Reisverhalen in de bijbel

Zondag 15 juli 2012

Cover van het Reisverhalenboek

Op reis

Al eeuwenlang zijn mensen op reis, op zoek naar de geheimen van het leven, op zoek naar nieuwe werelden, nieuwe mensen en nieuwe klanken. Ook de aartsvaders, de profeten en de apostelen trokken er op uit.
Waarom gingen ze op weg? Hoe reisden ze? En waarheen?

De reizen die in de Bijbel beschreven worden, hebben vaak geen droombestemming.
Maar het zijn wel intrigerende verhalen van mensen die door God op pad zijn gestuurd. Gewone mensen, met herkenbare zwakheden en twijfels, maar ook vol doorzettingsvermogen en Godsvertrouwen.

Reisverhalen

Het Nederlands Bijbelgenootschap bood in het jaar 2006 een thematische reeks aan met uitgaven die direct betrekking hebben op Bijbelverhalen, waaronder liefdesverhalen, verkoopverhalen, misdaadverhalen en reisverhalen. Van Jelke & Aagje kreeg ik in 2006 het boek “Reisverhalen in de bijbel’, geschreven door Sipke van der Land. Dit boek bevat reisverhalen. Dit boek is een bron van inspiratie voor mensen die onderweg zijn, ver van huis of dichtbij.

Plaats en bestemming

Sipke van der Land is bekend geworden als auteur en verteller. Hij reisde talloze keren door alle bijbelse landen, van bijvoorbeeld Irak tot Egypte en van Israël tot Griekenland. In dit boek vertelt hij over zijn reis-belevenissen, als een inleiding op de verhalen in de Bijbel. Sipke van der Land maakt in zijn boek onderscheid tussen enerzijds het willekeurig trekken van plaats naar plaats en anderzijds het reizen in de richting van een bestemming. Volgens Van der Land word je aan het denken gezet als je de oude oosterse wereld betreedt met je westerse schoenen en gedachten.

Pelgrims

In het boek wordt regelmatig het woord ‘pelgrim’ gebruikt. In de katholieke traditie gaat het dan veelal om bedevaartsgangers, die op reis gaan om boete te doen, om troost en genezing te vinden of om ergens (bijvoorbeeld in Lourdes) te gaan bidden. Voor protestanten wordt het woord pelgrims meer gereserveerd voor mensen die een geestelijke reis maken, een reis door het leven. Altijd gaat het om beproevingen en ontberingen, meestal komt het allemaal uiteindelijk wel goed.

Van vroeger kennen we verder dan ook de kruistochten, veelal gebaseerd op politieke en religieuze motieven, ook met agressie tegenover andersgelovigen.

Opdracht en doel

Dit boek gaat vooral over reizen die van hogerhand werden geleid, reizen met een goddelijke opdracht. De Bijbel verhaalt over enerverende tochten, ondernomen door mensen met geloof en doorzettingsvermogen, mensen die ons Anno 2012 nog steeds kunnen inspireren en die onze eigen pelgrimsreis – onze reis door ons leven – verrijken. Die Bijbelverhalen laten ons (in)zien dat ook wij in ons leven een opdracht en een doel hebben, dat ook wij ons van hogerhand (kunnen) laten leiden, op hoop van Zegen.

Bijbelse reisverhalen

De volgende reisverhalen worden in dit boek beschreven:

• De reddingsboot van Noach; het eerste grote reisverhaal in de Bijbel; een geloofsdocument over de God die zijn wereld wil redden van de morele ondergang.
• Sjeik Abram en zijn geloof; over de aartsvader die – geroepen door een persoonlijke God – alles vol vertrouwen achter zich laat, op reis gaat naar Kanaän.
• Abraham en de stem uit de hemel; waarin God ons leert dat Hij niet wil dat wij voor hem als een offer sterven, maar dat we voor Hem léven.
• De veelbelovende Jozef; het verhaal dat ons laat zien dat God het kwade ver van huis uiteindelijke ten goede keert, waardoor je ziet dat de strijd in je leven niet voor niks hoeft te zijn, maar dat het een doel en een belofte in zich kan hebben.
• Mozes de bevrijder; door wie God zich aan de mensheid openbaart als de God-die-helpt, ook bij al teveel omwegen en als de (levens)weg die je moet gaan te lang en te zwaar lijkt te zijn.
• David in de oase, op de vlucht voor de overspannen Saul die David naar het leven staat.
• De raadselachtige koningin van Seba, die rond het jaar 900 vóór Christus op bezoek gaat bij koning Salomo in Jeruzalem.
• Jona, wat een profeet!; die nog moet leren dat het geen zin heeft om weg te vluchten van de Heer.
• De vernieuwer Ezra, die de godsdienst van het Joodse volk hervormde, toen en nadat hij de Joden uit hun ballingschap in Babylon terug liet keren naar Jeruzalem.
• Jezus als vluchteling, reeds vlak na zijn geboorte al met zijn ouders op de vlucht naar Egypte, om te ontsnappen aan de kindermoordende tiran Herodes.
• Jezus naar Jeruzalem, als twaalfjarige op de gebruikelijke pelgrimstocht, onderweg pelgrimspsalmen zingend..
• De twaalf en de tweeënzeventig, enzovoort; over de leerlingen die door Jezus naar de uiteinden van de wereld worden gezonden om het koninkrijk van God te verkondigen en om zieken te genezen.
• De vreemde wandelaar naar Emmaüs. Als Bijbellezer weten we direct al wie die vreemde wandelaar is, terwijl de Emmaüsgangers tijdens de wandeltocht door hun teleurstelling en ontmoediging niet eens zien dat Jezus tijdens deze onvergetelijke wandeling hun reisgezel is.
• De reiziger uit Ethiopië, die ontdekt dat onbekende streken en onverwachte ontmoetingen je een andere kijk op de mensen en op jezelf en op het leven en op het geloof kunnen geven.
• Paulus op weg naar Damascus, te voet onderweg, indrukwekkend grote afstanden afleggend; een vervolgverhaal vol spannende wendingen.
• De eerste christenen, die op de vlucht voor de vijandschap van hun vervolgers op reis gingen naar andere landstreken, waar(door) zij het evangelie, de Blijde Boodschap verbreidden.
• Allemaal zendingsreizen, uitgezonden door Jezus, met de kracht van de Heilige Geest, het goede nieuws verkondigend tot aan de uiteinden van de aarde.
• Met dokter Lucas mee, naar grote en machtige steden, om het evangelie daar te brengen.
• De grote zeereis; het reisverslag van een stormachtige zeereis, leidend tot een schipbreuk, maar wat er ook gebeurde, het evangelie van Jezus Christus ging de wijde wereld in.

En hoeveel toeristen zijn in bijvoorbeeld Jeruzalem, in Rome, in Santiago de Compostela al pelgrim geworden, toen ze reizend onderweg ontdekten dat ze uiteindelijk verder reisden dan hun aanvankelijke geografische bestemming, toen ze inzagen dat ze feitelijk op reis gingen en waren naar hun eigen bestemming.

Want een Kind is ons geboren

Zondag 25 december 2011 – Kerstfeest

Een ontloken roos en drie lelies bij de viertafel van Kerst in De Hege Stins

Twee Kerstvieringen

Twee Kerstdiensten hebben we vanmorgen in De Hege Stins van Stiens. Dominee Jaap Overeem is voorganger van beide kerkdiensten. De beide ochtenddiensten hebben echter een verschillende inhoud. De tweede dienst die aanvangt om 10.30 uur gaat over het Bijbelboek Johannes 1, terwijl de eerste kerkdienst die wij vanaf 8.45 uur bijwonen, gaat over Immanuël. Of eigenlijk gaat het vanmorgen over vijf verwijzingen, vijf aanduidingen, vijf namen die zijn gegeven aan Jezus Christus, de Zoon van God, voor wie wij vandaag het geboortefeest vieren. Han Giesing is de organist en Geertje Sijtsema en Wietske Visser zijn de koperblazers die de muzikale begeleiding en de instrumentale muziekstukken verzorgen.

Immanuël

Wij richten ons dus in de eerste kerkdienst op Immanuël. Wie is Immanuël? En wat zegt de Bijbel over Immanuël? Om daarover iets te vertellen, heeft dominee Overeem ervoor gekozen om Gezang 125 de rode draad van deze kerkdienst te laten zijn. De kerkdienst is ingedeeld in meerdere delen. In elk deel staat een vers van Gezang 125 centraal. In elk vers wordt in de eerste regel met steeds een nieuwe naam verwezen naar Immanuël; en wel als volgt:
- Vers 1: Immanuël;

- Vers 2: wortel Isaï;

- Vers 3: Oriënt;

- Vers 4: sleutel Davids;

- Vers 5: onze Heerser.

Oude Testament verwijst naar Nieuwe Testament
Vijf maal zingen we een vers van Gezang 125. Elke keer volgen dan enkele schriftlezingen vanuit de Bijbelboeken Jesaja, Samuël, Deuteronomium, Jesaja en Maleachi naar de geboorteverhalen van Jezus in de Bijbelboeken Mattheüs en Lukas in het Nieuwe Testament, waarin je ziet dat in het Oude Testament steeds al wordt verwezen naar de geboorte van dit Koningskind van het Nieuwe Testament. Aansluitend op de schriftlezingen van lector Piet Smit zingen we steeds een lied, waarna dominee Jaap Overeem een korte uitleg geeft over de aan de dan orde zijnde naam van Jezus. Zo zie je maar weer: (de geboorte van) Jezus komt niet zomaar uit de lucht vallen.

Licht en donker

Op het liturgisch centrum van De Hege Stins staat de viertafel. Elke Adventsweek hebben we een extra kaars aangestoken. Vandaag branden alle kaarsen. Teken dat het Kerstfeest is. Het Licht heeft vandaag het donker overwonnen.

Maar ….. er staat nog iets tussen ons en de viertafel in: vier vazen met vier bloemen. Het zijn drie lelies en één roos.

Bij de bloemen vóór de viertafel vertelt dominee Overeem ons over driemaal donker en eenmaal licht. In de afgelopen week zijn twee oudere gemeenteleden op een gezegende leeftijd overleden en één baby is in onze gemeente afgelopen week dood geboren. Driemaal intens verdriet, driemaal donker. Maar die ene rode, ontloken roos geeft licht, want er is ook een baby geboren in het gezin van Jacob en Christina van der Meulen. Vreugde in dit gezin. Zo dicht staan leven en dood, ofwel licht en donker dicht bij elkaar.

Een geboorte is niet meer te stuiten

Zo is het ook met de geboorte van Jezus Christus. Zoals het Oude Testament al vooruitwijst naar het Nieuwe Testament, wijst ook de geboorte van Jezus al vooruit naar het latere lijden en sterven van Jezus. Zo wijst Kerstfeest al vooruit naar Pasen en Pasen naar Pinksteren. Maar vandaag is het Kerstfeest, ‘want’ – om met de woorden van de dichter Gerrit Achterberg te spreken – ‘een geboorte is niet meer te stuiten; hoe ook de wolf verslindt het lam.’

Bijbelleesrooster 2010 van het NBG

Zaterdag 1 januari 2011

Elk jaar geeft het Nederlands Bijbelgenootschap (NBG) een Bijbelleesrooster uit. Met ingang van dit nieuwe jaar beginnen we vandaag met het rooster van 2011. In het afgelopen jaar hebben we gelezen uit het Bijbelleesrooster 2010. Dominee Klaas Touwen, Evangelisch-Luthers predikant in Arnhem, is de samensteller van dit leesrooster. Dit Bijbelleesrooster 2010 is een gezamenlijke uitgave van het Nederlands, het Vlaams, het Surinaams en het Antilliaans Bijbelgenootschap. Dit leesrooster wordt jaarlijks als klein Bijbel-inlegboekje uitgegeven en het kan ook worden gevonden op en gratis gedownload via de website van het NBG.

Het Bijbelleesrooster biedt elke dag een korte Bijbellezing met een dagthema. De Bijbeltekstkeuze is gebaseerd op het kerkelijk jaar zoals dat in verschillende kerken in Nederland wordt gevierd. Dit Bijbelleesrooster heeft voor de dagelijkse lezingen de zondagse Bijbellezingen van het Oecumenisch Leesrooster als uitgangspunt gekozen. Zo sluiten de doordeweekse Bijbellezingen optimaal aan bij de brede variëteit aan Bijbellezingen die in verschillende kerkelijke tradities op zon- en feestdagen aan de orde komen.

Het afgelopen jaar 2010 was een zogenoemd “C-jaar”. Dat wil zeggen dat in het afgelopen kalenderjaar het Evangelie volgens Lucas centraal stond.
Vanaf februari 2010 (de zogenoemde “voorvasten”) tot en met Pinksteren lazen we voornamelijk het boek Exodus, zodat ons Paasfeest gevierd werd met het Oudtestamentische, Joodse Pesach voor ogen.
Gedurende de vier Adventsweken stond aan het eind van het jaar de profeet Micha centraal, zodat de bekende Kerstnachttekst over “Betlehem in Efrata’ uit het boek Micha gelezen werd in duidelijke samenhang met het hele profetenboek Micha.

De Nederlandse Geloofsbelijdenis (uit 1561) vermeldt de apocriefe Bijbelboeken bij name en stemt ermee in dat ze gelezen worden. Vandaar dat ze ook in de 17e eeuwse Statenvertaling (Statenbijbel) werden opgenomen. Pas in de negentiende eeuw zijn ze in het Calvinisme tijdelijk uit zicht geraakt. Met de totstandkoming van de Protestantse Kerk in Nederland is deze oorspronkelijke reformatorische waardering van de apocriefe boeken weer hersteld. Daarom zijn nu ook weer in het Oecumenisch Leesrooster en in dit Bijbelleesrooster apocriefe boeken opgenomen. In het jaarrrooster van 2010 gaat het dan om de profeet Jeremia, namelijk het apocriefe boek van zijn secretaris “Baruch” en om de “Brief van Jeremia”.

Voor wie in de maanden september, oktober en november 2010 de apocriefe boeken niet las, waren alternatieve lezingen uit de canonieke boeken toegevoegd. In plaats van uit Baruch kon men dan lezen uit de boeken: Daniël, Ezechiël, Jesaja, Job, Klaagliederen en uit Psalmen. In plaats van uit de Brief van Jeremia kon men ook alternatief lezen uit de Bijbelboeken: Jeremia, Jesaja, Habakuk, De handelingen van de apostelen en uit Psalmen.

Behalve de bovengenoemde boeken, is in het afgelopen kalenderjaar volgens het Bijbelleesrooster 2010 ook gelezen uit de Bijbelboeken: Deuteronomium, De brief aan de Efeziërs, De brief aan Filemon, Haggaï, De brief aan de Hebreeën, Het evangelie volgens Johannes, Joël, De brief aan de Kolossensen, De eerste brief aan de Korintiërs, Het evangelie volgens Lucas, Het evangelie volgens Mattheüs, Openbaring van Johannes, Spreuken, De eerste brief aan Timoteüs en uit De Brief aan Titus,

Wees lief voor de dieren

Zondag 3 oktober 2010

De Gemeentedienst van vanavond wordt georganiseerd door de Jeugddienstencommissie en de Jeugdraad. Het is de eerste Jeugddienst van dit kerkenwerkseizoen en deze wordt in de Sint Vituskerk van Stiens gehouden. Het thema van de kerkdienst is: "Dieren in de Bijbel". Dat is een verwijzing naar morgen: Werelddierendag. Met het vieren van deze jaarlijkse dierendag wil men de mensen tegenwoordig laten weten dat dieren rechten hebben en dat zij beschermd moeten worden. Maar die benadering wordt door onze predikant van vanavond - dominee Jaap Overeem - niet gekozen. Hij kiest voor de meer Bijbelse insteek, namelijk, die van de liefde.

Tijdens deze avonddienst staan de dieren in de Bijbel centraal. In veel verhalen van de Bijbel komen dieren voor. Maar hoeveel Bijbelse dierenverhalen kennen wij eigenlijk. De kerkgangers worden in groepen ingedeeld en krijgen als groep vijf minuten tijd om samen zoveel mogelijk dierenverhalen uit de Bijbel te noemen, om daarna één van de geïnventariseerde verhalen in het koor van de kerk uit te beelden in een kort bibliodrama. Resultaat na die eerste vijf minuten is dat de scores van de groepen luiden: 12, 17 of 19 Bijbelse dierenverhalen. Twee groepen hebben het verhaal van het verloren schaap in de kerkzaal uitgebeeld.

In zijn meditatie vertelt dominee Overeem onder andere over zijn ervaringen als gemeentepredikant in de kerkelijke gemeenten van Alteveer en Balkbrug, waar hij heeft gezien met hoeveel liefde en zorg de boeren hun vee behandelen. Daar kunnen wij van leren. Aan het eind van zijn meditatie sluit onze voorganger af met een oproep aan ons allen om vooral ook lief te zijn voor de dieren om ons heen. Een goede zorg voor de dieren draagt ook bij aan het verbeteren van onze wereld.

Aan het eind van de kerkdienst mogen alle kinderen met hun meegenomen dierenknuffel - en er is zelfs een jong hondje in de kerkzaal bij - naar voren komen om samen met de dominee de gebeden van deze avond uit te spreken.

Na deze driekwartierdienst staan we in het donker buiten de kerk, in de warme buitenlucht. Het is tegen 20.00 uur nog 23 graden Celcius. Hoog boven de dubbele rij Lindebomen rond de Sint Vituskerk vliegen grote zwermen, luidruchtige kraaien. Het zijn de vogels die sinds jaar en dag zo beeldbepalend zijn voor de oude Sint Vituskerk van Stiens. Ook zij horen erbij.

Bijbelverhaal: Lucas 15:1-7 over het verloren schaap:

Alle tollenaars en zondaars kwamen hem opzoeken om naar hem te luisteren.
Maar zowel de farizeeën als de schriftgeleerden zeiden morrend tegen elkaar: ‘Die man ontvangt zondaars en eet met hen.’

Jezus vertelde hun toen deze gelijkenis:
‘Als iemand van u honderd schapen heeft waarvan er één verloren is geraakt, laat hij dan niet de negenennegentig andere in de woestijn achter om naar het verdwaalde dier op zoek te gaan tot hij het gevonden heeft?
En als hij het gevonden heeft, legt hij het vol vreugde op zijn schouders en gaat hij naar huis.
Daar roept hij zijn vrienden en buren bijeen en zegt tegen hen: “Deel in mijn vreugde, want ik heb het schaap gevonden dat verdwaald was.”

Ik zeg u: zo zal er in de hemel meer vreugde zijn over één zondaar die tot inkeer komt dan over negenennegentig rechtvaardigen die geen inkeer nodig hebben.
(Bron: Bijbel, Nieuwe Bijbelvertaling, Nederlands Bijbelgenootschap, 2004)

Gabriël ging haar huis binnen en zei: .....

Dinsdag 16 december 2008

"Wees niet bang, Maria,

God heeft je zijn gunst geschonken.

Luister, je zult zwanger worden en een zoon baren,

en je moet hem Jezus noemen.

Hij zal een groot man worden

en Zoon van de Allerhoogste worden genoemd,

en God, de Heer, zal hem de troon van zijn vader David geven.

Tot in eeuwigheid zal hij koning zijn over het volk van Jakob,

en aan zijn koningschap zal geen einde komen."

Woord:

De aankondiging van de geboorte van Jezus,

Het evangelie volgens Lucas 1:30-33

De Nieuwe Bijbelvertaling, NBG, 2004

Beeld:

Etalage Fashion Experience Center

Small Business en Retail Management

Stenden hogeschool Leeuwarden