Stedpaed

Zondag 15 januari 2012

Omslag van de wandelgids Stedpaed

Wandeldag
Een periode van veel en harde wind, storm en regen hebben we achter de rug. Voor vandaag wordt aangenaam weer voorspeld: flinke zonnige perioden halverwege de dag. Durkje en ik besluiten om vandaag weer eens te gaan wandelen. Gezien de grote hoeveelheid neerslag van de afgelopen weken en de wateroverlast van de afgelopen dagen, kiezen we ervoor een pad te bewandelen dat het hele jaar door goed bewandeld kan worden, te weten het Stedpaed.

Wandelgids
In het jaar 2010 heeft de 'Vereniging Plaatselijk Belang Stiens' een wandelgids van het Stedpaed uitgegeven. De Stienser Durk Reitsma zorgde voor de teksten, mijn ex-CHN-collega Gryt Elzinga-Kooistra zorgde voor de tekstverwerking en onze Stienser wijkmedebewoner Jaap Bams zorgde voor de opmaak, de foto's en het tekenwerk van de wandelgids van het Stedpaed. De routegids is in meerkleurendruk gemaakt, waarbij de gekleurde teksten behoren bij dezelfde kleuren op de routekaarten.

Stedpaed
Het Stedpaed is het pad van en naar de stad Leeuwarden. Het eeuwenoude Stedpaed was vroeger een belangrijke verbindingsweg tussen Leeuwarden en de ten noorden van de stad geleden dorpjes, buurtschappen, stinzen en states. De huidige wandelroute van het Stedpaed gaat zoveel mogelijk - waar dat nog kan - over het voormalige tracé van dit oude Noordfriese pad. De route begint bij de Noorderbrug in Leeuwarden en eindigt bij De Loane in Hijum. Deze route is ongeveer 12 kilometer lang, dus zo'n 3 uren gaans.

Bij de Oude Noorderbegraafplaats

Leeuwarden
We parkeren de auto achter Camstraburen en beginnen onze dagtocht bij de Noorderbrug (Anno 1938) in Leeuwarden. Het is letterlijk klokslag 10.30 uur, want we horen verderop een kerkklok het halfuur aankondigen. Vanaf deze brug over de uit 1494 daterende Noorderstadsgracht wandelen we over de Spanjaardslaan naar de Jelsumerstraat. In het Rengerspark zien we al de eerste krokussen en sneeuwklokjes bloeien in de heerlijk warme winterzon. Een fikse boomzwam parasiteert hier op de dikke boomstam van een oude parkboom. We passeren langs de Oude Meer de Oude Noorderbegraafplaats en de Joodse begraafplaats.

Jelsumer Binnenpaed
Bij zwembad De Blauwe Golf steken we de Dammelaan over, om vervolgens ten noorden van de Dammelaan naar de Tylkedam te gaan. Als we op het oude Jelsumer Binnenpad komen, steken we de Kalkvaart (ofwel het Kalkenendje) over om dan achter de studentenhuisvesting van de oude legerkazerne naar de Vierhuisterweg te lopen. We gaan verder over het Jelsumer Binnenpaed, over het smalle betonpad door de weilanden, gelegen ten oosten van het Leeuwarder Bos. Inmiddels lopen we ook op het tracé van het Jabikspaad; de bewegwijzering met de Friese Jacobsschelp (de wulk) valt hier duidelijk op. Bij het Sylsterhout steken we de Jelsumer Feart over en dan komen we uiteindelijk bij de boerderij Haskerastate op de Haskedyk, vanwaar we over de Dekemawei richting Jelsum lopen.

Martenastate in Koarnjum

Jelsum en Koarnjum
Via de Finsterbuorren en de Griene Singel lopen we naar Dekemastate. Langs en voorbij de westelijke ringmuur (it Skytsingeltsje) van Dekemastate komen we Op 'e terp van Jelsum. Via De Lange Jammer, de Skierhústerwei en de Bendyk lopen we van Jelsum naar Koarnjum. We verlaten de Martenawei en gaan dan door de Bokkestege, over het Tsjerkepaed langs het ijsbaanterrein, over De Wier en door de Swarte Singel naar Martenastate.

Britsum en Stiens
Over de Joussenswei lopen we van Koarnjum naar Britsum. Halverwege deze weg steken we het voormalige vaarwater van de Jousen over. In Britsum lopen we over het Stedpaed, op de plaats waar dit eeuwenoude pad de naamgever is geworden van de doorgaande weg door Britsum. We verlaten Britsum over de Menno van Coehoornwei, de weg die naar de hier in Britsum geboren vestingbouwer Menno van Coehoorn is genoemd. Via de brug van de Griene Leane steken we de Stienzer Feart over en dan lopen we tussen de Stienser Feart en de Stienser volkstuinen over het schelpenpad naar de kruising van de Stienser Feart en de Kletsefeart. Op deze driesprong pauzeren we op een bankje, met uitzicht over het water en op Britsum, aan de andere zijde van de Stienzer Feart.

Truerd en Hoarne
Na onze rustpauze lopen we langs de Kletsefeart in de richting van onze woonwijk Aldlân in Stiens. Dan verlaten we het Jabikspaad. We steken namelijk de Kletsefeart over en gaan over de Trijehoeksdyk naar het Mierepaed, in de richting van kinderboerderij Doniastate. Bij deze kinderboerderij kruisen we de Truerderdyk, om vervolgens over de Harnsterdyk vanuit het buurtschap Truerd via het buurtschap Hoarne naar het buurtschap Swaerd (ofwel Swaerderterp) te lopen. Bij Hoarne steken we de Wurge Feart over.

Swaerd en Poelhúzen
Vanuit Swaerd lopen we over de Poeldyk naar de Poelhústerbrêge, waar we de Feinsumer Feart oversteken. Langs de vaartswal staan enkele graafmachines, waarmee men momenteel de Feinsumer Feart uitdiept, teneinde de Elfstedenvaarroute weer optimaal bevaarbaar te maken in de richting van de Dokkumer Ee. We arriveren in het buurtschap Poelhúzen, voorheen het middeleeuwse Herum, waar vroeger een uithof van het Friese klooster Mariëngaarde stond.

Feinsum en Hijum
Voorbij Poelhúzen steken we de Brédyk (de weg van Leeuwarden naar Holwerd) over en lopen we verder in westelijke richting over de Iestdyk. Ter hoogte van het zuidelijker gelegen Feinsum gaan we in noordelijke richting over een smal wandel- en fietspad tussen de velden en akkers door naar onze bestemming in Hijum. We bellen Pieter (als we hier op het Binnenpaed lopen), die ons vanuit Stiens met de auto uit Hijum haalt.
We hebben vandaag schitterend wandelweer. Bijna geen wind, lichtbewolkt en een heerlijk warme zon vanuit het zuiden. De vrolijke zonnestralen beschijnen hier het prachtige kleilandschap van de opgebilde en ingepolderde velden en akkers, waar eeuwen geleden nog de voormalige Middelzee bij eb en vloed stroomde.

Nachtelijke duikvlucht van vleermuizen onder het Kennisplein

Dinsdag 7 april 2009

In de weken dat de vleermuizen van het Leeuwarder Rengersparkgebied uit hun winterslaap ontwaken, wordt een duiker voor vleermuizen aangelegd, die onder het in aanleg zijnde Kennisplein van de Kenniscampus Leeuwarden door loopt. Na het kappen van bomen voor de nieuwbouw van de NHL aan de Rengerslaan ontstond twee jaar geleden in het voorjaar grote commotie rondom de hier verblijvende vleermuizen. Deze beschermde dieren zouden door de bomenkap van de bomen die langs de Oude Meer stonden hun natuurlijke oriëntatiepunten kwijt zijn.

Verwacht wordt dat deze vleermuizen die in het Rengerspark wonen vanaf begin april 's avonds weer gebruik gaan maken van de gebruikelijke vliegroute naar hun voedselgebied in de Groene Ster ten oosten van Leeuwarden. Op aandringen van onder andere de Algemene Inspectie Dienst (AID) en de Friese Milieu Federatie (FMF) is twee jaar geleden een corridor geplaatst en ook vorig jaar werden de vliegende zoogdieren langs de nieuwbouw tussen de NHL en Stenden hogeschool door geleid.

De corridor bestond vorig jaar uit een drie meter hoog hekwerk dat aan weerskanten van de doorvliegroute kwam te staan. Die schermen werden met zwarte doeken bekleed. Uit onderzoek van het Ministerie van Landbouw, Natuur en Visserij bleek twee jaar gelden dat de vleermuizen de corridor inderdaad gebruikten.

De aanleg van het Kennisplein tussen Stenden hogeschool en de NHL begint met de gebruikelijke grondwerkzaamheden èn met het ondergronds plaatsen van een grote buis, een zogenoemde "duiker". Deze grote tunnel is speciaal gemaakt voor de bijzondere vleermuizen in dit gebied. De tunnel maakt straks deel uit van de route die de verblijfplaats van de vleermuizen in het Rengerspark verbindt met het voedselgebied in natuurgebied de Groene Ster. Op het Stenden hogeschoolterrein wordt op deze wijze rekening gehouden met de aanwezige vleermuizen. Medio maart is begonnen met de aanleg van de betonnen duiker. Hiermee kunnen de vleermuizen op het traject waar het bovengronds vliegen voor problemen zou kunnen zorgen, door de inmiddels aangelegde duiker deels ook ondergronds van het Rengerspark naar de Groene Ster vliegen.

Bomenkap op Kenniscampus Leeuwarden

Maandag 23 maart 2009

Met de (her)inrichting van de "Kenniscampus Leeuwarden" verandert het Rengersparkgebied. Deze groene zône in het hart van Leeuwarden wordt opnieuw ingericht. Aan de oostzijde staan de twee hogescholen die op de Kenniscampus Leeuwarden gevestigd zijn: de Stenden hogeschool en de NHL. Het huidige gebouw van de NHL is deels gesloopt en wordt momenteel vervangen door en uitgebreid met een grotendeels nieuw gebouw. Van de twee hogeschoolgebouwen zijn straks de voorkanten naar elkaar gericht en tussen de beide gebouwen sta je dan op het Kennisplaza (plein); over enkele maanden het hart van Kenniscampus Leeuwarden.

De Kenniscampus Leeuwarden wordt met een hoog ambitieniveau ingericht. Op één terrein verschijnen naast de twee hogescholen: studentenwoningen, kennisintensieve bedrijven, sporthal & sportvelden, strand, horeca en een evenemententerrein. De Kenniscampus Leeuwarden wil gaan en staan voor "duurzaam en innovatief". Het wordt tevens een nieuw recreatiegebied in Leeuwarden, op loopafstand van het stadscentrum, met wandel- en fietspaden door groen en langs water en met faciliteiten waar iedereen gebruik van kan maken. Je kunt elkaar hier zien en ontmoeten, ook als je hier niet studeert!

Zoals bij veel grote bouwprojecten blijkt ook hier het kappen van bomen onvermijdelijk. Op de Kenniscampus Leeuwarden zijn de eerste bomen en oude boomsingels gekapt. Na de aanvraag van een vergunning voor het kappen van deze bomen, is er bezwaar aangetekend door de Stichting Bomenridders. Op donderdag 9 april 2009 dient nog een hoorzitting over deze kapvergunning. Stichting Bomenridders en de Kenniscampus Leeuwarden hebben inmiddels enkele gesprekken gevoerd en op verzoek van de Stichting Bomenridders is besloten om, in afwachting van de hoorzitting, een aantal knotwilgen langs het eeuwenoude riviertje - de Oude Meer -, een kastanje en een wilg in te passen in het ontwerp. Uiteindelijk zullen op en rond de Kenniscampus Leeuwarden circa 200 nieuwe bomen worden aangeplant.