Wandelen met God en de mensen

Woensdag 6 maart 2013

Café Saint-Jacques met water en Spaanse wijn & worst

Wijkavond Aldlân van PG Stiens

Op uitnodiging van het wijkteam van de kerkelijke wijk Aldlân van de Protestantse Gemeente te Stiens zijn Durkje en ik vanavond aanwezig bij de jaarlijkse wijkavond, die in het Sint-Vitushûs in Stiens door dit wijkteam wordt georganiseerd. Aan ons is gevraagd om deze avond in het kader van het thema ‘Wandelen met God en de mensen’ een avondvullend programma te verzorgen, waarin we de aanwezige gemeenteleden mee nemen in woorden, beelden en wandelen op het pelgrimspad van Sint-Jacobiparochie naar Santiago de Compostela. Het is ook de bedoeling dat het een soort mini-pelgrimstocht wordt, want ook wandelen op het Jabikspaad zou idealiter deel uit moeten maken van dit avondprogramma. Het is buiten prachtig weer, dus dat gaat zeker lukken.

Vier bezinningsthema’s

Durkje en ik zijn voor dit avondprogramma gevraagd, omdat we vorig jaar onze pelgrimage van Sint-Jacobiparochie naar Santiago de Compostela geheel hebben afgerond. Ons werd verzocht om aan de hand van een aantal subthema’s de gemeenteleden een idee te geven van de vele dimensies die een pelgrimsreis in je leven kan hebben. We hebben gekozen voor vier subthema’s, waarbij we aan de hand van korte teksten die tot reflectie kunnen leiden, foto’s laten zien en daarbij vertellen over onze bij die subthema’s en teksten passende pelgrimservaringen. De in dit deel van de avond toegelichte reflectieteksten worden later op de avond ter bezinning en bespreking meegenomen op de wandelroute buiten.

Wandelen na het pelgrimsavondmaal

Nadat wijkpredikant Jaap Overeem alle aanwezigen welkom heeft geheten en de avond heeft geopend met pelgrimspsalm 121, verzorgt Durkje een korte inleiding over ons avondprogramma en over de  betekenissen die je kunt geven aan het avondthema ‘Wandelen met God en de mensen’. Durkje bouwt daarbij voort op het pelgrimsavondmaal dat we op 18 november 2013 met elkaar als gemeente in De Hege Stins hebben gevierd , waaraan Durkje en ik onze medewerking in deze ochtendkerkdienst verzorgden.

Vervolgens introduceert ze de vier bezinningsthema’s van vanavond, te weten: Onderweg zijn, Ontmoetingen, Loslaten en Hoogtepunten. We zullen daarover vertellen, bijpassende foto’s van onze pelgrimage tonen, wandelend daarop in stilte bezinnen, daarover met elkaar in wandelduo’s kuierend spreken en aan het eind van de avond met elkaar delen wat we hierover aan elkaar willen vertellen.

Onderweg zijn                         

• De reflectietekst uit de pelgrimsbundel ‘Het geheim van de schelp’ die we bij dit bezinningsthema mee geven, luidt: ‘De mens ontdekt zichzelf alleen als hij er in toestemt ontdekt te worden’ (Johannes van het Kruis).
• De gespreksvraag die we hier voor de wandeling mee geven, is: ‘Wat zijn voor jou richtingwijzers onderweg?’

Daarbij vertel ik over het ontdekken van jezelf, van de ander en van de Ander (God), over de weg zoeken en vinden, over richtingwijzers op je (levens)pad, over onverwachte wegomleggingen en over de weg op je (levens)pad kwijtraken. Tijdens onze avondwandeling zullen we leren om goed te kijken, om wellicht dingen te ontdekken die je onderweg nog nooit eerder zag.

Ontmoetingen

• De reflectietekst uit de pelgrimsbundel ‘Het geheim van de schelp’ die we bij dit bezinningsthema mee geven, luidt: ‘Het Ik ontplooit zich alleen door de gratie van een ander’ (Gaston Bachelard).
• De gespreksvraag die we hier voor de wandeling mee geven, is:  'Welke ontmoetingen zijn voor jou van grote betekenis?’

Daarbij vertelt Durkje over wie je op je (levens)weg ontmoet, aan wie je voorbij loopt, aan wie je al dan niet aandacht schenkt, en wat die ontmoetingen voor jou betekenen. Ze laat daarbij een aantal van onze pelgrimsfoto’s zien; over alleen lopen, over een Belgische monnik die wij onderweg in een kerkje ontmoetten, over een Amsterdamse fotografe die tijdens enkele opeenvolgende dagen de weg hier & daar en af & toe met ons deelde. Durkje vertelt over de kluizenaar die ons in een desolaat gebied liet delen van zijn zelfgemaakte vruchtensappen, en we zien een oude vrouw in een kleine kapel langs de weg, die alle voorbij wandelende pelgrims in ‘haar’ kapel verwelkomt, te woord staat en hen een kapel-stempel in hun pelgrimspaspoort zet.

Loslaten

• De reflectietekst uit de pelgrimsbundel ‘Het geheim van de schelp’ die we bij dit bezinningsthema mee geven, luidt: ‘Loslaten schept het pad naar werkelijke vrijheid’ (Sogyal Rinpoche).
• De gespreksvraag die we hier voor de wandeling mee geven, is:  'Wat betekent loslaten in jouw leven?’

Daarbij vertel ik aan de hand van het kinderspelletje ‘Ik ga op reis en ik neem mee’ dat je op je (levens)reis ook zult leren dat je moet ‘leren loslaten’. We luisteren dan naar het lied ‘Overal en nergens thuis’, gezongen door Simone Awhina, die nadat ze tweemaal een partner aan de dood moest verliezen op pelgrimstocht ging naar Santiago de Compostela, waarover ze een reisverslag in boekvorm schreef met als titel ‘Ik ga op reis en ik laat achter’.

Daarna laat ik enkele foto’s zien van twee pelgrims, die wij in de vorige zomer en in de herfst op het pelgrimspad ontmoetten, die ons vertelden over wat zij allemaal hebben moeten loslaten, alvorens ze hun pelgrimage aanvingen.

Hoogtepunten

• De reflectietekst uit de pelgrimsbundel ‘Het geheim van de schelp’ die we bij dit bezinningsthema mee geven, luidt: ‘De zon schijnt nooit zo mooi als op de dag dat je op weg gaat’ (Jean Giono).
• De gespreksvraag die we hier voor de wandeling mee geven, is:  'Wat zijn voor jou hoogtepunten op je levenspad?’

Daarbij vertelt Durkje over een zestal hoogtepunten van onze pelgrimstocht, over wat dat met je doet en hoe onvergetelijk en waarde(n)vol deze piekervaringen voor de rest van je leven kunnen zijn.

Zwijgen en spreken

Voordat we naar buiten gaan voor een meditatieve avondwandeling, laat ik met een dorpsplattegrond zien hoe we Stiens uit zullen wandelen, en waar we vervolgens Stiens weer binnen wandelen op het Jabikspaad, dat Stiens vanuit het noordwesten tot aan het zuidoosten geheel doorkruist, langs de oude Sint-Vituskerk, bovenop één van de eeuwenoude terpen van Stiens.

Onderweg staan op kruispunten en op aardedonkere delen van de route brandende waxinelichtjes in glazen potten als richtingwijzers onderweg, hun licht schijnend op het pad en op de voorbijwandelaars.  Er wordt nu een route gelopen van een half uur, waarbij het eerste kwartier in duo’s in stilte wordt gewandeld, bezinnend op de reflectietekst met de bijbehorende gespreksvraag. Daarna resteert nog een kwartier wandelen over het Friese Jabikspaad, waarbij in deze tweetallen wordt gesproken over de resultaten van ieders persoonlijke bezinningstocht.

Café Saint-Jacques

Alle wandelaars hebben bij hun vertrek van ons een pelgrimspaspoort meegekregen, met daarop een Jabikspaad-stempel van de heilige Jacobus de Meerdere. Bij terugkomst in het Sint-Vitushûs krijgen deze avondpelgrims het Jabikspaad-stempel van de Sint-Vituskerk in hun pelgrimspas erbij, waarna zij aanschuiven aan de lange tafel in de zaal, waarop volop flessen Spaanse wijn, bronwater en Spaanse worst staat, daarmee verwijzend naar wat pelgrims op de Spaanse camino eten en drinken in hun verblijfsaccommodaties langs het pelgrimspad.

Onder leiding van Durkje blikken we plenair nog even terug op deze avond, om ook onze ervaringen met elkaar te delen, zoals pelgrims dat elke avond met elkaar doen in refugio’s en in restaurants waar ze hun pelgrimsmenu nuttigen. 

Tot slot sluit ik de avond af met het uitspreken van de Friestalige versie van de Ierse pelgrimszegen van Saint Patrick: ‘wurden oer ús Heit, yn de taal fan mem’.

De meesten blijven nog lang zitten om gezellig na te praten over deze avond en om elkaar nog meer te vertellen over wat hen bezig houdt en wat men belangrijk vindt. Ontmoetingen van mens tot mens in Café Saint-Jacques, alsof we samen onderweg zijn op onze reis.

De pelgrims zijn weer thuis

Zondag 18 november 2012

Inleiding op het Heilig Avondmaal voor pelgrims

Thuiskomen in je kerkelijke gemeente

In de afgelopen jaren hebben Durkje en ik regelmatig met elkaar gedeeld hoe het voor ons zou zijn als de pelgrimage naar Santiago de Compostela voorbij zou zijn. We hebben daarover gelezen en er met andere pelgrims onderweg ook over gesproken. We konden ons er geen voorstelling van maken en hadden geen idee welk impact dat voor ons zou hebben.

Eenmaal thuisgekomen hebben we ervaren dat deze pelgrimsreis voor ons nog niet voorbij was. Wat voor ons gevoel ontbrak, was het delen van de spirituele beleving van de pelgrimsreis in onze kerkelijke gemeente van Stiens. Daarover zijn we in gesprek gegaan met onze predikant ds. Jaap Overeem.

Pelgrimsavondmaal

Vanmorgen hebben we tijdens de kerkdienst - waarin ook het lopend avondmaal werd gevierd - samen met de gemeente gedeeld hoe de pelgrimage een plek heeft gekregen in ons geloofsleven, en wat we daarover aan de gemeente mee willen geven.

Het is een bijzondere dienst geworden, waarin we het volgende met de gemeente hebben gedeeld:

“Als wij samen op reis zijn per vliegtuig en aankomen op een vliegveld, sturen we vaak een sms-bericht naar onze kinderen met de korte tekst: “Landed at …, bijvoorbeeld Schiphol”, als teken dat we de bestemming hebben bereikt, dat we zijn geland.

Afgelopen herfstvakantie hebben we in Santiago de Compostela, èn aan de kust bij Cabo Fisterra, de eindbestemming van onze 7 jaren durende pelgrimage bereikt.

Behouden thuisgekomen in Stiens hebben we ervaren dat we hier thuis nog niet echt zijn geland.

Er ontstond een leegte, na alles wat we hebben beleefd.

Mede daarom staan we nu hier bij u en bij jou, bij de tafel van brood & wijn, om thuis te komen.

Als wandelaars zijn wij 7 jaar geleden op weg gegaan vanuit Sint-Jacobiparochie.

Na de eerste 7 dagen wandelen over het Jabikspaad werd het wandelen voor ons pelgrimeren, met als einddoel de Spaanse oceaankust, 90 km voorbij Santiago de Compostela.

We wilden van het Friese Sint Jacob naar het Spaanse Sint Jacob, en van zee naar zee lopen.

Daarbij heeft God als Metgezel ons nooit losgelaten, ook niet wanneer wij de moed verloren.

Wij waren geborgen onder zijn hoede.

Als pelgrim leer je dat je een voorbijganger op doortocht bent, die gastvrij wordt opgevangen, waar anderen zich als gastvrouw/gastheer over ontfermen.

Afgelopen jaren hebben we onderweg door Nederland, België, Frankrijk en Spanje - als getuigen van Gods nabijheid - heel veel mensen ontmoet, die ons tot vrienden werden.

• We hebben ons daarbij altijd welkom gevoeld als gast en voorbijganger. We zijn gastvrij opgevangen door mensen ‘die ons hebben ondersteund en die achterbleven’, om gastvrij te zijn voor volgende pelgrims. Zij toonden ons hun verbondenheid en zij hielpen ons daarmee vooruit.
• We zijn langs veel kapellen, kerken, basilieken en kathedralen gewandeld en zijn daar vaak naar binnen gegaan, op zoek naar een droge plek, verkoeling, stilte en inkeer.
• We hebben onderweg van een priester de pelgrimszegen ontvangen. We zijn in Santiago de Compostela gezegend en bewierookt door de aartsbisschop van Spanje, en hebben met parochianen en medepelgrims communie gevierd in verschillende kerken.

Nu onze indrukwekkende pelgrimage voorbij is, komen we weer thuis in Stiens, tijdens het vieren van één van onze sacramenten: het Heilig Avondmaal.

Wij willen graag weer het brood delen en de wijn drinken, in onze eigen gemeente.

Deze pelgrimage heeft ons geleerd te ‘gaan met God’, en dàt is wat we onze gemeente vandaag graag mee willen geven: ‘Ga met God, die ons de weg wijst, en die onze bestemming is.

Wij gaan u en jullie na het zingen van het volgende Iona-lied graag vóór tijdens dit lopend avondmaal, nu niet meer als pelgrim - zoals bij onze aankomst in Santiago - maar als uw mede-gemeentelid, weer thuis!

• God, die ons begeleidt op al onze wegen, wij danken U.
• Pelgrims, landed in De Hege Stins”.

Een geloofsgemeenschap van pelgrims

Na deze presentatie hebben we als gemeente samen het Heilig Avondmaal gevierd. Ons was gevraagd om tijdens dit lopend avondmaal voorop te lopen, om zo samen met de andere kerkgangers een lange stoet van pelgrims te vormen, die samen optrekken naar het avondmaal.

De muziek van het gelegenheidsensemble van de zogenoemde ‘Muziekfabriek’ verzorgde vandaag de perfect bijpassende muzikale begeleiding.

We voelen ons bevoorrecht dat we op zo’n mooie manier terug mochten keren in onze kerkelijke gemeente.

De warme reacties na afloop van deze avondmaalsviering hebben ons duidelijk gemaakt dat niet alleen wij als teruggekeerden een waarde(n)volle viering hebben beleefd, maar dat ook veel aanwezige gemeenteleden met ons deelden in de verdieping van ons geloofsleven en van onze geloofsgemeenschap hier in Stiens.

De HEER is waarlijk opgestaan!

Paaszondag 8 april 2012

Liturgisch Centrum van De Hege Stins op Paaszondag 2012

Er zit muziek in Pasen
Het is Paasmorgen in De Hege Stins van Stiens. Een aanhoudende stroom kerkgangers wandelt vanuit alle windrichtingen de kerk binnen. De bijzaal van de kerkzaal is al geopend, maar tegen 9.30 uur moet ook het podium van de bijzaal nog worden geopend om daar de laatst binnengekomen kerkgangers nog een goede zitplaats te bieden. Het valt op dat het orgel niet wordt bespeeld vóór aanvang van de kerkdienst. Er is geen organist aanwezig. Dat is voor een feestelijke viering op Paasmorgen een grote teleurstelling, want juist in zo'n vrolijke Paasviering dragen feestelijke orgelklanken bij aan een fleurige kerkdienst. Nog mooier op zo'n Paasmorgen is de combinatie van orgel en enkele koperblazers, die samen uitbundig Pasen inluiden. Maar niets van dat al. Geen orgel- en geen koperklanken.
Zit er dan geen muziek maar in Pasen?

Pasen blijkt niet meer te stuiten, hoe ook .....
Maar als de nood het hoogst is, is ook de redding nabij. Enkele gemeenteleden rijden de piano naar het liturgisch centrum naast de preekstoel. Wij prijzen ons gelukkig met het feit dat ons predikantengezin Overeem-Scholtens ook in de kerk zit, genietend van hun welverdiende 'vrije zondag'. Dominee Jaap Overeem neemt achter de piano plaats en al spoedig klinken zijn blijde pianoklanken - met enige geluidsversterking van Taco Osinga luid en duidelijk - door de hele kerkzaal.

Het Paasfeest kan beginnen. 

Pasen 'is niet meer te stuiten; hoe ook een wolf verslindt het lam.'

(vrijmoedig gewijzigd op basis van een (Kerst-)gedicht van Gerrit Achterberg; woorden ontleend aan ds. Jaap Overeem op Kerstmorgen 2011).

Dankzij de welwillendheid van onze gemeentepredikant Jaap Overeem kan er vandaag met zijn uitbundige pianobegeleiding naar hartenlust en vrolijk worden gezongen op deze Paasmorgen van 2012. Vol bewondering genieten de gemeenteleden van de totaal onvoorbereide, maar knappe pianobegeleiding met hele mooie improvisaties voor, tijdens en na de samenzang. Aan het eind van de kerkdienst verwoordt ouderling van dienst Loes de Vries dat op passende wijze in de richting van onze pianist: "Je hebt ons vanmorgen gered". Een welverdiend applaus valt Jaap Overeem ten deel. Dit zijn de waardevolle momenten voor een kerkelijke gemeente, wanneer je elkaar laat merken dat je elkaars talenten en de dienstbaarheid aan elkaar zo welgemeend waardeert.
Op het liturgisch centrum opent de ouderling van dienst de kerkdienst. Voorganger is onze gemeentepredikant Janny van Dijken, onder wiens liturgische leiding we vanmorgen een mooie Paasdienst vieren.

Een rijk liturgisch centrum
Vanuit de kerkzaal kijken wij over de lijdenstafel heen naar een rijk gevuld liturgisch centrum.
Op de lijdenstafel ligt het kruis, dat is gemaakt van spiegels, waar nog de waxinelichtjes op staan die in de afgelopen Stille week hebben gebrand. Aan beide zijden de voorjaarsbloemen, als waren het de engelen in het lege graf van Jezus, en al waren het de engelen die nog veel eerder elk aan een zijde op de Ark van het Verbond in de Tabernakel stonden. Die lijdenstafel is trouwens in de paasnacht met opzet scheef neergezet, terwijl de kerkruimte juist uitnodigt om het meubilair recht of haaks in de ruimte te plaatsen. De lijdenstafel staat ongeveer op 45 graden diagonaal, om te laten zien dat je het wonder van Pasen niet kunt inkapselen in een systeem, maar dat Pasen dwars staat op de werkelijkheid van daar en toen, en dwars op onze werkelijkheid hier en nu.
Op de avondmaalstafel staan avondmaalsattributen, zoals een broodschaal en een wijnkan met wijnbeker. De lampjes die de kinderen meenemen naar de Kindernevendienst en de Spaardoosjes van de Veertigdagentijd staan naast elkaar. Twee witte kaarsen worden aangestoken als symbool voor de aanwezigheid van de twee overleden 'pakes' (opa's) die vandaag niet bij deze doopdienst kunnen zijn - want vanmorgen worden twee baby's gedoopt. De doopkaarsen liggen al klaar op de avondmaalstafel. De nieuwe Paaskaars, waaraan de twee witte gedenkkaarsen en de twee doopkaarsen worden aangestoken, staat naast de preekstoel.
Aan het eind van het liturgisch centrum staat de viertafel met daarover het witte feestkleed voor het Paasfeest. Wit, zoals ook het antependium over de avondmaalstafel. Het dode hout van het gaffelkruis op de viertafel - waarin vorige week de groene Hederatakken al een begin van het nieuwe leven lieten zien - is vandaag rijkelijk versierd met feestelijk witte bloemen. Het nieuwe leven heeft de dood zichtbaar en overtuigend overwonnen; het is nu Pasen.
Tussen de avondmaalstafel en de viertafel staan twee vazen, met in elke vaas een bloem.We gedenken met de witte lelie het overlijden op Goede Vrijdag van een gemeentelid en we bidden om een zegen over de overledene en om kracht voor de nabestaanden. We danken ook voor de geboorte van een baby in onze gemeente en zien die geboorte van de afgelopen week gesymboliseerd in de rode roos in de andere vaas.

Paasviering
Aan het begin van de kerkdienst worden vanmorgen de twee baby's s van de families Van Lingen en Van der Meulen gedoopt. Alle kinderen in de kerk vullen gezamenlijk met bekers en met flesjes het doopvont daartoe. Dan wordt er gedoopt en zingen we blij de doopouders, een broer, een zus en de dopelingen toe.
De drie schriftlezingen worden vandaag verzorgd door lector Wout de Vries en dominee Janny van Dijken preekt haar bezielende Paasboodschap. Aan het eind van de kerkdienst vertelt ze dat we vandaag maar één kerkdienst hebben, maar dat nu aan het eind van de dienst blijkt dat die wel een lengte heeft van nagenoeg twee opeenvolgende kerkdiensten. Dat klopt, maar voor de aanwezige kerkgangers - zo hoor ik hier en daar - is dat geen enkel probleem, want zo'n mooie Paasviering, waarin zoveel gezegende zaken passeren, gaat voor je gevoel als een zucht voorbij.
En dan krijgen we na afloop van de dienst de gelegenheid om de gelukkige doopouders en hun familie te feliciteren en Gods zegen te wensen bij de geloofsopvoeding van hun al zo geliefde dochter en zoon.
En dan is er tenslotte koffie in de ontvangsthal van de kerk en zonneschijn buiten op de wapperende kerkvlag aan de doorgaande weg.

Avondmaal op Zondag Oculi

Zondag 11 maart 2012

De Farao van Egypte op zijn troon

De goede dingen goed doen

Het is vandaag ‘Zondag Oculi’. Zo wordt de derde zondag in de Veertigdagentijd genoemd. De Veertigdagentijd is de periode vóór Pasen. Voor christenen is dit een vastenperiode van bezinning: doen we de goede dingen en doen we die goed?

Oculi is het Latijnse woord voor ‘ogen’. Deze Zondag Oculi is genoemd naar de beginwoorden van het intochtslied van deze zondag: ‘Oculi mei semper ad Dominum’, hetgeen betekent: ‘Ik houd mijn oog gericht op de HEER’ (uit Psalm 25 :15).

Viertafel

Onze voorganger dominee Desirée Scholtens geeft uitleg over de aankleding van de viertafel, die op het liturgisch centrum van De Hege Stins in Stiens staat. Op het paarse kleed liggen vanmorgen buiten een cirkel van zand allemaal zaken die wij dagelijks om ons heen hebben, die ons af kunnen houden van het goede; zaken zoals geld en sieraden en mobieltjes, die – als we daar niet op een verantwoorde manier mee omgaan – ons leven op een onverantwoorde manier zouden kunnen gaan beheersen; zaken waar we dus zorgvuldig mee om zouden moeten gaan.

Farao hoog op zijn troon

Vlak voordat de kinderen naar de Kindernevendienst gaan, wandelt Farao de kerkzaal binnen. Deze Egyptische Farao neemt plaats op zijn troon naast de viertafel op het podium. Hij zingt een lied uit de musical 'Jozef', die eind maart 2012 zal worden uitgevoerd in de Sint-Vituskerk te Stiens.

Wij zingen aansluitend een couplet van ons projectlied van deze Veertigdagentijd, uit het lied: ‘Jozef zoekt zijn grote broers’:

Farao hoog op zijn troon

droomt een wonderlijke droom.

Daarom laat hij Jozef komen

en dan worden alle dromen

van de koe en korenaar

en de maan en sterren waar.

Avondmaal

Na de verkondiging komen de kinderen weer terug uit de Kindernevendienst en vieren we met zijn allen het Avondmaal. Vandaag doen we dat lopend, daarbij ons oog gericht houdend op de HEER, die hemel en aarde gemaakt heeft, die trouw is tot in eeuwigheid en die het werk van Zijn handen nooit loslaat.

Het Laatste Avondmaal in Candelaria

Donderdag 5 mei 2011

Op doorreis van Los Cristianos naar Santa Cruz de Tenerife, verlaten we de Autopista tijdelijk, omdat we een bezoek willen brengen aan de basiliek van Candelaria. Deze basiliek heeft een imposant interieur. In een zijkapel van deze kerk bewonderen we bijvoorbeeld een mooie weergave van Het Laatste Avondmaal van Jezus Christus met zijn discipelen.

De kerk viert feest!

Vrijdag 21 mei 2010

De Protestantse Kerk in Nederland (PKN), het Nederlands Bijbelgenootschap (NBG) en de Katholieke Bijbelstichting (KBS) publiceerden in mei 2009 gezamenlijk de tweede druk van het boekje “De kerk viert feest!”. Dit boek is geschreven door Kees Posthumus. Het boekje geeft je in het kort de essentie van de belangrijkste feesten die de Kerk kent.

Feesten in Kerk & samenleving zijn belangrijke momenten in je leven. Feesten zijn aanleiding om terug te blikken op wat is geweest, om het leven van vandaag te vieren en om daarna hoopvol de toekomst in te gaan.
De Christelijke kerken vieren wereldwijd onder andere Kerst, Pasen en Pinksteren. Daarnaast organiseren we op de kruispunten van het leven vieringen als iemand wordt gedoopt, als twee mensen hun huwelijk kerkelijk willen laten inzegenen en na het overlijden komen we ter troost en bemoediging bijeen in een uitvaartdienst alvorens de overledene wordt gecremeerd of begraven.
Zo geven kerkelijke feesten enerzijds maat en ritme aan het kerkelijk jaar en geven ze anderzijds betekenis en diepte aan je leven.

Als je alle vieringen bijwoont in het kerkelijk jaar, zul je zien dat het kerkgebouw ook een belangrijke rol speelt om de feesten te faciliteren.
Zo zie je bijvoorbeeld:
- Voorwerpen, zoals: kruisen, kaarsen, beelden, doopvont, liturgische kleden, een kruik en knielbanken;
- Kleuren, zoals: wit, rose, rood, groen, zwart en paars;
- Symbolen, zoals: vlammen, een duif, de Alfa & Omega, korenaren, brood, druiven, een ster, een lam en een kruis.
Alle voorwerpen, kleuren en symbolen hebben een eigen oorsprong en betekenis.

Dit boekje beschrijft eerst de vieringen die worden georganiseerd op de scharnierpunten van ons leven, zoals: dopen, trouwen en rouwen. Daarna komen de feesten aan de orde die hun oorsprong in de Bijbel vinden, zoals: Avondmaal, Kerst, Pasen en Pinksteren.
Die beschrijvingen volgen per feest een vast patroon van:
- eerst een korte beschrijving van het feest;
- vervolgens waar deze viering haar oorsprong vindt in de Bijbel;
- tenslotte een portret van iemand die vertelt welke betekenis dat feest aan zijn of haar leven heeft gegeven.

De volgende feesten komen achtereenvolgens aan de orde:
1. Dopen, als de eerste stap op de weg van geloof;
2. Trouwen, om de zegen van God te vragen en om elkaar te beloven dat je elkaar ook in het geloof zult (blijven) ondersteunen;
3. Rouwen, om elkaar te troosten en te bemoedigen in het geloof dat de overledene nu een nieuw leven bij en met God begint;
4. Avondmaal, als teken van Jezus’ aanwezigheid, ook in de wereld van vandaag;
5. Kerst, het feest van de geboorte van Jezus Christus, het Licht dat in de wereld komt;
6. Pasen, als we vieren dat Jezus is opgestaan uit de dood, dat de dood niet het laatste woord heeft;
7. Pinksteren (dat we overmorgen gaan vieren), waar de Kerk haar werk begon; het feest ter gelegenheid van de komst van de Heilige Geest; een feest van bezieling, inspiratie en enthousiasme.

Het is een feestelijk boekje, waarmee de PKN, het NBG en de KBS je willen tonen dat je je zegeningen mag tellen en dat je ook je leven mag vieren.

Het Bijbelboek Prediker toont ons dat het leven gevierd mag worden in bewoordingen als:
“Er is een tijd om te huilen
en een tijd om te lachen,
een tijd om te rouwen
en een tijd om te dansen.”
(Prediker 3 : 4)

En als je dat nog niet overtuigt, schrijft de Prediker verderop in de Bijbel:
“Dus eet je brood met vreugde,
drink met een vrolijk hart je wijn.
God ziet alles wat je doet allang met welbehagen aan.
Draag altijd vrolijke kleren,
kies een feestelijke geur.
Geniet van het leven met de vrouw die je bemint.
Geniet op alle dagen van je leven, die God je heeft gegeven.
Het bestaan is leeg en vluchtig en je zwoegt onder de zon,
dus geniet op elke dag.
Het is het loon dat God je heeft gegeven.”
(Prediker 9 : 7-9)

Het Lijden van Jezus

Goede Vrijdag 2 april 2010

Als Durkje en ik vanavond de grote kerkzaal van De Hege Stins binnenkomen, zijn nagenoeg alle zitplaatsen al bezet. Helemaal voorin is nog een rij vrij en het duurt maar even of ook die rij is vol en zien we her en der volgende kerkgangers - sjouwend met een extra stoel - nog een plaats zoeken. Om half acht zit de zaal helemaal vol; zelfs het hoge podium achter in de bijzaal zit vol. Mooi dat zoveel mensen zijn gekomen naar deze speciale bijeenkomst in de serie vieringen van deze Stille Week, voorafgaand aan het aanstaande Paasfeest.

We wonen vanavond het Passie-oratium "Het Lijden van Jezus" bij, een productie van Gerrit Stulp, naar het Evangelie van Mattheüs. Dit oratorium wordt vanavond uitgevoerd door het Stienser Christelijk gemengd koor "Looft den Heer", begeleid op orgel en dwarsfluit en met dominee Gerrit Wessels als Verteller. Het is een muziekstuk met veel variatie: koorzang en solisten, vertelling en samenzang, instrumentaal en vocaal, met als opening en als sluiting een gebed.

Het oratorium bezingt de aankondiging van het lijden en sterven van Jezus en leidt ons via het verraad door Judas Iskariot en het Laatste Avondmaal naar de gevangenneming van Jezus. Het is een mooie, stemmige uitvoering, met passie gezongen, (nog) in het volle licht van de grote lampen van de kerkzaal. Na de verloochening door Simon Petrus volgt de voorgeleiding aan stadhouder Pilatus.

Dan komt een stevig, staccato en gepassioneerd gezongen deel:

Pilatus: Wie van die twee wilt gij, dat ik u loslaat?

Zij zeiden: Barabbas.

Pilatus: Wat moet ik dan doen met Jezus, die Christus genoemd wordt?

Zij zeiden allen: Hij moet gekruisigd worden!

Pilatus: Wat heeft hij dan toch voor kwaad gedaan?

Zij schreeuwden des te meer: Hij moet gekruisigd worden!

Na het bespotten, beschimpen en kruisigen geeft Jezus de geest.....

Het felle licht in de kerkzaal wordt gelijktijdig gedimd.....

Het koor antwoord: Amen.....

En dan volgt het majestueus gezongen, schitterende Slotkoor van dit Passie-oratorium:

Dank zij U, o Heer des levens, die de dood zijt doorgegaan,

die Uzelf ons hebt gegeven, ons in alles bijgestaan,

dank voor wat Gij hebt geleden, in Uw kruis is onze vrede.

Zij U eeuwig dank en eer, zij U eeuwig dank en eer.

Voor Uw angst en lijden zeer, zij U eeuwig dank en eer.

Invitatie voor het Avondmaal

Zondag 14 juni 2009

Vanmorgen vieren we tijdens de ochtendkerkdienst in De Hege Stins te Stiens het Heilig Avondmaal. Voorganger is dominee Gerrit Wessels en we worden muzikaal begeleid en ondersteund door organist/pianist Han Giesing, dwarsfluitist Mirjam van Tellingen en door de zanggroep Hege Stins o.l.v. Take Beukema. Voorafgaand aan het uitdelen van brood & wijn als teken van het lichaam & bloed van Jezus Christus zingen we in wisselzang het Tafelgebed "Van alle dagen deze morgen".

Het Heilig Avondmaal is een verwijzing naar het lijden & sterven van Jezus Christus, voorafgegaan door het zogenoemde Pesachmaal, het laatste avondmaal met Zijn twaalf leerlingen.

Jezus' Laatste Avondmaal heeft veel kunstenaars geïnspireerd om daaraan op eigen wijze een kunstwerk te wijden. Zo kennen we bijvoorbeeld tekeningen en schilderijen, fresco's, houtsneden, beeldengroepen, gevelstenen en gebrandschilderde ramen van deze maaltijd. Wereldberoemd is bijvoorbeeld het meesterwerk van Leonardo da Vinci, bekend onder de benaming "Laatste Avondmaal". Die muurschildering van Leonardo da Vinci heeft andere kunstenaars geïnspireerd om op hun eigen wijze in de kunsten mee te liften op de afbeelding die Leonardo da Vinci schiep.

Een modern voorbeeld van zo'n eigenzinnige kopie is het panoramische "Invitation" (Renato Casaro, 1992) met een afbeelding van bekende Hollywoodsterren van de afgelopen honderd jaar, die hier bij elkaar aan tafel zijn geschoven. Zo zien we daarop bijvoorbeeld Laurel & Hardy, Elvis Presley, James Dean, Charly Chaplin en Fred Astaire. Op de centerplaats van Jezus, als stralend middelpunt tussen al die beroemdheden, zit Marilyn Monroe. Deze maaltijd van filmhelden van de Amerikaanse filmgeschiedenis is een product van Renato Casaro. Casaro is een wereldberoemde kunstenaar, die zich veelvuldig heeft laten inspireren door de filmwereld van Hollywood. Films beïnvloedden Renato Casaro, hetgeen ertoe leidde dat hij hierover ging tekenen en schilderen. Casaro heeft veel filmposters gemaakt, die alom bekend zijn en waarmee hij ook grote prijzen heeft gewonnen.

En wij?
Jezus Christus koos Zijn 12 discipelen (leerlingen) voor Zijn laatste Avondmaal.
Renato Casaro koos 12 filmhelden uit Hollywood.
Wie zou jij uitnodigen?