Onderweg

Vrijdag 3 juli 2026

Cover van het boek 'Onderweg'

Onderweg op de Camino

Na een zware burn-out en paniek- en angststoornis raapt schrijfster-journaliste Bente van de Wouw zich wandelend bij elkaar op de legendarische Camino de Santiago.

Bente had niet verwacht ooit alleen en onvoorbereid aan het startpunt van de pelgrimstocht naar Santiago de Compostela te staan. 

Maar zo waren er wel meer dingen in haar leven gebeurd, die ze niet aan had zien komen. 

Haar burn-out bijvoorbeeld was een verrassing voor haar, net als de lege kledingkast van haar jeugdliefde Rick in hun huis. 

De donkerte in zichzelf had ze ook niet zien aankomen, en dat het licht langzaam weer ging branden, al helemaal niet. 

Tijdens de door haar beschreven - voor haar loodzware - voettocht van circa 800 kilometer van het Franse Saint-Jean-Pied-de-Port door Spanje naar Santiago leert ze haar angst te omarmen.

Bente van de Wouw schreef hierover haar boek 'Onderweg', dat in 2022 verscheen. De subtitel die ze haar boek meegaf, geeft heel kort de essentie weer van de inhoud van dit boek, namelijk: 'Op weg naar Santiago, op zoek naar mezelf'.

De eerste week op de Camino de Santiago

Bente van de Wouw begint haar pelgrimstocht aan de voet van de Pyreneeën, op de Frans-Spaanse landsgrens, in het befaamde pelgrimsstadje Saint-Jean-Pied-de-Port, waarover ze schrijft dat iedere vierkante meter daar in dienst staat van de pelgrims. 

Dan gaat ze verder:

• Opwinding en hoop hangen als smog in de lucht. Hoewel iedere bezoeker in dit dorp hetzelfde doel heeft, voel ik me eenzamer dan ooit.
• Er zijn wel meer dingen in mijn leven gebeurd, die ik niet aan zag komen.
• Ik weet niet wat de tocht me gaat brengen.
• De weg omhoog, richting Santiago de Compostela. Een afsluiting van iets of juist een begin. Daar ben ik nog niet uit.
• Niet alleen buiten, maar ook in mij stormt het deze nacht.
• Elke dag moet ik een stempel verzamelen in mijn pelgrimspaspoort.
• Door je steen achter te laten bij Cruz de Ferro laat je de zonde of last letterlijk los.
• Dit moet en wil ik alleen doen.
• Ik vraag me af wie van ons daadwerkelijk in Santiago aan zal komen.
• Ik denk alleen aan hier en nu. Het is de enige manier om kalm te blijven.
• Ik weet nog niet hoe ik een pelgrim moet zijn, dus doe ik maar alsof.
• Ik wilde iedere dag de trots zien op de gezichten van iedereen die ik tegen zou komen.
• Ik moet vaker stoppen dan ik wil.
• Het is een grappig gegeven dat, hoe vaak je ook wenst om naar huis te gaan, je tegelijkertijd je best doet om ervan weg te blijven.
• Ik wil niet stoppen nog voordat ik echt begonnen ben.
• Op dag twee besef ik hoe kwetsbaar ik eigenlijk ben. Hoeveel er mis kan gaan, ook al let ik nog zo op.
• Had ik in al die jaren wat vaker stilgestaan, dan had ik misschien een ramp kunnen voorkomen.
• Hoewel ik thuis altijd bezig ben, lijkt het hier plotseling heel makkelijk om tijd te verspillen.
• Zoals verdriet dat altijd lijkt te doen, overmant het me op een moment dat ik er niet tegen kan vechten.
• "The Camino provides".
• Ik verkoos de vrijheid van het lopen boven nog een dag op de hotelkamer.
• De geborgenheid die ik voel in een slaapzal met tientallen pelgrims is zoveel meer.
• Waar zouden we zijn zonder de andere pelgrims?
• In de paar dagen dat ik deze weg loop, heb ik allang geleerd dat logica handig maar niet leidend is, en dat instincten en gevoel de echte bewegwijzering zijn.
• Ook na een week lopen, voel ik me nog steeds de onervaren pelgrim die aan de start stond van de tocht.
• Dat is wat de Camino met je doet. De momenten stapelen zich sneller op dan in een mensenleven mogelijk lijkt, en voor je het weet, heb je een leven in een leven geleefd.
• Maar dit soort ongemakkelijke momenten zal ik nog wel vaker meemaken, en dan kan ik maar net zo goed eerlijk zijn.

Verder, op weg naar Santiago, op zoek naar mezelf

• Ik ben verdwaald op een goede manier. Ik wil nog niet gevonden worden.
• We doen het stap voor stap.
• Ik ben gelukkig op een manier die ik niet eerder ervaren heb.
• Zo maakt het gelukzalige gevoel van die dag snel plaats voor uitputting en verslagenheid.
• Loskomen van je ouders hoorde te voelen als het loslaten van een blad aan een boom. Dat ging langzaam, bijna onmerkbaar. Maar dit voelde als scheuren, en ieder hield er rafelige randjes aan over.
• Je kunt het. En als je Santiago niet haalt, is het ook goed.
• Start je eenmaal die wandeling, dan ontdek je al snel dat niet alles die veelbelovende glans heeft.
• Zij zag niet dat geluk een houdbaarheidsdatum heeft.
• Het is nog geen zeven uur 's ochtends, maar ik heb al genoeg beleefd voor een hele dag.
• Ik  ben graag alleen tijdens het lopen. Tijdens die uren voelt het vaak alsof ik mezelf aan het opruimen ben. Daar hoef ik niets voor te doen; het gaat vanzelf.
• Lopen is veel meer dan de ene voet voor de andere zetten.
• Mensen zijn banger voor zichzelf, dan voor wat dan ook, en de Meseta is het bewijs.
• Je hebt het misschien niet door, maar op een dag maken we honderden keuzes.
• Sinds ik ben begonnen aan deze tocht, heb ik altijd honger,
• Na uren lopen, is het een verademing om met mensen te kletsen over alles en niets.
• Vreemden raken op de weg naar Santiago snel met elkaar vertrouwd.
• Niet zo snel wezen met je oordeel.
• Ik wil gewoon voor altijd lopen. Zodat ik geen keuze hoef te maken.
• Angst voor de angst. Dan zijn we bang om de controle over onszelf te verliezen.
• Ik denk aan hoe verbonden ik me voel met al deze mensen, die ik eigenlijk niet zo goed ken.
• Ik voel geen twijfel meer, geen angst. Alleen de wil om te lopen.
• Waar ik in het begin van de pelgrimstocht nog haast door mijn aderen had voelen stromen, ben ik nu meer tot rust gekomen.
• Hoop zou altijd moeten leven naast angst, en andersom. En het één zou niet bestaan zonder het ander.
• Ik kon de oorlog niet stoppen, maar ik kon wel een kant kiezen en leren leven met de consequenties.
• Ik had zoveel verwacht. Maar ik had niets gevoeld.
• Vlak bij Santiago voel ik me het meest thuis.
• Het is nog geen uitgemaakte zaak dat je Santiago haalt.
• Over het algemeen is de weg naar Santiago goed te volgen, als je maar oplet.
• Elke dag is nog steeds anders.
• Het enige wat me rest, is genieten van de weg naar Santiago.
• Ik leerde accepteren dat een leven rommelig was.
• De scheidslijn tussen opgeven en doorgaan, was flinterdun.
• Het is het kleine geluk dat voortvloeit uit een simpel leven.

De laatste week op de Camino de Santiago

• Er zullen altijd mensen zijn, die ons niet mogen. We kunnen niet altijd de held spelen in andermans verhaal.
• Op dagen dat het stormde in mij, voelde wandelen als mijn enige schuilplaats.
• Ik voelde het verlangen naar deze pelgrimstocht wel, maar ik was zo druk met leven, dat ik het niet hoorde. Ik bedacht allerlei redenen om niet naar Santiago te gaan. Maar de wens bleef.
• Ik wilde weten hoe het was om een leven in een leven te leven. Want dat was wat de Camino was: een klein leven.
• Nog 100 kilometer naar Santiago de Compostela, staat er onder de gele pijl op een grijze steen.
• We zijn er bijna.
• Juist je scheurtjes, je butsen en je krassen zijn de openingen, waarin je elkaar kunt vinden.
• Tussen toen en nu heb ik lessen geleerd en inzichten opgedaan.
• Ik zal altijd onderweg zijn, en mijn tocht naar Santiago is slechts de start.
• Dit plein (Praza do Obradoiro in Santiago de Compostela). Er is geen plek waar meer liefde wordt gegeven, dan hier. Hier besef ik dat ik waarschijnlijk al deze mensen nooit meer zal zien.
• Het is moed, waarin alle kracht ligt.