Landelijke Voorjaarsbijeenkomst 2026 van het Nederlands Genootschap van Sint Jacob

Zaterdag 21 maart 2026 

 

Zanggroep Buen Camino zingt een gezongen Camino in het Werftheater

Klank van de Camino

Vandaag wordt de landelijke voorjaarsbijeenkomst gehouden van het Nederlands Genootschap van Sint Jacob, in de Jacobikerk en in een tweetal nabijgelegen locaties in Utrecht. 

Het thema van deze bijeenkomst voor pelgrims is: Klank van de Camino.

De organisatie van deze dag is in handen van de werkgroep Ledenbijeenkomsten van ons pelgrimsgenootschap. 

Deze voorjaarsbijeenkomst 2026 vormt overigens ook de aftrap van ons jubileumjaar 2026. Deze bijeenkomst is daarom extra feestelijk met een concert, muzikale optredens en nog meer verwennerij voor oor en oog.

Ter gelegenheid van het 40-jarig bestaan van het Genootschap vindt vandaag ook de aanbieding plaats van ons jubileumboek ‘De Camino naar Santiago in 101 voorwerpen’, waaraan ik ook een bijdrage heb geleverd. Dit mooie boek wordt vanmorgen door de voorzitter van de Camino Academie (Paul Post)  aangeboden aan de voorzitter van ons pelgrimsgenootschap (Piet van Adrichem). 

 

Programma van de Jubileumbijeenkomst

De inhoud van het dagprogramma is samengesteld op basis van de bijdragen van de werkgroepen van het Genootschap, zowel in lezingen, presentaties, workshops als in de informatiemarkt.

Vast onderdeel van de landelijke ledenbijeenkomst is de Informatiemarkt, waar je de hele dag door tot 16.00 uur bij uiteenlopende stands terecht kunt voor informatie over allerlei pelgrimszaken, zoals routes, herbergen en werkgroepen van het genootschap. Op deze markt vind je ook een aantal statafels waaraan ervaringsdeskundigen je in een één-op-één-gesprek graag iets vertellen over hun favoriete fiets- of wandelroute.

Voorts kun je vandaag ook – zoals gebruikelijk - de Algemene Ledenvergadering (ALV) bijwonen.

Gedurende de hele dag wordt er aan de circa 500 pelgrims/deelnemers een groot aantal deelsessie aangeboden met heel uiteenlopende onderwerpen, waar je je als lid voor kon aanmelden. 

Durkje en ik wonen deze vandaag extra feestelijke Landelijke Voorjaarsbijeenkomst bij, en nemen daarbij onder andere deel aan de volgende deelsessies:

1. Het lied Cantares – Erelid Bram van der Wees

In een programma over de ‘Klank van de Camino’ mag een item over het lied ‘Cantares’ zeker niet ontbreken.  

De Spaanse pelgrims kennen de tekst van buiten en zingen het pelgrimslied onderweg naar Santiago: “Caminante, no hay camino, se hace camino al andar” (ofwel: ‘Wandelaar, er is geen weg, de weg ontstaat in het gaan’). 

Welke pelgrim kent niet die prachtige dichtregels van Antonio Machado, die door Jean Serrat in zijn lied 'Cantares' zijn opgenomen.  

Genootschaps-erelid Bram van der Wees legt ons vandaag in zijn lezing uit waarom de tekst zo populair is geworden bij de Spanjaarden, wie die regels heeft geschreven, wie de muziek erbij heeft gemaakt en wat dictator Franco met het lied te maken heeft.

• De tekst van dit lied kom je op veel plaatsen op de Camino wel tegen, dus het lied is welbekend.
• Machado (1875) komt uit een geletterde, welgestelde familie. Zijn grootmoeder was ook schrijfster, en tevens folkloriste. Ook zijn overgrootvader van moeders zijde was schrijver. Zijn vader – overigens geboren in Santiago de Compostela - was eveneens folklorist. 
• In 1883 verhuizen ze naar Madrid. 
• Hij en zijn broer studeren Franse taal en letterkunde. 
• Antonio's eerste bundel krijgt de titel 'Eenzaamheid'. 
• Hij heeft belangstelling voor wandelen en natuur, en heeft een melancholische inslag.  
• In 1907 wordt hij leraar Frans in Spanje en wordt dan smoorverliefd op de dochter van zijn hospita. Hij trouwt met haar.
• Zijn belangrijkste werk is ‘De velden van Castilië’. 
• In 1912 sterft Antonio zijn vrouw, en raakt hij in diepe rouw. Daarna schrijft  hij veel toneelstukken met zijn broer, en wordt hij weer leraar. 
• In 1919 krijgt Machado een geheime relatie met een getrouwde vrouw. Over haar schrijft hij dan wel gedichten. 
• In 1963 breekt hij met zijn broer. Manuel sloot zich namelijk aan bij Franco, maar Antonio vlucht voor Franco en kiest voor de republikeinen. Hij vlucht daarna naar Frankrijk, maar drie dagen daarna overlijdt hij (en zijn moeder overigens dan ook).
• Het Franco-regime probeert de nagedachtenis aan Machado uit te wissen.
• Joan Manuel Serrat gaat op 17-jarige leeftijd muziek maken, en wordt daarmee beroemd. Hij mag Spanje vertegenwoordigen in het Eurovisie Songfestival. Omdat hij in het Catalaans wil zingen, mag hij niet mee doen, en wordt hij gepest.
• Daarna maakt hij een LP met daarop veel teksten van Machado, onder andere het lied 'Cantares'. We kijken en luisteren vervolgens naar een film-registratie daarvan van 1969 in Chili. Dit nummer wordt een nummer-één-hit in Spanje.
• In 1974 mag Serrat van Franco niet terug naar Spanje, maar in 1975 – als Franco op sterven ligt - mag hij toch weer terug, en geeft Serrat daar een concert.
• In 2007 is Serrat groot geworden als artiest, óók met zijn lied 'Cantares' van Machado.
• Inmiddels is op dit lied ook een koorzetting gemaakt. Daarvan bekijken we tot slot zes heel verschillende film-registraties. 

2. Gezongen Camino – Zanggroep Buen Camino

Op verzoek is voor het 40-jarig jubileum en in het kader van het thema ‘De Klank van de Camino’ de zanggroep ‘Buen Camino’ gevraagd om opnieuw ‘De Reis, een gezongen Camino’ ten uitvoer te brengen. 

In een andere samenstelling heeft deze zanggroep deze uitvoering een aantal jaren geleden met heel veel plezier gedaan voor de regio Noord-Holland benoorden ´t IJ. 

De zanggroep vertelt tijdens hun uitvoering vandaag tussen alle liederen door hun persoonlijke camino-ervaringen en zingt vrolijke, ontroerende en sfeervolle liederen, waarvan ze hopen dat er bij ons iets gaat resoneren.

We genieten van een prachtige uitvoering, met passie en ook humor gebracht.

3. Herinneringen delen – verhalen & muziek van Hella van der Wijst & David Heijmans 

Onder de titel ‘Wandelen met Hella’ gaan we vanmiddag met mediavrouw Hella van der Wijst onderweg in verhalen en prachtige live muziek van David Heijmans.  

Op de manier waarop Hella al jaren levensgesprekken heeft op televisie (bij: KRO De Wandeling, Ik mis je, Geloof en een Hoop Liefde), in diverse bladen en boeken (zoals: Plusmagazine en Wandel.nl, Troost als je iemand mist, De kracht van Samen, Wandelen met Hella) gaat Van der Wijst vandaag met ons in gesprek, en deelt ze haar eigen wandelverhalen.  

Onderweg doorklinkt de Camino in de eigen muzieknummers van kleinkunstenaar David Heijmans. Hij is onlangs afgestudeerd aan de Koningsacademie in Den Bosch, en hij won de Persoonlijkheidsprijs op het 35ste Groninger Studenten Cabaret Festival.

Hij zingt ‘muziek waarvan je gaat wandelen’, onder andere: ‘Ik loop’, ‘Saint Jaume’, ‘De Oversteek’, ‘Vibraties’ en ‘De reiziger’.

• De kern van de camino is: tot de kern van jezelf te komen.
• Wandelen is in de loop van Hella's carrière zo’n beetje haar beroep geworden, onder andere met betrekking tot haar tv-programma’s en haar boek.
• Elke zonsopgang kan de hint zijn van iets nieuws.
• Besproken wordt wat een goede dag is om gaan wandelen.
• Een klein gebaar of woord doet wonderen.
• Tegenwoordig heeft een wandelaar allerlei attributen nodig, om daarna 'wandelaartje te spelen'. En dan heb je ook nog wandelaars die 'pelgrimmetje spelen'. Daarentegen heeft God mij alles gegeven wat ik nodig heb om te wandelen.
• Wordt wandelen pelgrimeren als je boete doet?, of als je dat doet voor genezing?, òf doe je dat om jezelf tegen te komen, en wijzer te worden? Ga je op zoek naar antwoorden?, of wil/moet je iets verwerken, zoals verdriet? Al wandelend kun je dan het licht zoeken.  
• Als je je focust op de top, mis je onderweg al het moois.

4. Camino-estafette – Roos Terhorst van het Erfgooiers College 

Sinds 2016 lopen leerlingen van het Erfgooiers College uit Huizen een stuk van de weg naar Santiago de Compostela, zulks in het kader van de jaarlijkse werkweek. 

Het is begonnen met een idee van docente Nicolette Brands, die op de weg van het Franse Le-Puy-en-Velay veel jongeren tegenkwam. 

Samen met haar collega Roos Terhorst - docente aardrijkskunde - hebben zij op school een project gestart: de zogenoemde Santiago-werkweek, waarbij elk jaar een tiental leerlingen zo’n 150 kilometer van de route afleggen. 

Dat is een vast onderdeel van het studieprogramma geworden, waarbij de leerlingen elkaar beter leren kennen en een hechte groep gaan vormen. 

Sommigen zijn later zelfstandig verder gegaan waar ze als groep gestopt zijn; ze gingen alleen op pad, met medeleerlingen of met hun ouders, die inmiddels ook met het pelgrimsvirus besmet waren geraakt. 

Tijdens haar presentatie doet de gepassioneerde docente Roos Terhorst vanmiddag enthousiast verslag van haar ervaringen met het schoolproject. 

• Ze lopen altijd in 6 van de 8 beschikbare dagen in oktober, en organiseren de tocht zelf als team.
• De eerste tocht was in 2016, en daarna werd het herhaald in 2017 en 2018. Na een overgangsjaar in 2019 en het Coronajaar in 2020 werd doorgestart. Daarna ging het elk jaar verder vanaf 2021. 
• Havo 4- en VWO 5-leerlingen gaan nu mee. Meestal gaat het om circa tien leerlingen. 
• Ze zijn begonnen in Le-Puy-en-Velay; liepen door Frankrijk, over de Pyreneeën en zijn inmiddels ver in Spanje.
• Vanaf het begin van hun werkweek kenden de leerlingen elkaar overigens niet, maar tijdens het wandelen kwam het onder elkaar wel tot goede gesprekken. 
• Zes dagen lang lopen ze elke dag zo'n 25 kilometer met bepakking. Dat leidt tot gezelligheid en mooie gesprekken. Onderweg wordt heerlijk lokaal gegeten, en het is wel een beetje afzien, maar het is vooral genieten.
• Het is een estafette, dus elk volgend jaar gaan ze verder waar de vorige groep in het voorgaande jaar stopte.
• De groep slaapt minimaal eenmaal in een klooster, en bij voorkeur ook eens in een hele grote slaapzaal, met overall een variatie aan herbergen.
• Eén van de leerlingen heeft op eigen houtje toch al eens de camino helemaal gelopen. En hij gaat nu ook de Caminho Portugués lopen.
• Ze hebben nog maar zelden regen gehad onderweg, maar ook als het een keer regent, heeft de jeugd daar wel lol in.
• De ervaring leert dat je de leerlingen alles moet uitleggen, en dat je bepaalde zaken vóór vertrek strak moet controleren (bijvoorbeeld op de kwaliteit van hun schoeisel).
• Bijzonder is dat de jongeren, die elkaar aanvankelijk vaak niet eens kenden, binnen de kortste keren toch een hechte groep vormen. Je bent onderweg allemaal gelijk, en dat creëert uiteindelijk toch een band.

Uitzwaaien van vertrekkende pelgrims – koor El Orféon 

Aan het eind van de middag komen we allen weer bijeen in de grote kerkzaal van de Utrechtse Jacobikerk om de middag af te sluiten met een concert van het pelgrimskoor El Orfeón, dat voor ons een aantal pelgrimsliederen ten gehore brengt.

Ondertussen staat genootschapsvoorzitter Piet van Adrichem in het kerkkoor bij het pelgrimskoor om alle genootschapsleden die dit jaar (weer) als pelgrim van start gaan met hun pelgrimstocht het startstempel van het Nederlands Genootschap van Sint Jacob af te drukken in hun pelgrimspaspoort. 

Ook Durkje en ik maken van die gelegenheid gebruik, en gaan met onze credentials in de rij staan om het startstempel van ons pelgrims-genootschap te verkrijgen alvorens wij aan onze volgende pelgrimage gaan beginnen.

Het stempelen wordt dan afgesloten met een ferme handdruk, waarbij de genootschapsvoorzitter ons een 'Buen Camino' wenst.