Tweede dag van de IBandMS-visitatie in Leeuwarden

Donderdag 13 juni 2013


De visitatiecommissie wordt bedankt voor de goede visitatie


















Visiteren en accrediteren
Evenals gisteren ben ik vandaag ook de hele dag betrokken bij de visitatie van de HBO-Bachelor-opleiding 'International Business and Management Studies' (IBandMS) in Stenden Hogeschool. Deze gezamenlijke opleiding van Hogeschool Van Hall Larenstein, NHL Hogeschool en Stenden Hogeschool in Leeuwarden wordt gevisiteerd door een onafhankelijke, externe en gezaghebbende visitatiecommissie, die gisteren en vandaag bezig is middels documentenstudie, presentaties en panelgesprekken de kwaliteit van deze mooie internationale beroepsopleiding te beoordelen. De drie hogescholen hopen met dit visitatiebezoek te zijner tijd de accreditiatie te verdienen, om deze opleiding ook in de komende jaren welverdiend te mogen blijven aanbieden.

Gesprekken met opleidingsvertegenwoordigers
Vandaag gaat de visitatiecommissie van de Netherlands Quality Agency in gesprek met allerlei opleidingsvertegenwoordigers, zoals: studenten, opleidingsdocenten, management, stafmedewerkers en docenten die werkzaam zijn in verschillende commissies, die ervoor zorgen dat het onderwijs goed wordt ontworpen, ontwikkeld, aangeboden, geëvalueerd en verbeterd waar dat gewenst is.
In haar beoordeling bestudeert het audit panel ook een groot aantal opleidingsdocumenten, die ook nodig zijn om goed zicht te krijgen op de kwaliteit van een opleiding in het hoger onderwijs.

Terugkoppeling van voorlopige bevindingen
Aan het eind van de dag worden de beide visitatiedagen afgesloten met een gezamenlijke zitting, waarin het audit panel een korte terugkoppeling verzorgt over de eerste en nog voorlopige bevindingen van deze visitatie. In de komende weken gaat het visitatiepanel nog verder met het bestuderen van opleidingsdocumenten, kan de opleiding nog aanvullende vragen beantwoorden en zorgt de visitatiecommissie ervoor dat zij een keuringsrapport schrijven met daarin haar bevindingen van deze visitatie. Over enkele maanden kan de opleiding dan de accreditatie aanvragen en daarna ontvangt de opleiding enkele maanden later het accreditatiebesluit op de ingediende accreditatieaanvraag.

Tweede dag van de visitatie van Bedrijfseconomie

Donderdag 16 mei 2013

De visitatiecommissie rapporteert haar voorlopige bevindingen

Ochtendsessies
Na de start van de visitatie van gisteren, gaan we vandaag verder met de visitatie van onze HBO-Bachelor-opleiding Bedrijfseconomie van Stenden Hogeschool in Emmen. Het visitatiepanel van de Netherlands Quality Agency spreekt vandaag met een aantal groepen, die betrokken zijn bij deze opleiding.
De eerste groep die aan de beurt is, bestaat uit twee groepen studenten, die beide een presentatie verzorgen voor het audit panel. Aansluitend wordt een groep van eerstejaars, tweedejaars en derdejaars studenten geïnterviewd door het visitatiepanel.
Vóór de lunch is dan ook een delegatie van het docententeam aan de beurt, waarna het management team een panelgesprek voert met het audit team.

Middagsessies
Na de lunch gaat een delegatie van allerlei commissies van deze opleiding naar de visitatiecommissie, waaronder de Opleidingsexamencommissie, de Toetscommissie, de Opleidingscommissie en de Curriculumcommissie. Deze groepen docenten worden bevraagd op de wijze waarop de kwaliteit van deze opleiding is en wordt geborgd.
Het panel heeft verzocht om ook in gesprek te gaan met een delegatie van het lectoraat van de School of Business en met de voorzitter van de Examencommissie van de School of Business, die centraal bij Stenden Hogeschool in Leeuwarden zetelt.
Zo passeren alle relevante vertegenwoordigingen van de opleiding de revue. Mede middels hun bevraging - naast de documentenstudie - onderzoekt het visitatiepanel de kwaliteit van de opleiding.

Feedbacksessies
Aan het eind van de middag wordt het opleidingsmanagement uitgenodigd voor een korte feedbacksessie bij het audit panel, en aansluitend aan deze laatste gesprekssessie worden alle vertegenwoordigers van de opleiding Bedrijfseconomie uitgenodigd om in de visitatiekamer te luisteren naar de terugkoppeling van de voorlopige bevindingen van het visitatiepanel, zoals die wordt uitgesproken door de voorzitter van dit NQA-audit panel.
Na deze positieve terugkoppeling is er alle reden voor alle partijen om welverdiend nog even na te praten over de afgelopen twee dagen, onder het genot van een hapje en een drankje.
Er mag ook wel eens worden vermeld dat wij in deze afgelopen twee dagen gastvrij zijn onthaald en verzorgd door de studenten en medewerkers van MeetingU, de congresorganisatie van Stenden Hogeschool, die op professionele wijze ons altijd goed ondersteunt met alle organisatie en catering, die gewenst zijn voor een aangenaam verloop van zo'n visitatie-tweedaagse.

Tweede visitatiedag voor MenEM @ Stenden

Dinsdag 7 mei 2013 

De (de)briefingkamer voor de visitatie van MenEM

Opleidingsvertegenwoordigers
Na de start van de visitatie van gisteren, is vandaag de tweede visitatiedag voor de HBO-Bachelor-opleiding Media en Entertainment Management (MenEM) van Stenden Hogeschool in Leeuwarden.
Gedurende de hele dag is de visitatiecommissie van de Netherlands Quality Agency (NQA) in gesprek met vertegenwoordigers van de opleiding, zoals: afstudeerbegeleiders van de opleiding en uit het werkveld, alumni, studenten die momenteel in hun afstudeerfase zitten, studenten van de propedeuse en van de hoofdfase, opleidingsdocenten, docenten die lid zijn van borgingscommissies, de lector en leden van zijn kenniskring en - last but not least - de leden van het management team van de School en van de opleiding.

Beoordelingsgesprekken
Aan de hand van een zelfevaluatierapport - de zogenoemde Kritische Reflectie - en van allerlei andere opleidingsdocumenten - waaronder ook afstudeerwerken van alumni - gaat het audit panel in gesprek over de diverse ins en outs van deze opleiding. Daarbij wordt het beoordelingskader van de Nederlands-Vlaamse Accreditatieorganisatie (NVAO) als leidraad gebruikt.
Gedurende de hele dag ben ik betrokken bij (de)briefingsessies, die voorafgaand en na afloop van de panelgesprekken plaatsvinden in de (de)briefingkamer in Stenden University Hotel.
Als alle gesprekken hebben plaatsgevonden en als het visitatiepanel intern beraad heeft gehouden, verzorgt de voorzitter van het audit team een korte plenaire terugkoppeling van de voorlopige bevindingen omtrent de visitatie van de afgelopen twee dagen. Over enkele weken zal het panel haar visitatierapport gereed hebben.

Tweede dag van de visitatie van SBenRM

Vrijdag 26 april 2013

Plenaire terugkoppeling van Voorlopige Bevindingen

Hele dag panelgesprekken

Na de aanloop van gisteren, gaan we vandaag verder met de visitatie van onze HBO-Bachelor- en Associate degree-opleiding Small Business en Retail Management. Het visitatiepanel dat de kwaliteit van deze twee opleidingen beoordeelt, gaat vandaag in gesprek met verschillende groepen vertegenwoordigers van de opleiding. Het onderzoekspanel van de Netherlands Quality Agency spreekt onder andere met studenten uit de propedeuse en de hoofdfase, met docenten van de verschillende onderwijseenheden, met docenten die in bepaalde commissies zitten, met onderzoeksdocenten die onder andere lid zijn van Kenniskringen van Stenden Hogeschool, en tweemaal spreekt het audit team met het management team van deze beide opleidingen.

Terugkoppeling van bevindingen

Voordat al die panels in gesprek gaan met de visitatiecommissie, worden alle deelnemers ontvangen en gebriefd. Na het gesprek volgt dan nog een debriefingssessie, waar ik namens onze afdeling Quality Assurance van het Corporate Office aan deelneem.

Als alle groepen de revue zijn gepasseerd, komen we om 16.30 uur met zijn alleen bijeen in de visitatiekamer, waar de voorzitter van de visitatiecommissie een plenaire presentatie verzorgt, met daarin de terugkoppeling van de voorlopige bevindingen inzake deze opleidingsvisitatie.

 

Begin van de Visitatie van SBenRM

Donderdag 25 april 2013 

De Documentenkamer voor de SBenRM-visitatie

 













Zelfevaluatie
Na een gedegen voorbereiding gaat vandaag de visitatie van de HBO-Bachelor-opleiding en van de Associate degree-opleiding Small Business en Retail Management (SBenRM) van start binnen Stenden Hogeschool te Leeuwarden. Deze opleidingen hebben in de afgelopen maanden een zogenoemde Kritische Reflectie geschreven op basis van een uitgebreide zelfevaluatie. Het rapport van die zelfevaluatie is toegezonden aan een door de overheid erkend evaluatiebureau (NQA), waarna deze visiterende en beoordelende instantie (VBI) vandaag en morgen een onderzoekscommissie van onafhankelijke en gezaghebbende experts deze twee opleidingen laat visiteren, om onderzoek te doen naar de kwaliteit van deze beide hogere beroepsopleidingen.

Visitatie
Vandaag en morgen gaat dit audit panel een groot aantal documenten van de opleidingen nader bestuderen, waaronder ook een aantal afstudeerscripties en alle aanvullende overige afstudeerwerken. Over haar bevindingen van de documentenstudie gaat het visitatiepanel daarna in gesprek met allerlei vertegenwoordigers van deze opleiding, zoals afgestudeerden, studenten, werkveldvertegenwoordigers, docenten en management.
Vandaag gaat de visitatiecommissie bijvoorbeeld in gesprek met de afgestudeerden van de opleiding, met de studenten die momenteel in hun afstudeerfase zitten, en daarnaast ook met afstudeerbegeleiders uit het werkveld en met de docenten die deze studenten in hun stage- en afstudeerfase hebben begeleid en/of beoordeeld.

Rapportage
Morgen vinden alle andere visitatiepanelgesprekken plaats. Daarna schrijft de visitatiecommissie een visitatierapport, met daarin haar bevindingen, gebaseerd op het wettelijk voorgeschreven beoordelingskader van de Nederlands-Vlaamse Accreditatieorganisatie (NVAO). Als het visitatiepanel van mening is dat de opleidingen voldoet aan de wettelijk voorgeschreven kwaliteitscriteria, schrijft zij dat in haar visitatierapport. Met dat positieve rapport kan onze hogeschool daarna voor deze goedgekeurde opleidingen accreditatie aanvragen voor de komende jaren. Als de NVAO na enige maanden die accreditatie verleent, blijft de overheid deze beide opleidingen bekostigen, ontvangen de studenten van deze opleidingen studiefinanciering als ze aan de criteria daartoe voldoen en mogen de twee opleidingen aan afgestudeerden een wettelijk erkend diploma afgeven..

Begeleiding
Aan het eind van de ochtend staan alle documenten en staat alle apparatuur gereed in de visitatiekamer in Stenden University Hotel en kan de visitatiecommissie worden ontvangen en haar werkzaamheden aanvangen. Samen met het management en de staf van deze opleidingen neem ik vandaag en morgen deel aan begeleidende gesprekken, om de visitatie vlekkeloos te laten verlopen, opdat de visitatiecommissie haar werk goed kan doen.
Vanmiddag en vanavond vinden - na de documentenstudie - de eerste panelgesprekken plaats, morgen gaat dat de hele dag door met een groot aantal gesprekken en dan zullen de beide opleidingen na deze visitatie enkele weken in afwachting zijn van het verschijnen van het visitatierapport.

Resonansgroep Inspectieonderzoek Accreditatiestelsel

Dinsdag 16 april 2013


Kantoor van de Onderwijsinspectie in Utrecht

















Onderzoek naar functioneren accreditatiestelsel
De Onderwijsinspectie stelt periodiek onderzoek in naar het functioneren van het Nederlandse accreditatiestelsel in het hoger onderwijs. Momenteel loopt een onderzoek naar het functioneren van het nieuwe accreditatiestelsel, dat per 1 januari 2010 van start is gegaan. De resultaten van dit inspectieonderzoek zal bijdragen aan de evaluatie van het nieuwe accreditatiestelsel, die het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap uitvoert.

Resonansgroep Inspectieonderzoek
De Onderwijsinspectie heeft een zogenoemde Resonansgroep ingesteld, die de inspectie adviseert over de onderzoeksopzet, over de uitvoering daarvan en over de onderzoeksrapportage. Deze Resonansgroep bestaat uit leden van koepelorganisaties (bv. CNVO, HBO-raad, ISO), deskundigen vanuit kringen van onderzoekspanels (NQA), docenten, studenten en een onafhankelijke buitenstaander. Op verzoek van en namens het bestuur van de onderwijsvakorganisatie CNVO participeer ik in deze Resonansgroep. De Resonansgroep kwam reeds bijeen in november 2012 en in januari 2013. Vandaag is de derde bijeenkomst van de Resonansgroep, in het kantoor van de Onderwijsinspectie te Utrecht.

Het onderzoek
In de voorgaande twee bijeenkomsten bespraken we concepten van het ‘Toezichtkader Accreditatiestelsel Hoger Onderwijs’ en van de ‘Onderzoeksopzet Accreditatiestelsel 2012-2013’. Op grond van onze feedback op die concepten, zijn de nieuwe versies gemaakt. De leden van de Resonansgroep stemmen in met deze bijgestelde versies.
Coördinerend Inspecteur Bert de Vries presenteert een update over de voortgang van het lopende inspectieonderzoek. Er zijn gesprekken gevoerd (met bv. NVAO en VBI’s), documenten zijn bestudeerd, een enquête is uitgezet in instellingen en opleidingen voor hoger onderwijs en er zijn negen cases geselecteerd voor een vervolg-diepteonderzoek.

Resultaten en dieptestudie
Ter voorbereiding op dit overleg hebben we de eerste resultaten - de rechte tellingen en de antwoorden op de open vragen - van de ingevulde vragenlijsten bestudeerd. Vraag voor vraag bespreken we de geanonimiseerde resultaten, zoals die zijn ingevuld op de reeds 81 ingediende vragenlijsten van 38 instellingen voor hoger onderwijs.
We stemmen in met de negen casussen, die in het kader van dit onderzoek voor nog meer diepgang van de onderzoeksresultaten zullen zorgen. Het gaat hier om instellingen die bijvoorbeeld al hebben meegedaan aan de Instellingstoets Kwaliteitszorg, die een Toets Nieuwe Opleiding hebben ondergaan en/of die een Bestaande Opleiding voor accreditatie hebben voorgedragen (beperkt of uitgebreid, al dan niet met een herstelperiode, WO & HBO, Bachelor & Master, met verschillende evaluatieburo’s en een variëteit aan besluiten).

Aanvang Juli 2013 komen we weer bijeen om het concept van het onderzoeksrapport te bespreken.

Passie & Passion op Witte Donderdag

Witte Donderdag 28 maart 2013

De voorzitter van het visitatiepanel presenteert de bevindingen

Passie
Een visitatie op Witte Donderdag. 
Dat vraagt om passie. 
En passie kregen we vandaag volop te zien.
Passie zet iets in beweging, en zeker ook vandaag.

Toegepaste Bedrijfskunde
De visitatie van onze HBO-Bachelor-opleiding 'Toegepaste Bedrijfskunde' van Stenden Hogeschool is gisteren van start gegaan.
Vandaag volgt een visitatieprogramma, waarin de visitatiecommissie van de Netherlands Quality Agency (NQA) opleidingsdocumenten bestudeert en vooral ook gesprekken voert met allerlei opleidingsvertegenwoordigers in panels van studenten, docenten, docentleden van diverse commissies en ook de leden van het management team van deze opleiding en van de School of Business, waaronder deze mooie opleiding ressorteert.

Bevindingen
Aan het eind van de middag krijgt het management een eerste terugkoppeling van de voorlopige bevindingen van het externe audit team, dat bestaat uit onafhankelijke, gezaghebbende experts op het gebied van bedrijfskunde, hoger onderwijs, studentenzaken en auditeren. Na deze management meeting komt het visitatiepanel naar de debriefingkamer, waar een flinke groep hogeschoolmedewerkers van de opleiding en van de stafdiensten te horen krijgt dat deze opleiding met goed resultaat deze visitatie afsluit. De voorzitter van het visitatiepanel presenteert de panelbevindingen, waarin naast de beoogde beoordelingen ook enkele goede aanbevelingen worden gegeven, waar de opleiding direct al haar voordeel mee kan doen. De feedback van het panel wordt door de aanwezige Stenden Hogeschoolmedewerkers in dank aanvaard.

Gerealiseerd resultaat
Ik heb gisteren en vandaag vóór, tijdens en na de (de)briefingsessies een medewerkersteam met passie zien werken. Het is een betrekkelijk kleine, maar fijne opleiding met betrokken medewerkers en studenten, die er samen in voorzien dat een optimaal leerklimaat wordt gecreëerd, waarin studenten (en ook docenten) veel en goed leren, en samen bovendien ook een goede tijd met elkaar hebben. En als zo'n visitatiepanel dan aan het eind van zo'n visitatiedag verklaart dat het eindresultaat van voldoende nivo is, dan is dat de kroon op het werk van al die betrokkenen van binnen en buiten deze opleiding.
Hun passie zette iets in beweging; zo bleek vandaag.

The Passion 2013
Aan het begin van de avond kom ik tevreden en dankbaar thuis. Eerst even een warme maaltijd en aan tafel onze beide werkdagen in het onderwijs in geuren en kleuren doorspreken. Mooi op tijd klaar om het Journaal te zien en dan aansluitend voor de televisie blijven zitten, om te kijken naar een heel andere passie: 'The Passion'.
The Passion is de spraakmakende hervertelling van de laatste uren van het leven van Jezus. Het is een groot(s) cultureel pop-evenement; dit jaar bij de Hofvijver in het centrum van Den Haag. Op deze Witte Donderdag in de Stille Week vertolken bekende Nederlandse artiesten met een bekend muziekrepertoire het eeuwenoude bijbelse lijdensverhaal op eigentijdse wijze.
Hun passie zet iets in beweging: mensen, gelovig en niet-gelovig, jong en oud, buiten in Den Haag en ook binnenshuis bij al die televisies.

Mede mogelijk gemaakt door het NBG
Dit jaarlijkse mediaspektakel (voorheen in Gouda en Rotterdam) wordt mede mogelijk gemaakt door het Nederlands Bijbelgenootschap (NBG), dat op deze wijze invulling geeft aan een deel van haar missie: zorgen dat de Bijbel de mensen aanspreekt.
Als bestuurslid van het NBG was ik wederom uitgenodigd voor het VIP-relatieprogramma, om samen met relaties van o.a. de EO, Bisdom Rotterdam, RKK, Jong Katholiek, PKN, NBG, Kamerleden en die duizenden andere aanwezigen te kijken naar de performance van dit moderne passiespel. Omdat ik tot aan het begin van deze avond nog werkzaam was bij de visitatie in Stenden Leeuwarden, zit fysieke aanwezigheid bij The Passion er voor dit jaar niet in, maar de rechtstreekse registratie in de televisieuitzending is een prima alternatief. Wat is het ook dit jaar weer een indrukwekkende openluchtvoorstelling, met gepassioneerde artiesten en publiek.

Witte Donderdag
Niet allen in bijbels opzicht is het vandaag Witte Donderdag.
Buiten sneeuwt het nota bene nog heel licht, fijne witte sneeuw op Witte Donderdag.
Zouden we dit jaar dan toch zelfs ook nog een wit Paasfeest krijgen?

In twee werelden leven

Donderdag 21 maart 2013 

De debriefing van het docententeam van CE

Twee dagen-dag
Af en toe heb je wel eens zo'n dag, die eigenlijk twee verschillende dagen zou moeten zijn. Niet omdat er zoveel op één dag moet worden gedaan of gebeurt, maar wel omdat de ene dagactiviteit zo volstrekt anders is dan de andere dagactiviteit. Alsof je in twee werelden leeft, of in één dag twee dagen beleeft. Zo'n twee dagen-dag is het voor mij vandaag.

Visitatie van CE
Na een goede nachtrust in een hotel in Emmen beginnen we aan het vervolg van de twee dagen durende visitatie van onze HBO-Bachelor-opleiding 'Commerciële Economie' van Stenden Hogeschool in Emmen. Gisteren ving deze visitatie aan middels panelgesprekken met afgestudeerden, 4e jaars studenten, werkveldbegeleiders en opleidingsdocenten. Vandaag hebben we het tweede deel van deze externe audit.
Gedurende de hele dag voert de visitatiecommissie van de Netherlands Quality Agency (NQA) vandaag gesprekken met de diverse overige stakeholders van deze opleiding, zoals studenten, docenten en management team-leden. Zoals te doen gebruikelijk woon ik de (de)briefingsessies bij om het management en de panels bij te staan bij hun voorbereiding en evaluatie. Alhoewel deze visitatiedag tot aan het eind van de middag duurt, vertrek ik al om 12.30 uur, nadat ik nog de briefing voor het management team van de opleiding CE heb verzorgd.

Afscheid
Dan is het moment aangebroken om van de ene wereld naar de andere wereld te rijden. Of - zoals in de bewoordingen van hierboven - van de ene dag naar de andere dag.
Afgelopen zaterdag stond ik aan het sterfbed van mijn oom Bouwe Koehoorn, die twee uren na mijn vertrek uit het ziekenhuis overleed. Op het overlijdensbericht staat een mooie aquarel van de molen in het waterlandschap nabij het Friese Oudega. Deze aquarel is geschilderd door oom Bouwe zijn partner, de kunstenares Durkje Haringa. Het schilderij geeft een beeld van de eerste vaardag, die zij samen beleefden.

Oudega, aquarel van Durkje Haringa

Wisselvallig
Ik rijd van de visitatie in Emmen naar de rouwdienst in Opeinde. Van de ene wereld, naar de andere wereld. Met ruim een uur de tijd om tijdens de monotone autorit te schakelen, van de ene dag naar de andere dag.
In Emmen schijnt de voorjaarszon voorzichtig en aangenaam. Op de grens van de ene wereld (Drenthe) en de andere wereld (Fryslân) verdwijnt de zon als sneeuw voor de zon, en rijd ik kilometers lang door een lichte sneeuwval. Als ik rond 13.30 uur arriveer in Opeinde, schijnt in deze Friese wereld de voorjaarszon, zoals die ruim een uur geleden ook in die Drentse wereld zo mooi scheen.

Bisto ien fan Bouwe of fan Jan?
Met een grote groep familie en vrienden komen we vanmiddag bijeen in De Wâldhof te Opeinde, om in een rouwdienst afscheid te nemen van oom Bouwe. Bouwe Koehoorn is de oudste broer van mijn vader Jan Koehoorn. Twee jaar geleden overleed mijn vader, die samen met zijn broer Bouwe opgroeide op de boerderij aan de Nieuwe Bildtdijk. Ze hebben bijna dertig jaar samengewerkt in Drachten, in de tweewielerzaak, waar ze fietsen, bromfietsen en motoren verkochten en repareerden. Ik ben geboren in een twee onder één kap-huisje naast de voormalige winkel in het centrum van Drachten. De twee jonge gezinnen woonden de eerste jaren na hun trouwen naast elkaar onder één kap. Zodra ik kon lopen, liep ik in mijn kleine blauwe overall ook in de werkplaats en de winkel. En dat is jarenlang zo doorgegaan, in de werkplaats, bij de benzinepomp en in de winkel, werkend op de meeste zaterdagen en in de schoolvakanties.
Tijdens de autorit van vandaag realiseer ik me opeens dat ik dus ongeveer 20 van die bijna 30 jaren van hun samenwerkingsrelatie van heel nabij heb meegemaakt.
Hoe vaak is mij in winkel of werkplaats, en in de kerk of op school in Drachten in al die jaren steeds maar weer diezelfde vraag gesteld: "Bisto in soan fan Bouwe, of fan Jan?". 

Stille Bildtkers
Voor mij is deze dag een onomkeerbare afsluiting van een tijdperk uit mijn jeugd. Jan & Bouwe, ze leefden en werkten lang met elkaar samen, en ik heb in hun gezamenlijke territorium van winkel en werkplaats uren, dagen en weken met hen samengewerkt, in reparatie & verkoop, in lief & leed, in de zestiger & zeventiger jaren, in een tijd van ambitie & hard werken & vooruitgang.
Maar vandaag staat voor ons gevoel de tijd heel even stil.
Op de rouwkaart van oom Bouwe staat: 'As in Bildtker stil wurdt, dan is der wat'.
Nu zijn beide Bildtkers - Bouwe & Jan - stil, ..... en wij ook.

Bouwe Koehoorn (1931-2013)

Visitatievoorbereiding in Emmen

Woensdag 23 januari 2013 

Stenden Hogeschool in Emmen

Middag in Emmen
Vanmorgen werk ik in de Leeuwarder locatie van Stenden Hogeschool, maar vanmiddag ben ik op werkbezoek bij onze hogeschoolvestiging in Emmen.
We hebben hier vanmiddag het kennismakingsbezoek van de visitatiepanelsecretaris van de Netherlands Quality Agency (NQA), die hier eind maart 2013 met een visitatiecommissie op bezoek zal komen om de kwaliteit van de HBO-opleiding Commerciële Economie te beoordelen. Zo'n audit door een extern, onafhankelijk en gezaghebbend visitatiepanel wordt in het Nederlandse hoger onderwijs elke zes jaar georganiseerd, ten behoeve van het verkrijgen van het benodigde keurmerk van de overheid om deze opleiding de komende jaren te mogen blijven aanbieden.

Sneeuwvrij
Niet alleen Fryslân ligt bedekt onder een laag sneeuw. Ook de hele rit door de provincie Drenthe naar Emmen in de Nederlands-Duitse grensstreek betekent een schier eindeloze tocht door een besneeuwde provincie Drenthe. De wegen zijn al weer 'zwart', zoals ze de status van 'schoon van sneeuw' tegenwoordig noemen. Het vriest licht en een heerlijk aangename winterzon schijnt volop en laat het landschap glinsteren.
Ook op het campusterrein van Stenden Hogeschool ligt sneeuw. Het parkeerterrein en de wandelpaden tussen het parkeerterrein en de verschillende hogeschoolingangen zijn keurig geveegd, dus over de toegankelijkheid van campus en school niets dan goed. We kunnen er komen, we kunnen erin en we kunnen aan het werk!

Offreren om te visiteren

Dinsdag 17 april 2012 

Onderwijs gaat onverminderd door in Emmen

Kwaliteitscontrole
Elk jaar starten we bij Stenden Hogeschool een aantal accreditatietrajecten, om onze HBO-opleidingen periodiek te laten keuren door een onderzoekspanel van onafhankelijke, gezaghebbende experts. Daartoe hebben we in de afgelopen jaren gewerkt met een aantal Nederlandse en Duitse visiterende en beoordelende instanties, zoals Certiked, Hobéon, NQA en FIBAA. Deze evaluatieburo's keuren de kwaliteit van onze opleidingen en schrijven hun onderzoeksbevindingen in een keuringsrapport, dat vervolgens moet worden gezonden naar de Nederlands-Vlaamse Accreditatie Organisatie (NVAO), die dan uiteindelijk beoordeelt of onze opleidingen opnieuw het kwaliteitskeurmerk verdienen en dan worden geaccrediteerd.

Offreren
In het eerste kwartaal van 2012 hebben we al zeven nieuwe accreditatietrajecten gestart. Met de evaluatieburo's zijn inmiddels alle offertegesprekken gevoerd, die leiden tot het verlenen van de verschillende opdrachten van de opleidingen aan deze evaluatieburo's om in de eerste drie kwartalen van het jaar 2013 deze opleidingen te beoordelen op de kwaliteitscriteria, zoals die door de Nederlandse overheid zijn voorgeschreven voor geaccrediteerd hoger onderwijs. Vandaag ben ik werkzaam in onze Stenden Hogeschoolvestiging in Emmen om daar het laatste offertegesprek te voeren voor één van die zeven Stenden-opleidingen, die in het jaar 2013 weer zullen worden beoordeeld.

Upgrading
Onze Emmer hogeschoolvestiging heeft in de afgelopen jaren al een grondige upgrade ondergaan. De nieuwbouw en verbouw en de vernieuwing van het interieur van het hogeschoolgebouw hebben gezorgd voor een opvallende facelift, met als doel en resultaat dat het gebouw aan de nieuwste eisen voldoet, die je mag stellen aan een modern hogeschoolgebouw. En nog steeds gaat de verbouwing door. Aan onder andere een nieuwe ingangspartij en een grondige modernisering van gangen en lokalen wordt momenteel hard gewerkt. Delen van het gebouw zijn afgesloten om de bouwvakkers enerzijds en de studenten & medewerkers anderzijds zonder al te veel overlast voor elkaar hun eigen werk te laten verrichten. In het hart van het hogeschoolgebouw, in het open leercentrum, zitten tientallen studenten individueel en in groepjes te werken. Tijdens de verbouwing gaat het onderwijs onverminderd door.

Tall man with tulip wants to talk about cooperation

Dinsdag 20 maart 2012 

Cover van de columnbundel van de Nuffic

Internationale mobiliteit vergroten
In het begin van de negentiger jaren was ik behalve docent Store Management van de Retail Management School Leeuwarden (RMSL) van de toenmalige Christelijke Hogeschool Nederland (CHN; tegenwoordig Stenden Hogeschool) ook Coördinator Internationalisering voor de RMSL in het bijzonder en voor de Faculteit Economie & Management in het algemeen. Het waren de jaren waarin onze hogeschool veel nieuwe contacten legde met hogescholen, universiteiten en werkveldorganisaties in Europa, maar ook in alle andere werelddelen. In Europa en daarbuiten werd een groot aantal hoger onderwijsnetwerken opgezet, waarin docenten en stafmedewerkers uit het hoger onderwijs elkaar periodiek ontmoetten om de internationale mobiliteit van studenten, docenten en stafmedewerkers te vergroten.

Internationaliseerder
Eén van de Nederlandse collega's die ik in dat verband leerde kennen, was Joop van Schijndel, ook internationaal coördinator in het hoger onderwijs. Joop was een 'internationaliseerder' in hart en nieren, een pionier die een belangrijke rol speelde in de doorontwikkeling van de internationalisering van het hoger beroepsonderwijs. Jarenlang is hij voorzitter geweest van het Hogescholenoverleg Internationale Betrekkingen en van 1995 tot 2004 was hij vaste columnist van 'Transfer', het vakblad voor de internationalisering van het hoger onderwijs dat door de Nuffic werd uitgegeven. De werkzaamheden van de Nuffic lagen indertijd met name op het gebied van ontwikkelingssamenwerking, internationalisering van het hoger onderwijs, diplomawaardering, onderwijsvergelijking en internationale marketing van het hoger onderwijs.

Vriendennetwerk
Jaren later leerde ik Joop van Schijndel zijn echtgenote kennen, toen nog werkzaam bij de Netherlands Quality Agency. Van haar hoorde ik op een gegeven moment dat Joop ernstig ziek was en niet weer beter kon worden. De slopende ziekte werd de ongeneeslijke Joop noodlottig en hij overleed - veel te jong nog - eind maart 2005, nu bijna zeven jaar geleden. Dat Joop in zijn leven en werken privé en in het werk een groot vriendennetwerk had opgebouwd, bleek tijdens zijn afscheidsbijeenkomst. De aula op de begraafplaats waar de rouwbijeenkomst werd gehouden, was overvol. Zeer velen waren gekomen om hem de laatste eer te bewijzen en om Joop zijn familie bij te staan in die verdrietige dagen van afscheid.

Transfer-columns
Aanvang januari 2006 kreeg ik van Roelien van Empel een boekje toegezonden, met als titel: 'Tall man with tulip wants to talk about cooperation'. Joop van Schijndel staat op de omslag genoemd als de auteur. Het is een publicatie van de Nuffic, een serie gebundelde columns uit het magazine Transfer, uitgegeven in december 2005. In het Voorwoord schrijft Hanneke Teekens, Nuffic-directeur afdeling Internationalisering - dat dit boekje de verzameling is van alle columns die Joop in de periode van 1995-2004 had geschreven. Teekens schrijft dat de inhoud een terugblik is, een nuttige analyse, en opvallend hoe raak en actueel sommige columns van Joop van Schijndel zijn gebleven. Zijn charme, betrokkenheid en weloverwogen uitlatingen blijken zijn columns een lange houdbaarheidsduur te geven. Met belangstelling en aandacht las ik indertijd deze Nuffic-publicatie; een waardevol initiatief als eerbetoon aan één van de vele hardwerkende internationaliseerders in het hoger onderwijs.

Houdbaarheidstoets
Dit boekje bevat 21 columns met pakkende titels zoals: 'Strijdvaardiger' en 'A glamourous conference in Tampere' en 'Europa moet!'.
Enkele quotes van Joop van Schijndel in zijn columnbundel:

• ... besefte ik dat privatisering toch niet, zoals sommigen ons doen geloven, onvoorwaardelijk de redding van het hoger onderwijs is.
• Subsidies zijn noodzakelijk, maar ze vormen geen voldoende voorwaarde voor onderwijsinnovatie met sterke internationale trekken.
• ... onze internationaliseerdersrol en onze organisatorische inbedding worden afhankelijk van de manier waarop wij manifest kunnen maken wat onze bijdrage is aan een bloeiend voortbestaan van de onderwijsinstelling.
• Gelukkig blijkt die buitenlandse student afkomstig uit de 'frontaal lesgeven cultuur' ons systeem na een tijdje toch te verkiezen.
• We moeten het anders aanpakken, willen we onze studenten prikkelen om eens een andere route te kiezen.
• Nadrukkelijke aandacht binnen het leerproces voor de consequenties van gezamenlijk onderwijs met buitenlandse studenten moet onderdeel zijn van de leerdoelen van de module, het programma of het thema van een uitwisselingsprogramma.
• Voor Nederlandse studenten gaat studeren vaak samen met een onafhankelijkheidsstrijd met de ouders, maar bij Indonesische studenten ligt dat heel anders: 'I never want to disappoint my parents, who paid so expensively for my study'.
• Docenten moeten een voorbeeldrol gaan vervullen als het gaat om een buitenlands studieverblijf.
• Prikkelen, presteren en profileren: het hbo moet nog zendingswerk doen voor de ontwikkeling van een Nederlands accrediteringssysteem.
• Ik zie een mooie uitdaging voor ons als internationaliseerders in het samen met onderwijskundigen en vakdocenten ontwerpen van krachtige vormen van internationalisering die leiden tot vergroting van het vakmanschap van studenten.
• Een transparant Europees systeem (ECTS) voor het meten (assessment) van in het buitenland verworven competenties zou wel eens een effectiever instrument voor de bevordering van mobiliteit kunnen zijn.
• Als Europa niet leeft in Nederland is het een beetje flauw om studenten hun geringe interesse voor Europese kwesties te verwijten.
• Allochtone groepen worden door sommigen van onze verlichte Kamerleden in feite uitgenodigd om juist eerder de verschillen dan de overeenkomsten met de Nederlandse cultuur te benadrukken.
• Internationalisering is voor ons als internationaliseerders niet langer ons exclusieve beleidsterrein. Coalities met studiebegeleiders, decanen en diversiteitsmedewerkers zijn nodig.

Joop van Schijndel schreef dit tussen de 17 tot 8 jaar geleden.
Hoeveel en welke van deze quotes gelden ook in 2012 nog?

Controle en vertrouwen in het nieuwe accreditatiestelsel

Donderdag 27 januari 2011

Het nieuwe accreditatiestelsel dat met ingang van 1 januari 2011 in werking trad, is mede gebouwd op het principe van “vertrouwen”. Beoogd is om op te schuiven van de kwaliteitscontrole naar het vertrouwen dat hogescholen en universiteiten Anno 2011 hun kwaliteitszorgstelsel op orde hebben en dat ze – zoals dat heet – “in control zijn”. Omdat dit vraagstuk van de verschuiving van controle naar vertrouwen de komende jaren centraal zal staan, organiseert het Platform HBO van het Nederlands Netwerk voor Kwaliteitsmanagement (NNK) vanmiddag in de Hogeschool Utrecht een netwerkbijeenkomst, in samenwerking met Hobéon Certificering en met de NQA, beide al jaren Visiterende en Beoordelende Instanties (VBI) in het hoger onderwijs.

NNK-voorzitter Paul Nieuwenhuis heet de ruim 20 deelnemers welkom en verzoekt de aanwezigen om alvorens de twee presentaties zullen worden verzorgd in tweetallen te formuleren wat de gewenste opbrengsten van deze middagbijeenkomst zouden moeten zijn. Die worden daarna geïnventariseerd, waarna de beide sprekers deze aandachtspunten mee kunnen nemen in hun presentatie over het onderwerp van vanmiddag.

De eerste presentatie wordt verzorgd door de heer Paul Thijssen, directeur van de Netherlands Quality Agency (NQA). Zijn thema is: “Vertrouwen versus controle”. Hij wijst erop dat het nieuwe accreditatiestelsel weliswaar op vertrouwen is gebouwd, maar dat de bodem uit dit stelsel vandaan zal vallen zodra blijkt dat er in de praktijk geen vertrouwen wordt gegeven en/of gekregen. VBI’s zijn geen fraudebestrijders, maar willen graag een opleiding beoordelen op grond van de informatie die de VBI’s door de hoger onderwijsinstellingen in vertrouwen aan hun visitatiepanels zijn voorgelegd.

Vertrouwen op een VBI is gebaseerd op bijvoorbeeld de onafhankelijkheid van het visitatiepanel, op de transparantie van het beoordelingsproces en op de insteek dat de kwaliteit van een opleiding ook terdege wordt gecontroleerd op de inhoud en de behaalde resultaten van een te beoordelen opleiding. Zorgpunt is of de verbeterfunctie van het nieuwe stelsel voldoende uit de verf kan komen, nu vlak voor de inwerkingtreding van het nieuwe stelsel bleek dat een onvoldoende op één van de drie standaarden ook direct betekent dat de opleiding moet sluiten. Dan sluipt de angst voor een onvoldoende toch direct al weer in het stelsel en is een goed analytisch beoordelingsgesprek over met name verbeteracties op dit punt al bij voorbaat uitgesloten.

Veel passeert vanmiddag de revue:
- Bewaak de negatieve kanten van peer reviews.
- Hoe streng of hoe soepel moeten beoordelaars zijn?
- Geef de verbeterfunctie ruimte.
- Panel, durf te beoordelen!
- Opleiding, wees zelfkritisch!
- Haal instituutspolitiek zoals bijvoorbeeld minimaal te behalen goede en excellente beoordelingen uit de opleidingsbeoordeling.
- Hoe onafhankelijk is de Nederlands-Vlaamse Accreditatie Organisatie (NVAO); nemen ze wel voldoende gepaste afstand van de politieke wind?
- Verander de spelregels van dit stelsel niet tijdens de geldigheidsduur van dit accreditatiestelsel.
- Zorg er met zijn allen voor dat het vertrouwen in dit stelsel komt en blijft.
- Hoe bewijzen we openheid?
- Het valt op dat de HBO-raad en de VSNU als koepelorganisaties opvallend stil zijn in de discussie omtrent de omgang met dit nieuwe stelsel.

Tweede spreker is vanmiddag de heer Wienke Blomen, directeur van Hobéon Certificering. Zijn thema is: “Evenwicht tussen vertrouwen en controle”. Hij begint met het benoemen van de opbrengsten van de eerste accreditatiecyclus, die dit jaar wordt afgebouwd. Geconstateerd wordt dat we er kennelijk met z’n allen niet in zijn geslaagd om bij het publiek voldoende vertrouwen te verkrijgen op grond van alle positieve accreditatieresultaten. Aan de andere kant is het wel zo dat de nu in het leven geroepen Instellingstoets mag worden beschouwd als een teken van verdiend vertrouwen in de kwaliteit van het hoger onderwijs in het algemeen.

De meeste hogescholen en universiteiten hebben inmiddels een goed werkend kwaliteitszorgstelsel. Aandachtspunt is echter nog wel dat hier en daar de kwaliteitscyclus van de Deming Cycle (Plan>Do>Check>Act) nog wel eens stopt tussen “Do” en “Check” en anders nog wel eens tussen “Check” en “Act”. Zolang over dergelijke onvolkomen situaties nog praktijkvoorbeelden in de publiciteit komen, ligt het eigenlijk ook wel voor de hand dat – zelfs daar waar alle stakeholders in het hoger onderwijs vinden dat we grotere stappen moeten maken van controle naar vertrouwen - de politiek voortdurende controle op de kwaliteit van het hoger onderwijs steeds weer hoog op de politieke agenda zet. Noem het maar “het jojo-effect van controle en vertrouwen”. Bijkans nooit hangt die jojo stil.

Na de pauze ontstaat een interessante discussie. Er wordt gepleit voor een strikte scheiding tussen enerzijds een controlerende organisatie en anderzijds een toezichthoudende organisatie die tot continue verbetering leidt. Welke rol zou in die functiescheiding dan bijvoorbeeld de onderwijsinspectie krijgen en welke rol zou de NVAO in dezen dan krijgen? Geadviseerd wordt om als opleiding vooral te proberen om je visitatiepanel als het ware mee te nemen in de normen die je als opleiding hanteert voor beoogde kwaliteit. Benoem daarbij je overwegingen en je keuzes en toon aan hoe en dat je aan die gestelde kwalitatieve en kwantitatieve normen voldoet of die binnen de geplande termijn gaat bereiken. Een presentatie voor het visitatiepanel op een visitatiedag is daartoe bijvoorbeeld een goede werkvorm.

We zijn vanmiddag met elkaar in staat om heel veel werkvragen met betrekking tot dit nieuwe stelsel op te roepen, en het is mooi om te merken dat die kwesties ons uitnodigen om als kwaliteitszorgmedewerkers daarover een goed leergesprek te voeren, waarin goede ideeën ter tafel komen, waarvan in de uitvoeringspraktijk van de komende maanden en jaren zal blijken of ze zullen leiden tot goede resultaten.

3e Visitatiedag voor OLB in Leeuwarden

Woensdag 4 juni 2008

Ook voor deze derde visitatiedag van onze Opleiding tot Leraar Basisonderwijs (OLB) is weer een intensief bezoekprogramma opgesteld. Het visitatiepanel van de Netherlands Quality Agency (NQA) verricht de hele werkdag van 8.30 - 17.00 uur het laatste deel van haar verificatieonderzoek.

's Morgens wordt door het NQA-panel ruim de tijd genomen om diverse onderwijsproducten van studenten en alumni te bestuderen. Vóór en ná de lunch voert de visitatiecommissie aaneensluitend gesprekken met derde- en vierdejaars studenten, met het College van Bestuur, met een groep alumni en tenslotte nogmaals met het Management Team van de opleiding.

Aan het eind van de middag komen we allen bijeen in een collegezaal, waar de voorzitter van het visitatiepanel een korte mondelinge rapportage verzorgt over de voorlopige bevindingen van dit driedaagse visitatiebezoek. We zien nu met vertrouwen en met belangstelling het Visitatierapport tegemoet.

2e Visitatiedag voor OLB in Leeuwarden

Dinsdag 3 juni 2008

Gisteren is de driedaagse visitatie van onze Opleiding tot Leraar Basisonderwijs (OLB) begonnen met rondleidingen en gesprekken in Emmen en Groningen, waarna het visitatiepanel op de locatie Leeuwarden arriveert.

Op deze tweede dag vindt eerst de rondleiding plaats in de vestiging Leeuwarden, waarna de visitatiecommissie enkele uren besteedt aan het bestuderen van allerhande opleidingsdocumenten.

Vanmiddag is het panel van de Netherlands Quality Agency (NQA) in gesprek met het management team van de OLB en daarna achtereenvolgens met een delegatie van 6 tot 8 opleidingsdocenten, studenten en werkveldvertegenwoordigers. Vóór èn ná deze panelgesprekken zorg ik voor de gebruikelijke (de)briefingsessies waaraan Management, Bestuur, Corporate Office en Educational Support Organisation in wisselende samenstelling hun gewaardeerde medewerking verlenen, teneinde de visitatiepanelgesprekken zo zorgvuldig mogelijk voor te bereiden en te evalueren.

3e SBO-scholingsdag Accreditatie in Hilversum

Donderdag 29 mei 2008

We zijn halverwege de 5-daagse verkorte SBO-opleiding "Kwaliteitsverbetering en accreditatie in het hoger onderwijs"; vandaag wederom in Hotel Lapershoek te Hilversum. Drie docenten passeren de revue.

Eerst verzorgt hoofddocent Theo Douma een presentatie over de wijze waarop een hoger onderwijsinstelling kwalitatief "in control" is en/of kan komen.

Vervolgens is het aan Nel Göbel - senior auditor van de NQA - om vanuit het perspectief van haar Visiterende en Beoordelende Instelling het proces van opleidingsaccreditatie in het hoger beroepsonderwijs met ons door te nemen.

Tenslotte volgt Frank Wamelink - coördinator onderwijsvisitaties van de QANU - met zijn presentatie over datzelfde proces, toegepast in het wetenschappelijk onderwijs, door een voorzitter van een audit team eens betiteld als "measuring the size of cotton balls with a rubber band".