleine kring worden gebruikt. Eén van de uitgaven in die serie ‘Zegen en gebed’ is het boekje ‘Voor onderweg – Teksten voor pelgrims’, dat dit jaar inmiddels in de 18e druk verscheen.

Tocht en bestemming
Samensteller van dit boekje met pelgrimsteksten is Erik van den Borne, een emeritus pastor. In zijn inleiding van deze publicatie schrijft Van den Borne dat er talrijke redenen zijn om op pad, om op pelgrimstocht te gaan. Ondanks die grote verscheidenheid brengt de weg mensen samen en helpt het pelgrimspad hen om spontaner – minder verplichtend - dan thuis met elkaar op te gaan.
Van der Borne schrijft voorts:
- Een wandeltocht schept de ruimte om te mijmeren en na te denken over zaken die je bezig houden;
- Op pad zijn helpt om bepaalde vragen te verhelderen, dingen te laten bezinken en te laten rijpen;
- Voor sommigen kan een tocht ook een weg zijn tot meer persoonlijke verdieping en een dieper gesprek met zichzelf en met God;
- Bij al die trekkende mensen echter is er een soort innerlijke drijfveer die hen beweegt.
- Het bereiken van het einddoel geeft dan ook niet zozeer zin aan het pelgrimeren, maar het gaan van de weg zelf is het doel ervan.

Leven als pelgrimstocht
Een goed beeld voor het menselijke leven is de pelgrimstocht. Ook het geloof is op te vatten als het gaan van een weg, Jezus achterna, het op weg zijn naar een doel: het koninkrijk van God, naar God zelf. We zijn in deze wereld allemaal onderweg, als vreemdelingen en pelgrims, zonder vaste woonplaats, op doortocht naar een toekomst die ons wacht.

Gebeden, gedachten en zegenwensen
Veel mensen maken tegenwoordig ook letterlijk een pelgrimstocht, bijvoorbeeld te voet of op de fiets. Dit boekje bevat gebeden, gedachten, zegenwensen en teksten die mensen op pad kunnen inspireren. Ze worden aangereikt om te gebruiken op een pelgrimsroute of op de tocht door het leven zelf. Veel van dit materiaal is behulpzaam en inspirerend voor voorgangers en kerkelijke vrijwilligers, maar dat geldt ook voor geestelijke verzorgers van zorginstellingen en van andere maatschappelijke organisaties.

Citaten voor pelgrims
Dit pelgrimsboekje bevat teksten van anonieme schrijvers, zoals bijvoorbeeld:
- “en Gij laat U vinden door wie U zoeken”, uit een klassieke pelgrimszegen;
- "Dikwijls, ja dikwijls komt Christus tot ons in de gestalte van een vreemde”;
- “Wandelen kan ons van het gewicht van onze gedachten bevrijden”.

Maar ook bekende schrijvers worden geciteerd, zoals bijvoorbeeld:
- Bertus Aafjes: “Reizen is zijn hart losrukken van het beminde’;
- Martin Buber: “alles wat je doet kan een weg naar Mij zijn”;
- Thijs Hanrath: “Lopend sta ik stil bij wat ik wil.”

Avondgebed in Stiens volgens de liturgie van Taizé

Oogstzondag 7 november 2010

De Gemeentedienst van deze jaarlijkse Oogstzondag vindt vanavond vanaf 19.00 uur plaats in de Sint Vituskerk van Stiens. De Taizéwerkgroep organiseert enkele malen per jaar in deze eeuwenoude dorpskerk een Avondgebed volgens de liturgie van Taizé; zo ook vanavond. Een inmiddels gegroeide achterban met een vrij constante omvang van zo'n 60 belangstellenden woont vanavond deze liturgische viering bij. De bijeenkomst wordt geopend door dominee Gerrit Wessels, die vooraf een korte toelichting geeft op de nu volgende liturgie, opdat ook gasten die voor het eerst een Taizéviering bijwonen, in grote lijnen weten wat er de komende drie kwartier zal worden gedaan. Enkele lectoren en muzikanten werken mee in de uitvoering van dit avondgebed.

Het eerste lied dat we zingen is: "Lobe den Herrn, meine Seele, und alles in mir seinen heiligen Namen". Aansluitend zingen we ook repeterend het lied: "Kom tot ons, o heil'ge Geest, in ons ontsteekt Gij 't vuur van uw liefde". Daarna volgt Psalm 85 met een terugkerend "Alleluia".
Voordat uit Mattheüs 20 wordt gelezen, zingen we "Jesus, remember me when you come into your kingdom" en na die lezing van Mattheüs' verzen 1 tot en met 16 zingen we:
"Jezus, U bent het licht in ons leven:
laat nimmer toe dat mijn duister tot mij spreekt.

Jezus, U bent het licht in ons leven:

open mij voor uw liefde, o Heer".

Daarna wordt het stil in de kerkzaal ... het licht gaat uit ...

tijd voor meditatie, inkeer, gebed, stilte ..............................

Het licht gaat weer aan, de voorbeden worden afgewisseld met een gezongen Kyrië en afgesloten met het samen uitgesproken "Onze Vader" volgens de tekst van de Nieuwe Bijbelvertaling (NBG, 2004).

Na het "Veni lumen" wordt in het koor van de kerk een kaars aangestoken aan de Paaskaars en wordt het licht via onze eigen kaarsen vanuit het koor naar achteren doorgegeven. Als al onze kaarsen branden, zingen we het bijpassend Friestalige lied:
"Hear, it tsjuster is gjin tsjuster troch jo ljocht,

de nacht is as de dei like helder".

Na het gebed zingen we eerst het "Wait for the Lord" en dan wordt ons Avondgebed afgesloten met het gezongen: "Nunc dimittis".

Dan wordt het weer stil in de kerk....

Wie dat wil, kan nog blijven zitten op zijn/haar stoel of op de knielbanken in het koor van de kerk.

En wie vertrekt, verlaat in stilte de kerk, met de afsluitende woorden:

"De God van de liefde en de vrede zij altijd met je".

Tussen donker en licht

Zaterdag 14 maart 2009

De vele contacten die de geestelijk verzorgers van het VUmc (Vrije Universiteit Medisch Centrum Amsterdam) hebben met patiënten en met hun familie en/of vrienden heeft de Dienst Pastoraat en Geestelijke Verzorging van VUmc er toe gebracht om te komen tot de publicatie van een een klein boek met gebeden met als titel 'Tussen donker en licht'. Dit kleine gebedenboek is bedoeld voor ieder die naar woorden zoekt. Het zijn woorden om te horen en om zelf gehoord te worden. Het zijn woorden om uit te spreken, wellicht door iemand, een ander, misschien God zelf wel, daar in de diepte van ons hart. Woorden die je passen, zijn niet altijd zo gemakkelijk te vinden. Daarom zijn in dit boek ook visuele beelden tussen donker en licht te vinden. Het zijn beelden die willen verbinden.

In dit gebedenboek tref je gebeden en teksten aan uit de joodse, christelijke en islamitische traditie. Dat komt omdat de geestelijk verzorgers van dit academisch ziekenhuis vanuit al deze verschillende achtergronden nauw samenwerken. Helaas staan er in dit boek geen teksten uit de boeddhistische, hindoeïstische of humanistische traditie, maar wellicht komt dat nog eens in een volgend boek. De Vereniging VU-Windesheim heeft de uitgave van dit gebedenboek grotendeels bekostigd; m.i. een waarde(n)vol gebaar, waarmee onze vereniging laat zien dat het wel heel goed mogelijk is om vanuit een christelijke identiteit - zo concreet met raad & daad - bij te dragen aan de zorg voor mens & wereld.

De gebeden worden door de samenstellers van VUmc op voortreffelijke wijze gepresenteerd in woorden en beelden, in allerlei "taal & teken", waaronder Arabisch, Engels, Duits, Frans, Hebreeuws, Nederlands, Spaans en Turks. Voor wie meer wil lezen, is er een uitgebreide bronvermelding opgenomen. De ringband maakt het mogelijk om het gebedenboek omgevouwen of opengevouwen overal neer te leggen. Het is in een handzaam formaat uitgegeven en bevat prachtige fo'to's en tekening. Kortom, bijzonder mooi!

Het gebedenboek is als volgt thematisch ingedeeld:

1. Licht om je heen; met woorden om stil te worden voor God, met o.a. bijdragen uit de Bijbel en de Koran en bijdragen van Sytze de Vries, David Adam, Frère Roger, Paul Aymar en enkele bewerkte teksten;
2. Uit de diepte; met woorden om te roepen als het donker je omringt, met o.a. bijdragen van G.K. van het Reve, Huub Oosterhuis, Paul Bruggeman & Gerard Zuidenberg en Rainer Maria Rilke;
3. Licht dat draagt, met woorden om te blijven bidden, met bijdragen van o.a. Dietrich Bonhoeffer, Moeder Teresa en Fum van den Ham;
4. Door de nacht heen; met woorden om te danken ondanks alles, met bijdragen van Toon Tellegen, Sedulius Caelius en St. Patrick.

Tenslotte, uit allerlei gebeden hieronder enkele zinsneden, om kort de sfeer te tekenen:

- Gij verbergt U in de stilte, maar ik weet u rakelings dichtbij, als een lied dat in mij zingt;
- Aber Ich freue mich dass Du die Adresse meiner Gedanken bist;

- En toen ik op weg ging om u te ontmoeten, vond ik u op weg naar mij;
- Morgen zal het zijn: gloed van nieuw begin;
- Maar ik kan niet niet om U roepen, want ik kan niet anders dan roepen: Heb mij lief;
- Gij die het sprakeloze bidden hoort achter de woorden die wij tot U roepen;

- De Eeuwige zal onder je zijn, een veilig net wanneer je valt.