Hondsrugpad van Borger naar Exloo

Donderdag 4 mei 2023
 

Over het Mammoetenpad verlaten we Borger

Hondsrugroute

In het jaar 2021 publiceerde wandel-journalist Fokko Bosker weer een nieuwe wandelgids, met als titel 'Hondsrugpad', en met als subtitel: 'Wandelen door de prehistorie, esdorpen en grenzeloze natuur'.
Dit Hondsrugpad loopt vanuit Groningen via Emmen naar het Duitse Meppen, en het volgt daarbij onder andere middeleeuwse karrensporen, prehistorische veenpaden en het passeert de indrukwekkende hunebedden op deze heuvelrug. De route voert onder meer door uitgestrekte bossen, over heidevelden, zandverstuivingen en akkers. 
Wandelend op dit langeafstandspad ervaar je een rijke variatie aan landschapstypen, middeleeuwse dorpen en natuurgebieden.
Na een inleidend hoofdstuk van Fokko Bosker, gidst hij de lezer van zijn wandelgids etappe voor etappe door het landschap, en belicht Bosker de aardkundige geschiedenis, en verbindt Fokko die met de rijke cultuurhistorie en natuurbeleving.

Wandelen door de prehistorie, esdorpen en grenzeloze natuur
De routegids biedt een doorgaande wandelroute aan in negen etappes (van 10,3-31,9 kilometer per etappe); van Groningen - grensoverschrijdend - naar Meppen in Duitsland.
Aan weerszijden van die route biedt de gids ook zeven gevarieerde rondwandelingen (van 3,8-25,5 kilometer per wandelronde), waarvan bijvoorbeeld de eerste een stadswandeling is en de laatste een wandeling door een natuurgebied.
Daarnaast zijn er dan nog twee afzonderlijke verbindingsroutes, namelijk die van Assen naar Anloo in twee trajecten van totaal 29 kilometer, en die van Coevorden naar Emmen ook in twee trajecten, van totaal 53,8 kilometer.
Alle etappes, rondwandelingen en verbindingsroutes (trajecten) door contrastrijke natuur en cultuurhistorie hebben samen een totale lengte van 341,6 kilometer.

Wandeldag 7 – Eerst van Borger naar Exloo
Vandaag gaan Durkje en ik van start met onze zevende wandeldag op het Hondsrugpad.
We wandelen deze dag eerst van Borger naar Exloo.
Deze dagtocht bestaat om te beginnen uit: 

• de Etappe 6 'Van Borger naar Exloo' (13,3 kilometer),
• met tot slot vanmiddag de Rondwandeling 5 ‘Rondje Gieterveen’ (9,8 kilometer).

De totale afstand van deze wandeldag is 23,1 kilometer.
We verlaten vanmorgen om 8:20 uur ons vakantie-appartement in Eext, bij een temperatuur van 8 graden Celsius.
Het is droog, en de rest van de dag is het zonnig.
De temperatuur loopt op tot 21 graden Celsius. Het KNMI geeft aan dat dit vandaag officieel de eerste warme dag is van 2023.

Etappe 6: Van Borger naar Exloo
Met de auto rijden we eerst vanuit onze recreatie-accommodatie in Eext naar Exloo.
We fietsen dan vervolgens de 7,9 kilometers van Exloo naar Borger, waar we onze fietsen achterlaten bij het Hunebedcentrum van Borger.
Het thema van deze vijfde etappe is: ‘En eeuwig zingen de bossen’. Een aanmerkelijk deel van deze etappe gaat door het uitgestrekte oude bosgebied van het Buinerveld in de Boswachterij Exloo.

Van Borger naar Buinen
Deze etappe beginnen we bij hunebed D27 van Borger, het grootste hunebed van Nederland.
Via de Keientuin verlaten we het Hunebedcentrum, om dan over het Mammoetenpad Borger naar het Kanaal Buinen-Schoonoord te lopen. Daarbij wandelen we tussen twee grote modellen van mammoeten door.
Na een eindje langs het kanaal gelopen te hebben, passeren we de eerste stuw.
De route gaan dan verder over hetzelfde schouwpad aan de noordkant van het kanaal, om bij de volgende stuw het kanaal over te steken.
Op de Eilanderweg lopen we dan over de Noorderesch naar Buinen.

Door het Buinerveld 

Via de Eeserweg steken we voorbij Buinen de Provinciale Weg N374 over, om dan over de zandpaden van de Oude Exlooërweg en de Mulderakkersweg (langs de bosrand rond de Zuider Es) naar de Holtakkersweg te gaan.
Daar gaan we het Buinerveld op, maar voordat we het bosgebied binnen wandelen, nemen we onze koffiepauze op een houten bank op een vijfsprong in het bosgebied.
In het bos komen we langs de pingoruïne 1.627, een hele grote ronde kuil op een open plek in het bos.
Die pingoruïne is een droge kuil, maar verderop komen we langs een bosven, dat vol staat met water.
Overal in het bos ligt ook dood hout, soms ook in stukken gezaagd, zoals bij voorbeeld bij een vermolmde berkenstam.
Op een kruispunt van paden lopen we langs een markesteen, een grenssteen die de scheiding tussen twee of meer Drentse boermarken (grondgebied) aangeeft. Bij deze markesteen staat ook een markeboom, want ja, zo’n grenssteen zou je stiekem een eindje kunnen verplaatsen, maar een grote markeboom natuurlijk niet.
Vlakbij Exloo komen we langs hunebed D30.
Even later lopen we in het bos langs een bosven.
Het jonge voorjaarsgroen van bomen en struiken is overal al weer goed te herkennen. De natuur ontluikt.

Exloo
Nadat we dan ook nog rondom de Exlooër IJsbaan De Rol zijn gelopen, komen we langs het oorlogsmonument ter nagedachtenis aan de tien bemanningsleden die hier in de Tweede Wereldoorlog om het leven kwamen toen in 1944 hun Amerikaanse bommenwerper – een Liberator B-24 – hier neerstortte. Het is vandaag 4 mei, dus vandaag herdenken we onder andere allen die vielen voor de vrede in ons land.
Aan de rand van Exloo steken we de Hoofdstraat over, om naar de Steenakkersweg te gaan, waar onze auto staat geparkeerd bij de Westeresch. Vanuit Exloo rijden we dan terug naar Borger, waar we onze fietsen afhalen. Vanuit Borger rijden we naar Gieterveen, waar we na de lunchpauze zullen gaan beginnen met onze middag-rondwandeling.

Hondsrugpad Traject 1.2 van Gasteren naar Anloo

Woensdagmiddag  3 mei 2023
 

Het Hondsrugpad door de Gasterse Duinen

 

Hondsrugroute

In het jaar 2021 publiceerde wandel-journalist Fokko Bosker weer een nieuwe wandelgids, met als titel 'Hondsrugpad', en met als subtitel: 'Wandelen door de prehistorie, esdorpen en grenzeloze natuur'.
Dit Hondsrugpad loopt vanuit Groningen via Emmen naar het Duitse Meppen, en het volgt daarbij onder andere middeleeuwse karrensporen, prehistorische veenpaden en het passeert de indrukwekkende hunebedden op deze heuvelrug. De route voert onder meer door uitgestrekte bossen, over heidevelden, zandverstuivingen en akkers. 
Wandelend op dit langeafstandspad ervaar je een rijke variatie aan landschapstypen, middeleeuwse dorpen en natuurgebieden.
Na een inleidend hoofdstuk van Fokko Bosker, gidst hij de lezer van zijn wandelgids etappe voor etappe door het landschap, en belicht Bosker de aardkundige geschiedenis, en verbindt Fokko die met de rijke cultuurhistorie en natuurbeleving.

Wandelen door de prehistorie, esdorpen en grenzeloze natuur
De routegids biedt een doorgaande wandelroute aan in negen etappes (van 10,3-31,9 kilometer per etappe); van Groningen - grensoverschrijdend - naar Meppen in Duitsland.
Aan weerszijden van die route biedt de gids ook zeven gevarieerde rondwandelingen (van 3,8-25,5 kilometer per wandelronde), waarvan bijvoorbeeld de eerste een stadswandeling is en de laatste een wandeling door een natuurgebied.
Daarnaast zijn er dan nog twee afzonderlijke verbindingsroutes, namelijk die van Assen naar Anloo in twee trajecten van totaal 29 kilometer, en die van Coevorden naar Emmen ook in twee trajecten, van totaal 53,8 kilometer.
Alle etappes, rondwandelingen en verbindingsroutes (trajecten) door contrastrijke natuur en cultuurhistorie hebben samen een totale lengte van 341,6 kilometer.

Wandeldag 6 – Eerst van Gieten naar Borger
Vanmorgen zijn Durkje en ik van start gegaan met onze zesde wandeldag op het Hondsrugpad.
In de ochtend wandelden we eerst al van Gieten naar Borger.
Deze dagtocht bestaat om te beginnen uit: 

• vanmorgen de Etappe 5 'Van Gieten naar Borger over het Drouwenerzand' (16,6 kilometer),
• met tot slot vanmiddag van de Verbindingsroute 1 het Traject 2 ‘Gasteren over Schipborg naar Anloo’ (6,6 kilometer).

De totale afstand van deze wandeldag is 23,2 kilometer.

Vanuit Gasteren de Gasterse Duinen in
Bij aankomst in Borger hebben we al geluncht op het terrein van het Hunebedcentrum, en daarna rijden we van Borger naar Anloo, waar we de auto achter laten bij de Magnuskerk, om dan op de fiets de 2,6 kilometers van Anloo naar het esdorp Gasteren te rijden. Daar begint dit tweede traject van de Verbindingsroute 1 van het Hondsrugpad, op de brink van Gasteren.
Over de Oudemolenseweg en de Zandkampen verlaten we Gasteren, om het natuurgebied van de Gasterse Duinen te betreden.
Al vrij snel passeren we hunebed D10 op de grens van het bosperceel en het duinenlandschap.
Bij een boom zien we in de verte een vlaamse gaai rondlopen. 

Verderop zien we op een duin onder een boom een aantal Schotse Hooglanders staan en liggen.
Vanuit de Gasterse Duinen tot aan Schipborg kunnen we voortdurend de bewegwijzering van het Pieterpad volgen, want dat komt ons in tegenovergestelde richting tegemoet.
Dat pad volgen we tot net ten zuiden van het Oudemolensche Diep. Af en toe komen ons andere wandelaars tegemoet – waaronder enkele Pieterpad-wandelaars – of halen we andere wandelaars in.
Vanuit het open veld kruisen we over een houten vlonderpad het Anlooër Diepje in een moerasachtig gebied, naar het bosperceel verderop.

Door het beekdal van het Schipborgse Diep
Daarna steken we via een houten brug het Schipborgse Diep over.
Vervolgens lopen we enkele kilometers door het beekdal van het Schipborgse Diep in noordelijke richting. Die waterloop meandert nogal sterk door het beekdal. Tussen ons pad en de beek zien we in de verte een fazant lopen.
Daarna kunnen we door de bomen langs ons pad een heel eind verderop al het restaurant De Drentsche Aa zien staan bij de brug over het Schipborgse Diep. Daar lopen we nu naar toe.
Nog een klein eindje over de zandpaden van de Schipborgerweg en de Zeegsersteeg, en dan steken we via de Johannes Hovenkampbrug het Schipborgse Diep over.
Tegenover restaurant De Drentsche Aa houden we onze fruitpauze. Hier komen het Groot-Frieslandpad, het Pieterpad, het Drenthepad en het Hondsrugpad bij elkaar, en ook omdat dit een knooppunt is van toeristische paden is het hier gezellig druk op deze kruising van paden en wegen.

Vanuit Schipborg rond De Esch en door De Strubben-Kniphorstbos
Na deze korte pauze wandelen we over de Ruiterweg de bebouwde kom van Schipborg binnen.
We blijven langs de zuidelijke rand van het dorp lopen, ook als we via de Borgweg en dan over de Holle Drift met de klok mee rond De Esch lopen, ten zuiden van Schipborg.
Vanuit het noorden naar het zuiden doorkruisen we vervolgens Nederlands eerste archeologische reservaat – vanwege onder andere de tientallen grafheuvels - De Strubben-Kniphorstbos.
Aan de noordkant lopen we Anloo binnen. Om 17:04 uur arriveren we bij de Magnuskerk, waar onze auto staat geparkeerd.
De routegids geeft aan dat deze wandeling van Gasteren naar Anloo een lengte heeft van 6,6 kilometer heeft, maar toen wij de afstand van Gasteren naar Schipborg hadden gelopen in een uur en twintig minuten, hadden we al in de gaten dat het veel meer dan die 6,6 kilometer zou moeten zijn, en dat blijkt ook wel als we rond 17:00 uur in Anloo arriveren, want dan hebben we dit hele traject in zo’n tweeëneenhalf uur gelopen, en concluderen we dat de lengte van dit traject dichter bij de 10 kilometer ligt dan bij 6,6 kilometer.
Met de auto halen we onze fietsen weer op vanuit Gasteren. Op de terugweg naar onze overnachtingsaccommodatie halen we in Annen nog even boodschappen, en dan rijden we terug naar ons appartement nabij Eext.

Hondsrugpad van Gieten naar Borger

Woensdag 3 mei 2023
 

Over het Drouwenerzand van Gasselte naar Bronneger

Hondsrugroute

In het jaar 2021 publiceerde wandel-journalist Fokko Bosker weer een nieuwe wandelgids, met als titel 'Hondsrugpad', en met als subtitel: 'Wandelen door de prehistorie, esdorpen en grenzeloze natuur'.
Dit Hondsrugpad loopt vanuit Groningen via Emmen naar het Duitse Meppen, en het volgt daarbij onder andere middeleeuwse karrensporen, prehistorische veenpaden en het passeert de indrukwekkende hunebedden op deze heuvelrug. De route voert onder meer door uitgestrekte bossen, over heidevelden, zandverstuivingen en akkers. 
Wandelend op dit langeafstandspad ervaar je een rijke variatie aan landschapstypen, middeleeuwse dorpen en natuurgebieden.
Na een inleidend hoofdstuk van Fokko Bosker, gidst hij de lezer van zijn wandelgids etappe voor etappe door het landschap, en belicht Bosker de aardkundige geschiedenis, en verbindt Fokko die met de rijke cultuurhistorie en natuurbeleving.

Wandelen door de prehistorie, esdorpen en grenzeloze natuur
De routegids biedt een doorgaande wandelroute aan in negen etappes (van 10,3-31,9 kilometer per etappe); van Groningen - grensoverschrijdend - naar Meppen in Duitsland.
Aan weerszijden van die route biedt de gids ook zeven gevarieerde rondwandelingen (van 3,8-25,5 kilometer per wandelronde), waarvan bijvoorbeeld de eerste een stadswandeling is en de laatste een wandeling door een natuurgebied.
Daarnaast zijn er dan nog twee afzonderlijke verbindingsroutes, namelijk die van Assen naar Anloo in twee trajecten van totaal 29 kilometer, en die van Coevorden naar Emmen ook in twee trajecten, van totaal 53,8 kilometer.
Alle etappes, rondwandelingen en verbindingsroutes (trajecten) door contrastrijke natuur en cultuurhistorie hebben samen een totale lengte van 341,6 kilometer.

Wandeldag 6 – Eerst van Gieten naar Borger
Vandaag gaan Durkje en ik van start met onze zesde wandeldag op het Hondsrugpad.
We wandelen deze dag eerst van Gieten naar Borger.
Deze dagtocht bestaat om te beginnen uit: 

• de Etappe 5 'Van Gieten naar Borger over het Drouwenerzand' (16,6 kilometer),
• met tot slot vanmiddag van Verbindingsroute 1 Traject 2 ‘Gasteren over Schipborg naar Anloo' (6,6 kilometer).

De totale afstand van deze wandeldag is 23,2 kilometer.
We vertrekken vanmorgen om 8:00 uur vanuit ons vakantie-appartement in Eext, bij een temperatuur van 8 graden Celsius.
Het is droog, en de rest van de dag is het eerst nog overwegend bewolkt met gaandeweg de dag meer zon.
De temperatuur loopt op tot 13 graden Celsius. Ondanks het feit dat het fris waait, is het wel heerlijk voorjaarswandelweer.

Etappe 4: Van Gieten naar Borger
Met de auto rijden we eerst vanuit onze recreatie-accommodatie in Eext naar Borger.
We fietsen dan vervolgens de 10,1 kilometers van Borger naar Gieten, waar we onze fietsen achterlaten langs de Oude Groningerweg.
Het thema van deze vijfde etappe is: ‘Op doorreis naar de hoofdstad van de Hondsrug Unesco Global Geopark’, waarmee Borger wordt bedoeld.
Om 9:25 uur vangt onze wandelroute in Gieten aan als we van de Oude Groningerweg de Spekstoep op gaan.
Buiten Gieten gaan we de Hondsrugweg op, naar de top van de Esch. Dat betekent eerst een eindje klimmen, maar dan heb je vanaf deze langgerekte Hondsrug wel een prachtig vergezicht over het Hunzedal aan onze linkerhand.
En rechts van ons zien we het lager gelegen Gieten liggen.

Bonnen op de Hondsrug
Links van ons zien we twee ooievaars op een hoog ooievaarsnest zitten en staan.
We lopen ondertussen naar het buurtschap Bonnen, ten oosten van Gieten. Op het plein van de basisschool is met dikke zwerfkeien een model nagebouwd van een hunebed als een bij deze regio passend speelobject.
Even later lopen we ten zuiden van Bonnen de bebouwde kom van Gieten uit.
Links van ons liggen drie grafheuvels langs het Meulenpad waarop we nu lopen.

Over de trambaan naar Gasselte
We gaan nu richting Gasselte. Daartoe nemen we het voetpad over de voormalige trambaan van Gieten naar Gasselte. Dat spoortracé is indertijd in de lengterichting dwars door de Hondsrug gegraven, met als gevolg dat we op een gegeven moment een hoog opgaande wal links en rechts van ons hebben.
Na enige tijd lopen we onder een ijzeren voetgangersbrug door, die over het spoorravijn ligt, en daarmee de oostkant en de westkant van het ravijn verbindt.
Wij blijven echter de oude trambaan volgen, totdat we ter hoogte van de Looweg rechtsaf kunnen afslaan naar Gasselte.
We steken de N378 over en volgen dan het zandpad langs de N378 in westelijke richting.
Vervolgens draaien we naar het zuiden, op naar het witte kerkje van Gasselte, de Onze-Lieve-Vrouwekerk.
Rondom de kerk staat een muurtje rondom het kerkhof dat is gebouwd van kloostermoppen: rechthoekige kloostermoppen met daar bovenop een ronde boog van kloostermoppen. We vragen de aanwezige beheerder van het strooiveld of hij weet of deze stenen rond gezaagd zijn, of rond gebakken zijn, maar dat weet hij niet. Wel vertelt hij dat de kloostermoppen van deze kerk  afkomstig zijn van het afgebroken klooster van Assen.

Drouwenerzand
Via de Kerkstraat en de Sodemorseweg lopen we naar de plaatselijke ijsbaan, waar we het noordelijke bosperceel van het Drouwenerzand betreden.
Even later steken we de Gasselterstraat over, die het Drouwenerzand noord-zuid doorsnijdt.
Nu komen we in een prachtig bosgebied met onder andere stuifduinen.
Langs een breed zandpad op het Drouwenerzand gaan we op een houten bankje zitten voor onze koffiepauze.
Na deze korte koffiepauze maken we een rondtrekkende beweging rond de stuifduinen van het Drouwenerzand.
Heel mooi zijn hier de oude naaldbomen en de jeneverbessen op de heide van dit stuifzandgebied.

Bronneger
Zuidelijk van het Drouwenerzand wandelen we over de Hofakkersweg naar het buurtschap Bronneger in de Bronnegermaden.
We moeten nu naar de Steenakkersweg, maar dat doen we niet rechtstreeks over de Dorpsstraat, want de routegids haalt ons van die doorgaande weg af, om ons dan met een rondtrekkende beweging over de Rietweg en de Westerlandsweg weer terug te voeren naar Bronneger.
En dan gaan we wel de Steenakkersweg op, waar we een grafheuvel aan de zuidzijde passeren.
Bij de afslag naar de Hogeweg zien we ten noorden van de Steenakkersweg dichtbij en iets verderaf drie hunebedden staan, de D23, de D24 en de D25.
En vanaf de Hogeweg zien we rechtsachter ons verderop ook nog de hunebedden D21 en D22.

Hunebedhoofdstad Borger
Over zandpaden tussen graslanden en akkers lopen we naar de Bronnegerstraat, en die weg volgen we totdat we net na 13:00 uur de dorpskom van Borger binnenwandelen.
We gaan het terrein op van het Hunebedcentrum.
 

Het is hier nu gezellig meivakantiedruk. Komende en gaande toeristen kruisen elkaar op het publieke terrein van het hunebedcentrum en van het Geopark De Hondsrug. Hier gaan we aan een picknicktafel zitten voor onze lunchpauze in de aangename zonneschijn.
Na de lunch brengen we hier op het terrein een bezoek aan hunebed D27, Nederlands grootste hunebed, met een lengte van 22,6 meter, met negen dekstenen; het prehistorische grafmonument dat hier van alle toeristen volop bekijks trekt.
Op het parkeerterrein van dit hunebedcentrum stappen we in onze auto, en dan rijden we terug naar Gieten, van waar we onze daar geparkeerde fietsen afhalen.
Vervolgens rijden we met de fietsen op het fietsenrek naar Anloo, want daar begint ons middagwandelprogramma van vandaag.

4.500 in 2023

Dinsdagavond 2 mei 2023
 

Dit is de 4.500 blog van deze weblog

4.500
Vandaag publiceer ik mijn 4.500e blogbericht op deze weblog.

• Op 23 maart 2008 schreef ik hier mijn 1e blogbericht;
• Op 31 oktober 2009 schreef ik hier mijn 500e blogbericht;
• Op 6 april 2011 schreef ik hier mijn 1.000e blogbericht;
• Op 24 september 2012 schreef ik hier mijn 1.500e blogbericht;
• Op 8 april 2014 schreef ik hier mijn 2.000e blogbericht;
• Op 11 januari 2016 schreef ik hier mijn 2.500e blogbericht;
• Op 27 november 2017 schreef ik hier mijn 3.000e blogbericht;
• Op 11 november 2019 schrijf ik hier nu mijn 3.500e blogbericht;
• Op 18 augustus 2021 schreef ik mijn 4.000e blogbericht.

Regelmatig wordt me de vraag gesteld hoeveel lezers deze weblog heeft.
Op zo'n dag als vandaag is het interessant om weer eens een kijkje te nemen in de statistieken van de provider 'Blogger' om daar inzicht in te krijgen.
 
Statistiek
Het Statistiek-programma van Blogger meldt hierover het volgende:

• In ruim 5.500 dagen schreef ik 4.500 blogberichten. 

Frequentie Pageviews

Tot en met vandaag werd:

• Mijn weblog 764.000 maal bezocht (in 2011 was dat nog 39.188 maal en in 2012 = 137.958 en in 2014 = 249.317 en in 2016 = 351.585 en in 2017 = 494.424 en in 2019 = 587.036 en in 2021 = 674.239);
• Dat is over de hele looptijd gemiddeld 139 bezoekers per dag (in 2011 = 35 en 2012 = 84 en 2014 = 113 en in 2016 = 123 en in 2017 = 140 en in 2019 = 138 en in 2021 = 130);
• Gemiddeld werd elk blogbericht 170 maal bezocht (in 2011 = 39 en 2012 = 92 en 2014 = 125 en in 2016 = 141 en in 2017 = 165 en in 2019 = 177 en in 2021 = 168);
• In deze maand werd deze weblog 2.139 maal bezocht (in 2011 = 4.818 en 2012 = 8.088 en 2014 = 6.004 en in 2016 = 5.379 en in 2017 = 3.166 en in 2019 = 3.627 en in 2021 = 2.118);
• Dat is gemiddeld 267 keer per dag (in 2011 = 161 en 2012 = 232 en 2014 = 200 en in 2016 = 179 en in 2017 = 106 en in 2019 - 121 en in 2021 = 69);
• Gisteren is deze weblog 118 maal bezocht (in 2011 = 190 en 2012 = 204 en 2014 = 195 en in 2016 234 en in 2017 = 121 en in 2019 = 63 en in 2021 = 138);
• Vandaag is mijn weblog al 76 keer bezocht (in 2011 = 163 en 2012 = 247 en 2014 = 228 en in 2016 = 341 en in 2017 = 157 en in 2019 = 146 en in 2021 = 140).

Land van herkomst Pageviews
Van die 76 bezoekers van vandaag was het aantal blog-bezoeken (pageviews):

• 58 afkomstig uit Nederland (in 2011 = 144 en 2012 = 195 en 2014 = 133 en in 2016 = 129 en in 2017 = 125 en in 2019 = 146 en in 2021 = 77);
• 2 uit Duitsland (in 2011 = 0 en 2012 = 0 en 2014 = 50 en in 2016 = 60 en in 2017 = 4 en in 2019 = 3 en in 2021 = 10);
• 0 uit Canada (in 2011 = 0 en 2012 = 0 en 2014 = 9 en in 2016 = 0 en in 2017 = 0 en in 2019 = 0 en in 2021 = 0);
• 0 uit Singapore (in 2011 = 0 en 2012 = 0 en 2014 = 2 en in 2016 = 0 en in 2017 = 0 en in 2019 = 0 en in 2021 = 0);
• 3 uit België (in 2011 = 8 en 2012 = 3 en 2014 = 0 en in 2016 = 0 en in 2017 = 0 en in 2019 = 5 en in 2021 = 1);
• 2 uit het Verenigd Koninkrijk (in 2011 = 3 en 2012 = 2 en 2014 = 0 en in 2016 = 0 en in 2017 = 3 en in 2019 = 0 en in 2021 = 0);
• 1 uit Frankrijk (in 2011 = 3 en 2012 = 18 en 2014 = 0 en in 2016 = 1 en in 2017 = 3 en in 2019 = 3 en in 2021 = 8);
• 0 uit Luxemburg (in 2011 = 2 en 2012 = 0 en 2014 = 0 en in 2016 = 0 en in 2017 = 0 en in 2019 = 0 en in 2021 = 0);
• 0 uit Turkije (in 2011 = 1 en 2012 = 0 en 2014 = 0 en in 2016 = 0 en in 2017 = 0 en in 2019 = 0 en in 2021 = 0);
• 5 uit de Verenigde Staten (in 2011 = 1 en 2012 = 25 en 2014 = 34 en in 2016 = 13 en in 2017 = 16 en in 2019 = 11 en in 2021 = 31);
• 0 uit Spanje (2011 = 0 en 2012 = 2 en 2014 = 0 en in 2016 = 0 en in 2017 = 0 en in 2019 = 0 en in 2021 = 0);
• 1 uit Rusland (in 2011 = 0 en 2012 = 1 en 2014 = 8 en in 2016 = 210 en in 2017 = 0 en in 2019 = 0 en in 2021 = 0);
• 0 uit Oekraïne (in 2011 = 0 en 2012 = 1 en 2014 = 0 en in 2016 = 2 en in 2017 = 3 en in 2019 = 0 en in 2021 = 0);
• 0 uit Nieuw-Zeeland (in 2011 = 0 en 2012 = 0 en 2014 = 0 en in 2016 = 1 en in 2017 = 0 en in 2019 = 0 en in 2021 = 0);
• 0 uit Polen (in 2011 = 0 en 2012 = 0 en 2014 = 0 en in 2016 = 1 en in 2017 = 0 en in 2019 = 0 en in 2021 = 0);
• 0 uit Ierland (in 2011 = 0 en 2012 = 0 en 2014 = 0 en in 2016 = 0 en in 2017 = 18 en in 2019 = 1 en in 2021 = 1);
• 0 uit India (in 2011 = 0 en 2012 = 0 en 2014 = 0 en in 2016 = 0 en in 2017 = 3 en in 2019 = 0 en in 2021 = 0);
• 0 uit Portugal (in 2011 = 0 en 2012 = 0 en 2014 = 0 en in 2016 = 0 en in 2017 = 3 en in 2019 = 3 en in 2021 = 0);
• 0 uit Roemenië (in 2011 = 0 en 2012 = 0 en 2014 = 0 en in 2016 = 0 en in 2017 = 3 en in 2019 = 4 en in 2021 = 5);
  
• 3 uit Vietnam (in 2011 = 0 en 2012 = 0 en 2014 = 0 en in 2016 = 0 en in 2017 = 0 en in 2019 = 0 en in 2021 = 0);
• 1 uit Iran (in 2011 = 0 en 2012 = 0 en 2014 = 0 en in 2016 = 0 en in 2017 = 0 en in 2019 = 0 en in 2021 = 0);
• 3 uit onbekend gebied (in 2011 = 0 en 2012 = 0 en 2014 = 0 en in 2016 = 0 en in 2017 = 0 en in 2019 = 1 en in 2021 = 5);

Browser van herkomst Pageviews
Van die 76 bezoekers van vandaag maakten (afgerond ongeveer):

• 0% van de bezoekers gebruik van de browser van Internet Explorer (MSIE) (in 2011 = 64% en 2012 = 49% en 2014 = 32% en in 2016 = 53% en in 2017 = 1% en in 2019 = 1% en in 2021 = 4%);
• 9% van Firefox (in 2011 = 16% en 2012 = 29% en 2014 = 36% en in 2016 = 9% en in 2017 = 21% en in 2019 = 8% en in 2021 = 9%);
• 7% van Safari (in 2011 = 15% en 2012 = 12% en 2014 = 11% en in 2016 = 3% en in 2017 = 6% en in 2019 = 11% en in 2021 = 21%);
• 0% van Mobile Safari (in 2011 = 0% en 2012 = 0% en 2014 = 1% en in 2016 = 1% en in 2017 = 0% en in 2019 = 4% en in 2021 = 0%);
• 78% van Chrome (in 2011 = 6% en 2012 = 11% en 2014 = 15% en in 2016 = 18% en in 2017 = 51% en in 2019 = 72% en in 2021 = 65%);
• 0% van BingPreview (in 2011 = 0% en 2012 = 2% en 2014 = 1% en in 2016 = 1% en in 2017 = 1% en in 2019 = 0% en in 2021 = 0% en in 2021 = 0%);
• 0% van Chromeframe (in 2011 = 0% en 2012 = 1% en 2014 = 1% en in 2016 = 0% en in 2017 = 0% en in 2019 = 0% en in 2021 = 0%);
• 1% van GSA (in 2011 = 0% en 2012 = 0% en 2014 = 1% en in 2016 = 1% en in 2017 = 0% en in 2019 = 0% en in 2021 = 0%);
• 0% van Opera (in 2011 = 0% en 2012 = 1% en 2014 = 0% en in 2016 = 1% en in 2017 = 0 en in 2019 = 0% en in 2021 = 0%);
• 0% van Iceweasel (in 2011 = 0% en 2012 = 0% en 2014 = 0% en in 2016 = 12% en in 2017 = 0% en in 2019 = 0% en in 2021 = 0%);
• 1% van CriOS (in 2011 = 0% en 2012 = 0% en 2014 = 0% en in 2016 = 1% en in 2017 = 1% en in 2019 = 0% en in 2021 = 1%);
• 0% van Mobile (in 2011 = 0% en 2012 = 0% en 2014 = 0% en in 2016 = 0% en in 2017 = 14% en in 2019 = 0% en in 2021 = 0%);
• 0% van OS;OBSV (in 2011 = 0% en 2012 = 0% en 2014 = 0% en in 2016 = 0% en in 2017 = 2% en in 2019 = 0% en in 2021 = 0%);
• 3% van SamsungBrowser (in 2011 = 0% en 2012 = 0% en 2014 = 0% en in 2016 = 0% en in 2017 = 2% en in 2019 = 1% en in 2021 = 0%);
• 1% van DuckDuckGo (in 2011 = 0% en 2012 = 0% en 2014 = 0% en in 2016 = 0% en in 2017 = 0% en in 2019 = 0% en in 2021 = 0%);

Besturingssysteem van herkomst Pageviews
Van die 76 bezoekers van vandaag maakte (afgerond ongeveer)

• 49% van de bezoekers gebruik van het besturingssysteem Windows (in 2011 = 83 en 2012 = 75% en 2014 = 54% en in 2016 = 75% en in 2017 = 44% en in 2019 = 56% en in 2021 = 49%);
• 14% van Macintosh (in 2011 = 16% en 2012 = 5% en 2014 = 7% en in 2016 = 4% en in 2017 = 6% en in 2019 = 10% en in 2021 = 40%);
• 0% van iPad (in 2011 = 1% en 2012 = 1% en 2014 = 7% en in 2016 = 2% en in 2017 = 10% en in 2019 = 7% en in 2021 = 1%);
• 8% van iPhone (in 2011 = 0% en 2012 = 0% en 2014 = 1% en in 2016 = 1% en in 2017 = 12% en in 2019 = 7% en in 2021 = 5%);
• 4% van Linux (in 2011 = 0% en 2012 = 16% en 2014 = 23% en in 2016 = 15% en in 2017 = 4% en in 2019 = 2% en in 2021 = 1%);
• 25% van Android (in 2011 = 0% en 2012 = 1% en 2014 = 5% en in 2016 = 1% en in 2017 = 20% en in 2019 = 14% en in 2021 = 4%);
• 0% van (Other) Unix (in 2011 = 0% en 2012 = 1% en 2014 = 1% en in 2016 = 1% en in 2017 = 1% en in 2019 = 0% en in 2021 = 0%);
• 0% van Android 4.4.2 (in 2011 = 0% en 2012 = 0% en 2014 = 1% en in 2016 = 0% en in 2017 = 1% en in 2019 = 0% en in 2021 = 0%);
• 0% van Android 7.0 (in 2011 = 0% en 2012 = 0% en 2014 = 0% en in 2016 = 0% en in 2017 = 1% en in 2019 = 0% en in 2021 = 0%);
• 0% van Android 10 (in 2011 = 0% en 2012 = 0% en 2014 = 0% en in 2016 = 0% en in 2017 = 1% en in 2019 = 0% en in 2021 = 1%);
• 0% staat geregistreerd als compatible (in 2011 = 0% en 2012 = 0% en 2014 = 0% en in 2016 = 0% en in 2017en in 2019 = 2% en in 2021 = 0).

Top blog qua Pageviews

• Het blogbericht met het hoogst aantal (= 10.800) bezoekers is van 2 september 2011 met als titel: ‘De barstende bast van de Plataan’.

Inzicht door overzicht
Het statistiekprogramma is een bijzonder interessante optie van Blogger, want die verschaft je verder inzicht via allerlei overzichten van bijvoorbeeld:

• De zoektermen waarmee bezoekers via zoekmachines op mijn weblogberichten komen;
• Hoe het spreidingspatroon van het aantal bezoekers per uur per dag is;
• Via welke verkeersbronnen (bv. Google als zoekmachine) bezoekers bij mijn weblogberichten arriveren;
• Welke weblogberichten het meest worden gelezen vandaag, en in de afgelopen week, in de afgelopen maand en gedurende de hele looptijd van deze weblog.

Reacties van lezers
Dat weblogs mogen worden beschouwd als 'social media' blijkt ook uit het groot aantal reacties, dat ik in de afgelopen 15 jaar ontving. Regelmatig komen er informatieve vragen, krijg ik aanvullende informatie, worden correcties doorgegeven (die ik na verificatie met dank invoer), krijg ik inhoudelijke reacties uit binnen- en buitenland en komen er verzoeken binnen of mijn gepubliceerde foto's en teksten in andere media mogen worden gepubliceerd.
Anderzijds zijn op mijn weblog ook artikelen van mijn hand gepubliceerd die in de loop van de afgelopen jaren via andere printmedia zijn verschenen.
Ook komt het regelmatig voor dat vanuit andere weblogs en websites wordt doorgelinkt naar specifieke weblogberichten van mijn weblog. Een overzicht daarvan kan ik inzien via het statistiekprogramma van Blogger.

Halen en brengen

Ruim 15 jaar webloggebruik heeft mij de gelegenheid gegeven anderen veel te geven, maar het heeft ook anderen in de gelegenheid gesteld veel terug te geven, waarvoor aan alle lezers hierbij mijn hartelijke dank!

Wiep Koehoorn

Hondsrugpad Traject 1.1 van Assen naar Gasteren

Dinsdag 2 mei 2023
 

Door het Balloërveld van Rolde naar Gasteren

Hondsrugroute
In het jaar 2021 publiceerde wandel-journalist Fokko Bosker weer een nieuwe wandelgids, met als titel 'Hondsrugpad', en met als subtitel: 'Wandelen door de prehistorie, esdorpen en grenzeloze natuur'.
Dit Hondsrugpad loopt vanuit Groningen via Emmen naar het Duitse Meppen, en het volgt daarbij onder andere middeleeuwse karrensporen, prehistorische veenpaden en het passeert de indrukwekkende hunebedden op deze heuvelrug. De route voert onder meer door uitgestrekte bossen, over heidevelden, zandverstuivingen en akkers. 
Wandelend op dit langeafstandspad ervaar je een rijke variatie aan landschapstypen, middeleeuwse dorpen en natuurgebieden.
Na een inleidend hoofdstuk van Fokko Bosker, gidst hij de lezer van zijn wandelgids etappe voor etappe door het landschap, en belicht Bosker de aardkundige geschiedenis, en verbindt Fokko die met de rijke cultuurhistorie en natuurbeleving.

Wandelen door de prehistorie, esdorpen en grenzeloze natuur
De routegids biedt een doorgaande wandelroute aan in negen etappes (van 10,3-31,9 kilometer per etappe); van Groningen - grensoverschrijdend - naar Meppen in Duitsland.
Aan weerszijden van die route biedt de gids ook zeven gevarieerde rondwandelingen (van 3,8-25,5 kilometer per wandelronde), waarvan bijvoorbeeld de eerste een stadswandeling is en de laatste een wandeling door een natuurgebied.
Daarnaast zijn er dan nog twee afzonderlijke verbindingsroutes, namelijk die van Assen naar Anloo in twee trajecten van totaal 29 kilometer, en die van Coevorden naar Emmen ook in twee trajecten, van totaal 53,8 kilometer.
Alle etappes, rondwandelingen en verbindingsroutes (trajecten) door contrastrijke natuur en cultuurhistorie hebben samen een totale lengte van 341,6 kilometer.

Wandeldag 5 – Van Assen naar Gasteren
Vandaag wandelen Durkje en ik onze vijfde wandeldag op het Hondsrugpad.
We wandelen deze dag van de Verbindingsroute 1 Traject 1, van Assen naar Gasteren.
De totale afstand van deze wandeldag is 22,4 kilometer.
We vertrekken vanmorgen om 8:20 uur vanuit ons vakantie-appartement in Eext, bij een temperatuur van 9 graden Celsius.
Het is droog, en de rest van de dag blijft het bewolkt met slechts af en toe heel kort enige zonneschijn.
De temperatuur loopt gedurende deze wandeldag op tot 11 graden Celsius. Er waait overigens wel een frisse wind vanuit het noorden, maar voor de rest is het prima wandelweer.

Traject 1.1 Assen naar Gasteren
Met de auto rijden we eerst vanuit onze recreatie-accommodatie in Eext naar Gasteren.
We fietsen dan vervolgens de 9,3 kilometers van Gasteren naar Assen, waar we onze fietsen achterlaten in de fietsenstalling van het Asser treinstation.
Het thema van dit Traject 1 van Verbindingsroute 1 is: ‘Op kousenvoeten door het hart van Drenthe’.
Om 9:30 uur vangt onze wandelroute aan in Assen, beginnend achter het NS-station.
Over de Vredeveldseweg lopen we naar het Landgoed Valkenstijn. Van daaruit gaat het door een laan naar de Herodotuslaan aan de oostrand van Assen, de meest groene provinciehoofdstad van Nederland.  Over veldpaden gaat het dan verder naar het oosten, naar de Schieven, waarmee we op de Rolderhoofdweg komen.
Het fietspad langs de Rolderhoofdweg volgen we totdat we vlak vóór de brug over het Deurzerdiep in noordelijke richting het Familiepad Deurze op dienen te gaan.

Langs het Deurzerdiep
Op dat pad volgen we in een rechte lijn het rechts van ons meanderende Deurzerdiep, totdat we arriveren bij Het Poepenhemeltje, vermoedelijk de restanten van een kleine schans van 1672 van de bisschop van Münster Bernhard van Galen (ofwel Bommen Berend), en veel later ook de locatie van een schuilplaats voor rondtrekkende seizoensarbeiders (Duitse ‘poepen’).
Achter dit rijksmonument gaan we een houten vlonderpad op, richting Deurzerdiep.
Aan het eind van dat vlonderpad steken we via de brug het Deurzerdiep over.

Kampsheide
Dan gaan we de Kampsheide op, waar we enkele grazende Drentse heideschapen passeren.
Dit is een heidegebied met stuifduinen, begroeid met ook jeneverbessen.
In het Tumulibos daarachter gaan we het voetpad op over een tramtalud. Op dit rulle zandpad moeten we tweemaal de berm in voor een passerende tractor, die het brede zandpad van het voormalige tramtalud (van Assen naar Stadskanaal) grondig egaliseert.

Balloo
Ter hoogte van de Tumuliboslaan verlaten we het tramtalud en gaan we richting Balloo.
Vooraan in Balloo passeren we de mini-boerderijcamping van de Balloohoeve.
Over een mooi graspad met aan beide kanten haagjes wandelen we Balloo weer uit, op weg naar Rolde.

Jacobuskerk van Rolde
In Rolde aangekomen, gaan we even van de doorgaande route af; enerzijds omdat we de Jacobuskerk van Rolde willen bezoeken, en anderzijds omdat we in Rolde onze koffiepauze willen houden.
Gelukkig is de kerk open, dus we gaan naar binnen.
Het mooie van deze Jacobuskerk – die ook aan het pelgrimspad Jacobspad ligt – is dat de kerk enkele symbolen in zich heeft die verwijzen naar de heilige Jacobus, de beschermheer van de pelgrims van Santiago de Compostela.
In een vitrine in het koor van de kerk zien we bijvoorbeeld het restant van een hele oude (waarschijnlijk middeleeuwse) Sint-Jacobsschelp die hier vroeger op deze locatie is gevonden.
Daarnaast staat de afbeelding van een icoon van Jacobus. 

In de vloer in het koor van de kerk ligt een grafsteen met daarop de afbeelding van drie Sint-Jacobsschelpen.
En in één van de glas-in-lood-kerkramen van het schip van deze Jacobuskerk zien we ook een afbeelding van de Sint-Jacobsschep.
Als we in het gastenboek kijken, zien we dat de Stiensers Sikke & Korneel – die enkele jaren geleden ons huis in Stiens van ons kochten – als de ons voorgaande bezoekers gisteren in dit gastenboek hebben geschreven. We hebben dan even contact met elkaar. Zij fietsen enkele dagen en wij wandelen enkele dagen in Drenthe, en beide stellen brachten en brengen dus een bezoek aan deze eeuwenoude dorpskerk van Rolde.
Tegenover de kerk nemen we plaats in een abri aan de drukke doorgaande weg door het dorp, om daar onze koffiepauze te hebben alvorens we verder gaan met ons traject.

De Slokkert over de Noorderesch ten noorden van Rolde
Na de koffiepauze gaan we om de noord van Rolde verder.
Voordat we Rolde verlaten, brengen we nog een bezoek aan de beide hunebedden aan de noordkant van Rolde, beide op één veld, met hunebed nummer D17 aan de noordzijde.
Hunebed D18 staat aan de zuidkant van dit grafveld.
In noordelijke richting gaan we de Slokkert op, over de Noorderesch.
Rechts van ons ligt een veelkleurige akker, met allerlei kleuren tulpen.
De tulpen staan op kleurbanen op het tulpenveld, maar af en toe zit er toch nog een tulp met een afwijkende kleur tussen de bedoelde tulpenkleur. 

Het Balloërveld op
Nu gaan we richting Balloërveld, maar voordat we daar komen, passeren we de schaapskooi van Balloo.
De schaapskooi is leeg, want de schapen lopen op het heideveld verderop.
Hier en daarin in de schaapskooi liggen kleine en grote partijen schapenwol.
Naast de schaapskooi is onder een afdak een winkeltje, waarin wolartikelen worden verkocht.
Voorbij de schaapskooi gaan we de brede zandpaden van het Balloërveld op.
Dan volgt een mooie route door dit grote heideveld.
In de verte zien we de schaapherder met de schaapskudde.
De schapen begrazen dagelijks dit uitgestrekte heideveld.

Naar het Gasterensche Diep
Aan de noordkant van het Balloërveld gaan we de Visvliet op. Daar komen we door het buurtschap Balloërveld.
Voorbij de parkeerplaats Galgenriet zien we aan de stroming van een sloot dat hier op deze plek ook nog wel sprake is van een behoorlijk verval van dit waterloopje.
We volgen de Visvliet tot voorbij de brug over het Gasterensche Diep.
Vóór ons zien we Gasteren al liggen, maar in plaats van dat we het Westeinde volgen, gaan we over de brug nog even linksaf, om over een veldpad langs het Gasterensche Diep en verderop over een zandpad naar de Gagels in Gasteren te lopen.

Wandelschoenen in Gasteren
Waar de Gagels het Westeinde kruist, zien we tegen de muur van een huis een meterkastje staan dat is beschilderd met een schilderij van een heidegebied.
Aan de voet van een boom staan twee rode wandelschoenen afgebeeld op dit buitenschilderij. Een mooie decoratie op deze plek waar in elk geval de wandelaars van het Pieterpad en van het Hondsrugpad passeren.
Bij de Brink van Gasteren stappen we om 14:45 uur in onze hier geparkeerd staande auto.
Dan rijden we van Gasteren naar het NS-station in Assen, van waar we onze fietsen afhalen.
En dan gaan we tot slot vanuit Assen terug naar Eext, naar ons vakantie-appartement aan de Vijzelweg.

Rondwandeling 4 van het Hondsrugpad: Rondje Annermoeras

Maandagmiddag 1 mei 2023
 

Aankomst op de brink van Annen

Hondsrugroute

In het jaar 2021 publiceerde wandel-journalist Fokko Bosker weer een nieuwe wandelgids, met als titel 'Hondsrugpad', en met als subtitel: 'Wandelen door de prehistorie, esdorpen en grenzeloze natuur'.
Dit Hondsrugpad loopt vanuit Groningen via Emmen naar het Duitse Meppen, en het volgt daarbij onder andere middeleeuwse karrensporen, prehistorische veenpaden en het passeert de indrukwekkende hunebedden op deze heuvelrug. De route voert onder meer door uitgestrekte bossen, over heidevelden, zandverstuivingen en akkers. 
Wandelend op dit langeafstandspad ervaar je een rijke variatie aan landschapstypen, middeleeuwse dorpen en natuurgebieden.
Na een inleidend hoofdstuk van Fokko Bosker, gidst hij de lezer van zijn wandelgids etappe voor etappe door het landschap, en belicht Bosker de aardkundige geschiedenis, en verbindt Fokko die met de rijke cultuurhistorie en natuurbeleving.

Wandelen door de prehistorie, esdorpen en grenzeloze natuur
De routegids biedt een doorgaande wandelroute aan in negen etappes (van 10,3-31,9 kilometer per etappe); van Groningen - grensoverschrijdend - naar Meppen in Duitsland.
Aan weerszijden van die route biedt de gids ook zeven gevarieerde rondwandelingen (van 3,8-25,5 kilometer per wandelronde), waarvan bijvoorbeeld de eerste een stadswandeling is en de laatste een wandeling door een natuurgebied.
Daarnaast zijn er dan nog twee afzonderlijke verbindingsroutes, namelijk die van Assen naar Anloo in twee trajecten van totaal 29 kilometer, en die van Coevorden naar Emmen ook in twee trajecten, van totaal 53,8 kilometer.
Alle etappes, rondwandelingen en verbindingsroutes (trajecten) door contrastrijke natuur en cultuurhistorie hebben samen een totale lengte van 341,6 kilometer.

Wandeldag 4 – Rondje Annermoeras
Vandaag lopen Durkje en ik onze vierde wandeldag op het Hondsrugpad.
We wandelden vanmorgen eerst al van Zuidlaren naar Gieten
Deze dagtocht bestaat derhalve om te beginnen uit: 

• de Etappe 4 'Van Zuidlaren naar Gieten' (17,4 kilometer),
• met aansluitend vanmiddag de Rondwandeling 4 ‘Rondje Annermoeras’ (11,5 kilometer).

De totale afstand van deze wandeldag is derhalve 28,9 kilometer.
Bij het begin van deze middagwandeling is de temperatuur van vanmorgen van 9 graden Celsius al opgelopen tot 19 graden Celsius; voor de tijd van het jaar dus best wel een warme dag.
Het is droog, en wisselend onbewolkt en bewolkt. Tijdens deze middag zet namelijk sluierbewolking op, met als gevolg dat het halverwege de middag tijdelijk veel minder zonnig is.
Omdat het bovendien nagenoeg niet waait, is het al met al heerlijk voorjaarswandelweer.

Rondwandeling 4: Annermoeras metamorfose Hunzedal ten voeten uit
Aansluitend op onze ochtendwandeling op etappe 4 van het Hondsrugpad zijn we met onze auto al van Gieten naar Annen gereden. Eerst lunchen we op een houten bank bij de muziekkoepel op de brink van Annen, op de grootste grasbrink van Europa.

In de nok van deze muziekkoepel hangt een carillon.
Na deze lunchpauze verlaten we Annen over de Wolden, de stijgende Bartelaar, de Havenstraat en de Hullen. Vanaf de Hullen kun je heel goed zien hoeveel hoger de Bartelaar ligt op betrekkelijk korte afstand.
Over De Bulten lopen we in oostelijke richting. Vlak vóór de Duunsche Landen stijgt de weg.
Daarna gaan we door de Duunsche Landen naar de Oostermoerse Vaart, ofwel de rivier de Hunze.
Even later steken we via een betonbrug de Hunze over.
Dan volgen we een mooi graspad over de kanaaldijk langs de Hunze.
Veel en prachtige paardenbloemen bloeien hier op de grasdijk en in de graslanden aan weerszijden van de Hunze.
Twintig minuten later arriveren we in Spijkerboor, dat aan de Hunze ligt.
Langs  het plaatselijke café doorkruisen we Spijkerboor, om buiten het dorp weer terug te keren op de grasdijk langs de Hunze.
Vanaf deze grasdijk heb je een prachtig uitzicht langs de hier sterk meanderende Hunze. Verderop steken we bij de gaslocatie via een hoog holtje de Hunze over.
Aan de overzijde van de Hunze lopen we terug langs de Hunze. Rechts van ons loopt een kudde jonge, opvallend speelse koeien, en links van ons varen twee suppende dames op de Hunze in tegengestelde richting.
Bij het smalle bosperceel van Tolbroeken gaan we over de polderdijk aan de buitenrand van dit waterbergingsgebied van de Hunze.
Al vrij snel daarna laten we de Hunze achter ons.

Terug naar Annen
We steken De Dijk over, en gaan dan op de Nijedijk over de asfaltweg terug richting Annen. Waar we bij een klein driehoekig bosje de asfaltweg verlaten om een zandpad op te gaan, staat een tankwagen een opslagcontainer voor gier te vullen, van waaruit de boer met zijn tractor straks de mest over de akkers gaat uitrijden. 

Over zandpaden lopen we naar de Wilgendijk, en via die straat komen we aan de overzijde van De Wolden terug op de grote brink van Annen.
Tussen de dikke bomenrij door van de brink en over het brede grasveld van de brink lopen we terug naar onze auto, die we hier aan het begin van de middag parkeerden.
Vanuit Annen rijden we dan terug naar Zuidlaren, waar we boodschappen voor de komende dagen halen, en waar we op de Zuidlaarder brink ook onze fietsen weer afhalen. Daarna rijden we vanuit Zuidlaren terug naar onze vakantie-accommodatie nabij Eext.

Hondsrugpad van Zuidlaren naar Gieten

Maandag 1 mei 2023
 

Hunebed D11 in het Evertsbos van Landgoed Terborgh

Hondsrugroute
In het jaar 2021 publiceerde wandel-journalist Fokko Bosker weer een nieuwe wandelgids, met als titel 'Hondsrugpad', en met als subtitel: 'Wandelen door de prehistorie, esdorpen en grenzeloze natuur'.
Dit Hondsrugpad loopt vanuit Groningen via Emmen naar het Duitse Meppen, en het volgt daarbij onder andere middeleeuwse karrensporen, prehistorische veenpaden en het passeert de indrukwekkende hunebedden op deze heuvelrug. De route voert onder meer door uitgestrekte bossen, over heidevelden, zandverstuivingen en akkers.
Wandelend op dit langeafstandspad ervaar je een rijke variatie aan landschapstypen, middeleeuwse dorpen en natuurgebieden.
Na een inleidend hoofdstuk van Fokko Bosker, gidst hij de lezer van zijn wandelgids etappe voor etappe door het landschap, en belicht Bosker de aardkundige geschiedenis, en verbindt Fokko die met de rijke cultuurhistorie en natuurbeleving.

Wandelen door de prehistorie, esdorpen en grenzeloze natuur
De routegids biedt een doorgaande wandelroute aan in negen etappes (van 10,3-31,9 kilometer per etappe); van Groningen - grensoverschrijdend - naar Meppen in Duitsland.
Aan weerszijden van die route biedt de gids ook zeven gevarieerde rondwandelingen (van 3,8-25,5 kilometer per wandelronde), waarvan bijvoorbeeld de eerste een stadswandeling is en de laatste een wandeling door een natuurgebied.
Daarnaast zijn er dan nog twee afzonderlijke verbindingsroutes, namelijk die van Assen naar Anloo in twee trajecten van totaal 29 kilometer, en die van Coevorden naar Emmen ook in twee trajecten, van totaal 53,8 kilometer.
Alle etappes, rondwandelingen en verbindingsroutes (trajecten) door contrastrijke natuur en cultuurhistorie hebben samen een totale lengte van 341,6 kilometer.

Wandeldag 4 – Eerst van Zuidlaren naar Gieten
Vandaag gaan Durkje en ik van start met onze vierde wandeldag op het Hondsrugpad.
We wandelen deze dag eerst van Zuidlaren naar Gieten
Deze dagtocht bestaat om te beginnen uit: 

• de Etappe 4 'Van Zuidlaren naar Gieten' (17,4 kilometer),
• met tot slot vanmiddag de Rondwandeling 4 ‘Rondje Annermoeras’ (11,5 kilometer).

De totale afstand van deze wandeldag is 28,9 kilometer.
We vertrekken vanmorgen om 8:00 uur vanuit ons vakantie-appartement in Eext, bij een temperatuur van 9 graden Celsius.
Het is droog, en de rest van de dag is het eerst nog overwegend onbewolkt met de meeste zon in de ochtend, en tijdens de middag zet sluierbewolking op, met als gevolg dat het halverwege de middag tijdelijk veel minder zonnig is.
De temperatuur loopt op tot 19 graden Celsius aan het begin van de middag. Omdat het nagenoeg niet waait, is het al met al heerlijk voorjaarswandelweer.

Etappe 4: Van Zuidlaren naar Gieten
Met de auto rijden we eerst vanuit onze recreatie-accommodatie in Eext naar Gieten.
We fietsen dan vervolgens de 12,3 kilometers van Gieten naar Zuidlaren, waar we onze fietsen achterlaten op de brink van Zuidlaren.
Het thema van deze vierde etappe is: ‘In het spoor van de hunebedden’, omdat we vandaag tussen Zuidlaren en Gieten het spoor volgen van deze prehistorische grafmonumenten op de Hondsrug, die dateren uit de Trechterbekercultuur van zo’n 3350-2750 jaar vóór Christus.
Om 10:00 uur vangt onze wandelroute in Zuidlaren aan, beginnend op de Zuidlaarder Brink.
We verlaten Zuidlaren in zuidelijke richting over de Oude Coevorderweg. In Schuilingsoord komen we even op de Hogeweg, op de locatie waar begonnen is met de bouw van een nieuw Integraal Kind Centrum.

Door Weringsbos en De Strubben-Kniphorstbosch
Direct daarna gaan we het Weringsbos in. Bij de ingang van het bos ligt een zwerfkei die door kleurrijke beschildering is getransformeerd in een hele grote Happy Stone.
Aan de zuidkant van het Weringsbos lopen we over de Oude Anloërweg naar de N34. Daar volgen we tot aan de toegangsweg naar Annen de weg die parallel ligt aan de N34.
Met een tunnel gaan we onder de N34 door, en dan wandelen we het archeologische reservaat van De Strubben-Kniphorstbosch binnen. 

Vanuit het Kniphorstbosch maken we over veldpaden de oversteek naar de Schipborgweg. Die volgen we richting Anloo.

Anloo
Vóór Anloo gaan we weer enkele paden op, waarmee we vanuit het westen Anloo binnenwandelen. Op de Kerkbrink nemen we plaats op een picknickbank voor onze koffiepauze, met uitzicht op de 11^e-eeuwse Magnuskerk van Anloo; één van de oudste gebouwen van Drenthe.
Daar ontmoeten we een andere wandelaar, die op een geliefd wandelmaatje wacht voor een kuier door het mooie landschap ten westen van Anloo. Bij de kerk ontmoeten we een ouder echtpaar uit Deurne. Ze hebben tot vijftien jaar geleden hun hele loopbaan in het basisonderwijs gewerkt, en de man heeft fietservaring op verschillende pelgrimspaden in Frankrijk en Italië. Ze fietsen nu samen in Drenthe.
We verlaten Anloo over de Anderseweg, maar gaan al snel over zandpaden naar het Evertsbos.

Veel te zien in het Evertsbos & Landgoed Terborgh
Prachtig fris-groen is het jonge groen van de bomen in het bos.
Hoog in één van de bomen horen we een kloppend geluid. Onderaan een boom ligt een fikse hoeveelheid spaanders.
Dat zijn tekenen van het werk van een specht. Als we recht boven de spaanders de boom bekijken, zien we hoog in de boom een gat van het nest van de specht. Het kloppend geluid gaat door, want de specht is al in het binnenste van de boom aan het verder uithollen van de boom. De specht ziet ons derhalve niet, dus gaat onverstoorbaar verder binnen in de boomstam.
Verderop zien we een aantal zwammen op een afgezaagde boomstam.
Ook passeren we hunebed D11 op een open plek in het bos.
In de zuidwestzijde van het Evertsbos nemen we een kijkje in het Pinetum Terborgh.
Daar vlakbij passeren we het Urnenveld Anloo, waar de urnen kunnen worden begraven in het bos.
Vanuit een hoek van het bos hebben we een prachtig uitzicht over een zonovergoten grote heldergroenkleurende graanaker.
Daarna trekken we in noordoostelijke richting verder door het Landgoed Terborgh. Een informatiepaneel verhaalt over waarom hier een oorlogsmonument is gecreëerd bij het voormalige onderduikershol van de Tweede Wereldoorlog. Hier zijn in de Tweede Wereldoorlog ook mensen gefusilleerd.
Iets zuidelijker komen we langs een prehistorische grafheuvel bij de Braamplas van het Galgwanderveen.
Daarna verlaten we het Evertsbos.

Van Eext naar Gieten
Vrij snel daarna wandelen we bij de Annerweg het dorp Eext binnen.
We gaan niet naar het centrum van Eext, maar buigen ten noorden van de dorpskom over een zandpad af naar de Rijksweg N34. Een eindje lopen we parallel langs de N34, en vervolgens moeten we over de Naweg en over de Heiakkers door de tunnel onder de N34 door.
Aan de overzijde van de N34 volgen we eerst de Baanakkers langs de N34 en daarna het Schelbospad langs de N33.
Nog eenmaal worden we voor even het bos in gestuurd, want nu moeten we een stukje door het Zwanemeerbos naar de Oude Groningerweg. In dit bos passeren we wederom een prehistorische grafheuvel.
Als we op de Oude Groningerweg komen, steken we door het viaduct onder de N33 door, en dan wandelen we direct al Gieten binnen.
Een eindje voorbij de begraafplaats staat onze auto. We stappen in, en rijden om 13:00 uur direct van Gieten naar Annen, waar we willen lunchen alvorens we aan onze middagwandeling gaan beginnen.

Rondwandeling 3 van het Hondsrugpad: Rondje Tusschenwater

Zondagmiddag 30 april 2023
 

Grazende schapen in het Tusschenwater in het Hunzedal

Hondsrugroute
In het jaar 2021 publiceerde wandel-journalist Fokko Bosker weer een nieuwe wandelgids, met als titel 'Hondsrugpad', en met als subtitel: 'Wandelen door de prehistorie, esdorpen en grenzeloze natuur'.
Dit Hondsrugpad loopt vanuit Groningen via Emmen naar het Duitse Meppen, en het volgt daarbij onder andere middeleeuwse karrensporen, prehistorische veenpaden en het passeert de indrukwekkende hunebedden op deze heuvelrug. De route voert onder meer door uitgestrekte bossen, over heidevelden, zandverstuivingen en akkers.
Wandelend op dit langeafstandspad ervaar je een rijke variatie aan landschapstypen, middeleeuwse dorpen en natuurgebieden.
Na een inleidend hoofdstuk van Fokko Bosker, gidst hij de lezer van zijn wandelgids etappe voor etappe door het landschap, en belicht Bosker de aardkundige geschiedenis, en verbindt Fokko die met de rijke cultuurhistorie en natuurbeleving.

Wandelen door de prehistorie, esdorpen en grenzeloze natuur
De routegids biedt een doorgaande wandelroute aan in negen etappes (van 10,3-31,9 kilometer per etappe); van Groningen - grensoverschrijdend - naar Meppen in Duitsland.
Aan weerszijden van die route biedt de gids ook zeven gevarieerde rondwandelingen (van 3,8-25,5 kilometer per wandelronde), waarvan bijvoorbeeld de eerste een stadswandeling is en de laatste een wandeling door een natuurgebied.
Daarnaast zijn er dan nog twee afzonderlijke verbindingsroutes, namelijk die van Assen naar Anloo in twee trajecten van totaal 29 kilometer, en die van Coevorden naar Emmen ook in twee trajecten, van totaal 53,8 kilometer.
Alle etappes, rondwandelingen en verbindingsroutes (trajecten) door contrastrijke natuur en cultuurhistorie hebben samen een totale lengte van 341,6 kilometer.

Wandeldag 3 – Rondje Tusschenwater
Vandaag lopen Durkje en ik onze derde wandeldag op het Hondsrugpad.
We wandelden vanmorgen al van Glimmen naar Zuidlaren.
Deze dagtocht bestaat vandaag om te beginnen uit: 

• de Etappe 3 'Van Glimmen naar Zuidlaren' (17,6 kilometer),
• met tot slot nu nog de Rondwandeling 3 ‘Rondje Tusschenwater bij Zuidlaren’(10,1 kilometer).

De totale afstand van deze wandeldag is 27,7 kilometer.
Het thema van deze derde rondwandeling is ‘De nieuwe Hunze ten voeten uit’. Dat verwijst naar de ingrepen die men in de verkorte rivier de Hunze heeft gedaan om een waterbergingsgebied te creëren voor de perioden van hoge waterstand. Door een uitgekiend boezemwaterpeilbeheer houdt onder andere de stad Groningen bij ernstige wateroverlast droge voeten, en bovendien is in Tusschenwater daarmee een waterrijk natuurgebied gecreëerd.
Het is vandaag droog, en de rest van de dag blijft het overwegend onbewolkt, met vanmiddag wel veel zon. De temperatuur loopt vanmiddag op van zo’n 13 naar 17 graden Celsius. Omdat het niet hard waait, is het al met al ideaal voorjaarswandelweer.
Dat anderen daar ook zo over denken, blijkt wel uit het feit dat we onderweg op deze middag veel wandelaars en fietsers ontmoeten. Mensen trekken er op deze dag echt op uit.

Etappe 3: Rondje Tusschenwater
Nadat we vanuit Glimmen zojuist om 14:00 uur wandelend zijn gearriveerd in Zuidlaren, hebben we eerst onze lunchpauze gehouden op de Grote Brink van Zuidlaren.
Om 14:20 uur vangt onze wandelroute hier aan, beginnend op de De Millystraat in Zuidlaren.
We lopen langs de dorpskerk en de historische buitenplaats Laarwoud (1650) door het landgoed Laarwoud naar de Osbroeken ten oosten van Zuidlaren. In het Laarwoud zien we dat hondsdraf zich heeft genesteld in het mos dat de onderkant van de boomstammen van de bomen in dit bos heeft bedekt.
Aan de overzijde van de Osbroeken gaan we de grasdijk op van het natuurgebied Tusschenwater. 

Daar ontmoeten we een man en een vrouw, die ons vertellen over de geschiedenis en de toekomst van dit nieuwe natuurgebied in dit Hunzedal.
We lopen over de polderdijk, met dan een prachtig weids uitzicht over het Tusschenwater, dat tevens waterberging is.

Door de Hunzevallei
Waar we de pas bestrate De Knijpe op gaan, verlaten we heel even het Tusschenwater.
Hier moeten we namelijk via een brug de Hunze oversteken, die hier ook wel de Oostermoersche Vaart wordt genoemd.
Over de Broeken gaan we dan in noordelijke richting verder, maar niet voor lang, want al vrij snel moeten we de Broeken verlaten, om weer een grasdijk in het Tusschenwater op te gaan. Een behoorlijk aantal schapen graast hier op de grasdijk. Ze lopen aan de voet van de polderdijk een eindje met ons mee.
Verderop zien we ook enkele schapen grazen in het laaggelegen natuurgebied, aan de rand van de waterplas.
Nog eens weer steken we de Hunze over via een houten brug.
Even later steken we De Dijk over, maar we blijven de grasdijk ook hier volgen, aan de noordkant van Tusschenwater.
Waar we voor een breed water komen te staan, slaan we rechtsaf naar de N386. Voorbij het Waterbedrijf Groningen komen we dan uit bij de poldermolen De Boezemvriend en het daarnaast staande gemaal Oostermoer.

Van De Groeve terug naar Zuidlaren
Vanaf hier in De Groeve gaat het dan verder over het fietspad tussen de N386 en het Havenkanaal. 

Daarbij passeren we op een gegeven moment ook de grote oliemolen, waarin Museum De Wachter is gevestigd aan de noordzijde van het Havenkanaal.
En dan wandelen we de bebouwde kom van Zuidlaren binnen.
Langs de 13^e-eeuwse dorpskerk – het oudste gebouw van Zuidlaren - gaan we over De Millystraat terug naar de Grote Brink.
Daar hebben we vanmorgen onze auto geparkeerd. Het is nu 16:30 uur, en na een ijsje in de nog steeds volop schijnende zon stappen we in de auto, en rijden we van Zuidlaren naar Glimmen, waar we onze beide fietsen afhalen.
Dan rijden we van Glimmen naar Eext, waar we het appartement Het Atelier voor de komende vier nachten hebben gereserveerd, om dat gedurende deze vijf opeenvolgende wandeldagen op het Hondsrugpad voor de komende vier nachten te gebruiken als overnachtingsaccommodatie.

Hondsrugpad van Glimmen naar Zuidlaren

Zondag 30 april 2023
 

Bij de hunebedden D3 & D4 in Midlaren

Hondsrugroute
In het jaar 2021 publiceerde wandel-journalist Fokko Bosker weer een nieuwe wandelgids, met als titel 'Hondsrugpad', en met als subtitel: 'Wandelen door de prehistorie, esdorpen en grenzeloze natuur'.
Dit Hondsrugpad loopt vanuit Groningen via Emmen naar het Duitse Meppen, en het volgt daarbij onder andere middeleeuwse karrensporen, prehistorische veenpaden en het passeert de indrukwekkende hunebedden op deze heuvelrug. De route voert onder meer door uitgestrekte bossen, over heidevelden, zandverstuivingen en akkers. 
Wandelend op dit langeafstandspad ervaar je een rijke variatie aan landschapstypen, middeleeuwse dorpen en natuurgebieden.
Na een inleidend hoofdstuk van Fokko Bosker, gidst hij de lezer van zijn wandelgids etappe voor etappe door het landschap, en belicht Bosker de aardkundige geschiedenis, en verbindt Fokko die met de rijke cultuurhistorie en natuurbeleving.

Wandelen door de prehistorie, esdorpen en grenzeloze natuur
De routegids biedt een doorgaande wandelroute aan in negen etappes (van 10,3-31,9 kilometer per etappe); van Groningen - grensoverschrijdend - naar Meppen in Duitsland.
Aan weerszijden van die route biedt de gids ook zeven gevarieerde rondwandelingen (van 3,8-25,5 kilometer per wandelronde), waarvan bijvoorbeeld de eerste een stadswandeling is en de laatste een wandeling door een natuurgebied.
Daarnaast zijn er dan nog twee afzonderlijke verbindingsroutes, namelijk die van Assen naar Anloo in twee trajecten van totaal 29 kilometer, en die van Coevorden naar Emmen ook in twee trajecten, van totaal 53,8 kilometer.
Alle etappes, rondwandelingen en verbindingsroutes (trajecten) door contrastrijke natuur en cultuurhistorie hebben samen een totale lengte van 341,6 kilometer.

Wandeldag 3 – Eerst van Glimmen naar Zuidlaren
Vandaag gaan Durkje en ik van start met onze derde wandeldag op het Hondsrugpad.
We wandelen deze dag eerst van Glimmen naar Zuidlaren
Deze dagtocht bestaat om te beginnen uit: 

• de Etappe 3 'Van Glimmen naar Zuidlaren' (17,6 kilometer),
• met tot slot vanmiddag de Rondwandeling 3 ‘Rondje Tusschenwater bij Zuidlaren’(10,1 kilometer).

De totale afstand van deze wandeldag is 27,7 kilometer.
We vertrekken vanmorgen om 8:00 uur vanuit Feinsum, bij een temperatuur van 8 graden Celsius.
Het is droog, en de rest van de dag blijft het overwegend onbewolkt, met de meeste zon in de middag.
De temperatuur loopt op tot 13 graden Celsius rond het middaguur, en later op de middag meten we 17 graden Celsius. Omdat het niet hard waait, is het al met al heerlijk voorjaarswandelweer.
Dat anderen daar ook zo over denken, blijkt wel uit het feit dat we onderweg op deze dag veel wandelaars en fietsers ontmoeten. Mensen trekken er op deze dag echt op uit.

Etappe 3: Van Glimmen naar Zuidlaren
Om 9.15 uur arriveren we in Zuidlaren op de Grote Brink.
We fietsen dan eerst van Zuidlaren naar Glimmen, waar we onze fietsen achterlaten op de hoek van de Hoge Hereweg en de Rijksstraatweg.
Het thema van deze derde etappe is: ‘Over de es door de ‘tribus laribus’ naar het leukste dorp van Drenthe'. We lopen door dit essenlandschap door de drie larens, achtereenvolgens namelijk door Noordlaren, Midlaren, naar 'het leukste dorp van Drenthe’: Zuidlaren.
Om 10:00 uur vangt onze wandelroute hier aan, beginnend op de Hoge Hereweg. We volgen deze Glimmense zandweg, totdat we over de Oude Boerenweg naar het Spoorviaduct Onnen kunnen lopen.
Aan de overzijde van dat spoorviaduct lopen we over de Dalweg, door het Tranendal en op de Onneresweg naar het natuurgebied De Appèlbergen.
Hier kunnen we de bewegwijzering van het Hünenpad volgen.

Door het Noordlaarderbos naar Noordlaren
Voorbij De Appèlbergen gaan we de Hoge Hereweg weer op, en in het verlengde daarvan de Zuidlaarderweg. Toch lopen we niet rechtstreeks naar Noordlaren, maar doorkruisen we via de Beslotenveenseweg en de Duinweg (een prehistorische route over een keileemrug) eerst het Noordlaarderbos. Heel even lopen we Drenthe binnen, maar over de Haasakkers en op het Heiveen over de Weg langs het Hunebed gaat het langs Hunebed G1 al snel weer door de provincie Groningen. Dan wandelen we aan de overzijde van de Zuidlaarderweg Noordlaren binnen.
Via de Middenstraat en de Kerkstraat lopen we naar de Bartholomeüskerk aan de Lageweg van Noordlaren.
Dit is de dorpskerk waarin Baukje & Rauke in 2016 zijn getrouwd.
Bij het haventje van het Noordlaarderdiep hebben we op een bankje aan het water onze koffiepauze.
Over de Boenderstraat lopen we achter de kerk langs. Verderop passeren we een platte boerenwagen met daarop een hooischudder.

Van Midlaren naar het Zuidlaardermeer
Via de Koningsteeg bereiken we de Noordlaarderweg. Vlak nadat we de provincie Groningen uit zijn gelopen, wandelen we in Drenthe de plaats Midlaren binnen.
Daar steken we de Groningerstraat over, om dan over de Tolhuisweg en de Schutsweg naar de Hunebedden D3 en D4 te lopen.
Deze beide hunebedden liggen voor een deel op nog geen meter afstand van een ernaast gebouwd huis.
Gelukkig zijn deze ongeveer vijfduizend jaar oude hunebedden wel bewaard gebleven.
Over het Hunebedpad lopen we weer terug naar de dorpskern van Midlaren.
In de bocht van de Groningerstraat passeren we een nogal karakteristieke boom.
Buiten Midlaren verlaten we de Groningerstraat, omdat we nu over een grasdijk langs de Plankensloot naar het Zuidlaardermeer lopen.
Even later krijgen we een prachtig weids uitzicht over het Zuidlaardermeer.
Bij Paviljoen Meerzicht laten we het Zuidlaardermeer letterlijk achter ons.

Naar De Groeve
Toen we hier de vorige keer wandelden, konden we vanaf de Noordma niet het voetpad naar De Groeve op, omdat het fiets- en voetpad toen geheel onder water stond. Maar nu kan het wel, dus we gaan door de laaggelegen polder in de richting van De Groeve.
Vóór ons zien we de mooie poldermolen De Boezemvriend al staan.
Bij Het Hooge Holtje gekomen, moeten we even wachten voordat we via die hoge houten brug het Havenkanaal kunnen oversteken. Een groepje Duitse dames en heren doet met succes verwoede een poging om met fiets en al deze hoge houten brug over te steken. Met kracht naar boven, en voorzichtig weer naar beneden, en zo lukt het alle Duitse fietsers om vanuit De Groeve het Havenkanaal over te steken.
Dan is het onze beurt om het kanaal met die hoge brug over te steken, naar de Hunzeweg.
Langs het gebouw van Waterbedrijf Groningen gaan we het nieuw gecreëerde natuurgebied
Tusschenwater in.

Natuurgebied Tusschenwater
De bomen die vroeger floreerden in de agrarisch gebruikte polder staan nu verzopen in het water. 

Die bosjes kale bomen zijn nu overigens wel prachtige foto-objecten.
Als we over een vlonderpad het water zijn overgestoken, ontmoeten we tot onze verrassing daar mijn ex-hogeschoolcollega Uulkje met haar gezin en haar ouders. Zij woont met haar gezin in De Groeve, waar wij ook net vandaan komen.
Na deze toevallige ontmoeting gaan Durkje en ik verder door het natuurgebied Tusschenwater.
De route voert ons over de hooggelegen grasdijken.
Bovenop die polderdijken krijg je een prachtig uitzicht over het waterrijke gebied, en daarmee op de vele watervogels die in dit natuurgebied verblijven, zoals ook een groep witte zwanen. 

Als we Tusschenwater hebben verlaten, gaan we voorbij de Osbroeken het Laarwoud in. Daar komen we ook langs de historische buitenplaats Laarwoud.Tegenover deze havezate Laarwoud staat de oude dorpskerk van Zuidlaren. Een oude Citroën Traction Avant staat langs De Millystraat bij de kerk geparkeerd.
Tot slot wandelen we door naar de Grote Brink van Zuidlaren. Het wordt hier al gezellig druk op de dorpsbrink. Het is twee uur in de middag, en voordat we straks beginnen met de Rondwandeling 3 nemen we plaats op een bankje op de brink voor onze lunchpauze.