Turfroute - Wandelroute 4-zuid als rondje tussen Mildam en Oldeholtpade

Woensdag 1 april 2026

 

Op het Scheenebospad bij Oldeholtpade

Wandelen & fietsen vanaf de Turfroute in Zuidoost-Friesland

De turfvaarten in Zuidoost-Fryslân zijn eeuwenoud en vaak met de hand gegraven. 

De zogenoemde 'Turfroute' verbindt sinds 1974 al die vaarten met elkaar. De kanalen met haaks daarop sloten, bossen, elzensingels, heide, weiden en beekdalen geven het gebied een eigen charme. 

In twintig pakkende verhalen en routes slaan de journaliste Janneke Donkerlo en de schrijver van routegidsen Fokko Bosker als het ware bruggen tussen de vaart en het omliggende landschap. Zij nemen het water als vertrekpunt voor hun rondwandelingen en fietstochten door dit rijk geschakeerde landschap van coulissen van elzen- en eikensingels, in een fijnmazig patroon van vaarten en wijken.

Resultaat van hun werk is de in 2024 uitgegeven routegids 'Wandelen & fietsen vanaf de Turfroute in Zuidoost-Friesland'.

23 tochten met een totale lengte van 746,9 kilometer

Deze routegids bestaat uit 11 fietstochten en 12 wandeltochten, die Durkje en ik van plan zijn om alle te gaan wandelen. 

• Tien fietstochten hebben een totale lengte van 387,4 kilometer, waarvan de kortste 13,7 km en de langste 63,4 km lang is. Die hebben we inmiddels alle tien gelopen.
• De twaalf wandeltochten hebben een totale lengte van 134,5 kilometer, waarvan de kortste 4,6 km en de langste 15,9 km lang is.
• De veel langere 'Fiets-Turfroute' door Zuidoost-Fryslân heeft een totale lengte van 225 kilometer. Ook deze hebben we inmiddels geheel gelopen.

De 23 tochten hebben derhalve een totale lengte van 746,9 kilometer. We zijn van plan die afstand te bewandelen in circa 35 dagetappes, variërend tussen ongeveer 15 en 35 kilometer per dag, zo mogelijk in combinaties van (delen) van die wandeletappes en fietsetappes.

Wandelroutes 4 - Mildam en omgeving

Vandaag zijn we van plan om de twee rondjes van Wandelroute 4 te bewandelen, vanuit Mildam.

Deze vierde wandelroute bestaat uit twee delen, namelijk:

• Ten eerste het 16,2 kilometer lange deel ten zuiden van de rivier de Tjonger (Tsjonger, of ook wel Kuinder/Kuunder) tussen Mildam in het noorden en Oldeholtpade in het zuiden. Deze bewandelen we vanmorgen.
• Ten tweede het 7,6 kilometer lange deel ten noorden van de Tjonger tussen Mildam in het zuiden en Oranjewoud in het noorden. Deze bewandelen we vanmiddag.

We vertrekken daartoe vanuit Feinsum om 8:00 uur, en rijden dan met de auto naar Mildam. Op een parkeerplaats nabij restaurant Hof van Schoterland aan de Schoterlandseweg laten we onze auto achter.

Bij vertrek vanmorgen in Feinsum is het 5 graden Celsius, en in Mildam is de temperatuur bij aankomst na ons tweede rondje om 14:45 uur inmiddels opgelopen naar 10 graden Celsius.

Als we vanmorgen vertrekken is het betrekkelijk mistig (in het oosten van Nederland geldt zelfs code geel), maar langzamerhand trekt de mist op, en wordt het een stralend zonnige dag, met gaandeweg de dag een hele lichte bewolking met een zacht briesje. Het blijft wel droog en het is met dit weertype prachtig wandelweer vandaag.

Wijs op weg bij de Tjonger in Mildam

Om 8:50 uur begint ons eerste rondje van vandaag in het centrum van Mildam bij het Hof van Schoterland.

Door het Bruggelaantje maken we de doorsteek naar de brug over de Tjonger.

Aan de overzijde zie ik tussen het riet een zwanenpaar zwemmen. Als ik even kijk of er wellicht een zwanennest is te zien tussen het riet, zie ik dat één van de zwanen naar het nest zwemt, en zich daarop nestelt.

In de berm bij het nest staat een kunststof paal met daarop de richtingwijzers van het wandelknooppuntennetwerk van de Marrekrite, en met daarop ook een richtingwijzer van het Friese Jabikspaad. Helaas zijn alle richtingwijzer op dat paaltje ernstig beschadigd en in enkele gevallen zijn de nummers van de knoppunten niet eens meer leesbaar. Wellicht is dit het resultaat van al te ruig maaien van de berm, waarbij de bewegwijzering niet met de nodige voorzichtigheid wordt ontzien.

Aan de andere zijde van de weg hangt een andere wegwijzer van het pelgrimspad Jabikspaad, zoals je die hier in de Stellingwerven op veel plekken ziet hangen.

 

De Zwerfstenen en Filmkerk van Oldeholtwolde

We gaan vanuit Mildam de Ottersweg op in zuidelijke richting. Voorbij de boerderijcamping De Geele Bosch gaan we de Stelweg op, die zuidelijk onder de Zuigerplas door loopt.

Voorbij de Zuigerplas nemen we de Brugslootweg, die op ruime afstand parallel aan de A32 loopt.  

Links in het veld graast een kudde alpaca's, die ons voorbijgaan nieuwgierig volgen.

Waar we iets zuidelijker de Ottersweg weer op gaan, passeren we in de bocht van de weg de Oriëntatietafel Zwerfstenen. Daar wordt nadere uitleg gegeven over de locaties waar de omliggende zwerfstenen van orgine vanuit de IJstijd afkomstig zijn.

Tegen 10:00 uur wandelen we op de Ottersweg het buurtschap Oldeholtwolde binnen.

Aan de zuidelijke rand van dit gehucht aan de Kerkweg komen we langs de plaatselijke kerk, die momenteel door de cineast Steven de Jong wordt gebruikt als zogenoemde Filmkerk.

Een grote banner bij de kerkingang meldt dat deze filmkerk is bedoeld om hier te creëren, te leren en te inspireren.

We lopen langs de filmkerk en verlaten Oldeholtwolde dan op de Kerkweg in zuidelijke richting.

Scheenebospad bij Oldeholtpade

Waar we de A32 nagenoeg zijn genaderd, gaan we de Idzardaweg op, om vlak erna het Bospad op te gaan, dat verderop voorbij de haakse bocht over gaat in het Scheenebospad.

Bij de kruising met de Hamersweg bereiken we het Sportpark Olpea (van Oldeholtpade), waar we even naar de wc kunnen. Hier op het sportpark zijn enkele jongeren bezig om alles in gereedheid te brengen voor het jaarlijks gemeentelijke scholenvoetbaltoernooi dat hier vanmiddag zal worden gehouden. De muziek schalt al over de voetbalvelden, buiten wordt het meubilair schoongemaakt en wordt een grote ontvangstboog opgezet, en binnen is iemand bezig om het scorebord op het beamerscherm klaar te zetten. Vanmiddag komen hier meer dan 200 jongens en meisje voetballen in gemengde teams en in jongens- en meisjesteams, zo wordt ons verteld.

Wij vervolgens onze route over het Scheenebospad, vlak ten noorden van Oldeholtpade.

Een deel van de route hier door het Scheenebos is verhard, en een deel van de aangegeven route is een onverhard bospad.

Delen van dit bosperceel kun je aanmerken als broekbos.

Van de Bonifatiuskerk van Ter Idzard naar het gemaal voor koffie

Uiteindelijk komen we iets noordelijker weer terug op de Idzardaweg, die we op gaan in westelijke richting, tot aan de Bonifatiuskerk van Ter Idzard.

We hadden gehoopt hier bij de dorpskerk een zitbank te vinden, waarop we onze koffiepauze zouden kunnen houden, maar die hoop is ijdele hoop.

Daarom besluiten we door te lopen naar het gemaal verderop. Daartoe laten we de Bonifatiuskerk achter ons, en lopen we langs een sloot, waar in de onderwal inmiddels het speenkruid overtuigend in bloei staat. 

Bovendien zien we links in het grasland de pinkster-bloemen al in grote aantallen bloeien. Het voorjaar is duidelijk begonnen.

Met het op gaan van de Zwarteweg gaan we weer in noordelijke richting terug naar Mildam. Waar we de Slingerweg kruisen, gaat de Zwarteweg over in de Ruskemadenweg, alsmaar in noordelijke richting, naar het gemaal waar we koffie willen gaan drinken.

Bij het gemaal aangekomen, lopen we er om heen, om dan bij de trap af te dalen naar het water.

Daar vinden we een zitplaats op de brede betonnen trap, om aan het water en in de zon te genieten van onze koffiepauze. We hebben nu bijna drie uren aaneengesloten gelopen, en hebben dus best zin in koffie met een broodje erbij.

Fotoshoot voor Joy Beune op de Tjonger

Langs een oude meander van de Tjonger lopen we naar de tegenwoordige loop van de Tjonger, waarna we er van af buigen naar de Ottersweg.

De Ottersweg volgen we in noordelijke richting, weer voorbij De Geele Bosch, naar de ophaalbrug over de Tjonger.

Bij de brug aangekomen zien we dat hier op dit moment op de brug een fotoshoot is van een sportster in fietskledij.  

Dat blijkt tot onze verrassing de langebaan-schaatster Joy Beune te zijn. Joy Beune heeft bij haar olympisch debuut enkele weken geleden direct een olympische medaille veroverd, toen zij samen met Antoinette Rijpma-de Jong en Marijke Groenewoud zilver won op de ploegenachtervolging. 

Het schaatsseizoen is nu afgelopen, en het is dan derhalve tijd voor haar fietstraining. We complimenteren Joy Beune met haar olympische prestatie en lopen dan vanaf de brug naar het centrum van Mildam, waar we dit eerste rondje afronden, om aansluitend direct te beginnen met ons tweede rondje van vandaag.