Camino de Santiago

Zaterdag 1 december 2012 

Cover van de Michelingids

Michelingids voor pelgrims
Tijdens onze pelgrimage bezochten Durkje en ik op 17 augustus 2011 een boekwinkel in Aire-sur-l'Adour; altijd op zoek naar mooie pelgrimsansichtkaarten of kijkend naar ander drukwerk betreffende de pelgrimstocht naar Santiago de Compostela. In die winkel vond ik de Franse Michelin-wandelgids van de camino, het Spaanse traject van de Camino Francés, vanaf de Frans-Spaanse grensplaats Saint-Jean-Pied-de-Port naar het Spaanse Santiago de Compostela.

Handige wandelgids
Deze zestalige wandelgids is uitgegeven in een handzaam (wandelaars)formaat en geeft in een beknopt overzicht een mooi beeld van de hele camino. Na de legenda volgen 34 pagina's met dagtrajecten. Per dagtraject is een routekaart afgedrukt, met daarboven een dwarsdoorsnede van een gestileerde hoogtekaart. In een klein inzetkaartje kun je aflezen hoeveel van de 777 camino-kilometers je na zo'n dagtraject al hebt afgelegd en nog hebt te gaan. Deze wandelgids bevat geen routebeschrijving, maar die heb je op de camino ook niet nodig, want de bewegwijzering onderweg is bijna overal voortreffelijk.
Van de plaatsen die je onderweg passeert, wordt in deze gids aangegeven welke faciliteiten daar op die plek zijn, zoals winkels, herbergen, stations en medische voorzieningen.
Achterin de wandelgids staan enkele stadsplattegronden van Pamplona, Logroño, Burgos, Léon en uiteraard van het bedevaartsoord Santiago de Compostela.

777 kilometer in 34 dagtrajecten
Durkje en ik hebben de camino in 36 dagen gelopen, in de periode van 20 oktober 2011 tot en met 21 oktober 2012, in respectievelijk de herfstvakantie 2011 (1 dag), de meivakantie 2012 (8 dagen) de zomervakantie 2012 (26 dagen) en de herfstvakantie 2012 (1 dag).
Hieronder staat op welke dagen we de volgende 34 dagtrajecten (conform Michelin) hebben gelopen:

• 01. Van Saint-Jean-Pied-de-Port naar Roncesvalles liepen we de 26 kilometer op 20 oktober 2011, waarvan de laatste 10,5 kilometer het eerste deel van de camino is;
• 02. Van Roncesvalles naar Larrasoaña liepen we de 27 kilometer op 29 april 2012 (11 km) en op 30 april 2012 (16 km);
• 03. Van Larrasoaña naar Pamplona liepen we de 16,5 kilometer op 1 mei 2012;
• 04. Van Pamplona naar Puente la Reina liepen we de 24 kilometer op 2 mei 2012 (21,5 km) en op 3 mei 2012 (2,5 km);
• 05. Van Puente la Reina naar Lizarra/Estella liepen we de 22 kilometer op 3 mei 2012;
• 06. Van Lizarra/Estellea naar Los Arcos liepen we de 22 kilometer op 4 mei 2012;
• 07. Van Los Arcos naar Logroño liepen we de 28 kilometer op 5 mei 2012 (18,5 km) en op 6 mei 2012 (9,5 km);
• 08. Van Logroño naar Nájera liepen we de 31 kilometer op 6 mei 2012 (13 km) en op 23 juli 2012 (18 km);
• 09. Van Najéra naar Santo Domingo de la Calzada liepen we de 21 kilometer op 24 juli 2012;
• 10. Van Santo Domingo de la Calzada naar Belorado liepen we de 23 kilometer op 25 juli 2012;
• 11. Van Belorado naar San Juan de Ortega liepen we de 24 kilometer op 26 juli 2012;
• 12. Van San Juan de Ortega naar Burgos liepen we de 27,5 kilometer op 27 juli 2012;
• 13. Van Burgos naar Hornillos del Camino liepen we de 20 kilometer op 28 juli 2012;
• 14. Van Hornillos del Camino naar Castrojeriz liepen we de 20,5 kilometer op 29 juli 2012;
• 15. Van Castrojeriz naar Boadilla del Camino liepen we de 17 kilometer op 30 juli 2012;
• 16. Van Boadilla del Camino naar Carrión de los Condes liepen we de 25 kilometer op 30 juli 2012 (6 km) en op 31 juli 2012 (19 km);
• 17. Van Carrión de los Condes naar Ledigos liepen we de 23 kilometer op 2 augustus 2012;
• 18. Van Ledigos naar Bercianos del Real Camino liepen we de 26,5 kilometer op 3 augustus 2012;
• 19. Van Bercianos del Real Camino naar Reliegos liepen we de 21 kilometer op 4 augustus 2012;
• 20. Van Reliegos naar León liepen we de 26 kilometer op 4 augustus 2012 (6 km) en op 5 augustus 2012 (20 km);
• 21. Van León naar Villadangos del Páramo liepen we de 22 kilometer op 5 augustus 2012 (4,8 km) en op 6 augustus 2012 (17,2 km);
• 22. Van Villadangos del Páramo naar Astorga liepen we de 28 kilometer op 6 augustus 2012 (4,5 km) en op 7 augustus 2012 (23,5 km);
• 23. Van Astorga naar Rabanal del Camino liepen we de 20 kilometer op 8 augustus 2012;
• 24. Van Rabanal del Camino naar Molinaseca liepen we de 24,5 kilometer op 9 augustus 2012;
• 25. Van Molinaseca naar Villafranca del Bierzo liepen we de 31 kilometer op 9 augustus 2012 (4,5 km) en op 11 augustus 2012 (26,5 km);
• 26. Van Villafranca del Bierzo naar Vega de Valcarce liepen we de 18 kilometer op 12 augustus 2012;
• 27. Van Vega de Valcarce naar O Cebreiro liepen we de 12 kilometer op 13 augustus 2012;
• 28. Van O Cebreiro naar Triacastela liepen we de 21 kilometer op 14 augustus 2012;
• 29. Van Triacastela naar Sarria liepen we de 21,5 kilometer op 15 augustus 2012;
• 30. Van Sarria naar Portomarín liepen we de 21,5 kilometer op 16 augustus 2012;
• 31. Van Portomarín naar Palas de Rei liepen we de 22 kilometer op 17 augustus 2012;
• 32. Van Palas de Rei naar Arzúa liepen we de 25,5 kilometer op 18 augustus 2012;
• 33. Van Arzúa naar O Pedrouzo liepen we de 19 kilometer op 19 augustus 2012;
• 34. Van O Pedrouzo naar Santiago de Compostela liepen we de 20 kilometer op 21 oktober 2012.

Refugio met aanbeveling van Michelin Gids

Woensdag 7 januari 2009

Wie als Nederlandse pelgrim vanuit Nederland naar het pelgrimsoord van het Spaanse Santiago de Compostela wil wandelen, behoort mijns inziens te starten in het Friese Sint Jacobiparochie. Diens Sint Jacobuspad loopt dan van St. Jabik (de Bildtse naam voor Sint Jacobus) naar St. Jacobus (de Nederlandse naam van Santiago, Sant-Yago).

Het eerste traject van dit Nederlandse pelgrimspad hebben we het "Jabikspaad" genoemd, de Fries-Bildtse aanduiding voor "St. Jacobuspad". Dit Jabikspaad brengt je vanuit Sint Jacobiparochie naar het Overijsselse Hasselt. Vanuit Hasselt loop je dan via het Hanzestedenpad en vervolgens het Pieterpad door Nederland naar België.

Het Jabikspaad leidt je eerst naar de zee, de Waddenzee bij o.a. Zwarte Haan. Veel pelgrims die in Santiago de Compostela arriveren, lopen in Noordwest-Spanje door naar Cap de Finisterra, waar ze uiteindelijk dan ook weer bij zee uit komen, bij de Atlantische Oceaan. Daar verbrandt de pelgrim zijn pelgrimskleren en zijn wandelschoenen.

De pelgrim overnacht zoveel mogelijk in eenvoudige onderkomens, in Spanje in zogenoemde "refugio's". Het Spaanse refugio betekent zoiets als schuilplaats, onderdak, uitwijkplaats.
In Friesland hadden we vroeger ook uitwijkplaatsen, de zogenoemde terpen, waarop je vluchtte voor de dreiging van het opkomende zeewater. Eén van die terpen is Fiswerd (Wiswerd), waarnaar later het hotel van de Christelijke Hogeschool Noord-Nederland (CHN) werd genoemd: Wyswert. Inmiddels heet de CHN al Stenden hogeschool en Hotel-restaurant Wyswert heet nu Stenden University Hotel.

De Stichting Jabikspaad Fryslân, waarvan ik bestuurslid ben, wilde enkele jaren geleden een aantal stempelposten langs de route van het Jabikspaad. Uit historische overwegingen achtte ik het voor de hand liggend dat de "refugio" van de CHN - Hotel Wyswert - één van die stempelposten zou worden. Sinds enkele jaren kan elke pelgrim nu bij dit hotel van Stenden hogeschool een pelgrimsstempel halen en eventueel eten, drinken en overnachten. Ook kan een bezoek worden gebracht aan het Stiltecentrum van de hogeschool, zie daartoe mijn 2008-weblogberichten van 19 mei, 1 & 2 juli en 12 december.

Het luxueuze Stenden University Hotel lijkt op het eerste gezicht geenszins op de eenvoudige Spaanse refugio's, maar wat ze wel gemeen hebben, is het feit dat "gastvrijheid" er hoog in het vaandel staat. De Michelin Gidsen van 2007, 2008 en 2009 bevelen Stenden University Hotel van harte aan. Het zou best eens zo kunnen zijn dat onze Friese refugio op de hele route van Sint Jabik naar Santiago de Compostela hedentendage de enige geregistreerde refugio is met een "drie op een rij"-aanbeveling van de Michelin Gids.