Feest en afscheid

Dinsdag 2 oktober 2012 

Afgestudeerde masters in afwachting van de diplomering

UMCG
Halverwege de middag rijden we naar Groningen. Een bijzondere dag is het vandaag, want we gaan de diplomering van Gaby vieren, en daarna ook voor een lange periode afscheid nemen van Gaby & Jan Wijbe, aangezien zij aansluitend voor enkele maanden op reis gaan naar en door enkele landen in Midden-Amerika. Als alle gasten in Groningen zijn gearriveerd, wandelen we gezamenlijk naar het Universitair Medisch Centrum Groningen (UMCG), waar vanmiddag de diplomauitreiking zal plaatsvinden in de Ronde Zaal van het UMCG.

RUG
Gaby heeft afgelopen zomer haar masteropleiding Bewegingswetenschappen aan de Rijksuniversiteit Groningen (RUG) met succes afgesloten en zal vanmiddag met haar welverdiende Master degree de certificaatuitreikingsbijeenkomst verlaten.
Om 16.00 uur zit de Ronde Zaal vol met de zes arbituriënten en hun docenten en familie en vrienden. Na de verwelkoming wordt door een vertegenwoordiging van de opleidingsexamencommissie een overzicht gegeven van het programma dat we vanmiddag zullen volgen.

Bewegingswetenschappen
Zesmaal doorlopen we hetzelfde protocol. Eerst vertelt de afgestudeerde student over de inhoud van zijn of haar afstudeeronderzoek en wat hij of zij daar in het algemeen en specifiek van heeft geleerd. Daarna volgt een toespraak van de docent-begeleider die deze student tijdens zijn of haar afstudeerproject heeft begeleid. De docenten gaan daarbij bijvoorbeeld nader in op de setting waarin het onderzoek heeft plaatsgevonden en op de rol die deze afstuderende onderzoeker in het kader van dit onderzoeksproject heeft vervuld. Daarbij wordt ook uitgelegd wat de speciale verdienste van deze onderzoeker is geweest voor de waarde van het onderzoek, veelal ook ziend op het aandeel dat deze student leverde in de resultaten van het totaal van het gehele onderzoeksprogramma, waarvan dit afstudeeronderzoek deel uit maakt.

Master of Science
De studenten spreken hun dank uit voor met name de begeleiding van de opleidingsdocenten en de docenten gaan in hun toespraak nog iets verder dan hun uitleg over het afstudeeronderzoek, door ook nog enkele rake typeringen en welgemeende adviezen te geven die meer persoonlijk van aard zijn en die de nadruk leggen op het ontwikkelingsproces dat deze afgestudeerden na vandaag nog door zouden kunnen lopen.
Na deze twee toespraken ondertekent de afgestudeerde zijn of haar diploma en dan worden aansluitend door de docenten namens de universiteit en de opleiding nog enige geschenken aangeboden. Zo passeren alle zes alumni op gepaste wijze de revue. Nederland is weer zes Masters of Science in de Bewegingswetenschappen rijker.

Afscheid
Na ruim anderhalf uur verlaten zes nieuwe masters de Ronde Zaal; allen een veelbelovende loopbaan tegemoet. Het alumni-palet is breed, want de één heeft al werk en/of een vervolgstudie en enkele anderen gaan eerst nog een verre reis maken naar bv. Cambodja of naar Centraal-Amerika, alvorens van start zal worden gegaan met de nog onbekende loopbaan, die over bijvoorbeeld 30 jaar veel elementen en verrassingen zal bevatten, waar wij vandaag tijdens deze diplomering nog geen inzicht in hebben.
Maar vandaag is eerst nog een dag van feest en afscheid. Afscheid van je opleiding, afscheid van je docenten, afscheid van je studietijd, afscheid van je medestudenten en voor enkelen ook tijdelijk afscheid van naaste familie, vrienden en kennissen, omdat nu eerst een reis door de wereld - als overgangsrite van studie naar werk en op grote afstand van die vertrouwde thuissituatie - zal worden gemaakt.

Visitatie Academische Opleiding tot Leraar Basisonderwijs

Dinsdag 12 juni 2012

Rijksuniversiteit Groningen in de voormalige Hortus Botanicus

Voormalige apothekerstuin
Tussen de Groninger Grote Rozenstraat en de Grote Kruisstraat ligt de voormalige Hortus Botanicus van de Rijksuniversiteit Groningen. Deze tuin is in het jaar 1626 aangelegd door de apotheker Henricus Munting. In 1966 verhuisde de Hortus Botanicus naar het landgoed De Wolf in Haren. De gebouwen rondom deze tuin van Muntinge zijn tot op heden in gebruik bij de Rijksuniversiteit Groningen. Eén van deze gebouwen is het Muntinge-gebouw. Dit gebouw is vandaag de locatie waar de Nederlands-Vlaamse Accreditatieorganisatie (NVAO) onze Academische Opleiding tot Leraar Basisonderwijs visiteert.

AOLB
De Academische Opleiding tot Leraar Basisonderwijs (AOLB) is een initiatief van de Faculteit Gedrags- en Maatschappijwetenschappen van de Rijksuniversiteit Groningen en van de drie Opleidingen tot Leraar Basisonderwijs van de NHL Hogeschool in Leeuwarden en van de Hanzehogeschool en Stenden Hogeschool in Groningen. De nieuwe opleiding bestaat inmiddels twee jaar en de studenten zijn ingeschreven bij de Hanzehogeschool of bij Stenden Hogeschool. Het onderwijs wordt verzorgd in de Groninger vestigingen van de RUG, Hanzehogeschool en Stenden Hogeschool. Afgestudeerde studenten verdienen twee diploma's, te weten: de HBO-Bachelor degree van de Opleiding tot Leraar Basisonderwijs en de WO-Bachelor degree voor de opleiding Pedagogische Wetenschappen.

Advies Nieuw Traject
Nu deze AOLB twee jaar bestaat en volgend jaar het derde jaar en het jaar daarna het vierde leerjaar gaat aanbieden, hebben de vier samenwerkende instellingen voor hoger onderwijs de NVAO uitgenodigd om in het kader van een zogenoemd 'Advies Nieuw Traject' dit nieuwe onderwijstraject te visiteren met een onafhankelijk en gezaghebbend visitatiepanel, teneinde onderzoek te doen naar de kwaliteit van dit nieuwe traject. Daartoe hebben de vier instellingen een Kritisch Reflectie geschreven en is een groot aantal onderwijsdocumenten voorgelegd ter bestudering en beoordeling door het NVAO-onderzoekspanel.

Panelgesprekken
Gedurende de hele visitatiedag begeleid ik met een collega van Stenden Hogeschool en van de Rijksuniversiteit Groningen alle groepen betrokkenen voorafgaand èn na het panelgesprek, dat deze groepen achtereenvolgens voeren met het visitatiepanel. De uit de vier samenwerkingspartners samengestelde groepen waarmee het NVAO-panel gedurende deze dag achtereenvolgens in gesprek gaat, zijn: de Stuurgroep AOLB bestaande uit het management, de Vakdocenten, de Pedagogisch-didactische docenten, Eerste- en tweedejaars studenten en een groep Werkveldvertegenwoordigers.

Terugkoppeling eerste bevindingen
Aan het eind van deze visitatiedag volgt een korte terugkoppeling van de voorlopige bevindingen van het NVAO-visitatiepanel. Panelvoorzitter dr. Gerda Geerdink noemt de Academische Opleiding tot Leraar Basisonderwijs van deze vier samenwerkende hoger onderwijsinstellingen een geweldig initiatief, dat ook zeker moet slagen. Aan de hand van de NVAO-beoordelingsstandaarden wordt een eerste indruk gegeven van de bevindingen van het onderzoekspanel. Daarbij worden alvast enkele aanbevelingen gegeven waarmee de opleiding volgende stappen in ontwikkeling en doorontwikkeling kan maken. Na afloop van deze presentatie wordt het visitatiepanel bedankt door prof. dr. Greetje van der Werf, hoogleraar Onderwijzen & Leren aan de Rijksuniversiteit, tevens voorzitter van de Stuurgroep van het samenwerkingsverband. Ze bedankt de visitatiecommissie voor de grondige wijze waarop het panel haar visitatiebezoek heeft uitgevoerd en voor de eerste resultaten met aanbevelingen.

Wij zien nu met belangstelling uit naar het onderzoeksrapport dat over enkele weken door de NVAO zal worden aangeboden aan de vier samenwerkende instellingen voor hoger onderwijs.

Friese terpen als innovatie

Woensdag 16 november 2011

Terpen en dijken
Moeten terpen weer een functie krijgen in het Nederlandse landschap? En is het wel zo verstandig dat we de veiligheid van Nederland qua zeewaterkering grotendeels afhankelijk houden van die dunne lijnen in het landschap, van onze zeedijken? Vanavond organiseren we als VU-connected over dergelijke vraagstukken een Debatcafé in Tresoar te Leeuwarden.

Debaters
Twee debaters zijn hiertoe uitgenodigd. De eerste debater is Gilles de Langen, bijzonder hoogleraar aan de Faculteit der Letteren van de Rijksuniversiteit te Groningen, tevens werkzaam als provinciaal archeoloog voor de provincie Fryslân. De tweede debater is Harry Boon, dagelijks bestuurslid van het Wetterskip Fryslân. Onder leiding van onze vaste gespreksleider Siem Jansen debatteren zij vanavond in Debatcafé Fryslân over een mogelijk nieuwe rol van Friese terpen.

Debatcafé Fryslân
Het Debatcafé Fryslân is een samenwerkingverband tussen VU-connected, het Friesch Dagblad en Tresoar. Regelmatig wordt door ons een discussie georganiseerd over actuele regionale thema’s, tussen enerzijds wetenschappers en anderzijds experts uit de Friese praktijk. Het gesprek staat altijd onder leiding van Siem Jansen, directeur van de Noordelijke Ontwikkelingsmaatschappij.

Friese terpen als innovatie
Bieden onze Friese terpen nog kansen voor innovatie? Kunnen terpen in een nieuwe uitvoering van de 21e eeuw in alle delta’s van de wereld bijdragen aan de vergroting van veiligheid en aan verbetering van het landschap, economie en cultuur? Gilles de Langen ziet voor nieuwe terpen geen grote rol meer weggelegd in Nederland. “Friese terpen kunnen enkel tot inspiratie dienen in gebieden waar de zee nog steeds breed kan binnentreden”, zo stelt hij.

Gilles de Langen
- Op een terp zat men vroeger alleen bij hoge vloed;
- De vroege ontginningen van de veengebieden in het achterland hebben het landschap ontwricht, want er moesten binnendijken komen vanwege de bodemdaling;
- Door het aanleggen van buitendijken kon het nog binnengestroomde zeewater niet meer weg, zie bijvoorbeeld de Watersnoodramp van 1953 in Zeeland;
- Door buitendijks aanslibben liggen de buitendijkse kwelders hoger dan het binnendijkse kwelderland;
- We weten dat Fryslân vroeger vóór de bedijking ook al betrekkelijk dichtbevolkt en welvarend was;
- We weten eigenlijk nog maar weinig over de geschiedenis van de vroege bedijking; zo weten we bijvoorbeeld niet wie daar vroeger leiding aan gaf, maar we weten wel dat er in die tijden al sprake was van leiderschap;
- Ik ben geen voorstander van het doorbreken van dijken, want door alle ingrepen in het landschap kan er tegenwoordig geen sprake meer zijn van een goed evenwicht tussen natuurlijk in- en uitstromen van zeewater;
- Het eerste type dijken in Fryslân bij bijvoorbeeld Dongjum en Peins van zo’n 22 eeuwen geleden werd al aangelegd met het oogmerk om via kunstmatige aanslibben hoger liggende stukken land te verkrijgen;
- We staan aan het begin van het moderne terpenonderzoek;
- Ik spreek alleen maar over terpen als ze liggen in een gebied waar de zee snel komt en ook snel weer gaat; die nieuwe terpen van tegenwoordig, dat zijn geen terpen;
- Terpen moeten we behouden zoals ze zijn, en ze beschouwen als industrieel monument; alleen als ze bijvoorbeeld aangetast raken door uitdroging, zouden we ze moeten inkapselen met grondsuppletie, om ze te conserveren.

Harry Boon
- Dijkaanleg heeft ons ook heel veel rijkdom gebracht;
- Terpen hebben hun primaire taak van zeewaterkering verloren;
- Terpen zijn niet geschikt als eerstelijns veiligheid als waterkering;
- Ik zie het niet zitten om de zee binnen de zeewaterkering weer vrij spel te geven;
- Als de zee binnendijks weer vrij spel krijgt, vraagt dat om een ingewikkelde functieverandering van binnendijkse gronden;
- Vooralsnog zie ik qua zeewaterkering alleen nog maar technische oplossingen, teneinde de problemen van verzilting (je zou kunnen kiezen voor bijvoorbeeld andere teelten) en van zeewaterspiegelstijging tegen te gaan;
- Voor bedijking en voor waterhuishouding had je ook vroeger al centraal gezag nodig;
- Tot aan 1953 ‘dempten we in Nederland de sloot pas als het kalf al verdronken was’; pas vanaf de Zeeuwse watersnoodramp proberen we grote watersnoodrampen te voorkomen;
- Voor nieuwe bredere zeedijken inclusief dijkbewoning heb je veel grond nodig en behalve dat het veel te duur is, keren ook de huidige landfuncties en de natuurwetgeving dergelijke initiatieven;
- Die nieuwe terpen geven een vreemd ruimtebeslag; ik zie meer in het verhoogd aanleggen van hele nieuwbouwwijken;
- Nieuwe terpen zouden wel heel goed werk kunnen doen in grote rivierdelta’s in het buitenland; denk maar aan de rivierdelta’s van de Ganges in India en van de Mississippi in de Verenigde Staten;
- We bereiden momenteel twee nieuwe uitwateringszeegemalen voor, te weten een kleine bij Vijfhuizen in 2013 en een hele grote bij Lauwersoog in 2015.

Boekpresentatie Verheldering van de werkelijkheid

Vrijdag 4 maart 2011

Op uitnodiging van Uitgeverij Het Zuiden zijn we vanmiddag bijeen in de kloosterkapel van het voormalige Karmelklooster te Drachten. Hier woon ik de feestelijke presentatie bij van het nieuwe boek van dr. Gerben J. Stavenga uit Buitenpost. Uitgever Jan de Vlieger en auteur Gerben Stavenga bieden ter gelegenheid van deze boekpresentatie een afwisselend programma van drie genodigde sprekers en enkele muzikanten, die solo en samen de muzikale intermezzo's verzorgen tussen de speeches.

Het boek dat vandaag wordt uitgegeven, is getiteld: 'Verheldering van de werkelijkheid'. Als ondertitel is gekozen voor: 'Inzicht in de ontwikkeling van wetenschap en samenleving middels een relationele systeemtheorie'. De wetenschappen hebben een enorme hoeveelheid kennis voortgebracht, maar inzicht in de samenhang en diepere betekenis ontbreekt, volgens Gerben. Om dat inzicht toch te verkrijgen, wordt door dr. Stavenga in zijn boek een specifieke systeemtheorie ontwikkeld, die hij de 'theorie van de vier fundamentele systeeemrelaties' noemt.

Gerben Stavenga studeerde natuurkunde en filosofie. Hij promoveerde op de studie 'Science and Liberation' en was als wetenschapsfilosoof verbonden aan de Faculteit der Wijsbegeerte van de Rijksuniversiteit Groningen (RUG). Na zijn leeftijdsontslag bij de RUG heeft Gerben Stavenga zijn levenswerk in de wetenschap nog zes jaar lang bijna elke werkdag met veel discipline thuis voortgezet, teneinde met dit boek over zijn vandaag geïntroduceerde fundamentele systeemrelaties zijn mijlpaal na jarenlang werk in de wetenschap te zetten. Dit boek mag je dan ook beschouwen als een majeur levenswerk, na al die jaren wetenschappelijke studie, onderwijs, onderzoek, analyse, schrijven en publiceren.

Behalve de auteur komen drie daartoe genodigde sprekers aan het woord als zogenoemde 'critical friends'. De eerste is Gerbens familielid dr. Kai Eigner, docent aan de Vrije Universiteit te Amsterdam. De tweede critical friend is Gerbens ex-RUG-collega, dr. Hans Harbers, die zich in zijn reflectie op Gerbens boek meer 'critical' dan als 'friend' opstelt. De derde critical friend is de Sneker theoloog, ds. Alex van Ligten, die zich minder 'critical' en meer als 'friend' opstelt in zijn reflectie op dit bijzondere levenswerk.

Na de boekpresentatie is er volop gelegenheid om met de auteur en zijn familie, vrienden en vakgenoten verder te praten over deze nieuwe publicatie van Gerben. De uitgever verkoopt ondertussen goed en op verzoek signeert Gerben Stavenga zijn boek van harte voor wie dat op prijs stelt. Vanmiddag heeft dit boek de studeerkamer verlaten en zal de wereld van onderwijs en wetenschap in gaan, door de één wellicht bekritiseerd en door de ander allicht ook geprezen vanwege zijn visie en moed om een eigen theorie van vier fundamentele systeemrelaties aan ontwikkelde leken, filosofen en andere wetenschappers voor te leggen. De voortschrijdende tijd en nieuwe inzichten zullen nog ons leren welke bijdrage dit boek van Gerben Stavenga levert aan de progressie van de wetenschap.

Evidence based: het beste onderwijs?

Woensdag 11 maart 2009

Vanmiddag en vanavond vindt de Windesheim Onderwijslezing 2009 plaats in de Christelijke Hogeschool Windesheim te Zwolle. De School of Education van Windesheim en VU podium organiseren jaarlijks deze Onderwijslezing voor een brede doelgroep binnen het onderwijswerkveld, zoals docenten, managers en bestuurders van partnerscholen, onderwijskundigen en studenten. Het thema dit jaar is: ‘Evidence based: het beste onderwijs?’.

Eerst wetenschappelijk bewijzen dat een methode werkt, daarna pas invoeren. Deze Evidence based-aanpak om vernieuwingen in het onderwijs aan te brengen, wint steeds meer terrein. Het Ministerie van OC&W steekt veel geld in projecten zoals "Onderwijs Bewijs". Universiteiten en hogescholen richten onderzoeksinstituten in. Onderzoek wordt steeds belangrijker bij het ontwikkelen en invoeren van onderwijsvernieuwingen. Maar hoe bepaal je de kwaliteit en het resultaat van onderwijs en onderwijsvernieuwingen? Een vraagstuk met zeer uiteenlopende dimensies, dat direct verbonden is aan de dagelijkse onderwijspraktijk en tevens het Windesheim-speerpunt "Pedagogische kwaliteit van het onderwijs".

Vanuit uiteenlopende aandachtsgebieden schenkt de Onderwijslezing 2009 aandacht aan Evidence based-onderwijs. De volgende vier deskundigen geven hun visie:

Prof. dr. Geertje van der Werf, hoogleraar Onderwijs & Leren bij het GION, Gronings Instituut voor Onderzoek van Onderwijs van de Rijksuniversiteit Groningen en van daaruit ook betrokken bij het Top Institute for Evidence Based Education Research (TIER). Van der Werf: We hebben meer Evidence nodig op basis van hoogwaardig onderzoek dat het gegeven onderwijs effectief is. De kwaliteit van het onderwijs moet in de praktijk worden aangetoond. We moeten Evidence based-beleid formuleren, Evidence based-onderwijs in praktijk brengen en een Evidence based-cultuur bevorderen.

Dr. Yvonne Leeman, lector Pedagogische Kwaliteit van het Onderwijs aan Windesheim. Leeman: Onderwijs dat alleen put uit een reservoir van kennis volstaat niet. Beroepsmatig handelen gebeurt op grond van cognitie èn emotie. Je moet kennis leren gebruiken, daarbij gebruik makend van je morele denkkaders en van je creativiteit. Kennis is meetbaar, maar je morele denkkaders en je emotie zijn moeilijk tot niet meetbaar en derhalve in de Evidence based-aanpak eenvoudig terzijde te schuiven. De Evidence based-aanpak biedt dus maar een zeer beperkte kijk op het functioneren van leerkrachten.

Prof. dr. Jan Jacob van Dijk, tweede kamerlid (CDA) met onderwijs in zijn portefeuille. Van Dijk: Het is vrijwel onmogelijk om het te onderzoeken onderwijs zo te isoleren dat je kunt aantonen welk onderwijs het beste is. Omdat taal en rekenen eenvoudig meetbaar zijn, leggen we daar de nadruk op, maar waar blijft nu eigenlijk onze aandacht voor bijvoorbeeld de mate waarin leerlingen leren/kunnen samenwerken? De kwaliteit van de docent is van doorslaggevend belang; ze moeten bovenal een onderzoekende houding aanleren tijdens hun lerarenopleiding.

Dhr. Pierre Noordmans, docent en ontwikkelaar aan het Deltion College te Zwolle. Noordmans: De laboratorium-onderzoeken van de Evidence based-aanpak vertragen alle innovatie, want dan zou we een een onderwijsinnovatie bijvoorbeeld pas na vier jaar onderzoek kunnen invoeren. Dan is die innovatie allang weer verouderd. En de Amerikaanse filosoof Dewey (1859-1952) zei al: "Research can tell us what worked, but cannot tell us what works".

Na de bijdragen van deze vier deskundigen wordt tijdens een paneldiscussie, waarin het publiek een actieve bijdrage heeft, verder ingegaan op de voor- en nadelen van evidence based-onderwijs. Tijdens het buffet krijgen we de opdracht om in subgroepjes een flessenpost-brief op te stellen met daarin een korte beschrijving van ons droom-onderwijs. Die flessen worden van boven uit het raam gegooid, beneden in het duister opgevangen, in een rubberboot geladen en dan verdwijnen ze over water in het duister. Zullen al deze dromen in het toekomstig onderwijs ooit uit komen?

Zo zie je alles ... bij IKEA ... èn bij Stenden hogeschool

Vrijdag 5 september 2008

Na dochter Baukje is inmiddels ook onze oudste zoon Jan Wijbe van Hilversum - via ons thuisadres in Stiens - weer verhuisd; deze keer naar Groningen. Nu hij de bachelor degree Media en Entertainment Management heeft behaald, start Jan Wijbe bij de bachelor-opleiding Bedrijfskunde van de Rijksuniversiteit Groningen (RUG) met een schakeljaar, dat volgend jaar toegang geeft tot de Master-opleiding Marketing van de RUG.

Afgelopen maandagavond was onze eerste verhuisrit van Stiens naar Groningen. Vandaag rijden Durkje en ik weer met een volle auto en aanhangwagen om de laatste inboedel over te brengen. Een aantal stukken huisraad moeten nog worden aangeschaft. Evenals een grote groep studenten met ouders - zo blijkt ons vanmiddag in de winkel - betekent dat een bezoek in de stad Groningen aan de onder studenten zo populaire woonwinkel IKEA.

Als we de winkel binnenwandelen, valt mij op hoe goed deze winkel de min of meer gedwongen winkelroute op diverse locaties aangeeft. Je ziet zó waar je kunt beginnen, onderweg is duidelijk waar je links en rechts moet en je wordt hier over de bovenverdieping en daarna over de begane grond keurig via het zelfbedieningsmagazijn èn de kassa naar de afhaalbalie voor grote meubelstukken geloodst, alwaar de betaalde artikelen dan keurig voor je klaar staan.

Als ik de grote wegwijsborden met de tekst "Zo zie je alles" zie, moet ik even denken aan het Handboek Accreditatie dat ik beroepshalve in de afgelopen jaren heb geschreven en doorontwikkeld ten behoeve van alle accreditatietrajecten die de opleidingen van de Stenden hogeschool doorlopen teneinde wederom met hoge scores geaccrediteerd te worden. Eigenlijk zou deze IKEA-leus een goede titel zijn voor mijn Stenden-Handboek Accreditatie, omdat de inhoud van dit steeds weer geupdate protocol ook aangeeft waar een opleiding een accreditatietraject start en welke route wij dan met zijn allen doorlopen om uiteindelijk aan het eind van het traject tot het gewenste resultaat te komen.
Zo zie je maar weer ......... Zo zie je alles.