Hout met een verhaal

Zaterdag 9 februari 2013

Cover van het boek  'Hout mei in ferhaal'

Nijkleaster in de Sint-Radboudkerk
De voorkerk van de Sint-Radboudkerk van Jorwert is momenteel in gebruik bij de Stifting Nijkleaster, die van plan is om in Jorwert een nieuw Fries protestants klooster (een 'nij kleaster') te stichten. In oktober 2012 is Nijkleaster officieel van start gegaan.

Hout met een verhaal
In deze Jorwerter voorkerk staat inmiddels een bijzondere tafel. De Friese meubelmaker Hindrik Wester uit Earnewâld is in september en oktober 2012 druk bezig geweest om een hele grote, en vooral kunstzinnige gemeenschapstafel te maken voor Nijkleaster. Het hout en het ander materiaal dat hij daarvoor heeft gebruikt, is aangeleverd door een groot aantal vrienden van Nijkleaster: onder andere door gemeenteleden van de kerkelijke (PKN-)gemeente Westerwert (Weidum, Jorwert, Jellum en Bears) en ook door andere inwoners uit Jorwert, èn anderen uit bijvoorbeeld Goutum Leiden, Bears, Ermelo en Balk. Voor al die mensen heeft het door hen ingeleverde stuk hout een bijzondere betekenis, ofwel: 'Hout met een verhaal'. 

The making of
Al die vaak bijzondere en interessante verhalen zijn gebundeld in een prachtig boek. Dat boek kreeg de titel 'Hout met een verhaal', en in het Fries: 'Hout mei in ferhaal'. Alle verhalen in dit boek zijn zowel in het Fries als in het Nederlands geschreven en vertaald. De tekst(bewerking) werd verzorgd door Akke Berends-Koopmans en Albertsje IJpma-Spliethoff.
Het boek is geïllustreerd met bijpassende foto’s van alle objecten, prachtig gefotografeerd door fotograaf Anne Terpstra-Kooiker. Romke Lemstra verzorgde de vormgeving van het boek.
De voorzitter van Stifting Nijkleaster - Henk Kroes - schreeft het Voorwoord voor dit boek.
Na het Voorwoord volgt een interviewverslag met meubelmaker Hindrik Wester: "Toen ik al het materiaal zag, schrok ik wel even. Zoveel verschillende soorten". Uiteindelijk heeft Wester alle ingeleverde voorwerpen op een glasplaat gelegd, daar een rand omheen gemaakt en daarna de daardoor ontstane bak met voorwerpen geheel opgevuld met epoxyhars.

48 bijzondere verhalen
Het boek beschrijft in 48 verhalen de voorwerpen die in de tafel en in de zeven tafelpoten zijn verwerkt. Een aantal van die beschreven voorwerpen zijn bijvoorbeeld:

• Twee houten beeldjes, die zijn meegenomen uit Kameroen;
• Twee paar schaatsen ('houtsjes') van een echtpaar uit Jellum;
• Een houten deurknop, die afkomstig is van een deur van een onderduikersruimte ten tijde van de Tweede Wereldoorlog;
• Levensparels, die worden gebruikt als hulpmiddel voor concentratie, gebed en bezinning;
• Een in Texas gevonden stuk versteend hout ('petrified wood'), een fossiel, waarvan de ouderdom wordt geschat de tussen 50 en 200 miljoen jaar;
• Een grafplankje van een echtpaar dat in 1933 drie dagen na elkaar stierf op 91- en 89-jarige leeftijd;
• Een Indonesisch draagnet, dat voor de Papoea's symbool staat voor vrede, vruchtbaarheid en welvaart;
• Een Italiaanse wijnrank, met de wens dat Nijkleaster - zoals een wijnrank - veel vruchten mag afwerpen en een veilige plaats mag bieden aan Kleastergangers;
• It Nije Testamint, út it Gryks oerset yn it Frysk fan Dr. G.A. Wumkes, útjûn yn 1933 troch it Nederlânsk Bibelgenoatskip;
• Een oude broodplank, waarop het 'dagelijks brood' werd gesneden, nu in de tafel als vingerwijzing naar 'Het brood des levens' en naar de 'Kruimkens van 's Heren tafel'.

Boek op tafel
Dit prachtige boek, een bijzonder 'tafelgids', is voor € 25,- te koop bij Nijkleaster.

Nieuw bestuur van start voor Stifting Nijkleaster

Vrijdag 12 oktober 2012

Het bestuur van Stichting Nijkleaster vergadert in Jorwert

Dromen van een nieuw klooster in Fryslân
Stap voor stap komt de droom van het Friese echtpaar dominee Hinne Wagenaar & Sietske Visser meer uit: de oprichting in Fryslân van een protestants nieuw klooster, genaamd 'Nijkleaster'. Met een initiatiefgroep zijn zij enkele jaren geleden gestart om te onderzoeken of het uitkomen van deze droom haalbaar is. Tot nu toe lijkt dat hoopgevend, immers belangrijke stappen zijn al gezet, want:

• De (stichting) 'Stifting Nijkleaster' is opgericht, de Protestantse Kerk in Nederland (PKN) heeft dit mooie Friese initiatief aangemerkt en gefinancierd als 'Protestantse Pioniersplek', als welkome vorm van pionieren met nieuwe gemeentevormen;
• Per 1 juli 2012 heeft de Protestantse gemeente Westerwert (van de Friese dorpen Jellum, Bears, Weidum en Jorwert) dominee Hinne Wagenaar aangesteld als predikant voor haar kerkelijke gemeente, tevens pionierspredikant voor het Nijkleaster in oprichting;
• De eerste bestuursleden Romke Lemstra, Hindrik van der Meer, Taeke Posthuma en Hinne Wagenaar van het initiatiefbestuur van de Stifting Nijkleaster hebben hun positie beschikbaar gesteld, om zelf meer operationele activiteiten binnen Nijkleaster te verrichten en om daarmee een aantal nieuwe bestuurders aan te trekken, die het opzetten en het uitbouwen van deze nieuwe kloosterstichting willen gaan besturen;
• De nieuwe bestuursvoorzitter van Nijkleaster is Henk Kroes geworden en ook dominee Jan Henk Hamoen en ik zijn benaderd en geïnstalleerd als bestuurders van de Stifting Nijkleaster;
• De PKN heeft Gerko Last in dienst genomen om zich bezig te houden met Fondsenwerving & Communicatie voor Nijkleaster;
• Er is een Comité van Aanbeveling benoemd, bestaande uit: Geart Benedictus, Jan Bosman, Nynke Dijkstra-Algra, Tjitske Hiemstra, Jeroen Jeroense, Alex Riemersma en Kobus Walsma;
• Een groot aantal overige vrijwilligers zijn al enthousiast aan het werk; en daarmee heeft Nijkleaster in korte tijd al een grote groep actieve mensen achter zich staan.
• De Voorkerk van de eeuwenoude dorpskerk van Jorwert dient eerst als spirituele uitvalsbasis voor Nijkleaster. Voor een nieuw klooster wordt gezocht naar een plek en financiën.
• Op zondag 28 oktober 2012 zal Nijkleaster officieel worden geopend in de dorpskerk van Jorwert, waarin Nijkleaster haar activiteiten aanvangt.

Nijkleaster

Nijkleaster wil een klooster vormen, dat op protestantse leest is geschoeid, waar mensen zich in alle rust kunnen terugtrekken om op adem te komen, en waar mensen elkaar kunnen ontmoeten in liturgie en gesprek, in studie en werk, in plezier en recreatie. 

De doelstelling is om samen nieuwe wegen te zoeken voor het evangelie, en daarmee een aandeel te leveren aan persoonlijke, maatschappelijke en kerkelijke vernieuwing. 

Nijkleaster is in intentie open en oecumenisch, maar protestants van oorsprong. 

Nijkleaster wil wortelen in de eigen Friese cultuur en geschiedenis, en tegelijk open staan voor de wereldwijde oecumene. 

Mannen, vrouwen en kinderen van een diversiteit aan kerken en tradities zijn van harte welkom als medewerker en als gast.

Eerste bestuursvergadering
Vanavond woon ik de eerste stichtingsbestuursvergadering bij in Jorwert. Na een nadere kennismaking spreken we over de lopende verbouw van de Voorkerk van de Jorwerter kerk, waarin Nijkleaster van start zal gaan. We spreken ook over de Huurovereenkomst en de Gebruikersoverenkomst van de kerk, die we huren van de Stichting Alde Fryske Tsjerken. Daarbij komt ook het verzekeringspakket op tafel dat gewenst is bij de aanvang van onze stichtingsactiviteiten. Het nieuwe bestuur zal zich op afzienbare termijn ook gaan richten op een Plan van aanpak voor de toekomst van Nijkleaster op korte, middellange en lange termijn. Tenslotte komt ook de inrichting van het Pioniersplekoverleg ter bespreking op de bestuurstafel.

Nijkleaster op de landelijke televisie
Daarna passeren de nodige voorbereidingen de revue inzake de activiteiten rondom de officiële opening van Nijkleaster op zondag 28 oktober 2012. Op die zondagochtend van 28 oktober zal de IKON op Nederland 2 haar interview over Nijkleaster uitzenden van Annemiek Schrijver met pionierspredikant Hinne Wagenaar.

Eerder was Nijkleaster al te zien in de televisieuitzending van 'Eén Vandaag'.

Nijkleaster

Zaterdag 9 juli 2011

In april van dit jaar kreeg ik van dominee Hinne Wagenaar de brochure 'Nijkleaster'. Wagenaar en zijn echtgenote Sietske Visser zijn de initiatiefnemers van het project Nijkleaster, dat beoogt een kerkelijk centrum gestalte te geven in de Friese burgerlijke gemeente Littenseradiel, in de kerkelijke gemeente Westerwert, in de omgeving van de dorpen Bears, Jellum, Jorwerd en Weidum. Na hun studie in de Verenigde Staten, hun activiteiten in de geloofsgemeenschap van Holden Village, hun eerst werkervaring in Arnhem, hun uitzending naar de Presbyteriaanse Kerk in Kameroen en hun kennismaking met de gemeenschap van Iona, onstond het plan om in Fryslân een bijzonder kerkelijk centrum te realiseren. Daartoe werd de 'Stifting Nijkleaster' opgericht in het jaar 2009.

Deze brochure biedt teksten en beelden, die proberen te verbeelden waar het deze stichting om gaat bij de planvorming omtrent dit nieuwe, eigentijdse, in oprichting zijnde klooster. De brochure bevat impressies, bezinningsteksten, achtergronden en praktische informatie om als een soort collage en tweetalig - in het Fries en in het Nederlands - duidelijk te maken wat die droom van het Nijkleaster inhoudt.

Doel van dit Nijkleaster is dat mensen zich hier kunnen terugtrekken om te bezinnen en om weer op adem te komen. Het wordt een plaats waar bezoekers elkaar kunnen ontmoeten in liturgie, in gesprek, in studie en werk, in plezier en recreatie. Het wordt een klooster in nieuwe stijl, wel gebonden aan de plaatselijke kerkelijke gemeente, maar open voor iedereen en het kent geen vaste bewoners. Het moet als het ware een dijk vormen tegen het lawaai en de drukte van vandaag de dag. Hier gaat het om onthaasting en mindfullness, om aandacht voor God, voor mens en natuur en om tijd voor jezelf.

In Nijkleaster wil men bewust omgaan met de Friese taal, cultuur en geschiedenis, met kerkelijk en anderszins spiritueel aandacht voor liturgie, taal, cultuur, geschiedenis, muziek, poëzie en politieke strijd.

Westerwert is de naam van een middeleeuws vrouwenklooster dat in de periode tussen 1326-1505 in dit gebied bestond. Nijkleaster zal ook de plaats worden om het kloosterleven te ervaren. Hier kun je stilte zoeken, bezinnen, leren en studeren en meedoen aan de gang door de dag en de week, in maaltijden, gebeden, werk en studie, in inhoudelijke programma's en in ontspanning.

De dagelijkse wandeling maakt deel uit van het dagprogramma. Nijkleaster komt te liggen aan het Jabikspaad, het Fries-Overijsselse pelgrimspad van Sint-Jacobiparochie naar Hasselt. Nijkleaster wordt een pleisterplaats voor pelgrims die over het Jabikspaad dit nieuwe klooster passeren.

Van een deel van de verzameling kloostermoppen van wijlen Loadewyk Damsma wil men hier ook een monument maken, dat de naam "Alde Friezen" krijgt, genoemd naar de Friese naam voor 'kloostermoppen', de stenen waarvan in onze regio in de Middeleeuwen kerken en kloosters werden gebouwd. Dit kloostermoppenmonument gaat de verbinding verbeelden met de kerken en kloosters van onze Friese voorouders en met de Friezen die ons zijn voorgegaan door de eeuwen heen. Het zal dan het tweede kloostermoppenmonument van de stenencollectie van Damsma worden, in navolging van de 'Jinsumer Moeting', het pelgrimsmonument in het Friese Jirnsum, langs de route van het Jabikspaad.

Lanterfanten over Route 3.8 van Easterlittens naar Wergea

Zondag 7 juni 2009

Deze zondag begint al vroeg als een zonnige dag, met later toenemende bewolking. Durkje en ik rijden met de ene auto naar Wergea en dan met de andere auto naar Easterlittens. We bewandelen vandaag route 3.8 van de wandelgids "Friesland voor lanterfanters". De 22 kilometer lange route van Easterlittens naar Wergea heeft als thema: "Op het snijvlak van stad, dorp en platteland".

Onder de nog ver in het veld klinkende afkondigingen van de Easterlittense kaatswedstrijden lopen we over het bijkans overwoekerde fietspad langs de Bolswardertrekvaart vanaf het Krúswetter (Franekervaart) van Easterlittens naar Baard. Vanuit Baard gaan we eerst verder langs de Bolswardertrekvaart in de richting van Húns om vervolgens af te buigen naar Leons.

Bij Leons gaan we het veld in, in de richting van Jorwert. Hier volgen we een oud kerkenpad door de landerijen, over een aantal dammen en hekken, eerst over een veldweg en later over nauwelijk nog zichtbare eenvoetsbrede paadjes door uitgestrekte weilanden, tussen de koeien door en vlak langs een broedende zwaan die tegen een dam op zijn nest zit. We volgen vanaf het Easterlittense Krúswetter tot aan Jorwerd gelijktijdig ook "Etappe 5 West" van het mooie Jabikspaad, het begin van de Friese pelgrimsroute van Sint Jacobiparochie naar Santiago de Compostela. Deze étappe wandelden wij ook al eens op 27 augustus 2006.

In Jorwert lopen we een rondje om de oude dorpskerk, passeren het "Skriuwershûske" van Geert Mak en verlaten dan Jorwert weer in de richting van Hilaard. Vlak buiten Jorwert buigen we bij Fûns echter al af om met verleende toestemming over het erf en een eigen weg van een boer uit Fûns door het veld naar de spoorwegovergang bij Bears te lopen. In Bears drinken we een kop koffie bij Auke de Jong, de eigenaar van Kinderboerderij Jongia State. Voorbij de Mariakerk en het silhouet van Unia State verlaten we Bears om naar Jellum te gaan.

In Jellum bellen we Jochum Rijpma, de biologische boer van de ecologische boerderij "De Swetteblom", met de vraag of hij ons bij zijn boerderijcamping met een bootje over de Zwette wil zetten. Dat wil hij wel, dus over het meer dan een kilometer lange sintelpad lopen we van Jellum tussen de velden door naar zijn boerderij aan de oever van de Zwette. Rijpma leidt ons eerst even rond over zijn boerderijcamping en boomt ons daarna met zijn roeiboot naar de overzijde van de Zwette.

Eerst over het Swettepaad en daarna over de Kempenaarsreed wandelen we naar de spoorwegovergang bij Barrahûs, om dan tussen de spoorweg en de uitvalsweg van Leeuwarden naar Heerenveen naar Goutum te lopen. Vanuit Goutum lopen we door de Leeuwarder nieuwbouwwijk Techum en door de landerijen naar De Hem, waar we onder de Wâldwei door gaan naar Swichum. Vanuit Swichum wandelen we langs de Ringsleat naar ons eindpunt in Wergea.