Harnsterdyk in Stiens

Woensdag 23 november 2011

Van Doniastate
Als je over de Truerderdyk/Wurgedyk ons dorp Stiens in oostelijke richting verlaat in de richting van de Dokkumer Ee, kom je vlak vóór de kinderboerderij Doniastate op een kruispunt met twee wegen. In zuidelijke richting kunt je hier rechtsaf over het fiets-/voetpad van het Mierepaad naar de Trijehoeksdyk. Op dat bovengenoemde kruispunt kun je ook linksaf, in noordelijke richting, de Harnsterdyk op.

Naar Poelhúzen
De Harnsterdyk kruist iets noordelijker eerst de waterloop de Wurge en dan passeer je aan je linkerhand de boerderij van maatschap De Boer-Talsma, de boerderij vanwaar in deze maand de biogasleiding wordt aangelegd naar Sportcentrum It Gryn in Stiens. Bij de scherpe bocht in de Harnsterdyk – nog iets noordelijker – kun je rechtsaf in oostelijke richting de Griene Dyk op. De Harnsterdijk gaat vanaf deze splitsing echter verder in westelijke richting naar de Poeldyk ten westen en Poelhúzen ten noorden van de Harnsterdyk.

Hoek
De aanduiding ‘Harne’ in de straatnaam ‘Harnsterdyk’ kan verwijzen naar een hoek in de weg. In het Nederlands en in het Fries kennen we verschillende oude aanduidingen voor ‘hoek’, zoals bijvoorbeeld: harn(tsj)e, hern(tsje), herne, hoarn(tsj)e, horn en hoorn.

Boer zoekt zwembad

Woensdag 9 november 2011

Graafspoor
Vanaf het erf van de boerderij van Maatschap De Boer-Talsma aan de Harnsterdyk loopt door de berm een lang graafspoor, alsof een kolossale mol zich vlak onder het oppervlak van de wegberm een weg heeft gezocht - via de kinderboerderij Doniastate langs de Truerderdyk - in de richting van Stiens. Het graafspoor leidt naar de plaats waar de Truerderdyk ons dorp Stiens binnenkomt. Hier in de smalle berm tussen het wegdek en de parallelle sloot loopt een nog openliggende sleuf door de berm. In die sleuf ligt een zwarte gasleiding in de richting van de hoek Truerderdyk-Griene Leane. Dit is een biogasleiding.

Boer zoekt It Gryn
Boerenmaatschap De Boer-Talsma zoekt met deze biogasleiding een nieuw contact met It Gryn, het Stienser sportcentrum aan de overzijde van de Griene Leane. Maatschap De Boer–Talsma uit Stiens heeft vorig jaar namelijk van het Ministerie van Economische Zaken subsidie toegekend gekregen om energie te produceren in een co-mestvergistingsinstallatie, teneinde het geproduceerde biogas door deze biogasleiding te transporteren naar sportcentrum ‘It Gryn’ in Stiens. Deze subsidie is toegekend voor een periode van twaalf jaar, hetgeen het dit maatschap mogelijk maakt op termijn biogas als energie te leveren aan ons Stienser sportcomplex. Afgelopen zomer – op 21 juli 2011 - werd daartoe het energieleveringscontract ondertekend tussen boer De Boer en wethouder Wagter van de gemeente Leeuwarderadeel.

Gemeente zocht boer
Sportcomplex ‘It Gryn’ heeft met onder andere haar zwembad een grote energievraag, met een daaruit voortvloeiende hoge energierekening. Voor het gemeentebestuur van de gemeente Leeuwarderadeel was dat voldoende reden om op zoek te gaan naar een alternatieve, meer duurzame vorm van energieleverantie. Maatschap De Boer–Talsma vlak buiten Stiens was al van plan de energiecapaciteit uit te breiden en besloot met een haalbaarheidsonderzoek door adviesbureau Ekwadraat te laten onderzoeken of een energiekoppeling tussen het Stienser sportcentrum en hun biogasinstallatie financieel aantrekkelijk is. Dat haalbaarheidsonderzoek leidde tot een positief advies. Boer en gemeente vonden elkaar dus.

Co-vergisting
Maatschap De Boer–Talsma exploiteert een biogasinstallatie, waarin biogas wordt geproduceerd door co-vergisting. Co-vergisting is een succesvol gebleken techniek voor energieproductie. Bij co-vergisting wordt organische stof uit biomassa onder anaerobe omstandigheden door methaanvormende bacteriën vergist.

Biogas
Vaak wordt biogas bij een agrarisch bedrijf met behulp van een Warmte Kracht Koppeling (WKK) omgezet naar stroom. In veel gevallen wordt de hierbij vrijgekomen warmte niet benut. Biogas is een milieuvriendelijke vorm van energie waarbij tevens sprake is van CO2-reductie. De Boer zal zijn biogas leveren aan It Gryn. Maatschap De Boer–Talsma en de gemeente Leeuwarderadeel hopen begin 2012 dit biogasproject te hebben gerealiseerd. De biogasleiding, die inmiddels de bebouwde kom van Stiens hier aan de Truerderdyk heeft bereikt, zal in de komende dagen nog worden doorgetrokken naar sportcomplex It Gryn in Stiens.

Truerderdyk in Stiens

Woensdag 29 juni 2011

De Truerderdyk is een straat in Stiens. Aan de westzijde, nabij het dorpscentrum, begint deze straat bij de spoorwegovergang aan de oostzijde van de Pyter Jurjensstrjitte. Vanaf de spoorlijn van het voormalige 'Dokkumer Lokaeltsje' gaat de Truerderdyk in oostelijke richting over het bedrijventerrein Noarderfjild. Voorbij de afslag naar It Noarderfjild vervolgt de Truerderdyk haar weg tussen de sportvelden van It Gryn aan de zuidzijde en het Stienzer Bosk aan de noordzijde.

Vanaf de splitsing met de Griene Leane gaat de Truerderdyk verder in oostelijke richting naar het Mierepaad, met aan de zuidzijde de parallel lopende woonstraat Lege Bosse en de woonwijk Aldlân en aan de noordzijde de akkers en weilanden die tussen Stiens en Hallum liggen. Ter hoogte van het buurtschap Truerd buigt de Haernsterdyk ter hoogte van kinderboerderij Doniastate af in noordelijke richting en gaat de Truerderdyk aan de oostzijde over in de Wurgedyk, richting Dokkumer Ee.

Truerd was vroeger een terp, die ten oosten van Stiens lag, ter hoogte van de plaats waar de Truerderdyk over gaat in de Wurgedyk. De Truerderdyk (ook wel Truiderdyk genoemd) was dus de weg van Stiens naar Truerd. Sinds enkele jaren zijn ook in Fryslân veel voormalige buurtschappen weer zichtbaar gemaakt middels de plaatsing van witte plaatsnaamborden. Wie nu vanuit Stiens over de Truerderdyk naar de Dokkumer Ee rijdt, passeert bij de Doniastate het buurtschap Truerd, getuige het witte plaatsnaambord langs de Truerderdyk.

De naam Truerd (triuwerd) wordt - voorzover bekend - het eerst genoemd in het jaar 1540. Deze naam is een samenvoegsel van de woorden 'triu' (betekent: boom) en 'werd' (of 'wierde', als aanduiding van een terp). Uit oude landkaarten blijkt dat Truerd vroeger voornamelijk bestond uit drie boerderijen.

Nieuwe waterafvoer naar de Kletsefeart

Donderdag 12 mei 2011

Voor het verbeteren van de waterafvoer van het gebied Stiens Centrum Oost en de Stienser sportvelden van Sportcomplex "It Gryn" wordt volgende week een duiker onder de Griene Leane naar de Kletsefeart aangelegd. Verder wordt een oversteekvoorziening voor voetgangers en fietsers ter plaatse van het Gezondheidscentrum aangebracht en zullen de twee bushaltes op deze locatie beter toegankelijk worden gemaakt voor mindervaliden.

Deze week worden hiertoe de nodige voorbereidende graafwerkzaamheden verricht tussen de Griene Leane en de Kletsefeart.

Mienskar in Stiens

Dinsdag 8 maart 2011

De Mienskar is een woonstraat in de wijk Aldlân van Stiens. Deze straat is aan de oostzijde toegankelijk via de Lege Marren. Als je dan van de oostzijde naar de westzijde rijdt, kun je wisselend linksaf en rechtsaf de kruisende straten in gaan. Vanaf de oostzijde zijn dat respectievelijk: rechtsaf naar de Treem, linksaf naar De Stripe, rechtsaf naar het Staaslân, linksaf naar De Blikken, rechtsaf naar It Swad, linksaf naar het Tiltsjepaad, links èn rechts naar het Mandelân en aan het eind - aan de westzijde - kun je tenslotte nog rechtsaf doorrijden naar de parallel aan de Mienskar liggende straat De Kaam. Aan de oostzijde heb je zicht op Kinderboerderij Doniastate en aan de westzijde heb je zicht op Sportcomplex ‘It Gryn’. Alleen langs de westzijde van de straat zijn – voorbij de knik in de straat - aan beide zijden woningen gesitueerd.

‘Mienskar’ was vroeger de aanduiding van een gemeenschappelijk (in het Fries: mienskiplik) stuk land, dat door verschillende inwoners van het dorp werd gebruikt. Het is als het ware een gemeenschappelijke weide, ook wel ‘meent’ genoemd. En als een Fries spreekt over “it grutte mienskar’, wordt daarmee ‘het kerkhof’ bedoeld.

In oude geschriften komen we de aanduiding ‘Stienzer Meenscharren’ tegen als de verspreid liggende stukken land, die worden begrensd door de Feinsumerfeart aan de noordzijde, de Dokkumer Ie aan de oostzijde en de Stienser Feart aan de zuidzijde. De oorspronkelijke ‘Mienskar’ die het langst is blijven bestaan, is het stuk land ten zuiden van de ‘Trijehoek’, liggende tussen de oostelijk van Stiens gelegen poel ‘De Dobbe’ en de Stienser Feart.

Sloop Snijder Woon-ideeën, voorheen Zwembad Stiens

Zaterdag 29 maart 2008

Ook vandaag, op zaterdag, wordt in Stiens gewerkt aan de sloop van het grote winkelpand van Snijder Woon-ideeën. De sloop betekent het einde van deze grote woninginrichter langs de Uniawei, aan de voet van de Stienser molen De Hoop.

Toen wij in 1992 in Stiens kwamen wonen, heeft onze zoon Jan Wijbe in dit pand zijn eerste zwemlessen gehad. In het begin van de 90er jaren was dit winkelpand namelijk nog het zwembad van Stiens. Dat zwembad verhuisde destijds naar Sportcomplex It Gryn, aan de oostzijde van Stiens.

Als de sloop van dit winkelpand en woonhuis achter de rug is, wordt op deze locatie gestart met de nieuwbouw van twee naast elkaar gelegen supermarkten: Lidl en Poiesz. Lidl is nieuw voor Stiens en Poiesz verhuist dan vanuit de Langebuorren naar de Uniawei.