Posts tonen met het label liefde. Alle posts tonen
Posts tonen met het label liefde. Alle posts tonen

zondag 2 december 2012

Je op handen gedragen weten



Zondag 2 december 2012
De 1e Adventskaars brandt op de viertafel

Doopdienst
Van de ochtendkerkdienst op deze eerste Zondag van Advent wordt in De Hege Stins in Stiens een feestelijke viering gemaakt. In deze kerkdienst wordt de jongste zoon van de familie Van der Wal gedoopt. De liturgie is samen met de doopouders samengesteld rondom teksten en liederen, die hen de afgelopen tijd inspireerden. Naast de gebruikelijke bezetting verleent vanmorgen ook onze gemeenteband ‘United’ haar muzikale medewerking aan deze dienst.

1e Advent
Omdat het vandaag de eerste zondag van Advent is, wordt de eerste Adventskaars aan het begin van de dienst aangestoken door twee kinderen uit onze gemeente. De vier Adventskaarsen - waarvan de volgende weken steeds ook een volgende kaars zal worden aangestoken – staan op de viertafel op het liturgische centrum voorin de kerkzaal van De Hege Stins. Evenals vorige week staat op de viertafel ook nog de houten letter ‘beet’ (bét), de ‘b’, de tweede letter van het Hebreeuwse alfabet (allef-beet).  

Levenslicht
Tegen deze houten letter ‘beet’ zijn dode takken gebonden. Ze lijken op het ogenschijnlijk dode hout dat we buiten zien in de herfst en in de winter. Maar we weten dat in het voorjaar zal blijken dat dit dode hout niet dood is, maar dat uit deze loten weer nieuw leven zal verschijnen, op het moment dat de knoppen zich weer openen en boomblad en bloem weer aan het licht komen. Het is de vingerwijzing van 1e Advent naar Kerst. Het laat ons zien dat we toch elke keer weer nieuw leven en iets nieuws verwachten, ook al is het nog zo duister in de wereld om ons heen. Steeds weer overwint toch het licht.

Ontdek de geboorteplek
Vandaag start in deze Adventsdienst ook het Adventsproject, dat is voorbereid door de leiding van de Kindernevendienst. Voor het project van dit jaar is de inspiratie gevonden in de profetenlezingen. Vandaag en in de nog volgende adventszondagen laat een reisleider ons in de dienst zien hoe mooi alles is. Maar … als hij dan op die plek komt, is er niets moois te zien. Dan komt de 'profeet van de zondag’ vertellen dat er eens een tijd zal komen dat alles mooi en goed zal zijn. Vandaag is dat de profeet Zacharia.
Het Adventsproject start vandaag met een korte film met als thema ‘Ontdek je plekje’. De film neemt ons mee naar Stiens, op zoek naar de plek waar Jezus is geboren. Vandaag bekijken we de eerste aflevering van de Stienser Adventsfilmserie ‘Ontdek je plekje’.

Ontdek ook dat je gedragen wordt
Na het feest van de doop en na de schriftlezingen volgt een indrukwekkende preek van dominee Desirée Scholtens; op het kruispunt van doop en Advent; en van Sinterklaas naar Kerst; een verkondiging over onder andere:

  • Krijgen wat je vraagt;
  • Gedragen worden door je vader;
  • Gedragen worden door onze Vader;
  • En over de dag waarop je ontdekt dàt je gedragen wordt.

Een knappe verkondiging, dicht op de huid van alle kerkgangers, met een pastorale inslag van ‘heb-ik-jou-daar’.

Zijn vaderlijke hand
Na alle mooie liederen, zoals ‘Heer, U bent altijd bij mij’ en ‘Je naam staat geschreven in Gods hand’ en ‘God is goed’ en ‘Onze Vader’ sluiten we voorafgaand aan de zegen deze feestelijke doopdienst van 1e Advent af met nog een laatste vingerwijzing naar Gods vaderlijke hand, die ons ook draagt als het leven zwaar is, als we het zo nodig hebben om vanuit het duister naar het licht te worden gedragen, naar ‘God, die troont in 't licht daarboven’.

We zingen samen:
Dankt, dankt nu allen God met hart en mond en handen,
Die grote dingen doet, hier en in alle landen,
Die ons van kindsbeen aan, ja van de moederschoot,
Zijn vaderlijke hand en trouwe liefde bood.

woensdag 20 juni 2012

Tegen beter weten 2

Woensdag 20 juni 2012
Cover van Tegen beter weten 2

Poëziewedstrijd
Sinds het jaar 2000 schreef de Vrije Universiteit (VU) van Amsterdam als vervolg op het project 'Dichter bij de waarheid' jaarlijks een wedstrijd uit om gedichten te schrijven waarin wetenschap een rol speelt. Bij de oproep om gedichten te schrijven, werd altijd het jaarthema gegeven. In 2002 was het thema: “(dichten over) wetenschap” in de ruimste zin van het woord. Op dat thema hebben 400 dichters totaal 1.250 gedichten aangeleverd. De vijf personen tellende jury van VU-podium onder voorzitterschap van dr. Ad Zuiderent (dichter en neerlandicus) heeft een gedicht van Andrea Voigt bekroond met de ‘VU-podium Poëzieprijs 2002’.

Prijzen
Deze bloemlezing bevat 30 gedichten van 26 deelnemende dichters.
De winnende gedichten zijn:
  • 1e prijs: ‘Brief van een geoloog’ van Andrea Voigt;
  • 2e prijs: ‘Vinding' van Thom Schrijer;
  • 3e prijs: ‘Naar Oerterp' van Boris Wanders (Oerterp is de Friese dorpsnaam voor Ureterp).
Opbrengst
In het woord ‘Vooraf’ van deze gedichtenbundel schrijft algemeen VU-podium-coördinator Gert Jan Peelen dat de jury een flinke, zij het niet onprettige, klus had en verrassend gelijkgestemd bleek over de in deze poëziebundel gepubliceerde gedichten. De jury heeft overigens de gedichten geanonimiseerd beoordeeld. Volgens Peelen is het hoopvol voor de toekomst om te zien wat er poëtisch allemaal mogelijk is met een onderwerp als 'de wetenschap'. Wetenschap spreekt blijkbaar ook met behulp van poëzie tot de verbeelding.

Poëzieserie
Het tweede deel in de poëzieserie “Tegen beter weten 2” is een uitgave van het toenmalige VU-podium, gelieerd aan de Vrije Universiteit (VU), het VU-medisch centrum en Christelijke Hogeschool Windesheim.
Andere delen uit deze serie ‘Tegen beter weten’ zijn:
Geloof -/- hoop + liefde
Waar Gert Jan Peelen in zijn woord vooraf in deze gedichtenbundel wèl spreekt over 'hoop' (zie hierboven), noemt dichter Jan Slothouber 'de hoop' niet in zijn gedicht, waarin overigens 'geloof' en 'liefde' wel centraal staan. 
Dit is het in deze poëziebundel gepubliceerde gedicht van Jan Slothouber:

Zoeken naar waarheid

in de wetenschap
dat de waarheid zich
niet laat kennen biedt
geloof een uitweg

in het geloof wordt
het onkenbare
als waarheid dus als
zekerheid beschouwd

want waarheid als een
grond van zekerheid
is niet te vinden
in de werk'lijkheid

wel kan iets anders
en zelfs ongezocht
gevonden worden
zoals de liefde

 

donderdag 19 april 2012

Knielen op een bed violen


Donderdag 19 april 2012
Azalea's op de boekcover van Siebelink

"Ik ben altijd bang geweest om het complete verhaal te vertellen: het geleidelijke maar onstuitbare afglijden van een zachtaardig maar in zijn jeugd verwond man - vluchtend in het zwartste calvinisme - en het verdriet dat hij in zijn naaste omgeving veroorzaakt.
Het is ook het verhaal van een grote liefde.
Een man en een vrouw: de een wil overleven in het hiernamaals, de ander in het nu."

Zwaar zwart calvinisme
Die zinnen schrijft auteur Jan Siebelink in een brief aan zijn uitgever De Bezige Bij. Met die woorden geeft Siebelink kort maar duidelijk aan wat de thematiek is die hij beschreef in zijn boek ‘Knielen op een bed violen’. Het zwaarmoedige boek kwam uit in 2005 en ik las het in de zomervakantie van 2006 in de zonovergoten Franse Provence. Ook vandaag, al bijna zes jaar later, zit ik direct weer in de inhoud en in de sfeer van zijn boek, als ik die enkele zinnen van Siebelink herlees, zoals ze staan gedrukt op de achterzijde van zijn boek. De man en de vrouw waarnaar Siebelink verwijst, zijn in wezen Jan zijn vader en moeder. Een boek met autobiografische kenmerken dus.

Hans Sie(belink) v(ader) e(n) z(oon)
Hoofdpersoon in deze roman is Hans Sievez. Na een conflict met zijn diepreligieuze vader onttrekt Hans zich aan zijn vaders gezag en vertrekt hij naar Den Haag. Daar leert Hans het vak van tuinder. Hij trouwt met zijn jeugdliefde en zet in Velp een kwekerij op. Dan slaat de tragiek toe, want wat zijn vader overkwam, overkomt Hans nu ook. Hans Sievez raakt in de ban van een rigide calvinistische predikant en het duur maar even of de volgelingen van die predikant dringen binnen in het denken en in het gedrag van Hans.

“Toen de predikers in colonne weer onder de haag waren verdwenen,
knielde Hans op het bed violen,
vouwde zijn handen.
Als Hans Sievez het nog niet had geweten,
nu was het heel zeker:
hij maakte deel uit van de broeders,
maakte werkelijk deel uit van het wonder.”

Hans raakt erin verstrikt, met als gevolg dat zijn kwekerij en zijn gezin eraan kapot gaan. Het contrast tekent zich pagina na pagina steeds verder af, van de man, echtgenoot en vader, in zijn zoektocht naar het eeuwige heil, zo anders dan de krachtige, liefdevolle en aardse vrouw, echtgenote en moeder, in haar strijden voor haar gezin, met eeuwige liefde voor haar man.

Indirecte afrekening
Als je in dit verhaal de poging van Jan Siebelink leest om zijn vader te begrijpen, wordt het een aangrijpend verhaal. De auteur dringt wel heel diep door in de tragiek die het gezin treft. Het gaat zelfs zover dat Hans zijn vrouw en kinderen geen toestemming krijgen om afscheid van Hans te nemen op het moment dat Hans op sterven ligt. Daarin gaat Siebelink ver, te ver, want daarin gaat hij verder dan dat in dergelijke zwaar-protestantse kringen gangbaar is.
Laten we onder andere in dàt gebeuren dan maar de roman ook beschouwen als een afrekening van Jan Siebelink met diezelfde (zijn) vader. Het noodlot wordt niet geromantiseerd. Het noodlot grijpt je als lezer aan. Je ziet de schade in het gezin van - de in zijn jeugd beschadigde - Hans steeds groter worden. Het verhaal roept gevoelens op van begrip, van medelijden, maar ook van veroordeling en afkeuring. Waar Siebelink zijn lezer in die sfeer van veroordeling en afkeuring mee neemt en mee krijgt, rekent Siebelink indirect door zijn lezers af met zijn vader.

woensdag 15 februari 2012

Vrolijk rood op stil wit

Woensdag 15 februari 2012
Valentijnsrood op wit in Stiltecentrum Stenden Hogeschool















Stil wit
Op 29 januari 2012 schreef ik over 'stil wit'; over het witte winterlandschap buiten en over de witte decoratie in het Stiltecentrum van Stenden Hogeschool te Leeuwarden. Zo wit als toen, is het nu binnen en buiten niet meer.

Valentijnsdag
We zijn al weer ruim twee weken verder. Gisteren was het Valentijnsdag, de dag waarop verliefden en geliefden elkaar kadootjes geven om hun verliefdheid of liefde kenbaar te maken of te onderstrepen.

Vrolijk rood
Rood is de kleur van de liefde en van de hartstocht. Rood is ook de kleur van het hart, van warmte en van geluk. Het is dan ook niet verwonderlijk dat rood de kleur is geworden die bij Valentijnsdag hoort.

Warmte en geluk
Dat het gisteren Valentijnsdag was, is in het Stiltecentrum onderstreept door boven en op de witte kleuren op het altaar vrolijk rode kleuren aan te brengen. Tussen de vele witte sterren hangen nu ook enkele rode sterren en op het witte altaarkleed staan enkele rode doosjes in de vorm van een hart, en in en rond die doosjes liggen witte, zachtgele en roze hartensnoepjes. Die enkele vrolijke rode accenten maken dat de geëtaleerde verliefdheid en liefde aan het steriele wit de door de mens zo behoefde warmte en geluk toevoegen.

donderdag 29 december 2011

Woorden van geloof, hoop en liefde


Donderdag 29 december 2011
Boekomslag van  'Woorden van geloof, hoop en liefde'

Missionair Werk van de PKN
Als Kerk hebben we een missie in deze wereld. De Protestantse Kerk in Nederland (PKN) heeft dat in haar visienota ‘Leren van de verwondering’ als volgt verwoord: ‘De gemeente is [...] missionair. Zij is er om het Woord over de grenzen van kerk en christendom heen te vertalen en vorm te geven.’
Om deze taak zo goed en zo getrouw mogelijk vorm en inhoud te geven, heeft de PKN de programmalijn ‘Missionair Werk & Kerkgroei’ in het leven geroepen. Sinds de start van deze programmalijn is een traject ingezet van enerzijds nieuwe kerkelijke gemeentevorming en anderzijds revitalisering van bestaande kerkelijke gemeenten.

Missionaire actie
In ons PKN-verband willen we ons geloof, onze hoop en onze liefde graag delen met anderen. Binnen de Protestantse Kerk in Nederland staat daarom het missionaire werk hoog op de agenda. We willen graag doorgeven wat voor onszelf kostbaar is. Daarom heeft de PKN onder andere ’30 kansrijke modellen voor de missionaire gemeente' ontwikkeld, waarover ik op 24 april 2010 reeds schreef. Het gaat ons om het zoeken van aansluiting bij mensen die het geloof nog niet kennen. We willen als Protestantse Gemeenten dàt wat van binnen zit, uitdragen naar buiten. We willen zo het geloof op een aantrekkelijke manier naar buiten brengen. We willen laten zien dat de kerk er voor de mensen in de buurt is; als een plek van zingeving, als een plaats om elkaar te ontmoeten en om in de buurt, in de wijk, in stad en dorp om te zien naar elkaar.

Missionaire publicatie
Een andere actie van het Missionaire Werk van de PKN is de uitgave van het boekje ‘Woorden van geloof, hoop en liefde’. Gemeenteleden van de Protestantse Gemeenten kunnen het boekje gratis bestellen, maar dit boekje wordt ook gratis weggegeven aan mensen die niet lid zijn van de PKN, omdat we het belangrijk vinden ook die mensen te inspireren. Dit boekje is dus niet alleen voor mensen die naar de kerk komen, maar zeker ook voor degenen die de aansluiting met de kerk in de loop van de tijd verloren zijn en/of nog nooit op enige wijze aangesloten zijn geweest bij een plaatselijke kerkelijke gemeente. Iedereen kan het boekje dus gratis bestellen bij de Protestantse Kerk in Nederland.

Publicatie met een missie voor de wereld
Het boekje is niet alleen voor eigen inspiratie, maar je kunt het dus ook doorgeven aan iemand in je omgeving, die je wilt laten delen in wat voor jou van waarde is. Zo hebben wij als gezin bijvoorbeeld een mooie tekst uit dit boekje gebruikt voor de door ons verzonden Kerst- en Nieuwjaarskaarten van dit jaar. Warme woorden van geloof, hoop en liefde verspreid(d)en zich zo ook in binnen- en buitenland.

Geloof, hoop en liefde
Het boekje 'Woorden van geloof, hoop en liefde' bevat citaten uit de Bijbel (uit de Nieuwe Bijbelvertaling van het Nederlands Bijbelgenootschap), uitspraken van ‘mensen van naam en faam’, gebeden en gedicht- en liedteksten van bekende schrijvers. Het boekje is mooi geïllustreerd met prachtige foto’s en ander decoraties. Enkele voorbeelden van tekstgedeelten uit dit boekje zijn:
-          ‘Christus Jezus, U was altijd in mij en ik wist het niet. U was er, en ik zocht U niet (uit: U bleef mij liefhebben);
-          Blij zijn betekent in alles God zien en Zijn liefde (Dietrich Bonhoeffer);
-          Ik geloof dat ik de verplichting heb iets moois van deze aarde te maken, speciaal ook voor anderen (uit: Ik geloof);
-          Ik ben gaan inzien dat het geloof een organisme is  dat groeit met de tijd (Godfried Bomans);
-          Zolang er nog hoop is, zolang is er ook bidden, en zolang zal God je in Zijn handen houden (Henri Nouwen).

zondag 18 september 2011

Liefde - Heb het hart

Zondag 18 september 2011


Na een lange periode van intensieve voorbereiding door veel gemeenteleden van onze Protestantse Gemeente van Stiens is het dan eindelijk zover: Startzondag 2011. Vandaag gaat officieel het nieuwe kerkseizoen van 2011-2012 van start. Vanaf vandaag gaan alle kerkelijke activiteiten van onze kerkelijke gemeente weer volop van start. Als thema voor deze Startzondag 2011 is gekozen voor 'Liefde - Heb het hart'.

Voor iedereen die vroeg aanwezig is, staat om 9.00 uur ontbijt klaar in de ontvangsthal van ons kerkelijk centrum De Hege Stins in Stiens. Drie kwartier later rijdt een brandweerauto van het brandweerkorps van Leeuwarderadeel het kerkplein op en moeten we allemaal naar buiten. Enkele honderden kerkgangers stellen zich op vóór de rode brandweerauto op het plein vóór het kerkgebouw. Aan alle gemeenteleden is gevraagd om in rode kleding te komen of in kleding met rode accenten. Rood is de kleur van de liefde en in liturgisch opzicht de kleur van feest, dus in beide opzichten past het om vandaag in rood te verschijnen. Buiten wordt een groepsfoto gemaakt van de gemeenteleden (door Pieter).

Om 10.00 uur begint de feestelijke ochtendkerkdienst onder leiding van ons predikantenechtpaar Desirée Scholtens & Jaap Overeem. De gemeentezang wordt afwisselend begeleid op orgel, door koperblazers en door onze eigen gemeenteband United. De beide predikanten houden gezamenlijk een zogenoemde 'samenspreek': een preek in de vorm van een samenspraak. Jaap Overeem gaat hierin vanuit het perspectief van 'de verloren zoon' in gesprek met 'zijn broer', die in de gelijkenis van Jezus thuis bleef toen de eerste broer er alvast met zijn eigen aandeel van de erfenis vandoor ging. De beide broers spreken elkaar in het begin nog toe in felle bewoordingen, maar gaandeweg het gesprek - waarin ook veel verwijzingen naar Spreuken zijn verweven - ontstaat bij beide broers ook begrip voor de ander. Uiteindelijk sluiten 'de beide broers' elkaar in de armen.

En dan is er koffie. Na deze ingelaste koffiepauze in de ontvangsthal van de kerk gaat de kerkdienst een half uur later verder. Na deze startdienst volgen enkele sprekers, die op een zeepkist op het liturgisch centrum een warm pleidooi houden om in het komende kerkseizoen vooral ook deel te gaan nemen aan activiteiten zoals: Gemeente Groei Groepen, Jeugdwerk, Vorming en Toerusting en de Musicalproductie die onze gemeente in de wintermaanden zal voorbereiding voor uitvoering in het komende voorjaar.

Tussen twaalf en één zijn er workshops. Je kunt kiezen uit activiteiten zoals: Musical (start van dit muziekproject), Poëzie over Liefde/Leafde (verzorgd door Durkje), Vossenjacht (tot en met basisschoolgroep 7), Peper & Zout (jeugdwerk vanaf groep 8), Schilderen (met Rinnie Nauta) en een touwtrekcompetitie met een auto. Na het lunch-uur kun je naar ons andere kerkgebouw, de Sint Vituskerk, voor het vervolg van deze Startzondag. Daar wordt de afsluitende viering voorafgegaan door een lunchconcert met als thema 'Hart voor muziek', onder muzikale leiding van dirigent Take Beukema. Aan de afsluitende viering neemt ook onze Vitustins Cantorij deel. Na de viering is er gelegeneheid om onder het genot van een drankje nog met elkaar na te praten.

Een mooie Startzondag, met medewerking van heel veel gemeenteleden, die allemaal met hart en ziel hun best hebben gedaan hier een mooie dag van te maken; uit liefde; zij hebben hart voor de zaak.

Liefde - heb het hart!
Het kerkseizoen is geopend!
Het liefdeswerk in de kerk gaat zo van harte van start!

donderdag 19 mei 2011

Pace, Pas, Paz, Paco, Paix, Peace

Donderdag 19 mei 2011

Wie in deze meidagen na Dodenherdenking en Bevrijdingsdag letterlijk en figuurlijk stil wil staan bij Vrede, kan daartoe tijdens de nadagen van deze herdenkings van oorlog & vrede prima terecht in het Stiltecentrum in het Ontmoetingscentrum van Stenden hogeschool te Leeuwarden.

Op het altaar in deze stiltekapel liggen bladen met daarop in vele talen het woord 'Vrede", zoals: pace, pas, paz, paco, barix, fred, paix, sjaloom, vrede, frieden en peace. Vanaf het altaar reiken twee blauwe en witte kleden naar het hoogste punt. Op de witte kleden zie ik witte harten, de liefde symboliserend; de liefde, die tot ons komt, die wij kunnen geven, die wij zo nodig hebben om aan vrede te werken.

Tussen de beide kleden hangen foto's van witte duiven, vredesvogel bij uitstek.

Op het altaar ligt ook een uitnodiging om je eigen vredesvogel te vouwen. Het vouwvoorbeeld ligt erbij. Twee vredesvogels liggen al op het altaar.
- Wie wil hier de komende dagen en weken zelf werken aan vrede?
- Hoeveel vredesvogels zullen hier aan het eind van de week liggen?
- En volgende week?
- En in de week daarna?

maandag 14 februari 2011

Als je nog geen liefde hebt op Valentijnsdag

Valentijnsdag, maandag 14 februari 2011


Hie [ik] de ljeafde net yn 1943 …..

Hie [ik] de ljeafde net,
ik scoe galmjend koper wêze of in skelle symbael.
Hie [ik] de ljeafde net,
ik scoe neat wêze.
Hie [ik] de ljeafde net,
it scoe my neat jaen.

Fan: Paulus, roppen apostel fen Jezus Christus troch it wollen fen God
Ut: Fryske Bibel 1943 (Wumkes-Folkertsma)
© 1943 Nederlands Bijbelgenootschap


As ik de leafde net hie yn 1978 …..

As ik de leafde net hie,
wie ik in bûnzjend bekken of in galmjende gong.
As ik de leafde net hie,
wie ik neat.
As ik de leafde net hie,
joech it my allegearre neat.

Fan: Paulus, troch Gods wil roppen om apostel fan Kristus Jezus te wêzen
Ut: Nije Fryske Bibeloersetting
© 1978 Nederlands Bijbelgenootschap


As ik gain laifde heb in 2008 …..

As ik gain laifde heb,
den bin ik n dreunende trom of n rinkelnd bekken.
As ik gain laifde heb,
den helpt mie dat gain spier.
As ik gain laifde heb,
den bin k gain stuver weerd.

Fen: Paulus, dij roupen is as Christus Jezus zien apostel, omdat God dat zo wol
Ut: Biebel (in t Grunnegers)
© 2008 Liudgerstichten


Bron: Biblijanet, I Korintiërs 13

zondag 30 januari 2011

Fan in tút in tintsje bouwe

Zondag 30 januari 2011

In de loop der eeuwen is “de liefde” een veel gekozen onderwerp voor dichters, componisten en beeldende kunstenaars geweest. Het Bijbelse Hooglied is daarvan een sprekend voorbeeld. Jarenlang liep de Friese musicus-componist Hindrik van der Meer rond met het idee om ook een muziekprogramma te maken over de liefde. Daartoe had hij al negen teksten op muziek gezet. Hindrik van der Meer heeft de Friese schrijver-dichter Eppie Dam gevraagd om hierbij verbindende teksten te schrijven en om er uiteindelijk één samenhangend geheel van te maken.

Eppie Dam koos daartoe tien gedichten, die in verschillende perioden zijn gemaakt. Zo stelden Van der Meer en Dam een muzikaal programma samen met teksten van Piter Boersma, Eppie Dam, Tiny Mulder, Huub Oosterhuis, Tsjits Peanstra, Margryt Poortstra, Rixt, Douwe A. Tamminga, Abe de Vries, Ella Wassenaar, Harmen Wind en Baukje Wytsma. Behalve deze betrekkelijk recente poëzie, is ook het 17e eeuwse Midfriese erotische vers in het programma opgenomen, dat begint met de woorden: “Eren doe wij swylen, lay ick mey ien int hae”. Deze geheel Friestalige muziekproductie kreeg een citaat uit een gedicht van Eppie Dam als titel, namelijk: “Fan in tút in tintsje bouwe” met als ondertitel: “gedichten en lieten oer de leafde”.

Vanmiddag zijn Durkje en ik aanwezig bij de uitvoering van deze muziekproductie. Die is in de Groate Kerk van Sint-Jacobiparochie; nagenoeg helemaal vol. Na de uitvoering wijst de voorzitter van de Groate Kerk, Eelkje Hilarides, ons nog op het feit dat het eigenlijk wel heel bijzonder is om in dit markante kerkgebouw op dit moment een concert te hebben, aangezien hier nog hard wordt gewerkt aan de verbouwing en restauratie van dit sociaal-cultureel centrum van de Stichting Groate Kerk. Hilarides wijst er ook op dat over enkele weken in het grote voorportaal van deze Groate Kerk het Pelgrimscentrum St. Jacob zal worden geopend door het Nederlands Genootschap van Sint Jacob en de Stichting Jabikspaad Fryslân.

Na een korte introductie van dirigent Hindrik van der Meer op het muziekprogramma, begint de uitvoering. We luisteren naar een programma dat is ontstaan uit gezongen en voorgedragen gedichten rond de personificatie van de liefde. Suzanne is de rode draad, “De Liefde”, die in de persoon van een vertellende vrouw letterlijk tussen de liederen door loopt, soms spannend en uitdagend, dan weer teder en vertroostend. Gezongen wordt er door Van der Meers eigen Kwartettenkoor van ongeveer vijftig stemmen. De jonge solisten zijn de alt Nynke de With als bruid en de bas Willem Oostra als bruidegom. De zangers worden begeleid op piano en door meerdere blaasinstrumenten.

Daarnaast begeleidt violist Rob du Jardin en verzorgt hij tevens een aantal muzikale solo-intermezzo’s. Met die steeds terugkerende viool-improvisaties rijgt Rob de opeenvolgende gedichten en liederen als steeds weer een nieuwe kraal aan de ketting. In elke improvisatie blikt Rob terug op het voorgaande lied en kijk hij vooruit naar het daarna volgende gedicht. Zo legt hij muzikaal de verbindingen, zoals Susanne (De Liefde) dat op haar manier doet, met de uitgesproken tussenteksten.

Het is een ware Van der Meer-Dam-productie, zoals we dat van Hindrik en Eppie gewend zijn. We genieten van deze poëtische kralenketting met fonkelende kralen van poëzie, tussenstemmen, instrumentele intermezzo’s en schilderachtige Friese woorden op de na vele jaren inmiddels herkenbare muzikale wendingen en eind-akkoorden van Hindrik van der Meer. Aan het eind van het muziekprogramma wordt ook het gedicht “Hús fan stilte” van dichteres Tsjits Peanstra (1924) gezongen op de muziek van Hindrik van der Meer. Ze (Tsjits Jonkman-Nauta) zit naast me en geniet zichtbaar van haar gedicht op Hindriks muziek, uitgevoerd door dit Fries groot-Kwartettenkoor: “Lit ús in hûs fan stilte bouwe. Mei muorren fan leafde …..”.

Ademloos luistert het publiek naar de aaneenschakeling van gesproken woord, poëzie en muziek. Maar, als bruid Nynke “har kening yn har frissels fongen hat” en bruidegom Willem en het vrienden- en vriendinnenkoor dit zingend beamen, volgt na de laatste klank een groot applaus. En na deze “Lofsang op ’e dûnsjende breid” – een bewerking van het Bijbelse Hooglied - zijn we nog maar halverwege het programma.
De liefdestaal gaat verder met onder andere:
- Dam: “ien adem genôch om op in stille jûn de wyn te wekjen”;
- Oosterhuis: “myn neisteke, wat ha ik dy, wat hasto mij oait dien”;
- Poortstra: “In krûdige wyn yn’e maitiid is leafde”;
- Wytsma: “Ik dreamde my in tún fan dy en my’;
- Mulder: “leafste hâld de siken yn”;
- Boersma: “Wy sizze net folle en altyd deselde dingen”.

En dan tot slot het “Kom by my sitten, achterhûs” van Poortstra en ook nòg eens het “Van in tút in tintsje bouwe” van Dam. Een lang applaus. En na de afscheidswoorden van Eelkje Hilarides de prachtige, expressieve toegift van de lofzang op de dansende bruid, door Eppie Dam in het Fries bewerkt, met de liefdesdansmuziek van Hindrik van der Meer. En nog eens weer een enthousiast applaus.
De kerk en al wat daarin is, laat je achter, maar het goed gevoel reist met je mee naar huis, zoals Eppie Dam het dichtte met de woorden: “genôch genôch en lit it sa bliuwe”.

vrijdag 20 februari 2009

Vormende identiteit

Vrijdag 20 februari 2009

Identiteitsgerichte onderwijsorganisaties die in het huidige tijdsbestek ervoor kiezen om hun identiteit in rapport met de tijd te brengen en te houden, verdienen respect. Het is niet altijd gemakkelijk, maar het is zeker wel mogelijk om nieuwe woorden te vinden voor je identiteit, woorden voor wie je bent en woorden voor wie je wilt worden. Een actuele good practice case vinden we in de Bisschop Möller Stichting, een stichting die 30 basisscholen in Friesland en op Texel bestuurt en beheert: 28 op katholieke grondslag en twee op oecumenische basis, met bijna 6.000 leerlingen en ongeveer 600 medewerkers.

Bestuurders, directie, identiteitsbegeleider en medewerkers zijn met elkaar in gesprek gegaan om nieuwe woorden te geven aan de katholieke identiteit, om vervolgens te kijken hoe die identiteit wordt vormgegeven in activiteiten. Uit dat proces kwam een drietal pijlers, waarop de identiteit rust. Die identiteit wil men binnen de basisscholen verder vorm geven. Mede daarom heet dan ook de onlangs gepublicerde brochure over de visie op katholieke identiteit van de Bisschop Möller Stichting:: "Vormende identiteit".

"Geworteld in de katholieke traditie", noemt men de eerste pijler. Een belangrijke deugd voor katholieken is liefde: liefde tot de naaste als goedheid, maar ook als bijbelse opdracht. Waarden die hierbij horen, zijn: solidariteit, verantwoordelijkheid, barmhartigheid en rentmeesterschap. In de ontmoeting gaat het om gastvrijheid, dienstbaarheid, thuis voelen en geborgenheid. Het is nu voor de basisschoolleerkracht de uitdaging je levenshouding zichtbaar te maken en over te dragen op kinderen; een levenshouding die is gebaseerd op deze traditioneel katholieke grondhouding.

De tweede pijler is die van de drie kernwaarden voor het katholiek basisonderwijs:
a. Spiritualiteit, dat verwijst naar zingeving en aandacht voor waarden;

b. Subsidiariteit, dat betrekking heeft op verantwoordelijkheid dragen waar dat kan en daarover verantwoording afleggen;
c. Solidariteit, waarmee je Jezus zichtbaar kunt maken in de omgang met je naaste.

De derde pijler wordt gevormd door de vier deelgebieden waarmee de basisscholen zich in de onderwijspraktijk willen gaan profileren:
a. Gemeenschapsvorming, dat betrekking heeft op de omgang met elkaar;
b. Vieren, om de band met je naaste en met God te beleven en tot uitdrukking te brengen;
c. Leren: van kennis, maar ook "leren leven", je in dialoog persoonlijk ontwikkelen;
d. Dienen, waarmee de beleden katholieke identiteit zichtbaar gemaakt wordt.

Gelukkig is Anno 2009 religie weer opnieuw een geliefd onderwerp voor het publieke debat. Om je heen zie je bijvoorbeeld in de boekwinkel, in tijdschriften, op televisie, in alle lezingen die worden georganiseerd en ook in het christelijk onderwijs dat de zoektocht naar zingeving weer actueel is. De Bisschop Möller Stichting beweegt daarin mee en durft het aan om te laten zien dat zij voortkomt uit een lange katholieke traditie en dat ze ervoor kiest om niet speelbal van toevalligheden en trends te worden, maar poogt die traditie juist actueel te maken en te houden, vanuit een verlangen naar voortdurende vernieuwing.

Dat is "durven dromen", en als je wakker wordt hard aan het werk gaan, om er zelf mee voor te zorgen dat je "dromen werkelijkheid" worden.