Donderdag 4 juni 2026
 |
| Lezing van Henk Dillerop in Tresoar te Leeuwarden |
Lezing van Henk Dillerop in Tresoar
Henk Dillerop heeft ruim veertig jaar gewerkt tussen en met criminelen. Hij sprak met moordenaars, verkrachters, overvallers, drugshandelaren en brandstichters. Niet als maffiabaas, maar zestien jaar als gevangenisdirecteur en daarvoor zesentwintig jaar als rechercheur bijzondere zaken en als chef van de criminele inlichtingendienst.
Tegenwoordig onderzoekt hij in zijn vrije tijd onopgeloste moordzaken, schrijft een boek over veertig jaar Moord en Ander Ongemak in Leeuwarden (1975 – 2015) en maakt hij true crime podcasts, zoals: 'Sicco, de verdwenen marechaussee', 'De Bajes Bazen' en 'Fokko, de vermoorde kastelein'.
Traliewerk
Vanmiddag verzorgt Henk Dillerop een lezing in Tresoar te Leeuwarden, die deel uitmaakt van de afsluiting van het project Traliewerk, waarin vrijwilligers de afgelopen periode hebben geholpen om Friese gevangenisregisters toegankelijk te maken voor onderzoek en publiek.
In dit project is totaal 13 meter archief gedigitaliseerd door 900 vrijwilligers, waarvan 200 mensen heel intensief (dubbel) invoer- en controlewerk hebben gedaan. Daarbij zijn bijvoorbeeld 200.000 namen ingevoerd. Daarmee wordt veel kennis geactiveerd.
De lezing begint met een trailer ‘Hel of hotel’, over zes mensen die laten zien wat het gevangen zijn met mensen doet.
Dillerop gaat ons iets over zijn ervaringen in het gevangeniswezen vertellen, als onder andere voormalig directeur van een gevangenis.
Dochter overleden
Hij begint met één van zijn gedichten, over een gedetineerde in de uitzichtloze stilte van zijn cel, en vertelt dan over twee bewakers die een gedetineerde in een uitzonderlijk geval uit zijn cel halen, omdat er bezoek voor de gedetineerde is. Dan krijgt de gedetineerde in Leeuwarden bericht dat zijn 16-jarige dochter een ernstig scooter-ongeluk heeft gehad en in Nijmegen in coma ligt. Toch kreeg deze vader de mededeling dat hij niet naar zijn dochter mocht, en ingesloten zou blijven in Leeuwarden. De volgende dag kwam de mededeling dat zijn dochter was overleden. Ook toen werd het besluit genomen dat hij niet bij de uitvaart van zijn dochter mocht zijn. Wel mocht hij onder geheimhouding en onder toezicht afscheid nemen van zijn dochter. Duidelijk mag zijn en duidelijk mag daarmee zijn dat een gevangenis geen hotel is.
Woensdag gehaktdag
Dit tweede verhaal gaat over een slagerszoon die in het vreemdelingenlegioen trad. Hij trouwde, scheidde, en vond een andere vrouw, gingen wonen in de provincie Groningen, waar het stel veel ruzie had, waarbij ook klappen werden uitgedeeld. Hij vermoordde zijn vrouw met een hakbijl en begroef zijn vrouw in de tuin. Toen meldde hij zijn vrouw bij de politie als vermist. De man bleef vrij man, en schreef het boek ‘Woensdag gehaktdag’ over een man die zijn vrouw vermoordde.
De man ging terug naar de Randstad, verkocht zijn huis in Groningen. De nieuwe bewoners vonden de resten van de vrouw van deze man toen het tuinschuurtje werd gesloopt. De man bekende de moord, en kreeg een gevangenisstraf van zeven jaar.
Anatomie van een seriemoordenaar
Een seriemoordenaar vermoordde aantoonbaar vijf vrouwen. Hij zat bij Henk Dillerop in zijn gevangenis opgesloten. Deze moordenaar kreeg levenslange gevangenisstraf. Bij levenslange gevangenisstraf was het vroeger zo geregeld dat je na 25 à 26 jaar automatisch gratie kreeg. Dat veranderde later, want levenslang werd toen daadwerkelijk levenslang. Maar vanaf 2013 deed het Europees Hof de uitspraak dat levenslang niet humaan is. Inmiddels geldt de voormalige 26-jaars norm weer, weliswaar onder bepaalde voorwaarden.
Soms komt het ook voor dat een levenslang veroordeelde weigert aan zijn invrijheidstelling mee te werken.
Levenslang
Levenslange gevangenisstraf doet trouwens heel veel met die gevangenen, maar voor iedere gedetineerde is dat anders. Ze zitten dan wel in een hele kleine wereld.
Zo’n 40 mensen zitten momenteel in Nederland levenslang gevangen.
Verder zijn er in Nederland daarnaast ook tientallen langgestraften in de zogenoemde ‘long stay’.
Vrouwengevangenis
Een getrouwde vrouw had niet zo’n goed huwelijk. Ze vergiftigde haar man met zware medicatie.
De arts stelde daarop een natuurlijke dood vast. De man werd begraven. De vrouw kreeg 350.000 euro uitgekeerd van de levensverzekering.
Ze verhuisde naar Franeker en werd daar verliefd. Ze dacht terug aan haar eerste moord. Probeerde haar tweede man ook te vermoorden, wat uiteindelijk lukte, en ook hier stelde de arts een natuurlijke dood vast. De vrouw kreeg toen 250.000 euro van de levensverzekering uitgekeerd.
Ze werd wederom verliefd, nu op een man uit Brabant. Het huis zou in de verkoop komen, en ze stak toen het huis van de vrouw in brand. De politie vond echter sporen van brandbare vloeistoffen op de vrouw.
Wegens ernstige twijfel werden daarop de beide lichamen van haar eerste twee mannen opgegraven, en van de tweede moord werd daarbij toen aangetoond dat die man was vergiftigd. De vrouw werd gevangen gezet.
Vitaminegebrek onder gedetineerden
Op een zondagmiddag werd fruit uitgedeeld in een gevangenis. Twee stuks fruit per dag is de norm. Er was te weinig fruit, dus de gedetineerden die onvoldoende kregen, klaagden. Een bewaker compenseerde dat door de tekortgeschoten gedetineerden daags erna drie stuks fruit te geven.
Dat leidde tot een klacht tegen de gevangenisdirecteur. Dit komt dan voor bij de beklagrechter, en die verklaarde deze klacht ongegrond. De gedetineerden gingen daarentegen in hoger beroep. Dat moest op neutraal terrein plaatsvinden met vijf nieuwe rechters van elders. Ook deze rechters verklaarden de klacht (wederom) ongegrond.
Bijzondere gevangenisverhalen
Na deze lezing zijn we van harte welkom in Kafee De Gouden Leeuw in Tresoar, waarin bijzondere verhalen uit de gevangenisregisters worden gedeeld. Dat was een mooie gelegenheid om nog verder in de wereld achter de archieven te duiken.
Geen opmerkingen:
Een reactie posten