De hearen fan Fryslân

Moandei 31 augustus 2009

It boek "De hearen fan Fryslân" - skrean troch Arjen Terpstra (jawis, de soan fan de ferneamde Fryske skriuwer Piter Terpstra) is in machtig epos, dat basearre is op wiere barrens yn'e striid fan in man en syn folk. Dizze roman spilet earst yn'e súdwesthoeke fan Fryslân, yn Tsjerkgaast, in lyts boereplakje tusken de Sleattemer Mar en de Grutte Brekken. It ferhaal giet al gau oer nei Amearika en giet dernei hinne en wer fan it iene nei it oare lân. It ferhaal is it machtig debút fan Arjen Terpstra. De tragyk en de humor benimt jo as lêzer no en dan de siken en it is wier mei in daverjende gong skrean, dat it nimt jo mei en foardat jo it witte, binne jo troch it meinimmende ferhaal hinne. It is mar goed dat dizze skriuwer him ris wier ta it skriuwen fan in roman set hat, want as seeman, sjoernalist, cameraman, ûndernimmer en romantikus allinnich kaam it der yn it ferline net fan om tusken alle oare skriuwwurk troch in boek te skriuwen.

It ferhaal beskriuwt de lotgefallen fan'e twillingbroers Tsjalling & Tseard. Hja binnen twa boeresoannen, dy't yn'e tritiger jierren fan'e 20e ieu nei de Feriene Steaten wolle, sille en gean om harren omke Hotse fan'e ûndergong te rêden. Mar it is yn dit ferhaal al lykas yn it wiere libben: ek de emigranten út dit boek fiele harren immen ferskuord troch tsjinstridige gefoelens. Der wiene en der binne mar inkelen, dy't yn in frjemd lân it wiere lok fyne. En it wurd jo ek as lêzer fan dit ferhaal dúdlik dat jo as emigrant it Fryske lân nea ferjitte kinne en dat jo foar jo eigen en foar in oar syn emoasje nea flechtsje kinne, om't jo immen josels, jo holle en jo eigen tinken en gefoel meinimme.

Arjen Terpstra woe gewoan in moai ferhaal skriuwe. Dit ferhaal is in knappe mingfoarm wurden fan feit en fiksje. Sa komme jo ek ta nijsgjirrige titels fan haadstikken lykas: 1929, Speknekke, Monica (mar ek Antsje mei der wêze), I'll ask the manager (wa keapet no sa in auto?), Hearen, The (red) rose of Mudtown, Kreakjend bloed en Wite hynders. Mar mear jow ik no net frij, want jo moatte it boek mar sjen te krijen om it gau te lêzen. It ferhaal bliuwt jo dan noch wol lang by, tinkt my.

Lanterfanten over Route 3.1 van Heerenveen naar Sloten

Vrijdag 14 november 2008

Uit het derde deel van de wandelgids "Friesland voor lanterfanters" (Fokko Bosker, 2007) kiezen Durkje en ik vandaag de 27 kilometer lange voetreis van Heerenveen naar Sloten; route nummer één.

Van het trein-/busstation van Sportstad Heerenveen gaan we eerst naar Nijehaske. Langs het Heerenveense kanaal lopen we naar het oude sluiswachtershuisje bij de voormalige sluis van It Ketting. Dan over de Veenscheiding naar het Nannewijd. Met een grote bocht lopen we eerst door Oudehaske en dan over het Peter Tazelaarpad door de polder aan de noordzijde om deze grote, ondiepe veenafgraving heen naar de Haulsterbossen. In dit bosperceel passeren we het Droppingsveld 1944/1945 waar de Geallieerden in de Tweede Wereldoorlog regelmatig containers met wapens en noodrantsoenen dropten ten behoeve van het Friese verzet tegen de Duitsers.

Tussen de A50 (Joure > Lemmer) en de voormalige vuilstort bij Ouwsterhaule door en daarna onder de snelweg door komen we langs een kanaal wandelend bij Zuivelfabriek Vreugdenhil in Scharsterbrug. En daarna over de voormalige trambaan (van Joure naar Lemmer) in de richting van Sint Nicolaasga. Vóór Sint Nicolaasga nodigt de herfstig gekleurde oprijlaan van hotel-restaurant De Oorsprong ons voor een grote mok "sûkelarjemolke mei slachrjemme". Een echte aanrader als je - zoals wij vandaag - bijkans de hele dag in een miezerige motregen loopt.

Zelfs over de rabatten van de Vegelinbossen kunnen we nauwelijks de voeten in de wandelschoenen droog houden. Langs Idskenhuizen en door Sint Nicolaasga en Finkeburen komen we bij Spannenburg bij de grote, hoge brug over het Prinses Margrietkanaal en aan de overzijde langs de 140 meter hoge zendmast, waarvan ongeveer de bovenste helft aan het zicht is onttrokken door de laaghangende bewolking.

Van Spannenburg wandelen we dan over het fietspad via Tjerkgaast naar Sloten. In Frieslands kleinste stad kopen we bij het postagentschap een strippenkaart, waarna we met de bus van Sloten weer terug naar Heerenveen rijden, waar we vanmorgen onze auto hebben geparkeerd.