 |
| Bij de Lippenhuisterbrug over It Alddjip |
Wandelen & fietsen vanaf de Turfroute in Zuidoost-Friesland
De turfvaarten in Zuidoost-Fryslân zijn eeuwenoud en vaak met de hand gegraven.
De zogenoemde 'Turfroute' verbindt sinds 1974 al die vaarten met elkaar. De kanalen met haaks daarop sloten, bossen, elzensingels, heide, weiden en beekdalen geven het gebied een eigen charme.
In twintig pakkende verhalen en routes slaan de journaliste Janneke Donkerlo en de schrijver van routegidsen Fokko Bosker als het ware bruggen tussen de vaart en het omliggende landschap. Zij nemen het water als vertrekpunt voor hun rondwandelingen en fietstochten door dit rijk geschakeerde landschap van coulissen van elzen- en eikensingels, in een fijnmazig patroon van vaarten en wijken.
Resultaat van hun werk is de in 2024 uitgegeven routegids 'Wandelen & fietsen vanaf de Turfroute in Zuidoost-Friesland'.
23 tochten met een totale lengte van 746,9 kilometer
Deze routegids bestaat uit 11 fietstochten en 12 wandeltochten, die Durkje en ik van plan zijn om alle te gaan wandelen.
- Tien fietstochten hebben een totale lengte van 387,4 kilometer, waarvan de kortste 13,7 km en de langste 63,4 km lang is.
- De twaalf wandeltochten hebben een totale lengte van 134,5 kilometer, waarvan de kortste 4,6 km en de langste 15,9 km lang is.
- De veel langere 'Fiets-Turfroute' door Zuidoost-Fryslân heeft een totale lengte van 225 kilometer.
De 23 tochten hebben derhalve een totale lengte van 746,9 kilometer. We zijn van plan die afstand te bewandelen in 36 dagetappes, variërend tussen de 15 en 33 kilometer per dag, zo mogelijk in combinaties van (delen) van die wandeletappes en fietsetappes.
Rondje Beetsterzwaag > Hemrik > Wijnjewoude > Olterterp > Beetsterzwaag
Vandaag zijn we van plan om het grotere noordelijke rondje van de 35,2 kilometer lange Fietsroute 8 te bewandelen, van Beetsterzwaag via Hemrik, Sparjebird, Klein Groningen, Wijnjewoude, Heidehuizen, Olterterp, en daarna weer terug naar Beetsterzwaag, met een lengte van 24,9 kilometer.
Deze dag-etappe bestaat uit twee delen, namelijk ten eerste het 18,3 kilometer lange deel van de fietsroute nummer 8 van deze gids, van de Trambrug Wijnjeterp via Wijnjewoude en Beetsterzwaag naar het kruispunt van de Ald Hearrewei/Bûtewei, en ten tweede een zelf geplande verbindingstraject van 6,6 kilometer tussen dat kruispunt van de Ald Hearrewei/Bûtewei en de Trambrug Wijnjeterp.
We knippen fietsroute 8 in twee afzonderlijke delen, waarbij het tweemaal bewandelen van bovengenoemd verbindingstraject het mogelijk maakt dat we twee afzonderlijke deelrondes lopen.
We vertrekken daartoe vanuit Feinsum om 7:55 uur, en rijden dan met de auto naar Landgoed Lauswolt. Op het parkeerterrein van Lauswolt laten we onze auto achter.
Bij vertrek vanmorgen in Feinsum is het 6 graden Celsius, en bij Lauswolt is de temperatuur bij aankomst om 14:15 uur inmiddels opgelopen naar 16 graden Celsius.
Het is de hele dag dichtbewolkt. Aanvankelijk waait het nauwelijks, en regelmatig krijgen we langdurig te maken met hele lichte motregen. Het dichte wolkendek was wel voorspeld, maar de aanhoudende motregen was in de weerberichten van de dagen ervóór niet vermeld. Tussen Wijnjewoude en Olterterp genieten we in elk geval van het droogste deel van deze etappe, en pas later op de middag - als we al weer thuis zijn - laat de zon zich heel even zien.
Door het beekdal van het Koningsdiep
Om 8:45 uur gaan we nabij Beetsterzwaag van start op de parkeerplaats van Landgoed Lauswolt.
In de bomen van Lauswolt zien we enkele ooievaars al druk in de weer op hun nesten.
Vanaf de Van Harinxmaweg gaan we tegenover Harinxmastate de Zandlaan op, die parallel aan de golfbaan loopt.
Aan het eind van de Zandlaan ligt een fietsers-/wandelaarsbrug over het Alddjip (ofwel Koningsdiep).
Daar steken we deze Lippenhuisterbrug over, en dan gaat de Zandlaan op de andere oever over in de Ald Hearrewei.
Het eerste stuk gaat nog door het open veld, maar al spoedig gaan we een bosachtig perceel in en doorkruisen we de Liphústerheide in zuidelijke richting.
Nu al, op de kruising met de Bûtewei verlaten we de doorgaande lijn van de oorspronkelijke fietsroute 8, die vanaf hier rechtdoor gaat naar Lippenhuizen, want vanaf dit kruispunt gaan we de doorsteek maken naar de Trambrug Wijnjeterp, om bij die Trambrug Wijnjeterp aldaar de doorgaande lijn van deze oorspronkelijke fietsroute 8 op te pakken richting Klein Groningen en wat daar dan op volgt.
Alternatieve doorsteek van Ald Hearrewei naar Trambrug Wijnjeterp
Om deze doorsteek te maken, volgen we eerst een heel eind de Bûtewei in oostelijke richting.
Ten oosten van de Engbert Pierswei loopt een veldpad langs een boomsingel. Die gaan we op in de richting van Hemrik.
Dit pad komt uit op de Binnenwei aan de oostkant van Hemrik. Verderop in het dorp zien we het witte kerkje staan van Hemrik.
Dat het gemeenteraadsverkiezingstijd is, blijkt wel als we Hemrik bereiken, want langs de Binnenwei staan allerlei verkiezingsborden opgesteld van politieke partijen en actiegroepen, die zich onder andere keren tegen de zonnepanelen en tegen de omstreden Lelylijn door deze gemeente.
Over het fietspad langs de Binnenwei lopen we vervolgens naar het buurtschap Sparjebird, waar ik vroeger als lagere schoolkind enkele jaren een zomervakantieweek doorbracht in het bos van Sparjeburd.
Vlak vóór de ingang van het retraitecentrum New Eden gaan we een mooi bospaadje op door een langgerekt bosperceel in zuidelijke richting.
Aan het eind van dit bospad gaan we de Wijnterp op, om een eind verderop over te stappen op de Wijnje Terpverlaat, die we volgen totdat we bij de Brug Wijnjeterp de Opsterlandse Compagnonsvaart bereiken. Hier eindigt dan onze doorsteek, en pakken we de doorgaande route van de fietsroute 8 'Gorredijk en Opsterlânske Kompanjonsfeart' weer op.
Via Klein Groningen naar Wijnjewoude
Vanaf de Trambrug Wijnjeterp lopen we aan de noordzijde langs de Opsterlandse Compagnonsvaart in oostelijke richting.
Nadat we onder de N381 door zijn gelopen, komen we bij de vaartbrug aan in Klein Groningen.
Omdat het dorpshuis van Klein Groningen pas vanaf 1 april weer geopend zal zijn voor passerende recreanten, kunnen we daar nog niet naar binnen voor onze koffiepauze. En het is vanwege de aanhoudende motregen te nat om buiten bij het dorpshuis plaats te nemen op de houten bank.
Daarom gaan we direct door en volgen we in en vanuit Klein Groningen de Opper Haudmare, tot aan de Merkebuorren. Die Merkebuorren volgen we dan tot in de bebouwde kom van Wijnjewoude.
Ter hoogte van de dorpskerk aan de Merkebuorren zien we een abri staan, waarin we plaatsnemen voor onze koffiepauze. We hebben nu inmiddels bijna drie uren aaneengesloten gelopen, dus dan hebben we wel een kop koffie met een broodje verdiend, vinden we.
Wijnjeterperschar
Na deze koffiepauze gaan we vanuit Wijnjewoude het fiets-/voetgangerspad van de Finne op.
Die Finne blijven we alsmaar volgen totdat we aankomen op de T-kruising met de Tolleane. Dan zijn we al bijna weer teruggekeerd naar de N381.
Weer terug op de Bûtewei (maar nu helemaal aan het meest oostelijke eind ervan) gaan we onder de N381 door, om dan over de Opper Haudmare naar de zuidoostelijke punt van het Wijnjeterperschar te lopen.
Aan deze kant van het Wijnjeterperschar zien we dat dit mooie natuurgebied buitengewoon nat is. Verderop zien we enkele heidevennen liggen, en onze route loopt langs een niet toegankelijk broekbos.
Op de Hege Heide aangekomen, lopen we westelijk langs het Wijnjeterperschar naar de Nije Heawei.
In de bocht van de Nije Heawei passeren we een bermmonument dat hier is geinstalleerd ter gelegenheid van het dodelijk ongeval van een 23-jarige jongeman, die hier als passagier als auto-inzittende van een stom-dronken bevriende chauffeur om het leven kwam.
Over het Alddjip door het bos naar Lauswolt
Vlak in de royale bocht van de Poasen krijgen we het uitzicht over een uitgestrekt veenmeer.
En direct daarna steken we op de Poasen via een brug het Alddjip weer over.
Bij een huis aan deze oude rivier staat een beeldje aan het water van een viertal vissende kinderen, naast elkaar zittend achter een ijzeren hekwerk boven op een hoog opgaande walbeschoeiing.
De Poasen gaat nu over in de Poostweg, en het open veld gaat nu over in bos. Direct daarna gaan we in het buurtschap Heidehuizen het bos in.
We ontmoeten twee natuurbeheerders die hier aan het werk zijn. Hun auto's met een toegangsvergunning achter de voorruit hadden we eerder al gepasseerd.
Ook hier in het bos is het tamelijk nat. Bij een bosvijver kun je bijvoorbeeld zelfs niet meer bij een zitbank komen, om er even aan het water te zitten als passant.
Aan het eind van dit lange bospad komen we ter hoogte van de parkeerplaats van Hotel Restaurant Het Witte Huis op de Van Harinxmaweg. Hier nemen we onze lunchpauze, wederom in een abri.
Daarna is het nog maar een klein eindje tot aan Lauswolt, waar we vanmorgen onze auto hebben achtergelaten.
Vanuit Beetsterzwaag keren we tenslotte huiswaarts.
Geen opmerkingen:
Een reactie posten