K(r)oning(inne)dag 2013

Dinsdag 30 april 2013

Krantleespauze tussen Abdicatie & Inhuldiging

Koninginnedag wordt Koningsdag
Decennialang zijn we in Nederland gewend geweest om nationaal Koninginnedag te vieren, de dag waarop we de verjaardag van Hare Majesteit de Koningin vieren. Na een ambtsperiode van 33 jaar zal onze geliefde Koningin Beatrix vandaag het koningschap overdragen aan haar oudste zoon, Willem-Alexander, de Prins van Oranje. Veel zal daardoor veranderen: voortaan geen koningin als staatsthoofd, maar na vier generaties, na ruim 110 jaar weer een koning; einde van Koninginnedag en nu voortaan Koningsdag.

Trouw aan de koning
Durkje en ik zijn vandaag op Texel om hier samen met haar ouders en met mijn moeder deze bijzondere dag te beleven op Nederlands grondgebied. In de afgelopen jaren waren we op Koninginnedag in het buitenland, maar dit jaar in Nederland.
We staan vanmorgen betrekkelijk vroeg op om met zijn allen bijtijds te ontbijten, om gereed te zijn als om 9.00 uur op televisie de marathonuitzending van de NOS begint ter gelegenheid van de aanstaande troonswisseling.
Nog voordat die uitzending begint, haal ik bij de kiosk nog even de Koninginnedagspecial die het dagblad Trouw vandaag uitgeeft. Later vanmorgen zal er allicht nog wel enige leestijd zijn voor deze feestelijke krant. Trouw opent met als krantenkop: 'Koning van alle Nederlanders', met als ondertitel: 'Willem-Alexander geeft het koningschap meer zichtbaarheid en haalt wat van de magie af'. Wat zal onze nieuwe koning daarvan vandaag al waar maken?

Abdicatie en Balkonscène
Klokslag 10.00 uur begint de tv-uitzending over de Abdicatie van koningin Beatrix, die plaatsvindt in de Mozeszaal van het Koninklijk Paleis op de Dam te Amsterdam. Nadat alle handtekeningen zijn gezet op de Acte van Abdicatie, komen prinses Beatrix en Koning Willem-Alexander & koningin Maxima buiten op het balkon van het Koninklijk Paleis en spreken zij elkaar en het uitbundig vrolijke volk op de Dam toe. Het Wilhelmus wordt gezongen en ook de drie prinsessen - waaronder Amalia, nu de Kroonprinses van Oranje - komen erbij op het balkon. Dan is het eerste deel van het officiële programma tegen 11.00 uur afgelopen.
Omdat de inhuldiging pas om 14.00 uur aanvangt, hebben we voldoende tijd om even buiten in de zon te genieten van het prachtige weer en om te lunchen.

Leespauze tussen Abdicatie en Inhuldiging

Inhuldiging en Receptie
Om 14.00 uur zitten we weer klaar om op televisie de inhuldiging van de nieuwe koning te zien plaatsvinden in de Nieuwe Kerk te Amsterdam. In deze bijzondere zitting van onze Nederlandse Staten-Generaal, de Staten van Aruba, van Curacao en van Sint-Maarten wordt de nieuwe koning beëdigd en zweert hij trouw aan het Statuut en aan de Grondwet. De leden van de Staten-Generaal en de gedelegeerden van de Staten van Aruba, Curacao en Sint-Maarten beëdigen en/of bevestigen deze verklaring van koning Willem-Alexander daaropvolgend.
De herauten en koningen van wapenen stellen vervolgens binnen en buiten met luide stem vast dat onze nieuwe koning is ingehuldigd. Daarna gaat Koning Willem-Alexander met zijn gevolg terug naar het Koninklijk Paleis, waar een receptie zal zijn voor alle officiële gasten uit binnen- en buitenland.
Omdat het feestelijke avondprogramma vanavond pas om 19.30 uur aanvangt, hebben we voldoende tijd om wederom weer buiten in de zon te genieten van het prachtige weer en om te dineren. We rijden naar het strand van de Hoornderslag om na een kort verblijf op het strand een bezoek te brengen aan de strandtent van de Hoornderslag.

Op het strand van de Hoornderslag op Texel

Koningslied en Koningsvaart en Museumpleinconcert
Niet alleen voor de NOS is het vandaag een marathonuitzending. Ook voor ons vijven wordt het een ongebruikelijke marathontelevisiesessie. Om 19.30 uur zitten we weer paraat bij de tv in onze vakantiewoning, om eerst getuige te zijn van het ten gehore brengen van het Koningslied in Ahoy te Rotterdam. 
Daarna zien we het koninklijk gezin een vaartocht maken over het Amsterdamse IJ. Als ze bij het Muziekgebouw aan het IJ arriveren, wordt deze feestelijke koningsvaart afgesloten met een saluut van een groot aantal versierde schepen op het IJ. De live-uitzending van de festiviteiten op televisie worden afgesloten met een concert van André Rieu op het Museumplein van Amsterdam.

Meer zichtbaar en minder magie
Maar wat werd er vandaag al waar van de krantenkop waarmee Trouw vandaag haar dagblad opende met de titel: 'Koning van alle Nederlanders', en met als ondertitel: 'Willem-Alexander geeft het koningschap meer zichtbaarheid en haalt wat van de magie af'.
Tijdens de vaartocht op het IJ vaart het koninklijk gezin bij een groot aantal uitgebeelde thema's langs, zoals bijvoorbeeld sport, literatuur, film, musical en ballet. Steeds ligt de rondvaartboot even stil of wordt langzaam voorbijgevaren, onderwijl groetend en dankend voor de mooie performance.
Bijna aan het eind van de koningsvaart arriveert de rondvaartboot bij het Amsterdamse Java-eiland, waar het concertgebouworkest samen met Armin van Buuren de Bolero van Ravel ten gehore brengt. Dan gebeurt iets wat niemand had voorzien: Koning & koningin en de drie prinsessen verlaten de rondvaartboot hier om in de grote muziektent op het Java-eiland het orkest en Armin van Buuren persoonlijk te bedanken voor hun muzikale acts.

Wat de toekomst brengen moge; zo waarlijk helpe mij God almachtig
Hier laat Koning Willem-Alexander dus al op de eerste dag van zijn koningschap zien dat hij temidden van orkest & deejay en op het hoge podium vóór een grote menigte - vooral jonge - Nederlanders een nabije koning wil zijn, en ook voor alle Nederlanders, want heel Nederland is hiervan getuige tijdens de rechtstreekse televisieuitzending van de NOS.
"Wat de toekomst brengen moge, weet geen mens", zo sprak koning Willem-Alexander tijdens zijn inhuldiging eerder vandaag.
Willem-Alexander heeft direct vandaag al zijn koningschap op eigen wijze zichtbaar gemaakt en iets van de oude magie afgehaald. Hoever hij daar nog mee kan en mee zal gaan, zal de toekomst uitwijzen. Dat weet nu nog geen mens. Wel heeft deze prachtige dag van abdicatie, inhuldiging, koningsvaart en alles wat daar verder in goede harmonie omheen is gebeurd, hoop gegeven voor de toekomst. Op hoop van zegen gaan we die toekomst samen in.

Going down, going down…

Dinsdag 4 december 2012

De cover van Going Down

Catastrofale vliegramp

Het was op 4 oktober 2012 al weer 20 jaar geleden dat op 4 oktober 1992 een Boeing 747-vrachtvliegtuig van de Israëlische vliegmaatschappij ‘El Al’ neerstortte op een flatgebouw in de Amsterdamse Bijlmer.

Daarover schreef Trouw-journalist Vincent Dekker in 1994 het boek, getiteld: 'Going down, Going down’, met als subtitel ‘De ware toedracht van de Bijlmerramp'.

Met zijn boek wil Dekker duidelijk maken dat onze overheid – en in het bijzonder de Nederlandse Rijksluchtvaartdienst – veel feiten over deze catastrofale vliegramp verzweeg en verdraaide.

Feiten en verbanden

In zijn boek geeft Dekker een verslag van de gebeurtenissen tijdens en vooral na de ramp. Hij probeert daarbij feiten boven water te krijgen. Vincent Dekker legt daarbij verbanden tussen verschillende gebeurtenissen, om daarmee bepaalde zaken te verklaren.

Tevens komt de auteur met een aantal aanbevelingen om de veiligheid van de luchtvaart rond Schiphol te verbeteren. In enkele kaders tussen zijn verslaglegging door beschrijft Vincent Dekker over de tegenwerking, die hij gedurende het onderzoek heeft ondervonden.

Het boek bevat een groot aantal illustratieve zwart-wit kaarten. Achter in het boek zijn een aantal bijlagen opgenomen, waaronder de Transcriptie van het gesprek tussen de cockpit van de El Al-Boeing en de verkeerstoren van Schiphol.

Reconstructie van ramp en feiten

Dekker begint zijn boek met een uitgebreide reconstructie van de ramp. Die had volgens hem nooit kunnen plaatsvinden, wanneer de verkeersleiding van Schiphol op die vierde oktober 1992 adequaat zou hebben gereageerd op de reeks van problemen waarmee het El Al-toestel, direct al enkele minuten nadat hij was opgestegen, kampte. Van de verkeersleiders zou de gezagvoerder het bevel hebben moeten krijgen voor een noodlanding in het IJsselmeer. In dat geval had de bemanning en de enige passagier aan boord van het toestel vrijwel zeker de crash overleefd, volgens Dekker.

Maar in plaats daarvan vloog het toestel, dat was geladen met onder andere chemicaliën en dat nog (te) vol kerosine zat, met goedkeuring van de verkeersleiding tot tweemaal toe kansloos een ronde boven Amsterdam, om vervolgens op de flatgebouwen ‘Groeneveen’ en ‘Klein Kruitberg’ in de Bijlmer neer te storten.

Bij deze ramp kwamen 43 mensen om het leven en ook de brandende vuurzuil tussen de Amsterdamse flats heeft op veel mensen een geweldige indruk gemaakt.

Waarheidsvinding

Als je dit boek leest, voel je de onmacht van de onderzoeksjournalist om de ware toedracht van de vliegramp boven water te krijgen. Dat gevoel van onmacht werd gedeeld door velen, waaronder: nabestaanden van slachtoffers, politici, verslaggevers, luchtvaartexperts en onderzoekers van allerlei organisaties.

De complexe betrokkenheid van allerlei organisaties zoals de pers, de Rijksluchtvaartdienst, de Mossad (Israëlische Geheime Dienst), de Rijkspolitie en het Ministerie van Verkeer & Waterstaat heeft dat gevoel van onmacht niet kunnen wegnemen.

Ook na de parlementaire enquête van de Tweede Kamer (in 1998-1999) bleef die onmacht, onzekerheid en behoefte aan waarheidsvinding bestaan.

Brandweerman Cliff Piet: 

“Het verwondert me dat je zo weinig mensen met je mee krijgt 

als je de waarheid probeert te achterhalen”.

Auteur Vincent Dekker: 

“Een journalist kan een speurtocht naar de waarheid uitsluitend volbrengen 

als hij van meet af aan het vertrouwen krijgt 

van de mensen die medeverantwoordelijk zijn voor zijn werk”.

Windstilte van de ziel

Vrijdag 25 februari 2011

De Omroepvereniging KRO, het dagblad Trouw en de Uitgeverij Ten Have zijn de initiatiefnemers van de ‘Maand van de Spiritualiteit’, die jaarlijks in de maand november wordt gehouden. Het thema van de Maand van de Spiritualiteit in het jaar 2010 was ‘Tijd maken’. De initiatiefnemers hebben de filosofe-auteur Joke J. Hermsen gevraagd in het kader van dat thema een essay te schrijven over ‘tijd”. Dat resulteerde in de uitgave van deze speciale uitgave, in de vorm van het dagboek ‘Windstilte van de ziel’.

Hermsen beschrijft in haar boek dat de loutering van onze ziel volgens de Franse filosofe Simone Weil (1909-1943) de vorm van het ‘wachten’ krijgt. Weil zag dat ‘wachten’ als de ‘voorwaarde om met aandacht naar de wereld, naar jezelf en naar de ander te kunnen kijken’. De Duitse filosoof Friedrich Nietzsche (1844-1900) onderzocht en beschreef dat ‘wachten’ ook, maar hij zag ‘wachten’ meer als een soort onaangename ‘windstilte van de ziel’. Die karakterisering van Nietzsche koos Joke Hermsen als titel voor dit boek.

In haar dagboek zoekt Hermsen naar de inhoud en betekenis van het begrip 'ziel'. Het is een dagboek geworden met mijmeringen, over vervelen en wachten, maar ook over een inspirerende wandeling in de omgeving van het al eeuwenoude Franse pelgrimsoord Vézelay, over éen van de aanlooproutes naar de Spaanse pelgrimsplaats Santiago de Compostela, die ook in Vézelay begint.

Dit ‘zomerjournaal’ van Joke Hermsen gaat over de verhouding tussen tijd en ziel, in filosofisch opzicht na eeuwen nog steeds een mysterie voor de mens. Ze beschrijft begrippen als ‘kloktijd’ en ‘innerlijke tijd’ en merkt dat het loskomen van de kloktijd ontspannend, rustgevend en ook geestverkwikkend werkt. Op grond van haar onderzoek naar het werk van denkers en dichters realiseert ze zich dat rust nemen, (af)wachten en niets doen worden gezien als voorwaarden voor reflectie, creativiteit, spiritualiteit en menselijkheid.

Hermsen gaat uiteindelijk zover dat ze – om het zelf ook eens te ervaren – drie dagen gaat zitten ‘wachten’ en elke keer als de kerktorenklok een nieuw uur inluidt, haar laatste gedachte in een schrift schrijft. Na dit experiment gaat ze in de buurt van Vézelay een stukje van de oude pelgrimsroute naar Santiago de Compostela lopen als een andere ‘zielsverkennende exercitie’. Ze beschrijft dan kort en gedetailleerd wat ze al wandelend ervaart en sluit die beschrijving af met haar conclusie: “Wandelen is een vorm van luchten van de ziel”.

Aan het eind van haar essay (dagboek) schrijft ze dat het ononderbroken ritme van het lopen haar eenzelfde afdaling in haar ‘zelf’ bood als het eerdere wachten, mijmeren of dagdromen.

Enkele citaten van Joke Hermsen in dit boek:
- Als de zondag eender wordt aan andere dagen, is er geen intermezzo in de week;
- We hebben kortom rust nodig om de geest lenig te houden;
- Arm van geest zijn we al genoeg in deze vrijwel exclusief economische tijden;
- Wat bezielt de hedendaagse pelgrims? Om een antwoord op die vraag te vinden, gaan we zelf maar een stukje van het traject lopen;
- Wat de kerk kan bieden, is een plek om het leven even op zijn beloop te laten, de blik naar binnen te richten en voor de duur van een gezongen mis of kerkdienst de eigen ziel te raadplegen;
- Het succes van religie zit hem volgens mij dan ook in het bieden van een dergelijke plek voor rust en contemplatie;
- Het zou nog wel eens kunnen dat ik een fervente wandelaar ga worden:
- Zelfs rugpijn en slapeloosheid zijn met wandelen te verdrijven.

Joke Hermsen realiseert zich na al het studeren, denken, schrijven, wachten en wandelen dat in haar drukke leven in de stad het driespan van haar lichaam, geest en ziel elkaar voortdurend voor de voeten lopen, hetgeen een harmonisch leven op het spel zet. Haar korte pelgrimstocht durft ze nu een ‘bezielende ervaring’ te noemen, omdat “mijn lichaam, geest en ziel gedurende deze dagen een wat harmonieuzer driespan vormden dan daarvoor”.

En wat is jouw Calvijn-factor?

Zaterdag 24 januari 2009

Op 10 juli 2009 is het 500 jaar geleden dat de reformator Johannes Calvijn is geboren. Het jaar 2009 is dan ook uitgeroepen tot het Calvijn-jaar. Er is al een Calvijn-glossy verschenen, de Amsterdamse Westerkerkgemeente presenteerde afgelopen zondag haar Calvijn-cantate, er is een speciale Calvijn 500 jaar-website, de Vrije Universiteit te Amsterdam (VU) heeft haar Calvijn-week en via de website van Trouw kun je middels het digitaal invullen van een enquêteformulier je eigen Calvijn-factor laten berekenen. Je krijgt onmiddellijk de uitslag met een korte toelichting, zodra je alle vragen hebt ingevuld.

We zullen in dit jaar nog veel meer over Calvijn krijgen te horen en te zien. Omdat de Nederlandse cultuur zo is beïnvloed door het Calvinisme, is het m.i. een goede zaak om je daar middels al die activiteiten van dit jaar (meer) bewust van te worden.

Afgelopen week hoorde ik op het werk dat enkelen hun Calvijn-factor al hadden laten berekenen via de Trouw-website; anderen waren dat nog van plan te gaan doen. Ik ben er ook maar eens even voor gaan zitten, ook benieuwd waar dit meetinstrument mijn Calvijn-factor op bepaalt. Hoe hoog zou nu de score worden van die vijftiger die in het begin van de zestiger jaren zijn eerste lagere schooljaar doorbracht op de Johannes Calvijn School van Drachten?

Het is om meerdere redenen interessant om aan deze meting deel te nemen, t.w.:
> Ten eerste wordt je door de gestelde vragen een spiegel voorgehouden. Je gaat nadenken over wie je bent en waar je staat in je leven & werken.
> Ten tweede is het een openbaring om in de tussentijds geleverde informatie te ontdekken hoe jij jezelf verhoudt tot de persoon en tot het leven & werken van Calvijn. Daar zaten voor mij toch nog een aantal nieuwe zaken bij,
> Ten derde ben je benieuwd hoe hoog je scoort op de afzonderlijke categorieën die als een soort gewogen gemiddelde je Calvijn-factor uiteindelijk gaan bepalen.
> Maar de vierde reden is voor mij toch wel de belangrijkste: waar staan jij en ik als mens, als samenlever, als samenwerker, als vrijwilliger, als .... (vul zelf maar in) ten opzichte van de mensen waarmee jij en ik in de directe invloedsfeer regelmatig te maken krijg(t).

Daarom nodig ik je uit om hieronder kennis te nemen van mijn (deel)scores op de Calvijn-factor, om vervolgens zelf je eigen Calvijn-factor te bepalen en om tenslotte via de reactiemogelijkheid hier onderaan dit weblogbericht publiek te maken wat jouw Calvijn-factor is en wat jouw afzonderlijke Calvijn-deelscores zijn.

Mijn deelscores zijn:

* 33% op Soberheid

* 100% op Relaties

* 20% op Rechtlijnigheid

* 100% op Geloof

* 71% op Arbeid

Dat maakt mijn Calvijn-factor: 56%

En nu ben ik benieuwd naar jouw score(s), dus reageer hieronder eens, als je wilt.