 |
| Langs de Amerikaanse windmolen De Herkules op de Bûtendiken |
Wandelen & fietsen vanaf de Turfroute in Zuidoost-Friesland
De turfvaarten in Zuidoost-Fryslân zijn eeuwenoud en vaak met de hand gegraven.
De zogenoemde 'Turfroute' verbindt sinds 1974 al die vaarten met elkaar. De kanalen met haaks daarop sloten, bossen, elzensingels, heide, weiden en beekdalen geven het gebied een eigen charme.
In twintig pakkende verhalen en routes slaan de journaliste Janneke Donkerlo en de schrijver van routegidsen Fokko Bosker als het ware bruggen tussen de vaart en het omliggende landschap. Zij nemen het water als vertrekpunt voor hun rondwandelingen en fietstochten door dit rijk geschakeerde landschap van coulissen van elzen- en eikensingels, in een fijnmazig patroon van vaarten en wijken.
Resultaat van hun werk is de in 2024 uitgegeven routegids 'Wandelen & fietsen vanaf de Turfroute in Zuidoost-Friesland'.
23 tochten met een totale lengte van 746,9 kilometer
Deze routegids bestaat uit 11 fietstochten en 12 wandeltochten, die Durkje en ik van plan zijn om alle te gaan wandelen.
- Tien fietstochten hebben een totale lengte van 387,4 kilometer, waarvan de kortste 13,7 km en de langste 63,4 km lang is.
- De twaalf wandeltochten hebben een totale lengte van 134,5 kilometer, waarvan de kortste 4,6 km en de langste 15,9 km lang is.
- De veel langere 'Fiets-Turfroute' door Zuidoost-Fryslân heeft een totale lengte van 225 kilometer.
De 23 tochten hebben derhalve een totale lengte van 746,9 kilometer. We zijn van plan die afstand te bewandelen in 36 dagetappes, variërend tussen de 15 en 33 kilometer per dag, zo mogelijk in combinaties van (delen) van die wandeletappes en fietsetappes.
Rondje om de Groote Veenpolder
Vandaag zijn we van plan om het grotere noordelijke rondje van de 30,6 kilometer lange Fietsroute 13 te bewandelen, van Nijbeets via De Veenhoop, Smalle Ee, De Wilgen en Boornbergum, en daarna weer terug naar Nij Beets, met een lengte van 19,8 kilometer, daarbij rondom de Groote Veenpolder gaand.
We vertrekken daartoe vanuit Feinsum om 8:20 uur, en rijden dan met de auto naar de Domela Nieuwenhuisweg. Bij café De Brêge laten we onze auto achter op een parkeerplaats.
Bij vertrek vanmorgen in Feinsum is het 1 graad Celsius, en in Nij Beets is de temperatuur bij aankomst om 13:15 uur inmiddels opgelopen naar 2 graden Celsius.
Het is nagenoeg de hele dag aangenaam zonnig weer; het waait eerst nauwelijks, en aan het eind van deze tocht waait het licht. Gelukkig blijft het droog. Prima winter-wandelweer dus.
Eerst naar De Veenhoop
Om 9:00 uur gaan we in Nij Beets van start bij het dorpscafé, om na de oversteek over de Domela Nieuwenhuisweg op de Dorpsstrjitte in noordoostelijke richting Nij Beets uit te lopen. Daarbij halen we een groepje van zes seniore wandelaars in, die onder begeleiding van een zorgmedewerkster een wandeling maken.
Voorbij de kerk gaan we de Kanaelwei-Noard op, om dan langs het kaarsrechte Polderhoofdkanaal verderop over de Kanaeldyk naar de Drachtster Heawei te lopen.
Daar steken we via de ophaalbrug het Polderhoofdkanaal over, en wandelen we De Veenhoop binnen.
In de Veenhoop gaan we over Het Stalt en het Eijzengapaed naar de Noordersluis, waar we het Polderhoofd-kanaal wederom oversteken.
Langs het Grytmansrak wandelen we dan naar de steiger van de pont, waarmee je in het recreatieseizoen de oversteek naar de Hooidammen kunt maken.
Over de Bûtendiken naar Smalle Ee
Vanaf hier gaan we de Bûtendiken op, om dan over deze hoger gelegen polderdijk langs de Headamsleat te lopen. Een sleepboot heeft dan zojuist de ophaalbrug van De Hooidammen gepasseerd, waarna de brug weer sluit. Dit is de plek waar Durkje en ik in 1983 onze trouwfotoreportage hebben laten maken, op de pont, op het skûtsje De Twee Gebroeders, en op de ophaalbrug aan de overzijde van het Grytmansrak, in De Hooidammen.
Ter hoogte van het Stobbegat komen we langs de Amerikaanse windmolen, die de naam 'De Herkules' draagt.
We blijven alsmaar de Bûtendiken volgen, die parallel aan de Binnenringvaart rechts van ons ligt. Aan de linkerzijde en aan onze rechterhand hebben we op een gegeven moment het weidse uitzicht over de petgaten van de Groote Veenpolder.
Om 11:00 uur lopen we - nog steeds op de Bûtendiken - de bebouwde kom van Smalle Ee binnen.
Er staan twee houten banken aan de kopse kant van de jachthaven. We nemen plaats op één van de banken, en genieten hier een beetje in de luwte, en met de zon in de rug van onze koffiepauze, met het zicht op de werklui die op dit moment bezig zijn met het vernieuwen van de walbeschoeiing van de jachthaven.
Links van ons staat een man een kraan electrisch te laden met een aggregaat. Hij is werkzaam bij het bedrijf De Vries Cornjum, vlakbij onze woonplaats gevestigd, die verderop vandaag bezig met natuuronderhoud in de polder ten zuiden van de Mûntsegroppe.
Op de Kleasterkampen komen we langs de hoogte van de voormalige vestigingsplaats van het vroegere klooster Smelne van Smalle Ee.
Een monument van een liggend kruis op een betonnen plaat met een naamplaat, waarop staat dat dit klooster in het jaar 1580 is opgeheven, is de stille getuige van de rijke kloosterhistorie van deze plek.
Een bijgeplaatst informatiepaneel toont een schets van de contouren van dit vroege klooster van Smalle Ee.
Via De Wilgen & Boornbergum terug naar Nij Beets
Over de deels verharde en halfverharde Mûntseleane - met die toepasselijke naam - lopen we van Smalle Ee in zuidelijke richting naar De Wilgen. Over de Drachtster Heawei lopen we het dorp in.
Daar nemen we de afslag - wederom in zuidelijke richting - van De Middelgeast, en zo wandelen we door een bosperceel over dit fiets- en voetpad van De Wilgen naar Boornbergum.
Nadat we op de Westerbuorren Boornbergum achter ons hebben gelaten, horen we twee verschillende sirenes ons naderen. Vanaf de Krite vóór ons komen drie begeleidende, verkeersregelende motoragenten met sirene en zwaailicht en daar achter twee ambulances met sirene en zwaailicht aanrijden, die vlak vóór ons de Dykfinne op gaan.
Wij gaan op die T-kruising dan parallel aan die Dykfinne verder in zuidelijke richting, over het fietspad naar de Tolhekbuurt.
Aan de overzijde van de Tolhekbuurt volgen we het asfaltpad langs de Zandwinput Nij Beets, waarin een omvangrijk zonnepanelenveld op het water van de zandplas ligt.
Op de Leppedyk aangekomen, beëindigen we wandelend dit eerste deel van deze 30,6 kilometer lange fietsronde, en maken we over de Leppedyk en de Domela Nieuwenhuisweg te voet de door ons geplande doorsteek van de Zandwinput naar Nij Beets.
Om 13:00 uur bij onze auto aangekomen, steken we toch nog even het Polderhoofdkanaal over, om langs het openluchtmuseum It Damshûs naar het mooie sanitairgebouw voor vaartoeristen te lopen. Daar nemen we plaats op de houten bank voor onze lunchpauze aan het water.
Na deze lunchpauze gaan we terug naar onze auto, waarmee we tot slot terug rijden naar huis.
Geen opmerkingen:
Een reactie posten