Vrijdag 20 maart 2026
 |
| Op de familiebegraafplaats bij De Witte Kerk van Hemrik |
Wandelen & fietsen vanaf de Turfroute in Zuidoost-Friesland
De turfvaarten in Zuidoost-Fryslân zijn eeuwenoud en vaak met de hand gegraven.
De zogenoemde 'Turfroute' verbindt sinds 1974 al die vaarten met elkaar. De kanalen met haaks daarop sloten, bossen, elzensingels, heide, weiden en beekdalen geven het gebied een eigen charme.
In twintig pakkende verhalen en routes slaan de journaliste Janneke Donkerlo en de schrijver van routegidsen Fokko Bosker als het ware bruggen tussen de vaart en het omliggende landschap. Zij nemen het water als vertrekpunt voor hun rondwandelingen en fietstochten door dit rijk geschakeerde landschap van coulissen van elzen- en eikensingels, in een fijnmazig patroon van vaarten en wijken.
Resultaat van hun werk is de in 2024 uitgegeven routegids 'Wandelen & fietsen vanaf de Turfroute in Zuidoost-Friesland'.
23 tochten met een totale lengte van 746,9 kilometer
Deze routegids bestaat uit 11 fietstochten en 12 wandeltochten, die Durkje en ik van plan zijn om alle te gaan wandelen.
- Tien fietstochten hebben een totale lengte van 387,4 kilometer, waarvan de kortste 13,7 km en de langste 63,4 km lang is.
- De twaalf wandeltochten hebben een totale lengte van 134,5 kilometer, waarvan de kortste 4,6 km en de langste 15,9 km lang is.
- De veel langere 'Fiets-Turfroute' door Zuidoost-Fryslân heeft een totale lengte van 225 kilometer.
De 23 tochten hebben derhalve een totale lengte van 746,9 kilometer. We zijn van plan die afstand te bewandelen in 36 dagetappes, variërend tussen de 15 en 33 kilometer per dag, zo mogelijk in combinaties van (delen) van die wandeletappes en fietsetappes.
Rondje Terwispel > Gorredijk > Hemrik > Lippenhuizen > Terwispel
Vandaag zijn we van plan om het kleinere zuidelijke rondje van de 35,2 kilometer lange Fietsroute 8 te bewandelen, van Terwispel via Gorredijk, Hemrik, Lippenhuizen, en daarna weer terug naar Terwispel, met een lengte van 23,4 kilometer.
Deze dag-etappe bestaat uit twee delen, namelijk ten eerste het 16,8 kilometer lange deel van de fietsroute nummer 8 van deze gids, van het kruispunt van de Ald Hearrewei/Bûtewei naar de Trambrug Wijnjeterp, en ten tweede een zelf gepland verbindingstraject van 6,6 kilometer tussen die Trambrug Wijnjeterp en het kruispunt van de Ald Hearrewei/Bûtewei.
We knippen fietsroute 8 in twee afzonderlijke delen, waarbij het tweemaal nagenoeg identiek en in omgekeerde richting bewandelen van bovengenoemd verbindingstraject het mogelijk maakt dat we twee afzonderlijke deelrondes lopen.
We vertrekken daartoe vanuit Feinsum om 7:50 uur, en rijden dan met de auto naar Terwispel. Tegenover het dorpscafé Kafee Spaltenbrêge laten we onze auto achter.
Bij vertrek vanmorgen in Feinsum is het 6 graden Celsius, en in Terwispel is de temperatuur bij aankomst om 14:05 uur inmiddels opgelopen naar 13 graden Celsius.
Het is de hele dag prachtig zonnig weer, en het waait nauwelijks; kortom heerlijk voorjaarswandelweer.
Langs de Nije Feart
Om 8:35 uur gaan we in Terwispel bij de brug over de Nije Feart van start.
Over de Spaltenbrêge en de Warme Hoek lopen we over het fiets-/wandelpad langs de Nije Feart in zuidelijke richting naar Gorredijk.
In Gorredijk blijven we de Nije Feart volgen over de Kerkewal. Ter hoogte van de sluis bij de Pater van Udendraai wordt momenteel druk gewerkt op en aan de kadewand aan de noordzijde van de sluis.
En verderop wordt aan de Brouwerswal gemetseld aan de kademuur.
Om te kunnen werken aan de kade op de Langewal en de Brouwerswal heeft men damprofielen dwars over in de vaart gezet, teneinde het waterpeil tot de gewenste laagte te reguleren.
We blijven de Langewal alsmaar volgen, tot aan de Koartsweachsterbrêge over de Nije Feart.
Als we bij die brug arriveren, komt van de andere zijde juist een groep joggers over de brug in onze richting. Zij gaan de Langewal op en wij wandelen Het Leantsje in.
Via De Vlecke, de Sjoelstrjitte en het Nijlân wandelen we door een woonwijk Gorredijk uit.
Langs de Opsterlandse Compagnonsvaart
Buiten Gorredijk volgen nu kilometers lang wegen en paden langs de Opsterlandse Compagnonsvaart.
Al vrij snel passeren we de Eppingadraai in de vaart.
Daarna volgen de Reitsmadraai, de Pôlebrêge en het Hemrikerverlaat.
Ter hoogte van de Fabryksleane passeren we de voormalige zuivelfabriek De Nijverheid.
Na de Draai Hemrik en de Brug Sparjeburd en haar sluis komen we langs een bosperceel, waar een houten bank staat, waarop we gaan zitten voor onze koffiepauze. We hebben nu bijna tweeëneenhalfuur aaneen gelopen, en we zitten hier heerlijk in de zon met het bos in de rug en vóór ons het water van de vaart.
Na deze koffiepauze is het nog maar een klein eindje tot aan de Trambrêge Wijnjeterp, waar we de doorgaande route van deze fietsronde tijdelijk verlaten, aangezien we dat vervolg afgelopen dinsdag al hebben gelopen.
Naar het Huis Gods van Hemrik
Op de Wijnjeterp Verlaat begint voor ons nu de doorsteek naar het kruispunt van van de Ald Hearrewei/Bûtewei, waar we later vandaag onze doorgaande fietsronde wandelend zullen vervolgen.
Vanaf de Wijnterp gaan we het mooie bospad op door een langgerekt bosperceel, tot aan het retraitecentrum New Eden.
Daar wandelen we het buurtschap Sparjebird binnen, om vervolgens op het fietspad langs de Binnenwei naar Hemrik te lopen.
We gaan hier even een ander stukje doorsteek nemen, omdat we nu niet aan de oostzijde, maar voor de variatie aan de westzijde van Hemrik naar de Bûtewei willen lopen. We doen dat omdat we deze keer langs De Witte Kerk van Hemrik willen lopen. Dit 'Huis Gods' (getuige de gevelsteen van 1739) is gebouwd op een fikse hoogte midden in het dorp.
We maken een rondje rond de kerk bovenop het hooggelegen kerkhof.
Aan de achterzijde van de kerk bevindt zich de grote familiebegraafplaats van de familie Van der Sluis .
Op deze familieplek is ook haar grafkelder in 1860 gebouwd.
Daarin liggen inmiddels meer dan 35 familieleden begraven.
Naast de grafkelder ligt een gedenkplaat met daarin de familiestamboom gegraveerd.
Andere familieleden zijn rondom de grafkelder begraven.
Dan raken we in gesprek met een vrijwilliger, namelijk een Hemriker klokluider. Op deze begraafplaats staat namelijk ook een klokkenstoel met een schilddak uit 1739. De klok daarin werd gegoten in 1495 door de reizende klokkengieter Geert van Wou. De klok weegt maar liefst 560 kg. en heeft een doorsnede van bijna 100 cm.
De klokluider houdt tijdens ons gesprek de tijd goed in de gaten, want exact om 12:00 uur begint hij met het luiden van deze klok, die alle werkdagen op dit uur van de dag door een vrijwillige klokluider wordt geluid.
Onder de klokslag van De Witte Kerk verlaten we even later het kerkhof.
Even later wandelen we ter hoogte van 't Koetshuis de bebouwde kom van Hemrik uit.
Door Lippenhuizen terug naar Terwispel
Dan blijven we de Binnenwei nog een eindje volgen, totdat we het smalle weggetje van het Himrikerpaed op gaan. Daarop passeren we het karakteristieke, rietgedekte Slûskeshiem.
Op de kruising met de Bûtewei aangekomen, slaan we linksaf, om die deels verharde en deels halfverharde weg van de Bûtewei in westelijke richting te volgen.
Op de kruising met de Ald Hearrewei zijn we aangekomen op het eind van onze doorsteek-route, en daarmee vervolgen we het traject van deze fietsronde 8.
Aan het eind van de Ald Hearrewei komen we op de Boerestreek, waarop we de bebouwde kom van Lippenhuizen binnenwandelen, ter hoogte van haar forse watertoren.
In het centrum van Lippenhuizen vinden we een geschikte zitplaats voor onze lunchpauze, en ook heerlijk in de zon.
Na deze pauze gaat het verder, over de Buorren door het dorp, totdat we ter hoogte van De Trijehoek de bebouwde kom verlaten.
Hier gaan we de Sweachsterwei op, om een eind verderop weer de Bûtewei op te gaan, richting Terwispel.
Na het oversteken van de Tolhúsleane/Kolderveen lopen we door Terwispel over De Streek naar Kafee Spaltenbrêge, waar we vanmorgen onze auto hebben geparkeerd.
We stappen in om 14:10 uur en rijden dan terug naar huis.
Geen opmerkingen:
Een reactie posten