De hearen fan Fryslân

Moandei 31 augustus 2009

It boek "De hearen fan Fryslân" - skrean troch Arjen Terpstra (jawis, de soan fan de ferneamde Fryske skriuwer Piter Terpstra) is in machtig epos, dat basearre is op wiere barrens yn'e striid fan in man en syn folk. Dizze roman spilet earst yn'e súdwesthoeke fan Fryslân, yn Tsjerkgaast, in lyts boereplakje tusken de Sleattemer Mar en de Grutte Brekken. It ferhaal giet al gau oer nei Amearika en giet dernei hinne en wer fan it iene nei it oare lân. It ferhaal is it machtig debút fan Arjen Terpstra. De tragyk en de humor benimt jo as lêzer no en dan de siken en it is wier mei in daverjende gong skrean, dat it nimt jo mei en foardat jo it witte, binne jo troch it meinimmende ferhaal hinne. It is mar goed dat dizze skriuwer him ris wier ta it skriuwen fan in roman set hat, want as seeman, sjoernalist, cameraman, ûndernimmer en romantikus allinnich kaam it der yn it ferline net fan om tusken alle oare skriuwwurk troch in boek te skriuwen.

It ferhaal beskriuwt de lotgefallen fan'e twillingbroers Tsjalling & Tseard. Hja binnen twa boeresoannen, dy't yn'e tritiger jierren fan'e 20e ieu nei de Feriene Steaten wolle, sille en gean om harren omke Hotse fan'e ûndergong te rêden. Mar it is yn dit ferhaal al lykas yn it wiere libben: ek de emigranten út dit boek fiele harren immen ferskuord troch tsjinstridige gefoelens. Der wiene en der binne mar inkelen, dy't yn in frjemd lân it wiere lok fyne. En it wurd jo ek as lêzer fan dit ferhaal dúdlik dat jo as emigrant it Fryske lân nea ferjitte kinne en dat jo foar jo eigen en foar in oar syn emoasje nea flechtsje kinne, om't jo immen josels, jo holle en jo eigen tinken en gefoel meinimme.

Arjen Terpstra woe gewoan in moai ferhaal skriuwe. Dit ferhaal is in knappe mingfoarm wurden fan feit en fiksje. Sa komme jo ek ta nijsgjirrige titels fan haadstikken lykas: 1929, Speknekke, Monica (mar ek Antsje mei der wêze), I'll ask the manager (wa keapet no sa in auto?), Hearen, The (red) rose of Mudtown, Kreakjend bloed en Wite hynders. Mar mear jow ik no net frij, want jo moatte it boek mar sjen te krijen om it gau te lêzen. It ferhaal bliuwt jo dan noch wol lang by, tinkt my.

Floere zilverwitte wilgenkatjes

Dinsdag 21 april 2009

De bomen vertonen weer barensweeën.
Hun zwellende knoppen
springen door de wat koele lentezon.

Floere zilverwitte wilgenkatjes
lijken net regendruppeltjes,
al hangend aan hun naakte takken
contrasterend tegen een azuurblauwe lucht.

De verlokking om je heel even aan te raken,
doet mij ontwaken uit een gevoelloze winterslaap.

Bovenstaand gedicht "Lente in de knop" (2004) past mooi bij deze foto, die ik op 3 april 2009 maakte in de rietkraag langs de oever van het Slotermeer. Het is één van de vele gedichten van de Belgische internetdichter Roger Bamps (1955), die zijn werk als volgt zo treffend onder woorden brengt: "gedichten schilderen het leven door gevoelens in woorden weer te geven".

Lanterfanten over Route 3.2 van Sloten naar Bakhuizen

Vrijdag 3 april 2009

Weerman Gerrit Hiemstra van het NOS-Journaal betitelt deze dag in het achtuurjournaal als officieel de eerste warme dag van dit jaar, want de temperatuur van 20 graden Celsius werd vandaag voor het eerst in 2009 overschreden. Op deze inderdaad warme dag (om 18.00 uur was het nog steeds 19 graden Celcius) lopen Durkje en ik van Sloten naar Bakhuizen, vanuit het merengebied gaan we Gaasterland binnen, over een afstand van 27 kilometer.

De ene auto parkeren we in Bakhuizen en dan rijden we met de andere auto naar de startplaats Sloten - één van de elf Friese steden -, waar we eerst in het feestelijke Sloten in de vroege ochtendzon op het terras genieten van een kop koffie. Vanmiddag starten hier de festiviteiten in het kader van het eeuwfeest van de Friese Elfstedenvereniging. Ondernemers en gemeentewerkers zien we hier en daar druk in de weer om alles op tijd gereed te hebben voor de komende feestavond in dit pittoreske stadje.

Buiten Sloten gaat we eerst langs het Slotergat en dan via een smal pad door een hoogopgaande rietkraag langs de oever van het Slotermeer, waarna we door de Coehoornspolder, langs het Menno van Coehoornbos uiteindelijk op de Menno van Coehoornweg arriveren in Wijckel, het dorpje waar in het koor van de dorpskerk met de uit de kluiten gewassen kerktoren een wit praalgraf is van de wereldberoemde vestingbouwer Menno van Coehoorn. Dan gaat de route verder via Bargebeck en Delburen door de Bremer Wildernis naar de klokkenstoel op de begraafplaats van Ruigahuizen.

Daarna volgt een groot aantal bospaden door de Starnuman bossen, langs Kippenburg, over de Schaarslijpersbrug, door het bos Elfbergen en langs de zandput Wyldemerk naar het dorp Oudemirdum. Bij Rijs gaan we het Rijsterbos in. Voorbij het Vredestempeltje passeren we een oude, majestueuze beuk in dit oude bos, een natuurreservaat, dat in eigendom is van It Fryske Gea. Na een behoorlijke klim over gaasten en kliffen komen we uit bij het Mirnser Klif, waar we geruime tijd tussen de andere badgasten op het strand langs het IJsselmeer vertoeven in de warme middagzon.

Aan het eind van de middag wandelen we langs de zoom van het Rijsterbos door naar Bakhuizen, waar we bij camping De Wite Burch de auto afhalen, om vervolgens via Sloten weer naar huis terug te keren.