 |
| Bij het vervenerhuisje met de Poppebeam van Jubbega |
Wandelen & fietsen vanaf de Turfroute in Zuidoost-Friesland
De turfvaarten in Zuidoost-Fryslân zijn eeuwenoud en vaak met de hand gegraven.
De zogenoemde 'Turfroute' verbindt sinds 1974 al die vaarten met elkaar. De kanalen met haaks daarop sloten, bossen, elzensingels, heide, weiden en beekdalen geven het gebied een eigen charme.
In twintig pakkende verhalen en routes slaan de journaliste Janneke Donkerlo en de schrijver van routegidsen Fokko Bosker als het ware bruggen tussen de vaart en het omliggende landschap. Zij nemen het water als vertrekpunt voor hun rondwandelingen en fietstochten door dit rijk geschakeerde landschap van coulissen van elzen- en eikensingels, in een fijnmazig patroon van vaarten en wijken.
Resultaat van hun werk is de in 2024 uitgegeven routegids 'Wandelen & fietsen vanaf de Turfroute in Zuidoost-Friesland'.
23 tochten met een totale lengte van 746,9 kilometer
Deze routegids bestaat uit 11 fietstochten en 12 wandeltochten, die Durkje en ik van plan zijn om alle te gaan wandelen.
- Tien fietstochten hebben een totale lengte van 387,4 kilometer, waarvan de kortste 13,7 km en de langste 63,4 km lang is.
- De twaalf wandeltochten hebben een totale lengte van 134,5 kilometer, waarvan de kortste 4,6 km en de langste 15,9 km lang is.
- De veel langere 'Fiets-Turfroute' door Zuidoost-Fryslân heeft een totale lengte van 225 kilometer.
De 23 tochten hebben derhalve een totale lengte van 746,9 kilometer. We zijn van plan die afstand te bewandelen in 36 dagetappes, variërend tussen de 15 en 33 kilometer per dag, zo mogelijk in combinaties van (delen) van die wandeletappes en fietsetappes.
Rondje Oudehorne > Schurega > Jubbega > Oudehorne
Vandaag zijn we van plan om het kleinere oostelijke rondje van de 55,4 kilometer lange Fietsroute 7 te bewandelen, van Oudehorne via Schurega en Jubbega, en daarna weer terug naar Oudehorne, met een lengte van 23,1 kilometer.
We vertrekken daartoe vanuit Feinsum om 7:45 uur, en rijden dan met de auto naar Oudehorne. Op de kruising van de Oude Singel en de Tweede Compagnonsweg laten we onze auto achter in de berm.
Bij vertrek vanmorgen in Feinsum is het 2 graden Celsius, en in Oudehorne is de temperatuur bij aankomst om 15:15 uur inmiddels opgelopen naar 16 graden Celsius.
Het is aanvankelijk nog behoorlijk mistig, maar die mist trekt langzamerhand op, en dan is het nagenoeg de hele dag aangenaam zonnig weer; het waait nauwelijks, en gelukkig blijft het droog. Het is vandaag heerlijk warm voor de tijd van het jaar - zodat zowel jas als trui uit kunnen - en daarmee heel mooi zonnig voorjaarswandelweer op deze prachtige lentedag van 2026.
Alpaca's en reeën in Oudehorne
Om 8:30 uur gaan we in Oudehorne van start op de Tweede Compagnonsweg.
Rechts in een weiland zien we een kudde alpaca's grazen.
In de bocht van de weg gaan we rechtdoor, de Ellewijksreed op.
Na de Z-bocht in de Ellewijksreed zien we rechts van ons verderop in het weiland vijf reeën staan.
Ze houden ons - waaks als ze zijn - heel goed in de gaten, maar vluchten niet.
Als ze zien dat we ons weer van hen verwijderen, gaan ze rustig door met grazen.
Verderop op de reed is een boer rechts van het pad mest aan het uitrijden over het weiland.
En links van de reed zien we de plaatselijke begraafplaats, met daarop ook de klokkenstoel van Oudehorne.
Na de Schoterlandseweg (N380) laten we op de Jan K. Bosmalaan Oudehorne achter ons.
Zwerfkeien op de Kiekenberg
Als we op de Siebe Annesweg vanuit het open veld het bosperceel in zullen wandelen, passeren we aan de zuidkant de Kiekenberg.
We gaan even dit mooie stukje natuurgebied in, om op de geringe hoogte bij de gestapelde zwerfkeien te kijken.
Vanaf hier heb je een mooi overzicht over dit natuurgebied, waarin de toppen van de heidestruiken zijn bedekt met spinnenwebben, die vanwege de misdruppels erop bijna wit oplichten in het nog schrale zonlicht, hetgeen een bijzondere mystieke sfeer creëert.
Op de Tjongervallei uitgekomen, lopen we naar de Oldeberkoperweg, waar we aankomen bij de rand van de bebouwde kom van Oudehorne.
Vanaf de Oldeberkoperweg dalen we af naar het lager gelegen wandel- en fietspad langs de Tjonger (Tsjonger/Kuinder/Kuunder).
Verderop gaan we niet de rivieroever volgen, maar blijven we op het geasfalteerde pad dat langzaam oploopt, de riviervallei van de Tjonger uit.
Molen en klokkenstoel met haan in Schurega
Over de geasfalteerde Tjongervallei en de Suurdreed lopen we naar de kerk van het buurschap Schurega.
Daar houden we onze koffiepauze, heerlijk in de zon op een bankje bij de kerk.
Ondertussen zien we een vrouw op de fiets aankomen, die de op dat moment nog gesloten kerk in gaat.
Na onze koffiepauze gaan we de kerk ook in, waar we een leuke ontmoeting hebben met mevrouw Hoekstra, de voorzitster van de Plaatselijke Commissie van deze 18e eeuwse kerk.
De kerk (1715) heeft boven de kerkdeur tegen de gevel een sierlijke gevelsteen met wapenschilden, die verwijst naar de familie Scheltinga, die de bouw van deze kerk indertijd mogelijk heeft gemaakt.
In de kerk zien we twee moderne gebrandschilderde ramen hangen, waarvan één met een molen (2010), en de andere (2020) met daarin een haan en ook de vroegere klokkkenstoel, die tot 1910 nog bij deze kerk stond.
Na deze lange pauze lopen we over de Kerklaan naar de Schoterlandseweg (N380) die we een eindje in oostelijke richting volgen.
De pelgrim van Welgelegen
Over de Bloksreed lopen we in noordelijke richting, want aan het eind van die weg aangekomen, gaat deze route een heel eind verder in oostelijke richting over eerst de Leidijk en daarna over de Luxemburg.
Aan onze linkerzijde passeren we achtereenvolgens de 1e, 2e, 3e, 4e, 5e en 6e wijk, om ter hoogte van de 7e wijk de Dekamaweg op te gaan, in noordelijke richting, naar de Bij de Leijweg in Hoornsterzwaag.
Daar steken we de Bij de Leijweg over, om op een smal fiets-/wandelpad naar de Welgelegen te lopen.
Die Welgelegen (door - inmiddels aangekomen in - Lippenhuizen) lopen we helemaal uit, en aan het eind ervan bij het binnengaan van Jubbega stopt een auto naast ons. In het gesprek dat dan volgt, blijkt de chauffeuse Pytsje te zijn, die ons uitnodigt om bij haar thuis een kop koffie te drinken. Ze vertelt ook als pelgrim op weg te zijn naar Santiago de Compostela, en dat ze later deze week vertrekt voor het volgende pelgrimstraject tussen Limoges en Bordeaux.
Ze rijdt vóór ons uit, en wij wandelen een stuk terug over de Welgelegen, waar we met de gastvrije Pytsje een aangename lunchpauze hebben op het terras in de zon. Heel mooi om zo in onze ontmoeting een en ander uit te wisselen over elkaars pelgrimservaringen en toekomstige pelgrimage-trajecten.
Poppebeam en cortex-kunst in Jubbega
Vanaf de Welgelegen kunnen we ook een alternatieve doorsteek maken door een bosperceel en langs een boomwal naar de Bij de Leijweg waarop we de bebouwde kom van Jubbega binnenwandelen.
Vlak na het binnenlopen van Jubbega komen we langs een 19e eeuws vervenerhuisje (1861) aan de vaart.
Bij dit vervenershuisje staat een meer dan 150 jaar oude monumentale beuk met een stamomtrek van al meer dan 5,4 meter, die ook wel de Poppebeam van Jubbega wordt genoemd.
Over de Jelle van Damweg doorkruisen we het centrum van Jubbega. Daarbij moeten we tijdelijk even de dorpsvaart oversteken, omdat men aan de overzijde druk bezig met grondwerkzaamheden.
In de Schoterlandse Compagnonsvaart staat een cortex-stalen kunstwerk van een boot met schipper.
En op het kruispunt met de P.W. Jansenweg heeft men van cortex-staal een replica opgericht van een ophaalbrug over de vaart.
Hier en daar staan cortex-profielen van de turfsteker.
Over de Singel lopen we Jubbega uit. Op het erf bij een boerderijwinkel zien we een lange melkkar staan, met daarop twaalf melkbussen, als stille getuigen van hoe de boeren vroeger de melkbussen bij de weg zetten ten behoeve van het transport naar de melkfabriek.
Hoogspanning en brand
We blijven alsmaar de Singel volgen, die een eind verderop overgaat in De Tsjoele. Daar kruisen we ook weer een wijk, met daarin vlakbij de weg een sluiskolk.
Langs de wijken staan vervenershuisjes en kleine boerderijen, momenteel doorgaans woonboerderijtjes.
Op de N392 passeren we het Hoogspanningsstation Gorredijk van Liander. Direct daarna steken we die Nijewei over, om verder te gaan op de Oude Singel.
Op de plek waar die Oude Singel over gaat in de Tweede Compagnonsweg hebben we vanmorgen onze auto geparkeerd. Als we net bij onze auto arriveren, rijdt een brandweerauto ons met zwaailicht en sirene met hoge snelheid voorbij over de Tweede Compagnonsweg, op weg naar een boerderij in Langsweagen die in brand staat, zo horen we even later op de autoradio.
Vanuit Oudehorne rijden we om 15:15 uur terug naar huis.
Geen opmerkingen:
Een reactie posten