Posts tonen met het label Koarnjum. Alle posts tonen
Posts tonen met het label Koarnjum. Alle posts tonen

dinsdag 4 juni 2013

Friesland voor lanterfanters - deel 4

Dinsdag 4 juni 2013 
Cover van deel 4 van de wandelgids

Wandelen is populair
Langeafstandswandelen is momenteel in. Wandeltochten zoals de Slachtemarathon, de Kennedymars, het Nijkleaster Pinksterpaad, de Pink Ribbonwandeltocht van de Stichting Bewegen voor Overleven en de Friese wandel-Elfstedentocht trekken grote aantallen wandelaars.
De wandelroutes van de bekende wandelpaden zoals het Pieterpad en het Fries-Overijsselse Jabikspaad genieten een grote naamsbekendheid en bieden steeds meer wandelaars aangename wandelingen.
Wandelen in groepen, in tweetallen en individueel wint aan populariteit.

Wandelserie voor lanterfanters
Op die golf beweegt natuurjournalist Fokko Bosker mee. Bosker schreef inmiddels vier wandelgidsen voor gevarieerde wandelroutes door de provincie Fryslân. De serie van de eerste drie wandelrouteboekjes is uitgegeven met als titel: 'Friesland voor lanterfanters; een voetreis door natuurlijk Friesland in dertig dagen'. De daaraan toegevoegde vierde routegids kreeg als ondertitel: 'een voetreis rond natuurlijk Leeuwarden in 10 dagen'. Dit vierde deel verscheen in 2010. Dit vierde deel kreeg ik van Sinterklaas op de Pakjesavond van 5 december 2010. De eerste drie deeltjes kwamen al eerder - namelijk in het jaar 2007 - uit.

Deel 4
Inmiddels hebben Durkje en ik de tien wandelingen van het vierde deel van deze wandelserie ook gelopen. Het vierde deel van 'Friesland voor lanterfanters' biedt tien dagmarsen door mooie dorpen en landschappen in voornamelijk het noorden van Fryslân. Je wandelt in het gebied rond Leeuwarden, onder andere in het voormalige Westergo, in het voormalige Oostergo en in het gebied van de voormalige Middelzee, dat vroeger tussen Oostergo en Westergo lag, en daar uiteraard nu nog ligt. Ook enkele dorpen ten zuiden van Leeuwarden worden tijdens deze wandelingen van deel 4 bezocht.

Achtergrondinformatie
Elke dagwandeling heeft een thema. De routes worden beknopt beschreven en in grote lijnen met een globale wegenkaart ondersteund. De wandelroutes zijn helaas niet bewegwijzerd, hetgeen het af en toe niet gemakkelijk maakt om de route exact volgens beschrijving en kaart te bewandelen.
Fokko heeft bij elke wandelroute ook enige achtergrondinformatie geschreven, met informatie over bijvoorbeeld natuur & landschap, flora & fauna, cultuur & geschiedenis, gehuchten & dorpen, wonen & werken, bewoners en toeristen, waterwegen en monumenten; nu eens kritisch, dan weer lyrisch.

Noord-Fryslân
Deel vier laat je als het ware in uitwaaierende lussen rondom de provinciehoofdstad Leeuwarden heen en terug lopen. Vanuit Leeuwarden kom je dan in plaatsen zoals: Stiens, Veenwouden, Burgum, Grou, Mantgum en Dronrijp. De wandelingen hebben een gemiddelde afstand van 17,8 kilometer, variërend van 13 tot 27 kilometer per dag, in totaal dus 178 kilometer.

Tien wandelroutes
Op onderstaande data bewandelden en beschreven (zie onderstaande weblinks) Durkje en ik de volgende tien routes van deze wandelgids:
1. Op 1 april 2013 van Leeuwarden via Wyns naar Stiens en via Koarnjum weer terug naar Leeuwarden, 22 kilometer;
2. Op 28 mei 2012 van Leeuwarden via Wyns naar Oentsjerk en via Miedum weer terug naar Leeuwarden, 18 kilometer;
3. Op 5 juni 2011 van Leeuwarden naar Veenwouden, 17 kilometer;
4. Op 4 juni 2011 van Veenwouden naar Earnewâld, 19 kilometer;
5. Op 2 juni 2011 van Earnewâld naar Grou, 17 kilometer;
6. Op 9 mei 2013 van Leeuwarden via Beetgum naar Dronrijp en via Deinum weer terug naar Leeuwarden, 27 kilometer;
7. Op 12 mei 2013 van Mantgum naar Deinum, 13 kilometer;
8. Op 22 april 2012 van Deinum naar Leeuwarden, 14 kilometer;
9. Op 13 januari 2013 van Leeuwarden door de Louwsmarpolder naar Lytse Geast en via Nieuwe Wielen weer terug naar Leeuwarden, 17 kilometer;
10. Op 21 april 2012 een stadswandeling door Leeuwarden, 14 kilometer.

maandag 1 april 2013

Lanterfanten over Route 4.1 van Leeuwarden > Dokkumer Ee > Stiens > Leeuwarden

Paasmaandag 1 april 2013 
Boerderij aan de Wurgedyk bij het jaagpad van de Dokkumer Ee



Start en finish in Stiens
Vanmorgen ligt overal nog een dun laagje sneeuw en rijp, maar de nog laag staande voorjaarszon schijnt rond 8.00 uur al volop. Het belooft een prachtige mooi weer-wandeldag te worden, dus Durkje en ik besluiten de eerste route van het vierde deeltje van de wandelserie 'Friesland voor lanterfanters' te gaan lopen. De routebeschrijving begint in Leeuwarden op de Kenniscampus Leeuwarden en leidt je via de Dokkumer Ee naar Stiens, om dan langs en via de zuidelijker dorpen van Leeuwarderadeel naar Leeuwarden terug te gaan. Omdat het een wandelrondje is, kun je overal op de route beginnen, om de hele route te bewandelen. Daarom beginnen wij vanmorgen om 9.30 uur gemakshalve op het Mierepaad bij kinderboerderij Doniastate in Stiens, vlakbij ons huis in het Stienser Aldlân. De ronde die we vandaag gaan wandelen, is 22 kilometer lang; voor ons betekent dat 4,5 uur wandelen.

Stiens en Koarnjum
Over de Trijehoeksdyk komen we Stiens binnen. Langs de Kletsefeart lopen we om het volkstuincomplex heen, om daar via de brug van de Griene Leane de Stienser Feart over te steken. Over de Menno van Coehoornwei lopen we naar de spoorbaan van het voormalige Dockumer Lokaeltsje. Vanaf de Menno van Coehoornwei kun je nu schitterend over de voormalige spoorbaan in zuidelijke richting wandelen. Doordat in 2011 de rails en de bielzen van de oude spoorlijn zijn weggehaald, is in de loop van de afgelopen twee jaren een mooi wandelpad ontstaan over 'de âlde spoardyk'. We kunnen helaas niet verder over de spoordijk dan tot Koarnjum/Jelsum, want ook de spoorbrug over de Cornjumervaart is helaas weggehaald. Langs de Koarnjumer/Jelsumer voetbalvelden lopen we naar de bebouwde kom van Jelsum.

Jelsum en Leeuwarden
Via It Paradys gaan we verder naar Dekema State in Jelsum. Ten zuiden van Jelsum lopen we langs Haskera Zathe over het smalle Jelsumer Binnenpaad naar het Leeuwarder Bos; dit is ook een deel van  het Jabikspaad. Nabij Taniaburg passeren we vier Blauwe Reigers, die in een rechthoek in het veld staan, als waren het grensrechters op de hoekpunten van een voetbalveld. Verderop graast een kudde Schotse Hooglanders, dik in hun bruine wintervacht.
Door Bilgaard lopen we richting Kenniscampus Leeuwarden, om over de Dammelaan naar de Eebrug te kunnen lopen. Bij de Eebrug gaan we via de westelijke oever langs de Dokkumer Ee in noordelijke richting.

Snakkeburen en Lekkum
Ter hoogte van Snakkerburen nemen we een rust- en etenspauze op een zitbankje vol op de zon aan de Dokkumer Ee. Aan de overzijde van het water ligt Snakkerburen.
Langs het Havankpark en de woonarken van De Boeg komen we weer bij de Dokkumer Ee. We lopen dan over het geasfalteerde wandel-fietspad langs de Dokkumer Ee, over het oude jaagpad. We passeren daarbij ook het dorpje Lekkum, dat eveneens aan de andere zijde van de Dokkumer Ee ligt. Bebouwing aan de westzijde van de Dokkumer Ee is er op dit deel nauwelijks. We gaan via een 'heechhout' over de Jelsumervaart.

Wyns en Tichelwurk
Het eerste dorpje dat we via dit jaagpad passeren, is Wyns. Ook hier ligt de bebouwing voor het grootste deel aan de overzijde van de Dokkumer Ee. Er is wel een veerpont, de 'Wynser Oerset', waarmee je vanaf Pasen in de weekends de Dokkumer Ee kun oversteken.
Na zo'n zes kilometer ten noorden van Leeuwarden wandelen langs de Dokkumer Ee, komen we aan in Tichelwurk, de locatie waar vroeger een oude steenfabriek heeft gestaan, die indertijd in het onderhoud voorzag van zo'n dertig bewoners alhier.
Ook Tichelwurk passeren we, en weer gaat het verder langs de Dokkumer Ee. Er ligt nog dun ijs op de sloten en in de Dokkumer Ee drijven grote clusters dunne ijsschotsen in zuidelijke richting. Een prachtig gezicht, zo op de volle voorjaarszon.

Stienser Aldlân
Ter hoogte van de oude boerderij op de kruising van de Wurgedyk en de Dokkumer Ee, verlaten we de Dokkumer Ee, om vanaf hier in westelijke richting het Stienser Aldlân in te wandelen, over de Wurgedyk. Twee witte zwanen ploegen naast ons diep in de ondergrond van een ondiepe slootbodem, op zoek naar enig voedsel. Als we er langs lopen, zetten ze hun vleugels hoog op, ten teken dat we vooral niet dichterbij hen moeten komen. We passeren de afslag naar de Wide Mar, waar de vogelkijkhut staat.
Op de volgende splitsing gaan we rechtsaf verder over de Griene Dyk, een door het landschap kronkelende middeleeuwse waterkering. Via de Harnsterdyk passeren we,  in de richting van Stiens wandelend, de Swaarder terp, Horne Zathe en de Wurge.
Het grote parkeerterrein van de kinderboerderij Doniastate onder de rook van Stiens is nagenoeg vol. Dit mooie weer betekent ook een topdag voor de grote en kleine bezoekers van onze prachtige kinderboerderij. Zo biedt het mooi zonnige voorjaarsweer van deze Paasmaandag voor velen de aanleiding om lekker te genieten van een dagje buiten zijn.

zondag 15 januari 2012

Stedpaed

Zondag 15 januari 2012
Omslag van de wandelgids Stedpaed

Wandeldag
Een periode van veel en harde wind, storm en regen hebben we achter de rug. Voor vandaag wordt aangenaam weer voorspeld: flinke zonnige perioden halverwege de dag. Durkje en ik besluiten om vandaag weer eens te gaan wandelen. Gezien de grote hoeveelheid neerslag van de afgelopen weken en de wateroverlast van de afgelopen dagen, kiezen we ervoor een pad te bewandelen dat het hele jaar door goed bewandeld kan worden, te weten het Stedpaed.

Wandelgids
In het jaar 2010 heeft de 'Vereniging Plaatselijk Belang Stiens' een wandelgids van het Stedpaed uitgegeven. De Stienser Durk Reitsma zorgde voor de teksten, mijn ex-CHN-collega Gryt Elzinga-Kooistra zorgde voor de tekstverwerking en onze Stienser wijkmedebewoner Jaap Bams zorgde voor de opmaak, de foto's en het tekenwerk van de wandelgids van het Stedpaed. De routegids is in meerkleurendruk gemaakt, waarbij de gekleurde teksten behoren bij dezelfde kleuren op de routekaarten.

Stedpaed
Het Stedpaed is het pad van en naar de stad Leeuwarden. Het eeuwenoude Stedpaed was vroeger een belangrijke verbindingsweg tussen Leeuwarden en de ten noorden van de stad geleden dorpjes, buurtschappen, stinzen en states. De huidige wandelroute van het Stedpaed gaat zoveel mogelijk - waar dat nog kan - over het voormalige tracé van dit oude Noordfriese pad. De route begint bij de Noorderbrug in Leeuwarden en eindigt bij De Loane in Hijum. Deze route is ongeveer 12 kilometer lang, dus zo'n 3 uren gaans.

Bij de Oude Noorderbegraafplaats
Leeuwarden
We parkeren de auto achter Camstraburen en beginnen onze dagtocht bij de Noorderbrug (Anno 1938) in Leeuwarden. Het is letterlijk klokslag 10.30 uur, want we horen verderop een kerkklok het halfuur aankondigen. Vanaf deze brug over de uit 1494 daterende Noorderstadsgracht wandelen we over de Spanjaardslaan naar de Jelsumerstraat. In het Rengerspark zien we al de eerste krokussen en sneeuwklokjes bloeien in de heerlijk warme winterzon. Een fikse boomzwam parasiteert hier op de dikke boomstam van een oude parkboom. We passeren langs de Oude Meer de Oude Noorderbegraafplaats en de Joodse begraafplaats.

Jelsumer Binnenpaed
Bij zwembad De Blauwe Golf steken we de Dammelaan over, om vervolgens ten noorden van de Dammelaan naar de Tylkedam te gaan. Als we op het oude Jelsumer Binnenpad komen, steken we de Kalkvaart (ofwel het Kalkenendje) over om dan achter de studentenhuisvesting van de oude legerkazerne naar de Vierhuisterweg te lopen. We gaan verder over het Jelsumer Binnenpaed, over het smalle betonpad door de weilanden, gelegen ten oosten van het Leeuwarder Bos. Inmiddels lopen we ook op het tracé van het Jabikspaad; de bewegwijzering met de Friese Jacobsschelp (de wulk) valt hier duidelijk op. Bij het Sylsterhout steken we de Jelsumer Feart over en dan komen we uiteindelijk bij de boerderij Haskerastate op de Haskedyk, vanwaar we over de Dekemawei richting Jelsum lopen.

Martenastate in Koarnjum

Jelsum en Koarnjum
Via de Finsterbuorren en de Griene Singel lopen we naar Dekemastate. Langs en voorbij de westelijke ringmuur (it Skytsingeltsje) van Dekemastate komen we Op 'e terp van Jelsum. Via De Lange Jammer, de Skierhústerwei en de Bendyk lopen we van Jelsum naar Koarnjum. We verlaten de Martenawei en gaan dan door de Bokkestege, over het Tsjerkepaed langs het ijsbaanterrein, over De Wier en door de Swarte Singel naar Martenastate.

Britsum en Stiens
Over de Joussenswei lopen we van Koarnjum naar Britsum. Halverwege deze weg steken we het voormalige vaarwater van de Jousen over. In Britsum lopen we over het Stedpaed, op de plaats waar dit eeuwenoude pad de naamgever is geworden van de doorgaande weg door Britsum. We verlaten Britsum over de Menno van Coehoornwei, de weg die naar de hier in Britsum geboren vestingbouwer Menno van Coehoorn is genoemd. Via de brug van de Griene Leane steken we de Stienzer Feart over en dan lopen we tussen de Stienser Feart en de Stienser volkstuinen over het schelpenpad naar de kruising van de Stienser Feart en de Kletsefeart. Op deze driesprong pauzeren we op een bankje, met uitzicht over het water en op Britsum, aan de andere zijde van de Stienzer Feart.

Truerd en Hoarne
Na onze rustpauze lopen we langs de Kletsefeart in de richting van onze woonwijk Aldlân in Stiens. Dan verlaten we het Jabikspaad. We steken namelijk de Kletsefeart over en gaan over de Trijehoeksdyk naar het Mierepaed, in de richting van kinderboerderij Doniastate. Bij deze kinderboerderij kruisen we de Truerderdyk, om vervolgens over de Harnsterdyk vanuit het buurtschap Truerd via het buurtschap Hoarne naar het buurtschap Swaerd (ofwel Swaerderterp) te lopen. Bij Hoarne steken we de Wurge Feart over.

Swaerd en Poelhúzen
Vanuit Swaerd lopen we over de Poeldyk naar de Poelhústerbrêge, waar we de Feinsumer Feart oversteken. Langs de vaartswal staan enkele graafmachines, waarmee men momenteel de Feinsumer Feart uitdiept, teneinde de Elfstedenvaarroute weer optimaal bevaarbaar te maken in de richting van de Dokkumer Ee. We arriveren in het buurtschap Poelhúzen, voorheen het middeleeuwse Herum, waar vroeger een uithof van het Friese klooster Mariëngaarde stond.

Feinsum en Hijum
Voorbij Poelhúzen steken we de Brédyk (de weg van Leeuwarden naar Holwerd) over en lopen we verder in westelijke richting over de Iestdyk. Ter hoogte van het zuidelijker gelegen Feinsum gaan we in noordelijke richting over een smal wandel- en fietspad tussen de velden en akkers door naar onze bestemming in Hijum. We bellen Pieter (als we hier op het Binnenpaed lopen), die ons vanuit Stiens met de auto uit Hijum haalt.
We hebben vandaag schitterend wandelweer. Bijna geen wind, lichtbewolkt en een heerlijk warme zon vanuit het zuiden. De vrolijke zonnestralen beschijnen hier het prachtige kleilandschap van de opgebilde en ingepolderde velden en akkers, waar eeuwen geleden nog de voormalige Middelzee bij eb en vloed stroomde.

woensdag 26 oktober 2011

Sjoerd Hogerhuis exposeert in Stiens

Woensdag 26 oktober 2011

De gemeente Leeuwarderadeel bestaat uit de dorpen Alde Leie, Britsum, Feinsum, Hijum, Jelsum, Koarnjum en Stiens. Fotograaf Sjoerd Hogerhuis uit Koarnjum heeft deze zeven dorpen van Leeuwarderadeel vastgelegd op foto’s op panoramaformaat. Zijn foto’s zijn in verschillende jaargetijden gemaakt.

Sjoerd Hogerhuis fotografeert al tientallen jaren. Hij is lid van de Natuurfotografenvereniging Friesland en van Fotoclub 8-88 uit Stiens. Tot eind december 2011 is er in het gemeentehuis van Leeuwarderadeel te Stiens een foto-expositie van Hogerhuisfotowerk te zien.

Voor elk fotopanorama zijn zes à acht afzonderlijke foto’s gemaakt, die nadien zijn samengevoegd tot één foto. De foto’s hebben hierdoor een beeldhoek van ongeveer 150 graden. Bij het maken van de foto’s zocht Hogerhuis naar een fotostandpunt, waarbij een kenmerkend deel van het gefotografeerde dorp is te zien
.
Naast de zevendorpenfoto’s zijn in deze expositie ook een aantal andere landschappen van Fryslân te zien, voornamelijk van de kustgebieden. Om de mooi gefotografeerde lichtomstandigheden te verkrijgen, was het belangrijk om op de juiste tijd op de juiste plaats te zijn.

woensdag 23 juni 2010

Honderd jaar aap - noot - mies

Woensdag 23 juni 2010

De Kultuerried Ljouwerteradiel heeft het initiatief genomen om dit jaar aandacht te besteden aan de 100e verjaardag van de leesmethode van meester M.B. Hoogeveen. Eén van de activiteiten in dit kader is de expositie van de in onze gemeente Leeuwarderadeel wonende kunstschilders, die op hun eigen manier een interpretatie hebben gegeven aan het “Leesplankje AAP, NOOT, MIES”, dat het resultaat is van de leesmethode die het hoofd van de openbare lagere school van Stiens honderd jaar geleden ontwikkelde. Over die expositie in de Openbare Bibliotheek van Stiens schreef ik reeds op 23 april 2010.

In een ander dorp van onze gemeente – in Koarnjum – is in het kader van dit eeuwfeest een schoollokaal ingericht op een wijze die je terugbrengt naar het jaar 1910. En in het gemeentehuis van Leeuwarderadeel is momenteel een expositie te zien van de kunstschilder Douwe Mattheus Hoogeveen, de zoon van meester Hoogeveen die het leesplankje ontwikkelde. Over die expositie in het gemeentehuis te Stiens schreef ik reeds op 19 mei 2010.

De vierde actie in het kader van dit Aap Noot Mies-jubileum is de uitgave van een boekje over onder andere de geschiedenis van het leesplankje en over de familie Hoogeveen. Het jubileumboek van de Kultuerried Ljouwerteradiel kreeg als titel “Honderd jaar aap – noot – mies” met als boventitel “M.B. Hoogeveen-leesmethode” en met als ondertitel “Een ‘uitgelezen’ begrip”. Burgemeester Eric ter Keurs van de gemeente Leeuwarderadeel schreef het Voorwoord van deze publicatie, die in april 2010 verscheen.

Het boekje gaat dan achtereenvolgens in op de volgende onderwerpen:
a. Mattheus Bernhard Hoogeveen – bedenker van het leesplankje. Geboren in 1862 en van 1888-1894 schoolhoofd te Stiens. Rond 1892 testte meester Hoogeveen in Stiens zijn voorloper van het leesplankje.
b. Cornelis Jetses, de man van de tekeningen en de illustraties. Jetses kreeg van uitgeverij J.B. Wolters te Groningen de opdracht om samen met Jan Ligthart en Hendricus Scheepstra een nieuwe versie van de klassikale leesplank van meester Hoogeveen te maken en die aan te kleden met bijbehorende leesboekjes en met een bijpassende grote vertelselplaat voor klassikaal gebruik. Die verbeterde versie van het leesplankje verscheen honderd jaar geleden, in 1910.
c. Het leesplankje van Hoogeveen in historisch perspectief. De eerste versie dateert van ongeveer 1892 en de tweede en derde versie die door uitgeverij Brinkgreve te Deventer werd uitgegeven, verschenen respectievelijk in 1898 en 1902. Daarna volgden achtereenvolgens de verbeterde versies van uitgever Wolters in de jaren 1910, 1931, 1940, 1961 en 1967. In de loop van de jaren verschenen ook een joodse, een katholieke, een Zuid-Afrikaanse en een Oost-Indische versie.
d. Een moderne variant op het bekende leesplankje en de vormgevers van de moderne variant op het leesplankje.
e. Dr. Douwe Mattheus Hoogeveen classicus en kunstschilder, de zoon van meester Hoogeveen, die in 1931 trouwde met zijn nicht Neeltjes Boelstra. De gemeente Leeuwarderadeel heeft een groot aantal schilderijen van hem in bruikleen van de Boelstra Olivier Stichting, waarvan een deel momenteel wordt geëxposeerd in het Stienser gemeentehuis.

zaterdag 4 april 2009

It sil jin mar oerkomme

Sneon 4 april 2009

As de doarbel giet, moetet Durkje oan 'e foardoar Romke Grijpstra, fan Jelsum. Grijpstra rint net foar in kollekte, mar hy hat in oar ferhaal, of eins in tal ferhalen. Hij ferkeapet boeken oan 'e doar, hûs oan hûs. It giet om in boek dat hysels skrean hat. "It sil jin mar oerkomme" is de titel fan syn boek en Romke hat it yn it Frysk skrean; hat him yn it skriuwen hâlden oan 'e sprektaal. No sammelje ik alle soarte fan Fryske boeken - en dizze hie ik noch net - dat Durkje betinkt har net en keapet fan dizze skriuwer-ferkeaper syn boek as in kado foar Heitedei 2008.

Romke Grijpstra is in pensjonearre fersekeringsman. Jierrenlang hie Romke himself foarhâlden dat er alle slimme ûngefallen dy't foarby kamen, net meinimme woe en soe nei hûs. Mar nei syn pensjonearren kamen dochs noch allerhânde fersekeringssaken út it wurkferline boppe driuwen, dat hy sette him dochs ta it beskriuwen fan in tal fan dizze nijgjirrige anekdoates. It needlottich ûngefal fan harren soan yn 1983 hat dêr grif ek mei de trochslach ta jûn, sa skriuwt Grijpstra op 'e achterflap fan syn boek.

It boek - mei in tal yllustraasjes fan Ronald de Haan út Koarnjum - befettet in breed ferskaat fan 57 ferhalen fan allerhânde fersekeringssaken. Ferhalen oer bygelyks autoraces, fiskmaten, iiswille, kuilride, punttried, in stikje glês en wintersport. De ferhalen binne foar in diel humoristysk, somtiden ek tige fertrietlik en in oare kear geane se oer domme list en bedroch. De kearnen fan alle ferhalen binne wier bart.

It lêst noflik, it lit diels sjen hokfoar fersekeringssaken in fersekeringsman lykas Grijpstra en alle oaren yn harren deistig wurk ûnder hânnen hawwe. Studinten dy't leare foar fersekeringsagint en fral ek foar alle beropskrêften yn dit soarte fan assurânsjewurk lyket my it lêzen fan sa'n praktykboek in wollen of eins faaks of perfoarst in moatten. It boek lit sjen wat de ien de oar allegearre oandwaan kin en hoe slim in soad minsken nei allerhânde slimme kwestjes sitten bliuwe mei in grut fertriet en oare skea. It is lykas Romke Grijpstra syn boek neamde: It sil jin mar oerkomme".