Lanterfanten over Route 4.3 van Leeuwarden naar Veenwouden

Zondag 5 juni 2011

Rond 9.00 uur parkeren Durkje en ik de auto achter het NS-station van Leeuwarden. Aan de voorzijde van dit treinstation start vandaag onze wandelroute, over een afstand van 17 kilometer, van Leeuwarden naar Veenwouden. Het weer vertoont een ander beeld dan in de afgelopen drie dagen. De temperatuur is vanmorgen 16 graden Celsius en het is zwaar bewolkt. De buienradar geeft aan dat we vanaf vanmiddag tussen 14.30-15.00 uur onweer en regen mogen verwachten. Gezien onze starttijd, het wandeltempo en de af te leggen afstand hoeft dat voor ons geen probleem te vormen, aangezien we toch zeker wel om 14.00 uur in Veenwouden zullen arriveren.

Vanuit het centrum van Leeuwarden zullen we in oostelijke richting de stad uit lopen. We gaan via de Sophialaan, de Willemskade, langs het Beursgebouw aan het Zuiderplein, de Nieuweweg, langs de Blokhuispoort en dan via de Zuidergrachtswal en de Emmakade naar de Julianastraat. Voorbij winkelcentrum De Centrale nemen we het fietspad naar het oosten aan de noordzijde van het Vliet. In het verlengde wandelen we onder de wijk Camminghaburen door, tot de hoek waar deze woonwijk eindigt. Dan gaan we in noordelijke richting langs het meertje Nije Wielen door de Groene Ster, totdat de Rijksstraatweg (N355) van Leeuwarden naar Groningen in zicht is.

Vanaf hier gaan we in oostelijke richting verder door het Groene Ster-gebied. Daar passeren we het watercircuit, Aqua Zoo en de camping in de Groene Ster. Bij de ingang van de camping staan enkele toeschouwers te wachten op het uitrijden van de Harley Davidson Bikers Club, die hier in het weekend van Hemelvaart verblijft, die hier hun uitvalsbasis hebben. Ter hoogte van Vijversburg in het Bos van Ypey te Tytsjerk steken we bij Zwartewegsend de Rijksstraatweg over om aan de overzijde bij Hotel-Restaurant E10 een kop koffie te drinken. Daartoe is echter geen gelegenheid, dus we wandelen naar en door Ryptsjerk, om voorbij Ryptsjerk een kop koffie te scoren bij Frouckje State. Ook hier krijgen we nul op het rekest, want hier krijgen we te horen dat het restaurant vandaag gesloten is. Omdat het begint te regenen, mogen we wel even binnen schuilen, maar dat hoeft niet, want het is slechts een lichte regen. We gaan dus door, zij het zonder een kop koffie te hebben gedronken.

Als we langs de N361 in de richting van Gytsjerk lopen, blijft het regenen, dus we halen de regencape en de paraplu tevoorschijn. Vlak vóór Gytsjerk steken we de N361 over om aan de overzijde van de weg over een hek te klimmen op de plaats waar we het natuurgebied Bouwepet kunnen betreden. We gaan verder tussen het hoog opgeschoten gras door, over het smalle voetpad dat hier door het natuurgebied van It Fryske Gea loopt. Ondankt het feit dat we onze wandelschoenen als voorzeker waterdicht schoeisel hebben gekocht, zijn onze wandelsokken in de wandelschoenen binnen enkele honderden meters doornat. Maar dat hindert niet, want ondanks de aanhoudende regen kun je hier schitterend wandelen over de polderdijkjes door dit weidse landschap van schraal grasland, rietvelden, broekbossen, petgaten en turfkanaaltjes, met links en rechts een rijkdom aan flora en fauna.

Na dit natte traject van ongeveer drie kilometer ruige natuur, steken we de Ottemaweg over, om aan de overzijde direct het Ottema-Wiersma-reservaat binnen te wandelen. Ook al weer zo'n mooi natuurgebied. Bij de Draai(brug) in het Bûtenfjild pauzeren we op een overkapte zitbank, tegenover de uitkijkheuvel, vanwaar je een mooi uitzicht hebt over het waterrijke Bûtenfjild. Na de pauze volgen we het fietspad rond dit natuurgebied in de richting van Veenwouden. Het regent niet meer, maar de straffe wind is nog wel fris.

We arriveren tegen 13.45 uur bij het NS-station van Veenwouden, op het moment dat zojuist de trein in de richting van Leeuwarden is vertrokken. Vanwege de zondagsdienstregeling moeten we nu bijna een uur wacht op de volgende trein. We ontmoeten hier op het station Jannie en Sjoukje, twee nichten van Durkje, waarmee we geruime tijd kunnen praten, alvorens zij met de trein richting Groningen vertrekken. Om 14.39 uur vertrekt onze trein naar Leeuwarden. Vanuit de trein zien we donkere wolken in het zuidwesten, ook boven Leeuwarden. Als we uitstappen, is het onweer al begonnen, maar pas op het moment dat we weer in de auto stappen achter het NS-station begint het flink te regenen, afgewisseld met bliksemflitsen en donderslagen. Het is maar goed dat we nu niet meer in het open veld lopen. We zijn keurig vóór dit onweer binnen.

Lanterfanten over Route 4.4 van Veenwouden naar Earnewâld

Zaterdag 4 juni 2011

Om 9.45 stappen we uit de auto bij het NS-station van Veenwouden. Durkje en ik wandelen vandaag van Veenwouden naar Earnewâld, over een afstand van 19 kilometer. Door een tunnel gaan we onder de spoorlijn Leeuwarden-Groningen door. We verlaten Veenwouden en wandelen Kuikhorne binnen. Via de Westersingel gaan we zuidwaarts, maar al vrij snel slaan we linksaf om door het Schwartzenberger Bos eerst in oostelijke en later in zuidelijke richting naar de N355 te lopen, de provinciale weg tussen Leeuwarden en Groningen.

Aan de overzijde van de N355 gaan we verder over de Westersingel tot aan de Zomerweg. We verlaten de Zomerweg om in zuidelijke richting door het Ritskesbos te lopen, het bospad dat ons langs het pompstation van het drinkwaterleidingbedrijf Vitens voert. Rondom het pompstation zien we in het bos enkele grondwaterpompen en allemaal bordjes, die waarschijnlijk de onder de grond liggende waterleidingsbuizen markeren. Via enkele bospaadjes komen we bij een manage, waar een trainingscircuit voor paarden naast ligt, waar trekpaarden met een koets speciale handelingen ten behoeven van paardenmenwedstrijden kunnen oefenen.

Tegenover het streekmuseum van Burgum nemen we de Kerklaan, die ons naar de plaats voert waar de middeleeuwse Kruiskerk (of ook wel Sint-Martinuskerk genoemd) van Burgum staat. Daarna gaan we door de winkelstraat van Burgum, die links en recht vol staat met marktkramen. In het winkelcentrum drinken we een kop koffie, bij het pleintje waar het plaatselijke muziekkorps diverse jeugdkorpsen een uitvoering laat presenteren. Het is vandaag een warme dag. Veel mensen zijn naar deze combinatie van markt en braderie gekomen en de muziekuitvoering van het korps completeert de gezellige sfeer hier in het dorpscentrum.

Voorbij de Burgumer Poppestien verlaten we Burgum in de richting van Suwâld. De route buigt af naar het zuiden, zodat we over de Monnikenweg eerst ten noorden van de Wijde Ee en verderop langs het Prinses Margrietkanaal naar Suwâld kunnen wandelen. Bij Suwâld steken we met de pont 'Schalkediep' het Prinses Margrietkanaal over. Deze pont vaart op zonne-energie en wordt bediend door vrijwilligers. Aan de overzijde pauzeren we bij de aanlegsteiger van deze pont. Daarna gaan we onder de Fonejachtbrug door, om vervolgens over een lang schelpenpad langs de zuidoever van het Prinses Margrietkanaal door te lopen tot aan de viersprong van het Prinses Margrietkanaal en de Lange Sloot. Op dit kruispunt van brede waterwegen pauzeren we op een picknickbank, vanwaar we een mooi uitzicht hebben over alle beroeps- en pleziervaart die hier vanuit vier richtingen bijeenkomt.

Langs de Lange Sloot wandelen we in de richting van Earnewâld. Halverwege dit traject verlaten we dit schelpenpad, om linksaf het kuierpad langs de Veertigmad Sloot te nemen. Links ligt het veenweidegebied en rechts aan de overzijde van de sloot het waterrijke natuurgebeid van De Alde Feanen. Over een boerderijerf komen we op een doorgaande weg, die we in de richting van Earnewâld volgen tot aan informatieschuur 'De Reidplûm' van het Wikeslân. Hier en daar zien we hoog boven ons verschillende ooievaarsnesten met ouders en jongen. Aan de overzijde van de weg zien we een groep grauwe ganzen met jongen. Het thema van deze wandelroute is 'De tango des doods in de waterwildernis rond Earnewâld', maar hier met al dat jonge leven lijkt het passender om over 'de tango des levens' te spreken.

Door het natte veengebied van het Wikeslân volgen we de rode paaltjesroute, nu eens over lange vlonders, dan weer via de paden over lichtverende veengrond. Ter hoogte van het Skûtsjemuseum komen we weer op de doorgaande weg naar Earnewâld. We wandelen naar ons eindpunt in Earnewâld, waar we vanmorgen onze auto parkeerden. Daarna halen we de andere auto weer uit Veenwouden. Het is een tamelijk warme dag, met een aangenaam verfrissende wind. De route van vandaag voerde ons door twee heel verschillende landschappen, namelijk die van het bomenrijke coulissenlandschap tussen Veenwouden en Burgum en de veel opener veenweidegebieden en het veenlandschap tussen Burgum en Earnewâld.

Lanterfanten over Route 4.5 van Earnewâld naar Grou

Donderdag 2 juni 2011 - Hemelvaartsdag

Na de eerste drie delen in de afgelopen jaren, heeft Fokko Bosker vorig jaar ook het vierde deel van zijn serie wandelgidsen 'Friesland voor lanterfanters' uitgegeven. Nog meer keus dus om een mooie wandeldag in Fryslân te beleven. Op deze mooie zonnige Hemelvaartsdag kiezen Durkje en ik ervoor om vandaag route vijf van dit vierde deel te wandelen, van Earnewâld naar Grou, over een afstand van 17 kilometer. We brengen de ene auto eerst naar Grou en rijden dan samen naar Earnewâld, waar we tegen 10.30 uur starten met onze wandeling. Deze wandeling heeft als thema gekregen: 'Door het koninkrijk van de moerasmuis'.

Vanuit het dorpscentrum van Earnewâld vetrekken we met de pont vanaf het havenhoofd naar de overzijde, naar het bezoekerscentrum van It Fryske Gea en het Landbouwmuseum bij bungalowpark It Wiid. Als we It Wiid verlaten, wandelen we door een klaphek het mooie natuurgebied van Nationaal Park De Alde Feanen in. Dit is het gebied waar de zeldzame Noordse woelmuis nog leeft. We passeren de vogelkijkhut en zien de bosjes verdronken, dode bomen in het water staan; hier in dit veengebied, dat door de gecreëerde stijging van het grondwaterpeil weer is veranderd in een moerasgebied, zoals dat hier oorspronkelijk het geval was.

Verderop passeren we de vogelkijkhut van de Jan Durkspolder. We gaan over een drassig graspad door de Jan Durkspolder. Waar dit laarzenpad in de lager gelegen delen door moerasbos gaat, is de grasvegetatie nagenoeg afwezig en loop je over de bruingekleurde kale veengrond. Dit Nationaal Park is één van mooiste natuurgebieden van Fryslân; mooi dat je daar als wandelaar doorheen mag lopen, want flora en fauna verrassen je hier zowaar elke meter opnieuw.

Via de Hooidambrug steken we de Hooidamsloot over, waarna we bij hotel-restaurant Ie-sicht even pauzeren om een kop koffie te drinken op het terras aan het water. Het is vandaag druk op het water; met veel pleziervaart in zeilboten, kruisers, kano's en sloepen. Na deze koffiepauze wandelen we over de Hege Warren door polder De Hooge Warren naar het buurtschap Sitebuorren. Onderweg ontmoeten we de Stienser familie Van Lingen op de fiets. Deze polder is geheel omgeven door water, dus als we vanaf de oostzijde enkele kilometers verderop zijn aangekomen aan de westzijde, moeten we voorbij de jachthaven van Sitebuorren de Graft oversteken met de pont, genaamd 'Snoeckbears'. Hier varen zoveel bootjes, dat het voor de veerbaas voortdurend goed opletten betekent om veilig de Graft over te steken. Heel veel fietsers maken van deze veerboot gebruik; wij zijn de enige wandelaars.

Aan de overzijde van de Graft wandelen we door polder De Burd in de richting van Yn'e Lijte bij watersportdorp Grou. Bij Yn'e Lijte moeten we met de pont 'De Burd' het Prinses Margrietkanaal oversteken, om aan de overzijde in Grou te arriveren. We wandelen door recreatiepark Yn'e Lijte, steken de Rjochte Grou over en gaan dan via de hoofdstraat van Grou in de richting van het NS-station van Grou, waar we onze auto vanmorgen hebben geparkeerd. Tenslotte halen we de andere auto weer uit Earnewâld, om vervolgens weer naar huis te rijden, nagenietend van deze prachtige wandeling door een schitterend laaggelegen en waterrijk deel van 'ús moaie provinsje Fryslân'.

Lanterfanten over Route 2.10 van Veenwouden naar Buitenpost

Zondag 26 september 2010

In de afgelopen vijf weken is het er voor Durkje en mij helaas niet van gekomen om weer aan de wandel te gaan op een langeafstandspad. Gisteren hebben we de knoop doorgehakt om vandaag weer eens een stevige wandeling te maken. Voor vandaag staat route nummer 10 van het tweede deel van de wandelgids “Friesland voor lanterfanters” op het programma. We lopen van Veenwouden - via Oenkerk en Wouterswoude - naar Buitenpost, over een afstand van 30 kilometer.

Om 8.40 uur parkeren we de auto bij het treinstation van Veenwouden. We verlaten Veenwouden aan de westzijde en lopen dan eerst parallel aan en even later naar de spoorlijn tussen Groningen en Leeuwarden, waarbij we ter hoogte van Veenwoudsterwal komen. Iets verderop ontmoeten we op het fietspad een overstekende groep pasgemolken koeien. Als van de andere zijde een groep wielrenners de kudde doorkruist, schrikt één van de koeien zo erg dat zij met een hoge en verre sprong in één keer met succes over een breed veerooster springt. Langs deze spoorlijn lopen we in westelijke richting naar het Ottema-Wiersma-reservaat in het Bûtenfjild. Hier ligt een prachtig natuurgebied van It Fryske Gea.

Over de Hallingenweg lopen we naar Mûnein. Nog vóór we Mûnein bereiken, verlaten we even de doorgaande weg om het achter de bomen verscholen geologische monument te bezoeken. Hier ligt een uitgestrekt Zwerfstenenmonument – gemaakt door Jan Jac. Faber - in de vorm van Noorwegen, Zweden en Finland. Eén meter in dit monument is in werkelijkheid 100 kilometer. De zwerfstenen die hier liggen, zijn allemaal in deze regio gevonden. In de IJstijd zijn ze door het landijs vanuit Scandivië hierheen geschoven. De lokatie van de zwerfstenen in dit monument geeft aan uit welke regio de steen oorspronkelijk vandaan komt. Tussen dit monument en het dorp vinden we in de berm een groot aantal paddenstoelen, waarvan schitterend mooie en grote exemplaren van de Vliegenzwam, rood met witte stippen.

Van Mûnein lopen we door het Pikeboskje naar Oenkerk. We komen langs het landschapspark van Stania State. Daarna volgen we de historische wandelroute door de bossen Griekenland en Turkije. Na deze flinke omweg door de bossen komen we weer terug in Mûnein, waar we heerlijk in de zon pauzeren bij het “Mûneinster” haventje.

Voorbij de kerk van Roodkerk verlaten we de Trynwâlden en gaan we het Bûtenfjild weer in. We nemen dan het fietspad door De Houtwiel en passeren daarbij het Goddeloos Tolhuis aan de Goddeloze Singel. Bij de Christelijke Gereformeerde Kerk van Broeksterwâld, wijken we even af van de doorgaande route, om bij de ouders van Durkje - tussen de beide kerkdiensten door - even aan te schuiven aan de middagmaaltijd. Een klein uurtje later steken we na deze rustpauze ter hoogte van Broeksterwâld de weg van Damwoude naar Veenwouden over, om bij Wâldhiem de Broekster Mieden in de lopen. Het heeft even licht geregend, maar nu is het weer droog.

Bij Wouterswoude passeren we het nieuwe huis dat in de vorm van een oude stins is gebouwd. Daarna komen we bij de rivier de Nieuwe Zwemmer (ook wel Petsloot genoemd), die we ten zuiden van Driesum ter hoogte van de Rinsmapôle via de hoge houten fietsbrug over kunnen steken. Aan de overzijde wandelen door dit laaggelegen veenweidegebied van de Zwagermieden in de richting van Kollumerzwaag. Het begint weer licht te regenen en de rest van de middag wordt het niet meer droog. Omdat het nauwelijks waait en maar licht regent, kunnen we de rest van de route droog blijven door wandelend gebruik te maken van de paraplu.

Langs de oude dorpskerk van Kollumerzwaag gaan we over het Tsjerkepaad naar de Sânbultsterwei, die parallel aan de spoorlijn Leeuwarden-Groningen ligt. Via dit brede zandpad komen we een eind verder uit in de meest zuidelijke punt van (wederom) Kollumerzwaag. Vanaf hier lopen we in oostelijke richting tussen de spoorlijn en de bossen van Veenklooster, onder andere door het Friesch Dagbladbos, waarvan de bomenaanplant mogelijk werd gemaakt door financiële steun van de abonnees/lezers van het Friesch Dagblad.

Een eind verderop gaan we onder het viaduct van de Lauwersweg door, waarna we de spoorlijn over steken om verderop langs de Groningerstraatweg onze eindbestemming Buitenpost binnen te wandelen. Als we tegen 17.30 uur bij het treinstation van Buitenpost arriveren, vertrekt de trein nog voordat we een treinkaartje kunnen kopen. Geen probleem, want een half uur later gaat de volgende trein volgens het dienstrooster. Maar die vlieger gaat niet op, want als een half uur later het moment is aangebroken dat de trein het station binnen zal rijden, wordt omgeroepen dat die trein logistieke problemen heeft en niet zal komen. De trein van nog een half uur later zal wel komen. Hoera voor het openbaar vervoer. Gevolg is dat we pas na een uur wachten op het perron om 18.30 uur in de trein kunnen, die ons in enkele minuten weer terugbrengt naar het station van Veenwouden, waar we vanmorgen onze auto parkeerden. Een half uur later zijn we weer thuis in Stiens.

De vernieuwde NS-Intercitytrein ICMm 4011

Donderdag 9 april 2009

Het lijkt zo gewoon. Zoals gisteren. In Leeuwarden stap je in de trein richting Utrecht. Gewoon een trein, zo lijkt het, althans aan de buitenkant. Binnengekomen valt de geur van nieuw materiaal op. Een oude trein met een nieuw interieur?

Ja, klopt, ik stap een ICMm binnen, hetgeen een type treinstel is. ICM is het eerste materieel van de Nederlandse Spoorwegen (NS) dat speciaal werd ontworpen voor intercitydiensten. De afkorting ICM betekent: InterCityMaterieel. Uniek aan het ICM is de doorloopkop, beter bekend onder de officiële bijnaam "Koploper". Tot 2005 konden treinreizigers ook tijdens de treinreis door zo'n doorloopkop tussen twee verschillende treinstellen lopen.

In 2007 werd begonnen met de revisie van de eerste serie ICM. Het treinstel waar ik gisteren in reisde, wordt na de revisie ICMm genoemd. Deze treinstellen zijn op het moment van de reivisie al 20 jaar oud en gaan na de revisie nog weer eens 15 jaar mee.

De revisie bestaat onder andere uit het afsluiten van de doorloopkop, een modernisering van het interieur, de creatie van extra zitplaatsen, inbouw van airco en een invalidentoilet, het aanleggen van draadloos internetten en beeldschermen met actuele reisinformatie en entertainment. De kosten van deze hele revisie-operatie zijn begroot op 190 miljoen euro. Het nieuwe interieur van de ICMm 4011 ziet er prachtig uit: rode lederen stoelen in de 1e klas en met blauwe stof in de 2e klas.

Door het keukentje en twee van de drie toiletten te verwijderen, zijn er ruim 10% meer zitplaatsen bij gekomen. Bij de eerste klas is er één coupé verdwenen, waardoor er nu nog maar twee coupé's in zitten. De 1e en 2e klas zijn van elkaar gescheiden door een transparante glazen wand met draaideur.

Route 2 & 6 van "Leeuwarden. Natuurlijk!"

Vrijdag 17 oktober 2008

Het is al weer vier maanden geleden dat Durkje en ik begonnen met de wandelingen uit de wandelgids "Leeuwarden. Natuurlijk" (zie mijn weblogbericht van 20 juni 2008). Voor vandaag hebben we de routes 2 & 6 geselecteerd, over een afstand van 9 + 9 = 18 kilometer.

We beginnen met route 2 bij het Leeuwarder Tenniscentrum De Molen. Voorbij de Anne Vondelingweg doorkruisen we het noordelijke deel van de Leeuwarder woonwijk Camminghaburen. Bij de Hoge Brug van de Groningerstraatweg steken we het Ouddiep over om aan de oostzijde het Alddiel op te gaan.

Daar verlaten we tijdelijk route 2 om iets oostelijker op route 6 onze weg te vervolgen. Dat pad brengt ons in De Groene Ster, het stadpark dat we vanaf hier in oostelijke richting doorkruisen. Bij Aqua Zoo staat de oldtimer-Ford van de familie Groen uit Hantum; zo te zien wordt die vandaag gebruikt als trouwauto.

Vervolgens wandelen we achtereenvolgens langs de camping, de golfbaan, De Himrikmole (een spinnekop-molen). Vanaf de vogelkijkhut gaan we dwars door het waterrijke gebied van de Kleine Wielen, de Grote Zwemplas en de Kleine Zwemplas weer terug naar de ingang van De Groene Ster. Tot hier hebben we de lus van route 6 helemaal gelopen, om iets westelijk weer op onze eerdere route nummer 2 weer verder te gaan.

Route 2 brengt ons dan over het Alddiel, over het Bastion en tussen de Nieuwe Wielen en het Ouddiep door naar De Kurkemeer. Parallel aan De Kurkemeer en de NS-spoorlijn Groningen-Leeuwarden, gaan we tot voorbij ROC De Friese Poort, waarna we door Kalverdijkje Noord & Zuid weer arriveren bij het eindpunt van route 2, bij het tenniscentrum De Molen.

Onze koppeling van de stadsroute "2: Rondom Camminghaburen" en de parkroute "6: Groene Ster" blijkt een prima combinatie, met afwisselend wandelen door de bebouwde kom en door de natuur.

Driemaal Hulde@Hilversum

Donderdag 12 juni 2008

Driemaal hulde op deze bijzondere dag in Hilversum, want:

1.

De treinreis van Leeuwarden naar Hilversum v.v. bestond uit vijf trajecten, drie heen en twee terug en alle vijf trajecten voerde de NS volgens dienstregeling - zonder vertraging - uit. Hulde dus voor de NS; op de dag dat vrachtwagenchauffeurs uit protest tegen de hoge benzineaccijns om vijf voor twaalf hier en daar in het land het verkeer op autosnelwegen langzaam laten rijden.

2.

Tijdens de vierde dag van mijn vijfdaagse verkorte SBO-opleiding "Kwaliteitsverbetering en accreditatie in het hoger onderwijs" passeert een jongeman mij in de hal van Hotel Lapershoek in Hilversum. Het is Erik Storteboom, een oud-student Retail Management van mij, die in 1993 bij ons op de Christelijke Hogeschool Noord-Nederland als RMSL-student begon in de tijd dat ik nog bij de Retail Management School Leeuwarden werkte als Docent Store Management. Erik is momenteel "Manager Dutch Desk U.S.A." bij de Rabobank in Glendale, USA. Hulde voor Erik met zo'n prachtbaan! Fijn om zo'n alumnus na meer dan 10 jaar te ontmoeten.

3.

Maar het belangrijkste komt nog:

Even na drie uur belt onze zoon Pieter me met de verheugende mededeling dat hij zojuist bericht kreeg dat hij is geslaagd voor zijn HAVO-eindexamen. En ook nog met een hele mooie cijferlijst! Hulde en vanzelfsprekend een hartelijke felicitatie voor Pieter!

Tijdens de SBO-bijeenkomst maken we individueel eerst een Kwaliteitsportret van onze eigen hoger onderwijsinstelling. Daarna oefenen we in twee subgroepen een auditsessie met betrekking tot de Kwaliteitskalender van een hogeschool en een universiteit. Vervolgens volgt een presentatie van hoofddocent Theo Douma over een stappenplan voor het accrediteren van opleidingen. En dan tenslotte bespreken we eerst in subgroepen en daarna aan de hand van een presentatie van Theo Douma de wijze waarop je met individueel vraaggeöriënteerd onderwijs de kwaliteit en het niveau van ieder leertraject kunt borgen.