Hier houdt het op, maar niet vanzelf

Donderdag 20 juni 2013 

Afstudeerpresentatie Sociaal-Juridische Dienstverlening van Baukje

Afstuderen bij Sociaal-Juridische Dienstverlening
Halverwege de ochtend komen we met ons hele gezin en een studiegenote van Baukje bijeen in een collegezaal van de Hanzehogeschool in Groningen. We zijn door Baukje uitgenodigd om aanwezig te zijn bij de openbare sessie, waarin ze ten overstaan van twee docent-examinatoren van het Instituut voor Rechtenstudies van de Hanzehogeschool en een jurist-afstudeerbegeleider van Accare vanmorgen haar afstudeerscriptie zal presenteren en aansluitend zal verdedigen.
Baukje heeft het afgelopen afstudeerjaar van de HBO-Bachelor-opleiding Sociaal-Juridische Dienstverlening (SJD) stage gelopen en haar afstudeeronderzoek uitgevoerd bij Accare, een grote hulpverleningsinstantie voor kinder- en jeugdpsychiatrie. In aansluiting op haar afstudeerstage heeft ze in opdracht van Accare onder andere een stappenplan gemaakt, dat binnen Accare zal worden gebruikt als protocol voor huiselijk geweld bij volwassenen.

Houdt het hier op?
Nu haar afstudeerscriptie met positief resultaat is getoetst en is beoordeeld met het cijfer 8,2 is Baukje door de opleiding uitgenodigd om vandaag de resultaten van haar afstudeeronderzoek te presenteren, en om in aansluiting daarop haar afstudeeronderzoek te verdedigen in de daarna door de beide docent-examinatoren te stellen vragen.
Haar afstudeeronderzoek gaat over de juridische mogelijkheden omtrent het werken met een meldcode voor huiselijk geweld. De titel van haar onderzoeksrapport en van haar presentatie luidt: "Het houdt niet op. Niet vanzelf', naar de gelijknamige televisiecommercial over huiselijk geweld.
Als Durkje, Pieter en ik vanmorgen in de Groningse collegezaal arriveren, staat Baukje bij het digibord, gereed om haar presentatie over enkele minuten aan te vangen. Hier houdt vandaag haar studie op, maar niet vanzelf, want de presentatie en de verdediging moeten nog wel met positief resultaat worden afgerond. 

Presenteren en verdedigen
Om 10.30 uur begint de presentatie. In circa tien minuten leidt Baukje ons met het digibord via een filmpje en diverse e-slides door haar afstudeeronderzoek. Daarna volgt een stevige bevraging door de beide docent-beoordelaars, middels vragen over uiteenlopende aspecten van allerlei aard, die te maken hebben met het afstudeeronderzoek. Lenig gebruik makend van de tijdens haar opleiding verworven kennis, inzicht, houding en vaardigheden (ofwel competenties) reageert Baukje op de gestelde vragen. Na enige tijd beginnen ook de anderen in de zaal vragen te stellen, geeft Baukje antwoord en ontstaat een verdiepend gesprek over en naar aanleiding van dit afstudeerproject en van de resultaten die daaruit voortvloeien. De tijd vliegt zo om en voordat je het in de gaten hebt, moeten we toch echt stoppen met vragen en discussiëren, want het uur is om.

Evalueren en beoordelen
We worden allen verzocht om de zaal even te verlaten, opdat de beide docent-examinatoren gezamenlijk het uur evalueren en komen tot een beoordeling van de presentatie en de verdediging. Niet alleen binnen in het lokaal, maar ook op de gang wordt door ons druk geëvalueerd, en de boeiende discussie van zojuist wordt ook nog eens vrolijk voortgezet.
Dan worden we allen uitgenodigd om weer in de collegezaal terug te komen en daar delen de docenten dan mee dat Baukje met vlag en wimpel is geslaagd voor deze afstudeersessie, en dat haar presentatie en verdediging wordt beoordeeld met het cijfer 9! Na middeling van de beide cijfers, studeert Baukje daarmee af met het eindcijfer 8,4; zowaar een hele prestatie.

Gezegend en gelukkig
We drinken beneden in het studentencafé nog even een kop koffie of thee en blikken terug op een geslaagde afsluiting van Baukje haar studie. Als Durkje en ik even later in de auto stappen om weer naar ons werk in Leeuwarden terug te rijden, rijden er twee trotse ouders van Groningen naar Leeuwarden, nagenietend van de performance van onze knappe dochter. We zijn het er wel over eens dat haar vierjarige deelname aan het uitdagende Honours Programma van de Hanzehogeschool naast haar studie, voor Baukje ook zeker meerwaarde heeft gehad, want het is prachtig om als ouders te zien hoe je dochter - maar dat gold ook voor onze andere kinderen en hun aanhang - zich in het hoger onderwijs zo goed heeft doorontwikkeld tot startbekwaam beroepsbeoefenaar. We zijn gezegende mensen, en dankbaar dat zoveel geluk ons 'zomaar' in de schoot is geworpen.

Start Visitatie International Busines and Management Studies

Woensdag 12 juni 2013

In de debriefing-kamer na afloop van een opleidingspresentatie

Resultaten van een accredatie
Periodiek worden alle opleidingen in het Nederlandse hoger onderwijs gekeurd, teneinde te worden geaccrediteerd voor een nieuwe accreditatietermijn van zes jaren. Een accreditatie van zo'n opleiding is de basis voor de bekostiging van de opleiding door de overheid, de hogeschool mag gedurende die periode door de overheid erkende diploma's uitreiken na afstuderen van de student, en de student die in aanmerking komt voor Studiefinanciering ontvangt die studiefinanciering als hij of zij staat ingeschreven als student bij zo'n geaccrediteerde opleiding.

Gezamenlijke opleiding van Leeuwarder hogescholen
Dit jaar is bij Stenden Hogeschool de HBO-Bachelor-opleiding 'International Business and Management Studies' te Leeuwarden aan de beurt om te worden gekeurd. Het gaat hier om een gezamenlijke opleiding die Stenden Hogeschool samen met de NHL Hogeschool en met Hogeschool Van Hall Larenstein aanbiedt.
Stenden Hogeschool is de penvoerder van deze hogescholenopleiding, en daar vindt vandaag en morgen de visitatie dan ook grotendeels plaats.

Documenten en bijeenkomsten
Een visitatiecommissie is vandaag en morgen op bezoek om onderzoek te doen naar de kwaliteit van deze internationaal georiënteerde opleiding. De leden van de audit commissie hebben een zelfevaluatierapport (een Kritische Reflectie) van de opleiding ontvangen, ze bestuderen allerhande onderliggende opleidingsdocumenten, wonen presentaties bij van opleidingsvertegenwoordigers en gaan aansluitend in gesprek met studenten, afgestudeerden, werkveldvertegenwoordigers en opleidingsdocenten.

Ondersteuningsaanbod
De groepen - bestaande uit opleidingsvertegenwoordigers - komen 20 minuten voorafgaand aan een panelgesprek bijeen in de briefing-ruimte, waarin de laatste voorbereiding worden getroffen; en na afloop van het interview door het audit team komen ze terug in de debriefing-ruimte om 20 minuten met elkaar nog na te praten over het afgenomen interview. In de debriefing-ruimte ben ik de hele dag op gestelde tijden met het opleidingsmanagement en met de staf van de opleiding aanwezig om de opleidingsvertegenwoordigers en het visitatiepanel te ondersteunen bij wat zij nodig hebben om hun werk goed te kunnen doen.

Kwaliteit & Accreditatie van Deeltijd-onderwijs

Donderdag 30 mei 2013

Presentatie van Henri Ponds in het Platform HBO van het NNK

Aandacht voor Deeltijd & Duaal

Het Platform HBO van het Nederlands Netwerk voor Kwaliteitsmanagement (NNK) komt vandaag bijeen in het cursus- en vergadercentrum Domstad te Utrecht. We komen vandaag bijeen om te luisteren naar èn te spreken over het borgen van de kwaliteit van (verkorte) deeltijdse en duale onderwijsvormen in het Hoger Beroepsonderwijs (HBO).

Twee sprekers zijn uitgenodigd, om vandaag vanuit verschillende perspectieven een presentatie te verzorgen over dit onderwerp. Eerste spreker is Henri Ponds van de Nederlands-Vlaamse Accreditatieorganisatie (NVAO) en tweede spreekster is Lucie te Lintelo van de Hogeschool van Amsterdam.

Perspectief van de accreditatieorganisatie

De eerste spreker – Henri Ponds – is beleidsmedewerker van de NVAO. Zijn presentatie heeft als titel: ‘Borging van de kwaliteit van deeltijdse en duale varianten en maatwerktrajecten’.

 Henri Ponds spreekt onder ander over de volgende zaken:

• De Inspectie van het Hoger Onderwijs (IvHO) en de NVAO werken complementair. Aan de hand van een aantal voorbeelden wordt verteld dat deze twee organisaties steeds meer met elkaar samenwerken, nu ook op basis van een nieuw convenant.
• In het kader van de goede werking van het huidige accreditatiestelsel wil de NVAO toewerken naar (meer) systeembrede analyses, zoals bijvoorbeeld HO-Domeinstudies.
• Stelling over de zogenoemde ‘formele benadering’: Als je de wet- en regelgeving goed implementeert, bevordert dat de kwaliteit en het behalen van de vereiste resultaten.
• De beste onderbouwing van het eindoordeel over de kwaliteit van een opleiding verkrijg je bij de input-throughput-output-benadering.
• Als deeltijdse en duale onderwijsprogramma’s even lang duren als het voltijdse curriculum, vraagt dat om een stevige verantwoording. Ook als aan de student individueel maatwerk wordt geleverd, zul je daarin - meer dan voorheen – moeten zorgen voor  transparantie. Laat in dat kader bijvoorbeeld zien hoe in het concurrency-model het werkplekleren bijdraagt aan het realiseren van de eindkwalificaties. Ook een pro-actieve rol van de opleidingsexamencommissie is hierin gewenst.
• We moeten toe naar een betere borging van de 240 EC’s, van vrijstellingen en van de studielast op de werkplek. Gebruik daarbij beoordelingskaders, die zijn gerelateerd aan de voltijdse onderwijsvorm van die opleiding.
• Dat moet allemaal navolgbaar zijn. Individueel maatwerk en/of leerwegonafhankelijk studeren vraagt om extra kwaliteitsborging.

Perspectief van een hogeschool-opleiding

De tweede spreekster – Lucie te Lintelo – is projectmanager-consultant bij de HvA. Haar presentatie heeft als titel: ‘De flexibele Deeltijd: Modulair met extra’s’.

Lucie te Lintelo spreekt onder ander over de volgende zaken:

• De context van deeltijds onderwijs schetst ze aan de hand van marktontwikkelingen, met kwaliteitsaspecten en verwijzend naar de insteek van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, die een ‘leven lang leren’ stimuleert.
• Ze gaat in haar presentatie uit van de doelgroep van de werkende student/cursist, die in het kader van een individueel loopbaanperspectief effectief en efficiënt onderwijs moet hebben, dat optimaal in balans is qua ‘leren – werken – leven’.
• We moeten integraal denken over flexibiliteit bij de programmering van het deeltijdse onderwijs, dus rekening houden met onder andere beoogde kwalificaties, met behoeften van de werkenden, met organiseerbaarheid & betaalbaarheid en met de borging van het eindniveau.
• Als de HvA voor wat betreft deeltijds onderwijs spreekt van ‘modulair met extra’s ‘, bedoelt men individuele leerroutes binnen een gestandaardiseerd aanbod. Elke onderwijsmodule zou een Taakgebied moeten dekken, waarmee het voor het werkveld herkenbaar is. Dus geen moduul ‘Statistiek’ aanbieden, maar bijvoorbeeld wel een moduul ‘Marktonderzoek’. Als zo’n door het werkveld (h)erkend moduul een geheel taakgebied dekt, kun je er ook een certificaat-uitreiking aan koppelen, dat dan weer een civiel effect heeft in dat werkveld.
• Bij modulair onderwijs moet je onderwijsmodulen ontwerpen van een zodanige omvang, dat ze voldoende diepgang èn binding bieden. Werk bijvoorbeeld ook met verplichte delen èn met keuze-elementen. Samenhang tussen verschillende modulen kun je ook creëren door in de opeenvolgende modulen de studenten te laten werken aan generieke competenties, zoals 'methodisch denken' en 'resultaatgericht werken'. Je kunt binnen zulke modulen ook werken met ‘blended learning’ en met werkplekleren. Een ander ontwerpcriterium bij modulair onderwijs is dat je werkt met leerwegonafhankelijk toetsen, waarbij een beoordelingsmodel centraal staat, waarin de interne opleidingseisen èn de externe werkveldeisen elkaar aanvullen.
• De borging van het te realiseren eindniveau van een opleiding zit in de één-op-één-relatie met de beoogde opleidingskwalificaties.

Vervolgtoezicht & Vervolgonderzoek

De Inspectie van het Hoger Onderwijs zal in het jaar 2014 vervolgonderzoek doen naar de kwaliteit van het deeltijds en duaal hoger onderwijs. Het inspectierapport ‘Goed Verkort’ van het jaar 2012, waarin met name het deeltijdse en het duale onderwijs onder de loep werd genomen, stelt dat bij de dertien toen door de inspectie onderzochte Nederlandse opleidingen onvoldoende werd voldaan aan de wettelijke kwaliteitswaarborgen, waardoor bij die opleidingen onvoldoende was gewaarborgd dat de beoogde eindkwalificaties in de volle breedte en op het gewenste niveau werden gerealiseerd.

De instellingen voor hoger onderwijs waarvan toen opleidingen werden onderzocht zullen te zijner tijd in het vervolgonderzoek van 2014 moeten aangeven hoe en dat ze hun toenmalige gebreken in hun verbetertrajecten hebben weggenomen. Ook andere opleidingen van andere hoger onderwijsinstellingen die in 2012 nog niet zijn onderzocht, zullen in het inspectieonderzoek van 2014 worden meegenomen.

Start van de visitatie van Bedrijfseconomie in Emmen

Woensdag 15 mei 2013


De visitatiekamer van Bedrijfseconomie in Emmen
















Keuring van de opleiding
Eén van de opleidingen die we als Stenden Hogeschool in Emmen aanbieden, is de HBO-bachelor-opleiding Bedrijfseconomie. Evenals alle andere HBO-opleidingen die door de Nederlandse overheid worden erkend, moet ook deze opleiding periodiek worden gekeurd tijdens een zogenoemde visitatie, om op grond van die keuring opnieuw te worden geaccrediteerd voor de komende jaren.
Vandaag is het zover dat de Stenden-opleiding Bedrijfseconomie zal worden gevisiteerd. Vandaag en morgen ben ik betrokken bij dat visitatieproces, om er samen met alle betrokken collega’s voor te zorgen dat deze visitatie op een goede wijze kan worden uitgevoerd.

Beoordelingsproces
In de afgelopen maanden hebben we er gezamenlijk voor gezorgd dat vandaag alles gereed en op orde is om de visitatie aan te vangen. De opleiding heeft een zogenoemde ‘Kritische Reflectie’, geschreven, waarin ze rapporteert wat de onderzoeksresultaten zijn van een zelfevaluatie. Allerlei belanghebbenden zijn bij dat proces betrokken, zoals: docenten, studenten, management, afgestudeerden, bestuur & staf en werkveldvertegenwoordigers.
De opleiding heeft een onafhankelijke, externe visitatiecommissie gecontracteerd, waarin gezaghebbende panelleden zitting hebben genomen, die op basis van een tweedaagse audit kunnen beoordelen of deze opleiding voldoet aan de door de overheid voorgeschreven kwaliteitsstandaarden.

Begin van de twee visitatiedagen
Voorafgaand aan de visitatie heeft de opleiding ook afstudeerwerk van reeds afgestudeerde studenten aan het visitatiepanel ter beoordeling toegezonden. Vandaag komt het onderzoekspanel naar Emmen om behalve alle vooraf toegezonden documenten ook allerlei andere documenten van deze opleiding in de speciaal daartoe ingerichte panelkamer te bestuderen en te beoordelen.
Aan het eind van de middag krijgt het audit panel een rondleiding door het hogeschoolgebouw aangeboden, waarin de onderwijsfaciliteiten van deze opleiding worden getoond. Daarna wordt begonnen met de eerste twee van een serie gesprekken, die morgen zal worden voortgezet.

De eerste panelgesprekken
De eerste groep waarmee de visitatiecommissie in gesprek gaat, is een groep afgestudeerden en een aantal studenten die momenteel in de afstudeerfase aan het werk zijn. De tweede groep die daarna aan de beurt is voor zo’n panelgesprek, bestaat uit de begeleiders die deze en andere studenten begeleid(d)en en beoordeelden in hun afstudeerfase. Deze tweede groep bestaat uit vertegenwoordigers van het docententeam en begeleiders die werkzaam zijn in het werkveld waarvoor deze opleiding haar studenten opleidt. Deze eerste twee panelgesprekken gaan over de wijze waarop studenten worden voorbereid op hun afstudeerfase, over hoe ze worden begeleid en beoordeeld aan het eind van hun studie en over de kwaliteit van alle afstudeerwerken.

Tweede visitatiedag voor MenEM @ Stenden

Dinsdag 7 mei 2013 

De (de)briefingkamer voor de visitatie van MenEM

Opleidingsvertegenwoordigers
Na de start van de visitatie van gisteren, is vandaag de tweede visitatiedag voor de HBO-Bachelor-opleiding Media en Entertainment Management (MenEM) van Stenden Hogeschool in Leeuwarden.
Gedurende de hele dag is de visitatiecommissie van de Netherlands Quality Agency (NQA) in gesprek met vertegenwoordigers van de opleiding, zoals: afstudeerbegeleiders van de opleiding en uit het werkveld, alumni, studenten die momenteel in hun afstudeerfase zitten, studenten van de propedeuse en van de hoofdfase, opleidingsdocenten, docenten die lid zijn van borgingscommissies, de lector en leden van zijn kenniskring en - last but not least - de leden van het management team van de School en van de opleiding.

Beoordelingsgesprekken
Aan de hand van een zelfevaluatierapport - de zogenoemde Kritische Reflectie - en van allerlei andere opleidingsdocumenten - waaronder ook afstudeerwerken van alumni - gaat het audit panel in gesprek over de diverse ins en outs van deze opleiding. Daarbij wordt het beoordelingskader van de Nederlands-Vlaamse Accreditatieorganisatie (NVAO) als leidraad gebruikt.
Gedurende de hele dag ben ik betrokken bij (de)briefingsessies, die voorafgaand en na afloop van de panelgesprekken plaatsvinden in de (de)briefingkamer in Stenden University Hotel.
Als alle gesprekken hebben plaatsgevonden en als het visitatiepanel intern beraad heeft gehouden, verzorgt de voorzitter van het audit team een korte plenaire terugkoppeling van de voorlopige bevindingen omtrent de visitatie van de afgelopen twee dagen. Over enkele weken zal het panel haar visitatierapport gereed hebben.

Start Visitatie van Media en Entertainment Management

Maandag 6 mei 2013 

De Documentenkamer is gereed voor de visitatie

Inrichting visitatiekamers
Vanmorgen is door collega's en studenten van de Stenden-opleiding Media en Entertainment Management en van het Stenden-congresbureau MeetingU in Stenden University Hotel te Leeuwarden alles in gereedheid gebracht voor de visitatie van de HBO-Bachelor-opleiding Media en Entertainment Management. Drie vergaderkamers zijn daartoe ingericht: voor documentenstudie, voor (de)briefings en voor de vandaag en morgen te voeren panelgesprekken.

Documentenstudie
Aan het eind van de ochtend ontvangt het management team van de School en van de opleiding de leden van het visitatiepanel, dat vandaag en morgen de kwaliteit van deze opleiding zal keuren. Het audit panel is wegwijs gemaakt in de tentoongestelde documenten van de opleiding, opdat het na de lunch zich volop kan bezig houden met het bestuderen van alle documenten van de te keuren opleiding.

Leerbedrijf Media en Entertainment Management
Aan het eind van de middag wordt aangevangen met de eerste auditgesprekken. Er is een open spreekuur georganiseerd, de visitatiecommissie krijgt een rondleiding langs de onderwijsfaciliteiten van de opleiding, de Stenden-medewerkers van het Leerbedrijf van de opleiding verzorgen een presentatie en beantwoorden vragen over de inrichting en werking van het leerbedrijf, en na afloop van deze eerste visitatiesessies blikken we als management en staf van de opleiding en van de hogeschool samen met de betrokken medewerkers terug op de gevoerde gesprekken van vandaag.

Begin van de Visitatie van SBenRM

Donderdag 25 april 2013 

De Documentenkamer voor de SBenRM-visitatie

 













Zelfevaluatie
Na een gedegen voorbereiding gaat vandaag de visitatie van de HBO-Bachelor-opleiding en van de Associate degree-opleiding Small Business en Retail Management (SBenRM) van start binnen Stenden Hogeschool te Leeuwarden. Deze opleidingen hebben in de afgelopen maanden een zogenoemde Kritische Reflectie geschreven op basis van een uitgebreide zelfevaluatie. Het rapport van die zelfevaluatie is toegezonden aan een door de overheid erkend evaluatiebureau (NQA), waarna deze visiterende en beoordelende instantie (VBI) vandaag en morgen een onderzoekscommissie van onafhankelijke en gezaghebbende experts deze twee opleidingen laat visiteren, om onderzoek te doen naar de kwaliteit van deze beide hogere beroepsopleidingen.

Visitatie
Vandaag en morgen gaat dit audit panel een groot aantal documenten van de opleidingen nader bestuderen, waaronder ook een aantal afstudeerscripties en alle aanvullende overige afstudeerwerken. Over haar bevindingen van de documentenstudie gaat het visitatiepanel daarna in gesprek met allerlei vertegenwoordigers van deze opleiding, zoals afgestudeerden, studenten, werkveldvertegenwoordigers, docenten en management.
Vandaag gaat de visitatiecommissie bijvoorbeeld in gesprek met de afgestudeerden van de opleiding, met de studenten die momenteel in hun afstudeerfase zitten, en daarnaast ook met afstudeerbegeleiders uit het werkveld en met de docenten die deze studenten in hun stage- en afstudeerfase hebben begeleid en/of beoordeeld.

Rapportage
Morgen vinden alle andere visitatiepanelgesprekken plaats. Daarna schrijft de visitatiecommissie een visitatierapport, met daarin haar bevindingen, gebaseerd op het wettelijk voorgeschreven beoordelingskader van de Nederlands-Vlaamse Accreditatieorganisatie (NVAO). Als het visitatiepanel van mening is dat de opleidingen voldoet aan de wettelijk voorgeschreven kwaliteitscriteria, schrijft zij dat in haar visitatierapport. Met dat positieve rapport kan onze hogeschool daarna voor deze goedgekeurde opleidingen accreditatie aanvragen voor de komende jaren. Als de NVAO na enige maanden die accreditatie verleent, blijft de overheid deze beide opleidingen bekostigen, ontvangen de studenten van deze opleidingen studiefinanciering als ze aan de criteria daartoe voldoen en mogen de twee opleidingen aan afgestudeerden een wettelijk erkend diploma afgeven..

Begeleiding
Aan het eind van de ochtend staan alle documenten en staat alle apparatuur gereed in de visitatiekamer in Stenden University Hotel en kan de visitatiecommissie worden ontvangen en haar werkzaamheden aanvangen. Samen met het management en de staf van deze opleidingen neem ik vandaag en morgen deel aan begeleidende gesprekken, om de visitatie vlekkeloos te laten verlopen, opdat de visitatiecommissie haar werk goed kan doen.
Vanmiddag en vanavond vinden - na de documentenstudie - de eerste panelgesprekken plaats, morgen gaat dat de hele dag door met een groot aantal gesprekken en dan zullen de beide opleidingen na deze visitatie enkele weken in afwachting zijn van het verschijnen van het visitatierapport.

Wereld van waarde

Donderdag 18 april 2013

Keynote speaker minister Jet Bussemaker

HBO-jaarcongres 2013 in Den Bosch
Het jaarcongres 2013 van de HBO-raad (de vereniging van hogescholen) is vandaag in de Brabanthallen in 's Hertogenbosch. Met een deelnemerslijst van meer dan 600 mensen is dit één van de grootste congressen die jaarlijks in, voor en met het Nederlandse Hoger Beroepsonderwijs (HBO) wordt gehouden. Docenten & studenten, managers & bestuurders, onderwijskundigen & personeelsadviseurs, kortom, allerlei medewerkers van hogescholen en van hun partnerorganisaties zijn gisteren of vandaag afgereisd naar Den Bosch, om hier vandaag dit grote HBO-congres bij te wonen. We komen voor plenaire sessies, voor hoorcolleges, voor debatten, workshops, en ook om elkaar in de ontmoeting tussen hogescholen te spreken over ons waardevolle Nederlands hoger beroepsonderwijs.

De waarde van de opleiding
Nadat dagvoorzitter Jet de Ranitz iedereen welkom heeft geheten, volgt de openingsspeech van Thom de Graaf, voorzitter van de HBO-raad.  De Graaf spreekt over de kernfunctie van het HBO en beweert dat ons hoger beroepsonderwijs met sprongen vooruit gaat. Hij prijst onze onderwijsminister, die 'het hoger onderwijs ook van binnenuit kent. Ze weet waar wij mee bezig zijn, en hoe moeilijk dat soms ook is."
Thom de Graaf:

• Studenten moeten tijd en ruimte houden om naar de wereld te kijken;
• Goed onderwijs gaat om meer dan rendementen;
• Het HBO heeft wel rust en stabiliteit nodig;
• Teveel ministeriële sturing staat innovatie in de weg;
• Onderzoek in het HBO - in bijvoorbeeld Centers of Excellence en in Lectoraten - leidt tot innovatie.

De HBO-raadsvoorzitter vindt dat we in onze vereniging van hogescholen samen verantwoording moeten afleggen, dat de onderlingen debatten en gesprekken van onderop moeten komen en dat we daarom onze Verenigingsgedachte meer moeten benadrukken. Hij sluit af met de presentatie van de nieuwe naam van de HBO-raad: 'Vereniging Hogescholen'. Zijn nieuwe visitekaartje met daarop de nieuwe verenigingsnaam reikt hij uit aan de volgende spreker: Jet Bussemaker, minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCenW).

Onderwijsminister Jet Bussemaker
Dan volgt de voordracht van Jet Bussemaker, voorheen rector van de Hogeschool van Amsterdam, momenteel minister van OCenW.
Het opleiden van professionals aan wie wij ons zelf en ons hele hebben en houden in de toekomst toevertrouwen, is een kernmissie van het HBO, aldus onze minister. Ze geeft aan dat die kernmissie lang niet altijd in voldoende mate op waarde wordt geschat.
Jet Bussemaker:

• In hogescholen draait alles om die waarde van de professional;
• HBO-ers zijn waarde(n)dragers & waarde(n)overdragers;
• De huidige praktijk vraagt om snelle oplossingen;
• Hogescholen moeten niet universiteitje gaan spelen; nieuwe kennis moet - samen met het werkveld - in de praktijk worden gebracht;
• Lectoren zijn in het maatschappelijk debat nog te vaak afwezig;
• Bussemaker wil graag discussie over de toekomst van het HBO, over waar bijvoorbeeld over tien jaar het HBO staat qua digitalisering van het onderwijs.

Voorzittersvoordracht Onderwijsraad
De volgende plenaire voordracht wordt verzorgd door Geert ten Dam, voorzitter van de Onderwijsraad.
Ten Dam:

• Kritisch leren denken doe je niet in aparte vakken, maar dat leren studenten in praktijkgericht onderwijs;
• De aansluiting van het HBO op de arbeidsmarkt kan veel doelmatiger;
• Je moet jezelf zien als iemand die een bijdrage gaat leveren aan waarde(n);
• Je moet studenten leren te zien dat hun bijdrage aan het beroep en aan de samenleving ertoe doet; zo krijgt onderwijs vormende waarde;
• Het gaat om het kwetsbare evenwicht van economische, maatschappelijke en persoonlijke waarden;
• De missies van hogescholen zouden wel wat concreter mogen, want dan spreken ze de studenten ook meer aan;
• Besteed ook aandacht aan de normatieve kant van bestuur & governance;
• Je moet doorlopend expliciet nadenken over nieuwe moraliteit.

Cultuur wint altijd!
De eerste deelsessie die ik bijwoon, is het hoorcollege 'Cultuur wint altijd!', van Kristel Baele & Kees Boele, beiden lid van het College van Bestuur van de Hogeschool van Arnhem en Nijmegen.
Baele vraagt zich af wat het voor een hogeschoolbestuurder betekent als hij/zij een inspirerende, professionele onderwijs- en onderzoekscultuur wil creëren, en wat dat met de docent doet als je dat in balans wilt laten zijn met procedurele 'checks and balances'. Baele: 'Ontkennen van kwaliteitsstandaarden helpt niet, ze internaliseren wel.".
Boele vertelt dat docenten inhoud, sfeer en zelfstandigheid belangrijk vinden, maar dat zij momenteel teveel in een kramp zitten en bang zijn om te innoveren. Volgens hem is de cultuur (veel meer dan de structuur) bepalend voor de kwaliteit van het onderwijs. Studenten zouden minder opdrachten moeten krijgen en minder moeten reflecteren. Daarvoor moet meer inhoud in de plaats komen. Niet langer opleiden, maar onderwijzen vanuit ervaring en met wijsheid, want dat vraagt de huidige generatie, aldus Kees Boele.
Zijn oplossing is:

• Werk vanuit een hoogwaardige, inhoudelijke en collectieve ambitie;
• Organiseer professionele zelfstandigheid en verantwoordelijkheid;
• Zorg voor een veilige en inspirerende atmosfeer.

Boele sluit zijn presentatie af met een verwijzing naar de woorden van Moeder Theresa: "We kunnen geen grote dingen doen, alleen kleine dingen met grote liefde".

Verbinden & Samen doen
De tweede deelsessie - een workshop - die ik bijwoon, gaat over 'Verbinding tussen centraal en decentraal overleg', verzorgd door Jos van Hijfte van de Hogeschool van Amsterdam. Gesteld wordt dat je streeft naar verbetering in het onderwijs, en dat zou dan blijken uit de cijfers. Cijfers geven echter geen verbetervoorstellen, maar geven altijd het signaal om een gesprek te voeren.
De derde deelsessie die ik bijwoon, heet: 'Waarom moeilijk doen als het samen kan', en gaat over studiesuccessen door sociale cohesie. In deze workshop van de Christelijke Hogeschool Windesheim presenteert lector Rob Bovens zijn project '#Five', over een fit en veilig Windesheim, over hoe een gezond en veilig hogeschoolklimaat leidt tot studiesucces.

Bas Haring filosofeert over hoger beroepsonderwijs
Het plenaire Slotprogramma wordt aan het eind van de middag verzorgd door filosoof Bas Haring.
De volgende twee thema's komen in zijn verhaal aan de orde:

I. De waarde van het onderwijs:

• Studenten worden opgeleid om deel te nemen aan hún samenleving, waarin wíj te zijner tijd te gast zijn;
• Waarde is geborgd in dingen, die er voor ons toe doen;
• Naarmate de samenleving ingewikkelder wordt, hebben mensen een langer traject nodig om goed deel te kunnen nemen aan de samenleving. En daar komt bij dat als we langer leven en langer werken, wij ook langer moeten studeren.

II. Een onderzoekende houding stimuleren:

• Beroepsgericht onderzoek in het HBO moet ook wetenschappelijk onderzoek zijn; en daar bestaat dan wel een enorme vrijheid, mits het antwoord op de onderzoeksvraag maar juist is.
• Als je maar nieuwsgierig bent, mag je best onderzoek doen in het HBO.

Mijn toekomstdroom - aldus Bas Haring - is dat mensen niet direct overal wat van vinden en dat direct ook zeggen, maar dat ze hun oordeel nog even uitstellen.

Resonansgroep Inspectieonderzoek Accreditatiestelsel

Dinsdag 16 april 2013


Kantoor van de Onderwijsinspectie in Utrecht

















Onderzoek naar functioneren accreditatiestelsel
De Onderwijsinspectie stelt periodiek onderzoek in naar het functioneren van het Nederlandse accreditatiestelsel in het hoger onderwijs. Momenteel loopt een onderzoek naar het functioneren van het nieuwe accreditatiestelsel, dat per 1 januari 2010 van start is gegaan. De resultaten van dit inspectieonderzoek zal bijdragen aan de evaluatie van het nieuwe accreditatiestelsel, die het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap uitvoert.

Resonansgroep Inspectieonderzoek
De Onderwijsinspectie heeft een zogenoemde Resonansgroep ingesteld, die de inspectie adviseert over de onderzoeksopzet, over de uitvoering daarvan en over de onderzoeksrapportage. Deze Resonansgroep bestaat uit leden van koepelorganisaties (bv. CNVO, HBO-raad, ISO), deskundigen vanuit kringen van onderzoekspanels (NQA), docenten, studenten en een onafhankelijke buitenstaander. Op verzoek van en namens het bestuur van de onderwijsvakorganisatie CNVO participeer ik in deze Resonansgroep. De Resonansgroep kwam reeds bijeen in november 2012 en in januari 2013. Vandaag is de derde bijeenkomst van de Resonansgroep, in het kantoor van de Onderwijsinspectie te Utrecht.

Het onderzoek
In de voorgaande twee bijeenkomsten bespraken we concepten van het ‘Toezichtkader Accreditatiestelsel Hoger Onderwijs’ en van de ‘Onderzoeksopzet Accreditatiestelsel 2012-2013’. Op grond van onze feedback op die concepten, zijn de nieuwe versies gemaakt. De leden van de Resonansgroep stemmen in met deze bijgestelde versies.
Coördinerend Inspecteur Bert de Vries presenteert een update over de voortgang van het lopende inspectieonderzoek. Er zijn gesprekken gevoerd (met bv. NVAO en VBI’s), documenten zijn bestudeerd, een enquête is uitgezet in instellingen en opleidingen voor hoger onderwijs en er zijn negen cases geselecteerd voor een vervolg-diepteonderzoek.

Resultaten en dieptestudie
Ter voorbereiding op dit overleg hebben we de eerste resultaten - de rechte tellingen en de antwoorden op de open vragen - van de ingevulde vragenlijsten bestudeerd. Vraag voor vraag bespreken we de geanonimiseerde resultaten, zoals die zijn ingevuld op de reeds 81 ingediende vragenlijsten van 38 instellingen voor hoger onderwijs.
We stemmen in met de negen casussen, die in het kader van dit onderzoek voor nog meer diepgang van de onderzoeksresultaten zullen zorgen. Het gaat hier om instellingen die bijvoorbeeld al hebben meegedaan aan de Instellingstoets Kwaliteitszorg, die een Toets Nieuwe Opleiding hebben ondergaan en/of die een Bestaande Opleiding voor accreditatie hebben voorgedragen (beperkt of uitgebreid, al dan niet met een herstelperiode, WO & HBO, Bachelor & Master, met verschillende evaluatieburo’s en een variëteit aan besluiten).

Aanvang Juli 2013 komen we weer bijeen om het concept van het onderzoeksrapport te bespreken.

Taal van beelden leren spreken en verstaan

Maandag 8 april 2013 

Beeldend materiaal van CT geëxposeerd

Verkorte opleidingsroute
De HBO-Bachelor-opleiding Creatieve Therapie (CT) van Stenden Hogeschool in Leeuwarden kent ook een verkorte opleidingsroute voor studenten die door hun vooropleiding en/of relevante werkervaring in aanmerking komen voor enkele vrijstellingen van de vierjarige voltijdse opleiding. Studenten die kunnen bewijzen dat ze bij aanmelding en inschrijving al voldoen aan bepaalde competenties van de opleiding kunnen voor de onderwijseenheden die voor die competenties opleiden door de opleidingsexamencommissie op individuele basis worden vrijgesteld, waardoor ze de vierjarige opleidingsduur met enige maanden kunnen verkorten.

Basisprincipes van beeldende taal
In het eerste jaar van hun opleiding tot beeldend therapeut onderzoeken die studenten van deze verkorte route onder andere de basisprincipes van de beeldende taal.
Deze CT-studenten kozen een al eerder gemaakt werkstuk als uitgangspunt voor een serie variaties op dat werkstuk. Bij het maken van zo'n variatie wordt steeds één element van het oorspronkelijke werkstuk veranderd.
Zo onderzoeken de studenten het effect van inzoomen & uitvergroten, van kleurgebruik, van formaat, van materiaal & techniek en van vlak, reliëf en ruimtelijk werk.
Een deel van deze werkstukken wordt na afloop geëxposeerd in de vitrine van Creatieve Therapie, langs de brede Kennisboulevard in de vestiging van Stenden Hogeschool te Leeuwarden.

Beeldende taal spreken en verstaan
Dergelijk 'onderzoekend werken' draagt ertoe bij dat voor de CT-student verbanden duidelijk worden tussen de vorm en de inhoud van beeldend werk.
Mede op deze manier ontwikkelen studenten zich in hun onderwijsleerproces tot professionele creatieve therapeuten, die zelf ook de taal van beelden letterlijk kunnen spreken en verstaan.

Betrokkenheid van docenten bij kwaliteitszorg

Donderdag 4 april 2013

Jan Kleijnen vertelt over zijn promotieonderzoek

NNK-platform HBO en MBO

Als leden van het Nederlands Netwerk voor Kwaliteitsmanagement (NNK) komen we vanmiddag bijeen in het ‘Cursus- en Vergadercentrum Domstad’ te Utrecht. Deze keer zijn er zowel vertegenwoordigers vanuit het HBO als van het MBO aanwezig.
De effectiviteit van de interne kwaliteitszorg van beide onderwijstypen staat in de Nederlandse samenleving regelmatig ter discussie, dus het werd door de NNK-organisatoren van deze netwerkbijeenkomst wenselijk geacht ook eens als MBO en HBO samen te komen rondom een thema dat beide onderwijstypen bezighoudt. 

Als thema voor deze bijeenkomst is gekozen voor: ‘Hoe betrek je docenten bij kwaliteitszorg in de slag om onderwijskwaliteit’. 

Sprekers

Paul Nieuwenhuis, de voorzitter van ons NNK-Platform HBO, opent de bijeenkomst en geeft dan het woord aan medeorganisator Ben van Schijndel, die de sprekers vanmiddag introduceert en de afzonderlijke delen van het programma aan elkaar verbindt.

1. Eerste spreker vanmiddag is Jan Kleijnen, tot 2009 nog werkzaam als auditor bij Hogeschool Zuyd, en ook jarenlang lid van ons Landelijk Netwerk Kwaliteitszorg. Jan Kleijnen is na zijn vervroegde uittreding verder gegaan met zijn proefschrift, dat inmiddels klaar is, getiteld: ‘Internal quality management and organisational values in higher education; Conceptions and perceptions of teaching staff’. De presentatie van Kleijnen zal grotendeels gaan over de inhoud en de resultaten van zijn promotieonderzoek.
2. Tweede spreker vandaag is Hilde Paalman, momenteel als docent-teamleider werkzaam bij de Opleiding tot Leraar Basisonderwijs van de Christelijke Hogeschool Ede (CHE). Aan haar presentatie werkt ook Annechien Verkerk mee, die teamhoofd is van de CHE-afdeling ‘Onderwijs en Kwaliteit’. 

Jan Kleijnen
De titel van zijn presentatie luidt: ‘Organisatiewaarden en kwaliteit; hoe betrek je docenten maximaal bij de kwaliteitszorg’. 

• Kwaliteit wordt altijd vanuit een bepaald perspectief bekeken, bijvoorbeeld als een vanzelfsprekendheid, of voldoend aan standaarden, of als verbeteractiviteit. Bij kwaliteit kun je dan denken aan doelstellingen en aan de methoden om die gestelde doelen te bereiken. Je kunt daar naar kijken vanuit het perspectief van bijvoorbeeld studenten, docenten, werkveld, management en bestuur.
• Kwaliteitszorg betekent systematisch werken.
• Het is opvallend dat we in het HBO vaak de discussie voeren of kwaliteitszorg al dan niet zin heeft. Dat heeft te maken met de manier waarop we naar kwaliteitszorg kijken. Leg je bijvoorbeeld de nadruk op de negatieve kanten, zoals bureaucratie, controle, wantrouwen, autonomieverlies en het meetbare belangrijker maken dan het relevante? Of beschouw je kwaliteitszorg als positief, omdat het je bijvoorbeeld een externe oriëntatie biedt, of omdat je evaluaties die leiden tot reflectie positief waardeert, of omdat je het belang ziet van een toenemende betrokkenheid en invloed die allerlei stakeholders krijgen, zoals studenten en werkveldvertegenwoordigers.
• Heeft kwaliteitszorg iets met je organisatiecultuur te maken? Belangrijk zijn de waarden van je organisatie; hebben die bij jouw opleiding bijvoorbeeld iets te maken met je zorg voor kwaliteit?
• Geen enkel werkmodel is heilig. Als je in je eigen kwaliteitsmodel excelleert, moet je toch eens goed kijken waar je blinde vlekken zitten.

In een opdracht in subgroepen vergelijken we het Hoofdlijnenakkoord van het HBO met het Actieplan MBO ‘Focus op Vakmanschap’. In de plenaire terugkoppeling bespreken we of we meer of minder ruimte zien komen voor de professionals en voor hun professionele ruimte. En stellen deze beide documenten  lagere of hogere eisen aan de kwaliteit van het onderwijs? En wordt in instellingen en opleidingen in het MBO en in het HBO meer of minder gecontroleerd, en zullen we meer of minder moeten verantwoorden?

Jan Kleijnen zijn promotieonderzoek ging over Organisatiewaarden (welke, het belang en de uitvoering ervan), over Opvatting over Kwaliteit en over de Uitvoering van Kwaliteitszorg. Organisatiewaarden worden door opleidingen in het hoger onderwijs doorgaans moeilijk in de praktijk gebracht, zo bleek uit zijn onderzoek. Daarentegen is de wenselijkheid van ‘Human Relations Value’ overal dominant, blijkt uit Kleijnens onderzoek bij 18 HBO-opleidingen.

Docenten verbeteren

Voldoen aan standaarden en afleggen van verantwoording scoorde gering bij docenten, maar daar staat tegenover dat docenten het meeste oog hadden voor Versterken & Verbeteren van hun Onderwijs. Maar naarmate het Versterken en Verbeteren door docenten sterker werd gevoeld, kwam ook het voldoen aan standaarden en verantwoording sterker naar voren

Bij zijn onderzoeksgroep van 18 HBO-opleidingen waren de verschillen in kwaliteitsopvattingen tussen die opleidingen kleiner, dan de mate waarin zij voldoen aan de daaruit voortvloeiende kwaliteitszorgactiviteiten.

Effectieve HBO-opleidingen kun je – aldus Kleijnen - herkennen aan bijvoorbeeld hun analyseren en reflecteren, hun evalueren en verbeteren, effectief communiceren, het monitoren van hun verbeterprocessen, en aan duidelijkheid omtrent ieders verantwoordelijkheden.

• Vurig pleit Jan Kleinen ervoor om pas nieuwe kwaliteitsmetingen en evaluaties te organiseren als de daaruit voortvloeiende verbeteracties van de voorgaande meting zijn afgerond, en als in beeld is of die acties al dan niet tot verbetering hebben geleid.
• Ook wijst Kleinen ons erop dat een stafmedewerker van een HBO-opleiding goed moet kunnen coachen en dat hij/zij er voor op moet passen dat hij/zij niet de uitvoering van allerlei klussen op het gebied van kwaliteitszorg op zich neemt. Kortom, kwaliteitszorg is iets voor en van de docent.

Hilde Paalman & Annechien Verkerk

Na de pauze volgt een ander programmaonderdeel. Hilde Paalman gaat vóór in de zaal in gesprek met Annechien Verkerk. De presentatie van Hilde Paalman gaat over ‘Kwaliteitscultuur van de CHE; merkbaar versus meetbaar’.

In haar gesprek met Verkerk gaat Paalman nader in op onderwerpen zoals de kracht en de structuur van de CHE en of de kwaliteitscultuur van de CHE merkbaar en meetbaar is.

Daarna sluit Hilde Paalman af met de twee volgende praktijkvoorbeelden vanuit de CHE:

1. Casus Afstudeernivo.  Men loopt bij de CHE bijvoorbeeld aan tegen de meetbaarheid van het afstudeernivo. Is het bijvoorbeeld zo dat op den duur de begeleidende en eerstbeoordelende docent geheel uit beeld verdwijnt ten gunste van een onafhankelijke beoordelaar uit de opleiding en uit het werkveld? En/of is bijvoorbeeld een derde beoordelaar wenselijk bij afstuderen? Verliezen we hiermee de student zelf niet uit het oog? 
2. Casus Studie-uitval. Hier gaat het over de betrokkenheid van de studieloopbaanbegeleider bij het leerproces van de student. Is er sprake van een discrepantie tussen het enerzijds goed oriënteren, selecteren, doorverwijzen en uitvallen van de student, en anderzijds het behalen van de Prestatieafspraken? Immers, naarmate de selectie van studenten in de propedeuse (en in de hoofdfase) sterker wordt, gaan daarna de opleidingsrendementen naar beneden, waardoor de CHE over enige tijd niet aan haar Prestatieafspraken zal kunnen voldoen.

 Voor de student is de merkbaarheid van kwaliteit van belang;

Voor de opleidingsmanager is de meetbaarheid van kwaliteit van belang; 

En de docent? ….. Die zit daar tussen in.

Passie & Passion op Witte Donderdag

Witte Donderdag 28 maart 2013

De voorzitter van het visitatiepanel presenteert de bevindingen

Passie
Een visitatie op Witte Donderdag. 
Dat vraagt om passie. 
En passie kregen we vandaag volop te zien.
Passie zet iets in beweging, en zeker ook vandaag.

Toegepaste Bedrijfskunde
De visitatie van onze HBO-Bachelor-opleiding 'Toegepaste Bedrijfskunde' van Stenden Hogeschool is gisteren van start gegaan.
Vandaag volgt een visitatieprogramma, waarin de visitatiecommissie van de Netherlands Quality Agency (NQA) opleidingsdocumenten bestudeert en vooral ook gesprekken voert met allerlei opleidingsvertegenwoordigers in panels van studenten, docenten, docentleden van diverse commissies en ook de leden van het management team van deze opleiding en van de School of Business, waaronder deze mooie opleiding ressorteert.

Bevindingen
Aan het eind van de middag krijgt het management een eerste terugkoppeling van de voorlopige bevindingen van het externe audit team, dat bestaat uit onafhankelijke, gezaghebbende experts op het gebied van bedrijfskunde, hoger onderwijs, studentenzaken en auditeren. Na deze management meeting komt het visitatiepanel naar de debriefingkamer, waar een flinke groep hogeschoolmedewerkers van de opleiding en van de stafdiensten te horen krijgt dat deze opleiding met goed resultaat deze visitatie afsluit. De voorzitter van het visitatiepanel presenteert de panelbevindingen, waarin naast de beoogde beoordelingen ook enkele goede aanbevelingen worden gegeven, waar de opleiding direct al haar voordeel mee kan doen. De feedback van het panel wordt door de aanwezige Stenden Hogeschoolmedewerkers in dank aanvaard.

Gerealiseerd resultaat
Ik heb gisteren en vandaag vóór, tijdens en na de (de)briefingsessies een medewerkersteam met passie zien werken. Het is een betrekkelijk kleine, maar fijne opleiding met betrokken medewerkers en studenten, die er samen in voorzien dat een optimaal leerklimaat wordt gecreëerd, waarin studenten (en ook docenten) veel en goed leren, en samen bovendien ook een goede tijd met elkaar hebben. En als zo'n visitatiepanel dan aan het eind van zo'n visitatiedag verklaart dat het eindresultaat van voldoende nivo is, dan is dat de kroon op het werk van al die betrokkenen van binnen en buiten deze opleiding.
Hun passie zette iets in beweging; zo bleek vandaag.

The Passion 2013
Aan het begin van de avond kom ik tevreden en dankbaar thuis. Eerst even een warme maaltijd en aan tafel onze beide werkdagen in het onderwijs in geuren en kleuren doorspreken. Mooi op tijd klaar om het Journaal te zien en dan aansluitend voor de televisie blijven zitten, om te kijken naar een heel andere passie: 'The Passion'.
The Passion is de spraakmakende hervertelling van de laatste uren van het leven van Jezus. Het is een groot(s) cultureel pop-evenement; dit jaar bij de Hofvijver in het centrum van Den Haag. Op deze Witte Donderdag in de Stille Week vertolken bekende Nederlandse artiesten met een bekend muziekrepertoire het eeuwenoude bijbelse lijdensverhaal op eigentijdse wijze.
Hun passie zet iets in beweging: mensen, gelovig en niet-gelovig, jong en oud, buiten in Den Haag en ook binnenshuis bij al die televisies.

Mede mogelijk gemaakt door het NBG
Dit jaarlijkse mediaspektakel (voorheen in Gouda en Rotterdam) wordt mede mogelijk gemaakt door het Nederlands Bijbelgenootschap (NBG), dat op deze wijze invulling geeft aan een deel van haar missie: zorgen dat de Bijbel de mensen aanspreekt.
Als bestuurslid van het NBG was ik wederom uitgenodigd voor het VIP-relatieprogramma, om samen met relaties van o.a. de EO, Bisdom Rotterdam, RKK, Jong Katholiek, PKN, NBG, Kamerleden en die duizenden andere aanwezigen te kijken naar de performance van dit moderne passiespel. Omdat ik tot aan het begin van deze avond nog werkzaam was bij de visitatie in Stenden Leeuwarden, zit fysieke aanwezigheid bij The Passion er voor dit jaar niet in, maar de rechtstreekse registratie in de televisieuitzending is een prima alternatief. Wat is het ook dit jaar weer een indrukwekkende openluchtvoorstelling, met gepassioneerde artiesten en publiek.

Witte Donderdag
Niet allen in bijbels opzicht is het vandaag Witte Donderdag.
Buiten sneeuwt het nota bene nog heel licht, fijne witte sneeuw op Witte Donderdag.
Zouden we dit jaar dan toch zelfs ook nog een wit Paasfeest krijgen?

Startdag Visitatie Toegepaste Bedrijfskunde

Donderdag 27 maart 2013 

Voorjaarspracht in de documentenkamer van de TBK-visitatie

Visitatie voor accreditatie
Na de visitatie van onze opleiding Commerciële Economie vorige week in Emmen, gaan we vandaag van start met de visitatie van de HBO-Bachelor-opleiding 'Toegepaste Bedrijfskunde' (TBK) van Stenden Hogeschool in Leeuwarden.
Rond het middaguur arriveert een extern visitatiepanel, dat vandaag en morgen onderzoek zal doen naar de kwaliteit van deze opleiding. De opleiding wordt beoordeeld op grond van het door de overheid voorgeschreven Beoordelingskader van de Nederlands-Vlaamse Accreditatieorganisatie (NVAO). Na de visitatie zal de visitatiecommissie een visitatierapport publiceren, waarmee de hogeschool voor de komende jaren de NVAO-accreditatie kan aanvragen, teneinde een keurmerk te verdienen als teken dat onze opleiding TBK voldoet aan de kwaliteitsvereisten, die gelden voor graadverlenende opleidingen in het hoger onderwijs.

Visitatiekamers
De visitatiecommissie heeft vandaag en morgen de beschikking over twee aangrenzende vergaderzalen. In de ene zaal vinden vanavond en morgen alle panelgesprekken plaats, en in de andere zaal hebben de medewerkers van Toegepaste Bedrijfskunde een documentenkamer ingericht, waarin alle relevante documenten van de opleiding overzichtelijk zijn gepresenteerd.

Onderzoek naar kwaliteit
Voorafgaand aan het visitatiebezoek heeft het audit panel het zelfevaluatierapport (de Kritische Reflectie) van de opleiding bestudeerd. Tijdens de visitatiedagen zal de visitatiecommissie ter verificatie een groot aantal van de hier gepresenteerde documenten doornemen om een goed beeld te krijgen van de kwaliteit van deze opleidingen. Daarnaast vinden vanavond en morgen gesprekken plaats met afgestudeerden, studenten, afstudeerbegeleiders uit het werkveld, docenten en management teamleden.
Vanmiddag organiseerde de opleiding voor het panel ook een open inloopspreekuur voor iedereen die de commissie wilde spreken en de panelleden hebben een rondleiding door het hogeschoolgebouw gehad.
Zelfevaluatie, documentatie, visuele controle en vraaggesprekken vormen dan de elementen op basis waarvan de opleiding zal worden beoordeeld.

Netwerken na afloop
Vanavond ben ik aanwezig bij een gesprek met afgestudeerden van TBK en met studenten die momenteel bij deze opleiding in de afstudeerfase zitten. Ze zijn zojuist in gesprek geweest met het visitatiepanel en ze vertellen ons waarover hun gesprek met de visitatiecommissie ging. Eén van de momenteel afstuderende studenten geeft aan dat hij het ook voor zijn eigen afstudeerfase een interessant en inspirerend panelgesprek vond. Hij vertelt dat dit panelgesprek hem heeft geënthousiasmeerd om morgen met nog meer élan verder te gaan met zijn afstudeerproject. De andere afgestudeerden en afstudeerders beamen dat het ook voor hun ontwikkeling waardevol bleek te zijn om deel te nemen aan dit visitatiebezoek.
Als ik even later door de lobby van Stenden University Hotel loop, zie ik dat deze afgestudeerden en de afstuderende studenten daar gezellig bij elkaar zitten onder het genot van een drankje, om nog even met elkaar na te praten. Visitatiedagen zijn altijd spannend en met een serieuze ondertoon, maar zijn zeker ook interessant en vooral gezellig en samenbindend.

In twee werelden leven

Donderdag 21 maart 2013 

De debriefing van het docententeam van CE

Twee dagen-dag
Af en toe heb je wel eens zo'n dag, die eigenlijk twee verschillende dagen zou moeten zijn. Niet omdat er zoveel op één dag moet worden gedaan of gebeurt, maar wel omdat de ene dagactiviteit zo volstrekt anders is dan de andere dagactiviteit. Alsof je in twee werelden leeft, of in één dag twee dagen beleeft. Zo'n twee dagen-dag is het voor mij vandaag.

Visitatie van CE
Na een goede nachtrust in een hotel in Emmen beginnen we aan het vervolg van de twee dagen durende visitatie van onze HBO-Bachelor-opleiding 'Commerciële Economie' van Stenden Hogeschool in Emmen. Gisteren ving deze visitatie aan middels panelgesprekken met afgestudeerden, 4e jaars studenten, werkveldbegeleiders en opleidingsdocenten. Vandaag hebben we het tweede deel van deze externe audit.
Gedurende de hele dag voert de visitatiecommissie van de Netherlands Quality Agency (NQA) vandaag gesprekken met de diverse overige stakeholders van deze opleiding, zoals studenten, docenten en management team-leden. Zoals te doen gebruikelijk woon ik de (de)briefingsessies bij om het management en de panels bij te staan bij hun voorbereiding en evaluatie. Alhoewel deze visitatiedag tot aan het eind van de middag duurt, vertrek ik al om 12.30 uur, nadat ik nog de briefing voor het management team van de opleiding CE heb verzorgd.

Afscheid
Dan is het moment aangebroken om van de ene wereld naar de andere wereld te rijden. Of - zoals in de bewoordingen van hierboven - van de ene dag naar de andere dag.
Afgelopen zaterdag stond ik aan het sterfbed van mijn oom Bouwe Koehoorn, die twee uren na mijn vertrek uit het ziekenhuis overleed. Op het overlijdensbericht staat een mooie aquarel van de molen in het waterlandschap nabij het Friese Oudega. Deze aquarel is geschilderd door oom Bouwe zijn partner, de kunstenares Durkje Haringa. Het schilderij geeft een beeld van de eerste vaardag, die zij samen beleefden.

Oudega, aquarel van Durkje Haringa

Wisselvallig
Ik rijd van de visitatie in Emmen naar de rouwdienst in Opeinde. Van de ene wereld, naar de andere wereld. Met ruim een uur de tijd om tijdens de monotone autorit te schakelen, van de ene dag naar de andere dag.
In Emmen schijnt de voorjaarszon voorzichtig en aangenaam. Op de grens van de ene wereld (Drenthe) en de andere wereld (Fryslân) verdwijnt de zon als sneeuw voor de zon, en rijd ik kilometers lang door een lichte sneeuwval. Als ik rond 13.30 uur arriveer in Opeinde, schijnt in deze Friese wereld de voorjaarszon, zoals die ruim een uur geleden ook in die Drentse wereld zo mooi scheen.

Bisto ien fan Bouwe of fan Jan?
Met een grote groep familie en vrienden komen we vanmiddag bijeen in De Wâldhof te Opeinde, om in een rouwdienst afscheid te nemen van oom Bouwe. Bouwe Koehoorn is de oudste broer van mijn vader Jan Koehoorn. Twee jaar geleden overleed mijn vader, die samen met zijn broer Bouwe opgroeide op de boerderij aan de Nieuwe Bildtdijk. Ze hebben bijna dertig jaar samengewerkt in Drachten, in de tweewielerzaak, waar ze fietsen, bromfietsen en motoren verkochten en repareerden. Ik ben geboren in een twee onder één kap-huisje naast de voormalige winkel in het centrum van Drachten. De twee jonge gezinnen woonden de eerste jaren na hun trouwen naast elkaar onder één kap. Zodra ik kon lopen, liep ik in mijn kleine blauwe overall ook in de werkplaats en de winkel. En dat is jarenlang zo doorgegaan, in de werkplaats, bij de benzinepomp en in de winkel, werkend op de meeste zaterdagen en in de schoolvakanties.
Tijdens de autorit van vandaag realiseer ik me opeens dat ik dus ongeveer 20 van die bijna 30 jaren van hun samenwerkingsrelatie van heel nabij heb meegemaakt.
Hoe vaak is mij in winkel of werkplaats, en in de kerk of op school in Drachten in al die jaren steeds maar weer diezelfde vraag gesteld: "Bisto in soan fan Bouwe, of fan Jan?". 

Stille Bildtkers
Voor mij is deze dag een onomkeerbare afsluiting van een tijdperk uit mijn jeugd. Jan & Bouwe, ze leefden en werkten lang met elkaar samen, en ik heb in hun gezamenlijke territorium van winkel en werkplaats uren, dagen en weken met hen samengewerkt, in reparatie & verkoop, in lief & leed, in de zestiger & zeventiger jaren, in een tijd van ambitie & hard werken & vooruitgang.
Maar vandaag staat voor ons gevoel de tijd heel even stil.
Op de rouwkaart van oom Bouwe staat: 'As in Bildtker stil wurdt, dan is der wat'.
Nu zijn beide Bildtkers - Bouwe & Jan - stil, ..... en wij ook.

Bouwe Koehoorn (1931-2013)

Start Visitatie Commerciële Economie

Woensdag 20 maart 2013

Het visitatiepanel bestudeert het materiaal van CE

Visitatiepanel
Na een grondige voorbereiding is het vandaag zover dat de visitatie van de HBO-Bachelor-opleiding 'Commerciële Economie' (CE) van start kan gaan. Vanmorgen arriveert het visitatiepanel in onze hogeschoolvestiging in Emmen, waar Stenden Hogeschool deze beroepsopleiding aanbiedt.
Dit externe panel bestaat uit een aantal onafhankelijke experts, die gezaghebbend zijn op het gebied van bijvoorbeeld commerciële economie, en die verstand van zaken hebben op het gebied van de wijze waarop je een HBO-opleiding voor Commerciële Economie verzorgt.

Documentenonderzoek
De Visitatiecommissie is vanmorgen begonnen met het bestuderen van een uitgebreide hoeveelheid materiaal van de opleiding. Op basis van een zelfevaluatierapport (Kritische Reflectie) en van afstudeerwerken van afgestudeerden van deze opleiding heeft het audit team zich vooraf al een eerste beeld gevormd van de kwaliteit van deze opleiding. Aanvullend beoordeelt het audit panel in Emmen nog allerlei andere onderwijsdocumenten. Deze fase wordt afgesloten met een open spreekuur en een rondleiding door het hogeschoolgebouw, waarbij de panelleden de studievoorzieningen voor de studenten beoordelen.

Panelgesprekken
Daarna begint een serie panelgesprekken. Eerst verzorgt een afgestudeerde student een presentatie over zijn afstudeerproces en over zijn afstudeerwerk. Daarna gaat een grote groep afgestudeerden en momenteel afstuderende studenten in gesprek met de visitatiecommissie. Deze alumni en studenten wordt gevraagd te vertellen op welke wijze ze zijn voorbereid, en werden/worden begeleid en beoordeeld in hun afstudeerfase van de opleiding.
Rond het avonduur volgt daarna nog een andere groep, die door het audit panel wordt geïnterviewd. Dit is een gecombineerde groep werkveldvertegenwoorders en docenten, die in subgroepen de zojuist geïnterviewde studenten hebben begeleid en beoordeeld in hun afstudeerfase.

Evaluatie
Vanavond gaan de panelleden elders dineren, om in eigen kring in een intern beraad terug te blikken op de eerste resultaten van deze kwaliteitscheck.
De groep afgestudeerden en afstuderende studenten blijven nog een uurtje in de hogeschool om tijdens een warm buffet met elkaar en met de docenten, stafmedewerkers en management teamleden nog even gezellig na te praten over hun studietijd binnen de opleiding en over deze boeiende eerste visitatiedag van Commerciële Economie.

Start Proefvisitatie IBandMS

Maandag 18 maart 2013

De paneltafel staat klaar in de proefvisitatiekamer

 

















Tweedaagse voor drie hogescholen
Vandaag gaat de tweedaagse proefvisitatie van start voor de HBO-Bachelor-opleiding 'International Business and Management Studies' (IBandMS), die de hogescholen Van Hal Larenstein en NHL Hogeschool samen met Stenden Hogeschool als penvoerder aanbieden in Leeuwarden.
Evenals alle andere graadverlenende opleidingen in het hoger onderwijs zal ook deze dit jaar opleiding wordt gekeurd, met het oog op het verdienen van het kwaliteitskeurmerk van de overheid, voor de komende jaren.

Generale repetitie
Nu alle partijen klaar zijn voor de naderende visitatie, organiseren we vandaag en morgen een zogenoemde proefvisitatie. Dat is een soort generale repetitie, waarmee we onderzoeken of de opleiding in alle opzichten qua onderwijs, onderzoek en organisatie gereed is voor het externe onderzoek naar de kwaliteit van de opleiding en van de afgestudeerden.
Het proefvisitatiepanel bestudeert daartoe vandaag een groot aantal documenten, krijgt een rondleiding door de onderwijsgebouwen van de drie hogescholen, bespreekt in besloten kring de diverse ins en outs van de opleiding die nader worden onderzocht en voeren de eerste verificatiegesprekken met diverse groepen opleidingsvertegenwoordigers.

Panel Briefing
Aan het eind van de ochtend staan in Stenden University Hotel alle werkvertrekken keurig ingericht en gereed voor deze proefvisitatie. In de ene zaal staat de paneltafel opgesteld; hier zullen de panelgesprekken vandaag en morgen plaatsvinden. De andere zaal heeft meer het karakter van een bibliotheek, want hier staat een groot aantal documenten die nader zullen worden onderzocht, en in het midden staat een grote vergader- en leestafel, waaraan het visitatiepanel bijvoorbeeld documenten kan lezen, beoordelen en haar bevindingen kan noteren. In deze ruimte verzorg ik aan het begin van de middag een uur durende briefing voor het proefvisitatiepanel, waarin ik aan het hiervoor speciaal samengesteld auditteam vertel wat de meest belangrijke items zijn die in deze proefvisitatie van de opleiding IBandMS aan de orde zouden moeten en kunnen komen.

Een goede voorbereiding
Om het proefvisitatiepanel heen is een grote groep medewerkers van de drie deelnemende hogescholen bezig om dit hele proces van (proef)visiteren, visiteren en accrediteren in goede banen te leiden. Het zijn altijd prachtige dagen om zo met elkaar ervoor te zorgen dat een opleiding goed voorbereid aan zo'n visitatie kan beginnen, opdat de opleiding het onafhankelijke, gezaghebbende visitatiepanel over enige tijd adequaat kan bijstaan om de kwaliteit van zo'n opleiding correct te (kunnen) beoordelen.

Best of M&EM ~ Music Productions ~ Volume 1

Dinsdag 26 februari 2013

De muziek-CD-cover van Media en Entertainment Management

Made by Students
Enkele weken geleden presenteerde de Stenden HBO-Bachelor-opleiding 'Media en Entertainment Management' haar eerste muziek-CD getiteld: 'Best of M&EM Music Productions'.
De CD-cover vermeldt in de linker onderhoek het Stenden zwaluw-beeldmerk: 'Made by Students', hetgeen aangeeft dat het hier gaat om een onderwijsproductie van studenten van Stenden Hogeschool.
Rechtsonder staat 'Volume I', wat er op duidt dat ook de uitgave van een volgende, tweede deel van deze serie voor de hand ligt.

Muziek-CD
Studenten van de opleiding Media en Entertainment Management kregen de praktijkopdracht om er in verschillende muziekprojectgroepen voor te zorgen dat een kwalitatief goede muziekproductie zou worden gerealiseerd. Het muziekstuk moest op professionele wijze worden opgenomen in de muziekstudio, en vervolgens geschikt worden gemaakt om op te worden genomen op de tracklist van deze muziek-CD.

Tracklist
Die studenten-muziekproducties leverden voor deze muziek-CD samen een tracklist van 12 muzieknummers, te weten:

1. 01. Zie Het Voor Je - van - Spotrockers;
2. 02. Fucking Enjoyed - van - Lucky Dog;
3. 03. Old Roads - van - Devace;
4. 04. Liquor Store- van - Smack the Apple;
5. 05. Nothing to Loose - van - Tim Bakker;
6. 06. Zuid Amerikaans - van - Fresh;
7. 07. Hope - van - Shawn Buckles;
8. 08. Doe Rustig - van - Falus;
9. 09. Summerground - van - A la Din;
10. 10. Joy - van - Red Karpet;
11. 11. Curiousity - van - Profile;
12. 12. Burn All The Evidence - van - Tree.

Nieuwe beelden

Maandag 18 februari 2013 

Nieuwe beelden van CT-studenten

Creatieve therapeuten in opleiding
Stenden Hogeschool heeft een voltijdse vierjarige HBO-Bachelor-opleiding 'Creatieve Therapie' (CT).
In een vitrine langs de wandelgang van de Kennisboulevard in de Leeuwarder hogeschoolvestiging is momenteel een expositie te zien van eigen werk van studenten van deze opleiding.

Eigen werk van CT-studenten
De titel die deze tentoonstelling heeft gekregen, is volgens het informatieblad: 'Nieuwe beelden'.
Het betreft hier examenwerk van de CT-studenten van deze voltijdse opleiding.
De studenten geven richting, vorm en kleur aan hun persoonlijke ontwikkeling.

Voortgangsconsult Academische Pabo bij Stenden in Assen

Vrijdag 8 februari 2013 

Stenden Hogeschool in Assen

Voortgangsconsult
Vanmorgen begint mijn werkdag in de Leeuwarder vestiging van Stenden Hogeschool met het voorbereiden van het Voortgangsconsult voor de 'Academische Pabo' van onze HBO-Opleiding tot Leraar Basisonderwijs (afgekort: AOLB). Daarna vertrek ik naar onze opleidingslocatie van Stenden Hogeschool in Assen. Daar vindt deze keer het Voortgangsconsult plaats, ter afwikkeling van het Adviesrapport op grond van de NVAO-visitatie van deze belangrijke opleiding van Stenden Hogeschool.

Vroege voorjaarsbode
Als ik na afloop het hogeschoolgebouw verlaat, is het nog bewolkt, maar op het moment dat ik vertrek, breekt de zon door. Rondom ons hogeschoolgebouw hoor ik de vogels al weer fluitend het naderende voorjaar verwelkomen. Maar nog is het niet zover.

Temporiseren
Op het moment dat ik op de autosnelweg van Assen naar Groningen reis, rijd ik vanuit een zonnig gebied vrij snel een winters tafereel binnen. Binnen enkele minuten ben ik terecht gekomen in hevige sneeuwval, in combinatie met een harde wind. In enkele ogenblikken is het landschap èn de snelweg geheel bedekt met een dunne laag sneeuw. De meeste automobilisten passen voorzichtigheidshalve hun snelheid aan, waardoor de collectieve snelheid binnen de kortste keren is gedaald van 120 naar 60 kilometer per uur.
Langzaam rijden we aan weerszijden van de vangrail vanuit en naar Groningen. Ter hoogte van Haren is de weg weer zwart - dus sneeuwvrij - en gaat de snelheid weer omhoog. Tussen Groningen en Drachten schijnt de zon volop.
Een uurtje later zit ik weer in Leeuwarden op mijn werkplek, om me voor te bereiden op het volgende overleg van vandaag: een periodiek afstemmingsoverleg tussen het Educational Support Office (ESO) en onze afdeling Quality Assurance (QA) van het Corporate Office (CO) van Stenden Hogeschool.

Metafoor
Ik bedenk tijdens de autorit van vanmiddag dat dit weertype een metafoor zou kunnen zijn van een accreditatietraject. Zo'n project start zonnig en verwachtingsvol, totdat er soms even zwaar weer op komst lijkt, als je constateert dat de weg naar je doel niet altijd zo 'sneeuwvrij' is als je denkt. Doorgaans blijkt het bij nadere bestudering allemaal wel mee te vallen en moet je soms even in je traject gas terugnemen en omschakelen, om dan verderop 'en route' al weer te constateren dat door een 'adequate rijstijl' het voorbij dat ogenschijnlijk slechte weer toch ook wel weer meevalt, want verderop is je zicht beter, schijnt de zon en kun je weer op normale snelheid verder op weg naar je doel.

Aanvang Proefvisitatie Bedrijfseconomie

Maandag 4 februari 2013

De panelkamer is gereed voor aanvang van de proefvisitatie

Zelfevaluatie
Evenals alle opleidingen van Stenden Hogeschool laat ook de HBO-bachelor-opleiding Bedrijfseconomie zich (dit kalenderjaar) keuren door een onafhankelijk visitatiepanel van gezaghebbende experts, teneinde voor de komende jaren het kwaliteitskeurmerk van de Nederlands-Vlaamse Accreditatieorganisatie (NVAO) te verdienen.
Voordat het zover is, schrijven de vertegenwoordigers van deze opleiding een zogenoemde 'Kritische Reflectie', waarin de opleiding een zelfevaluatie beschrijft op grond van een drietal standaarden, die gelden voor de opleidingsaccreditatie van de NVAO.

Proefvisitatie
Als dit zelfevaluatierapport met alle onderliggende documentatie gereed is, gaan we binnen Stenden verifiëren of alle beschikbare gegevens volstaan om de officiële visitatie van de opleiding plaats te laten vinden. Daartoe organiseren we dan altijd een zogenoemde proefvisitatie, die je kunt beschouwen als een soort generale repetitie, in de vorm zoals we die ook hanteren bij de visitatie.

Bedrijfseconomie
Vandaag beginnen we in onze Stenden Hogeschoolvestiging in Emmen zo'n twee dagen durende proefvisitatie. Vanmorgen wordt een proefvisitatiepanel door het management team van de opleiding Bedrijfseconomie ontvangen. Voorafgaand aan de proefvisitatie verzorg ik een briefing voor dit audit team, dat uit medewerkers en een student van Stenden Hogeschool bestaat, aangevuld met een werkveldadviesraadslid van deze opleiding.
Na mijn briefing gaat het proefvisitatieteam de in de proefvisitatiekamer gedeponeerde opleidingsdocumenten bestuderen, zulks ter voorbereiding op de panelgesprekken die vanmiddag en morgen zullen gaan plaatsvinden.

Afstuderen
Rond het avonduur gaat het audit team met de eerste twee interviewgroepen in gesprek. Het eerste panel waarmee het proefvisitatieteam spreekt, bestaat uit een aantal recent afgestudeerden en een aantal studenten die momenteel in hun afstudeerfase zitten. Daarna volgt een groep werkveldvertegenwoordigers, die deze afgestudeerden in hun afstudeerfase hebben begeleid, aangevuld met enkele opleidingsdocenten, die de afstuderende studenten in hun afstudeerfase begeleid(d)en.
In deze eerste twee interviews verifieert het proefvisitatiepanel of de opleiding haar studenten op correcte wijze begeleidt, beoordeelt en laat afstuderen en of de afgestudeerde studenten voldoen aan de competenties, waarvoor deze opleiding haar studenten opleidt.