Turfroute - Wandelroute 11 Bakkeveen / Allardsoog

Maandagmiddag 14 september 2026
 

Door de Bakkeveensterduinen op It Mandefjild

Wandelen & fietsen vanaf de Turfroute in Zuidoost-Friesland

De turfvaarten in Zuidoost-Fryslân zijn eeuwenoud en vaak met de hand gegraven. 

De zogenoemde 'Turfroute' verbindt sinds 1974 al die vaarten met elkaar. De kanalen met haaks daarop sloten, bossen, elzensingels, heide, weiden en beekdalen geven het gebied een eigen charme. 

In twintig pakkende verhalen en routes slaan de journaliste Janneke Donkerlo en de schrijver van routegidsen Fokko Bosker als het ware bruggen tussen de vaart en het omliggende landschap. Zij nemen het water als vertrekpunt voor hun rondwandelingen en fietstochten door dit rijk geschakeerde landschap van coulissen van elzen- en eikensingels, in een fijnmazig patroon van vaarten en wijken.

Resultaat van hun werk is de in 2024 uitgegeven routegids 'Wandelen & fietsen vanaf de Turfroute in Zuidoost-Friesland'.

23 tochten met een totale lengte van 746,9 kilometer

Deze routegids bestaat uit 11 fietstochten en 12 wandeltochten, die Durkje en ik van plan zijn om alle te gaan wandelen. 

• Tien fietstochten hebben een totale lengte van 387,4 kilometer, waarvan de kortste 13,7 km en de langste 63,4 km lang is. Die hebben we inmiddels alle tien gelopen.
• De twaalf wandeltochten hebben een totale lengte van 134,5 kilometer, waarvan de kortste 4,6 km en de langste 15,9 km lang is.
• De veel langere 'Fiets-Turfroute' door Zuidoost-Fryslân heeft een totale lengte van 225 kilometer. Ook deze hebben we inmiddels geheel gelopen.

De 23 tochten hebben derhalve een totale lengte van 746,9 kilometer. We zijn van plan die afstand te bewandelen in circa 35 dagetappes, variërend tussen ongeveer 15 en 35 kilometer per dag, zo mogelijk in combinaties van (delen) van die wandeletappes en fietsetappes.

Wandelroute 11 - Bakkeveen / Allardsoog

Vandaag wandelen we achtereenvolgens drie verschillende rondjes met een totale lengte van 25,5 kilometer, namelijk:

•   3. Oldeberkoop en omgeving, over een lengte van 11,3 kilometer;
• 10. Hemrik, met een lengte van 5,8 kilometer;
• 11. Bakkeveen / Allardsoog, met een lengte van 8,4 kilometer.

We vertrokken daartoe vanmorgen vanuit Feinsum om 7:50 uur, bij een aanvangstemperatuur van 11 graden Celsius. Inmiddels is de temperatuur opgelopen naar 18 graden Celsius. De temperatuur loopt vandaag op naar zo'n 19 graden Celsius. 

Het weer is de hele dag stralend zonnig, met hier en daar lichte bewolking, dus heerlijk wandelweer vandaag.

Vanuit het Speelbos Sparjebird rijden we naar het drieprovinciënpunt tussen Bakkeveen en Een-West, waar we de auto parkeren op het parkeerterrein aan de rand van It Mandefjild. Hier begint ons derde rondje van vandaag om 13:45 uur. 

Deze wandelroute 11 kreeg als thema: 'De oertijd klopt aan de deur', verwijzend naar het stuifduinenlandschap van It Mandefjild, dat haar oorsprong in de oertijd kent.

Over de Heide van Allardsoog

Vanaf de Nije Drintse Wei gaan we het natuurgebied van It Mandefjild op. Al snel lopen over de holle weg, die diep door dit landschap snijdt, gevormd door onder andere de karren die vanaf eeuwen geleden hier hun sporen letterlijk en figuurlijk achter lieten.

In dit heidelandschap is langs de holle weg op deze heide ook een grafheuvel gevonden. 

Voordat we vanuit het zuiden in oostelijke richting verder gaan, passeren we een dobbe in het heide-landschap.

We gaan nu door het bosperceel eerst langs het conferentieoord van Nieuw Allardsoog, en dan naar de Schaapskooi, waar we door een recent aangelegd tunneltje lopen, waarover de schapen ongehinderd tussen de schaapskooi en het heideveld kunnen lopen.

Met een wijde bocht gaat het dan verder aan de noordzijde om de Heide van Allardsoog heen. En even later gaat het zuidwaarts verder naar het centrum van It Mandefjild.

Door het bos gaat het dan verder in zuidwestelijke richting. Weer noordelijker bij de bosrand aangekomen, nemen we plaats op een forse houten picknickbank voor onze lunchpauze. Dat het toch ook op deze maandagmiddag druk is op It Mandefjild blijkt wel uit het feit dat gedurende deze pauze meerdere wandelaars en wandelstellen ons passeren.

Door de Bakkeveensterduinen

Na deze lunchpauze lopen we door langs de bosrand, om dan de Bakkeveensterduinen in zuidelijke richting te doorkruisen. 

We komen uiteindelijk aan de zuidkant van het duinenlandschap bij de bosrand, die we in oostelijke richting volgen. Hier en daar zien we de eerste mooie paddenstoelen al weer als voorbode van de herfst.
De heide van It Mandefjild staat in bloei, dus dat geeft mooie kleurrijke plaatjes in dit golvende landschap van zand en heide.

Met een grote bocht lopen we om de Poepedobbe heen, die we vanwege de bomenzoom tussen het zandpad en de pingo-ruïne (dobbe) helaas niet kunnen zien.

Dan komt het moment dat we de Nije Drintse Wei moeten oversteken. Aan de overzijde van de weg gaat de route dan verder door een smalle bosstrook die in de vorm van een halve maan langs de Nije Drintse Weg gaat.  

In dit bosperceel komen we langs het verzets-monument van Bakkeveen, waarmee de tien slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog worden herdacht, die hier door de Duitsers op deze plek zijn gefusilleerd, waar ook de beroemd geworden kunstschilder Hendrik Nicolaas Werkman deel van uitmaakte als gefusilleerde.

Afsluiting van de Turfroute

Nog eens weer steken we de Nije Drintse Wei over, om dan over een smal bospaadje langs deze weg terug te lopen naar het drieprovinciënpunt, waar onze auto staat.

Vanuit Bakkeveen rijden we dan eerst naar Dokkum voor koffievisite bij Theo & Ineke, waarna we bloemen naar het graf van Durkje haar ouders brengen in Broeksterwâld, op deze eerste sterfdag van haar mem.

Met het voltooien van deze wandelronde 11 hebben we nu alle fiets- en alle wandelroutes van de gids 'Wandelen & fietsen vanaf de Turfroute in Zuidoost-Friesland' gelopen, en sluiten we na de bijna 750 kilometers hiermee dit mooie wandelproject af.