Afscheidsdiner in Restaurant De Vrijheid in Grou

Vrijdag 14 januari 2011

Tijdens de Regionale Ledenvergadering van het Regionaal Verband Fryslân van 19 oktober 2010 hebben twee leden van het Regionaal Comité van de Vereniging VU-Windesheim statutair afscheid genomen. De afspraak was gemaakt om geruime tijd later een diner te organiseren ter gelegenheid van dit afscheid. Dat diner, waarin we in kleiner verband afscheid nemen van deze regiocomitéleden, wordt vanavond gehouden in Restaurant De Vrijheid te Grou.

Tegen 18.00 uur worden we hartelijk welkom geheten door de restaurant-eigenaren Melle Bakker en diens dochter Marjan. Melle is voor een deel van ons regiocomité geen onbekende, want in de jaren dat hij nog bij CHN-Hotel Wyswert in Leeuwarden werkte, ontmoetten wij elkaar daar vaak tijdens onze vergaderingen en gedurende de VUpodium-publieksactiviteiten (momenteel VUconnected) die wij doorgaans in deze accommodatie (momenteel Stenden University Hotel) organiseren.

Regiocomitélid Wil Lodewijk opent het afscheidsdiner met enkele woorden van welkom en biedt ons een overzicht van het programma van deze avond, dat zij samen met regiocomité-secretaris Hans Capel samenstelde. Tussen het voorgerecht en het hoofdgerecht volgen twee speeches, waarin de afscheidnemende regiocomitéleden namens onze Vereniging VU-Windesheim in het zonnetje worden gezet. Tussen het hoofdgerecht en het nagerecht verzorg ik als voorzitter van dit regiocomité de afscheidstoespraak voor Ties Jan Eekhof - die na vier jaar - en voor Henny Sijbranda die na 12 jaar afscheid nemen van ons regionaal werkverband.

Tussen de dinergangen door wisselen we steeds de tafelschikking zodat alle 19 dinergasten voldoende gelegenheid krijgen om in de steeds wisselende settings onderhoudende tafelgesprekken te voeren met elkaar. Onze gastvrije gastheren en gastdames van Restaurant De Vrijheid zorgen ervoor dat we worden verwend met hun culinaire prestaties, waardoor het hier vanavond bijzonder aangenaam vertoeven is.

Regionale Ledenvergadering met Sminialezing in Leeuwarden

Dinsdag 19 oktober 2010

Als Regiocomité Fryslân van de Vereniging VU-Windesheim organiseren we vanavond twee bijeenkomsten in Stenden University Hotel te Leeuwarden. Eerste sessie is de statutaire, jaarlijkse Regionale Ledenvergadering, bedoeld voor alle leden van de Vereniging VU-Windesheim die wonen in Fryslân. Om 18.45 uur open ik deze bijeenkomst met het verwelkomen van de aanwezige verenigingsleden en medewerkers van de instellingen die ressorteren onder deze vereniging voor christelijk hoger onderwijs, onderzoek en patiëntenzorg.

Eerst blikken we terug op alle activiteiten van ons Regionaal Comité en de publieksactiviteiten die we in het werkverband met VU-connected hebben ontplooid. Vervolgens blikken we vooruit naar onze activiteiten die voor de komende maanden zijn gepland. En dan volgen de mutaties in de samenstelling van ons Regiocomité, die vandaag statutair de revue passeren. We benoemen Govert Gerlof tot lid van het Regiocomité. We stemmen in met de herbenoeming van Wil Lodewijk voor een tweede zittingstermijn. We nemen afscheid van onze Regiocomitéleden Henny Sybranda en Ties Jan Eekhof, die respectievelijk 12 jaar (maximale zittingsduur) en 4 jaar lid van ons Regiocomité waren, waarvan Ties Jan Eekhof ook drie jaar lid van de landelijke Ledenraad was.

Daarna verzorgt Albert Cornelissen een presentatie over de actuele ontwikkelingen in ons Verenigingsverband en binnen de daarvan uitgaande instellingen: Vrije Universiteit Amsterdam, Christelijke Hogeschool Windesheim, VU-medisch centrum en GGZ inGeest. Cornelissen spreekt hier als bestuurslid van de Vereniging VU-Windesheim, tevens Voorzitter van het College van Bestuur van Windesheim. Na zijn toespraak is er volop gelegenheid om onze bestuurder vragen te stellen en om over diverse verenigingszaken plenair met elkaar in gesprek te gaan.

Na de pauze wordt de bijeenkomst om 20.00 uur in een groter verband met overige belangstellenden voortgezet, als een openbare publieksbijeenkomst van VU-connected. Het is dit jaar de vierde maal dat we onze zogenoemde openbare "Sminialezing" hier in Fryslân aanbieden aan iedereen die belangstelling heeft voor het geprogrammeerde thema. De lezing is genoemd naar de voormalig rector-magnificus van de VU: Taede Sminia, zoals elk jaar ook nu weer met zijn echtgenote aanwezig bij deze openbare lezing. Spreker vanavond is Anne-Mei The. Ze is cultureel antropoloog en jurist, Lector Palliatieve Zorg, Ethiek en Communicatie aan Windesheim, tevens werkzaam bij de Pieter van Foreest Stichting en ook auteur van haar recente boek: "Verlossers naast God" (2009), over de geschiedenis van de palliatie. Thema van haar lezing is: "Euthanasie en Palliatieve zorg in Nederland".

Ze vertelt dat het mooi is dat we de medische zorg in de afgelopen decennia aanmerkelijk hebben verbeterd, waardoor mensen langer leven. Keerzijde is echter dat we daarmee creëerden dat veel zieken ook langer gingen lijden. Patiënten gingen artsen steeds vaker om de dood vragen. Nadat dit aanvankelijk alleen door artsen en familie van de patiënt werd besproken, ging in de 70er jaren van de vorige eeuw vooral ook de samenleving zich met dit vraagstuk bemoeien. Tijdens haar onderzoek zag Anne-Mei The dat door dit maatschappelijk debat de medische omgeving de publiciteit inzake euthanasie liever uit de weg ging.

Het regelen van het levenseinde is en blijft mensenwerk. De toewijding, empathie en zorgzaamheid van de professionals jegens de terminale patiënt komt in onze samenleving steeds meer haaks te staan op zaken als efficiency, kostenbesparing, planmatigheid en de illusie dat we alles kunnen meten. Anne-Mei The: "We moeten met mate meten en we moeten meer aandacht schenken aan aandachtigheid in de zorg". Ze trekt vanuit de zorg in dezen een parallel naar het onderwijs, waar diezelfde aandachtigheid ook centraal zou moeten staan. "Aandachtigheid", een mooi begrip!

"We hebben in Nederland vreemd genoeg eerst de euthanasie geregeld en toen pas de palliatieve zorg, die beoogt om het leven(seinde) draaglijk te maken", aldus The. "De angst voor de laatste levensfase is veel meer dan alleen een persoonlijke kwestie; het levenseinde gaat de hele samenleving aan". In Nederland is de balans tussen Cure & Care scheefgegroeid; we zorgen ervoor dat mensen langer leven, maar we zorgen nog niet genoeg voor die mensen àls ze langer blijven leven in onze verzorgings- en verpleeghuizen, volgens Anne-Mei The.

Na de pauze in aansluiting op deze lezing krijgen alle aanwezigen volop de gelegenheid om met lector Anne-Mei The het publieke gesprek aan te gaan over de inhoud van haar lezing en over allerlei maatschappelijke kwesties en vraagstukken aangaande euthanasie en palliatie. Er ontstaat een buitengewoon boeiend gesprek waar de aanwezige professionals uit bijvoorbeeld de gezondheidszorg en pastoraat en allerlei andere ervaringsdeskundigen van harte aan deelnemen.

Eén ding is duidelijk: goede zorg tijdens de fase van ons levenseinde is vooral ook gebaat bij "Aandachtigheid".

Ledenraadsvergadering Vereniging VU-Windesheim in VUmc Amsterdam

Vrijdag 12 juni 2009

De vergadering van de Ledenraad van de Vereniging VU-Windesheim woon ik vandaag bij, samen met de twee andere Friese Ledenraadsleden Hans Capel en Ties Jan Eekhof. De bijeenkomst vindt plaats in het VU medisch centrum (VUmc) te Amsterdam. Verenigingsvoorzitter Elmer Mulder, tevens voorzitter van de Raad van Bestuur van VUmc, opent deze statutaire vergadering.

Vóór de pauze staat de voortgang van het in 2008 vastgestelde "Meerjarenplan Vereniging VU-Windesheim 2008-2012" centraal. Elmer Mulder presenteert de stand van zaken op de hernieuwde impuls die wordt gegeven aan de ontwikkeling van de bijzondere (christelijke) identiteit van de instellingen. Daarna worden we door de VUmc-"Dienst Pastoraat en Geestelijke Verzorging" uitvoeriger geïnformeerd over de algemene identiteitsontwikkeling binnen VUmc door Jeannette Delver, en door Reina Steenwijk specifiek over de wijze waarop Interculturalisatie vorm en inhoud krijgt binnen het Diversiteitsbeleid.
Dit agendapunt wordt afgesloten met een voortgangsrapportage over de Opbouw van de Vereniging en over de programmaorganisatie VU-Connected, door Verenigingsvoorzitter René Smit, tevens voorzitter van het College van Bestuur van de Vrije Universiteit (VU), wiens rapportage wordt vervolgd met een plenaire discussie over de landelijke en regionale ontwikkelingen, ervaringen en verbetervoorstellen inzake de Vereniging en VU-Connected.

Na de pauze volgen een aantal statutaire zaken.
Eerst bespreken we de "Taken & Werkwijze van de Benoemingsadvies Commissie" (BAC), de commissie van de Ledenraad waarvan ik voorzitter ben, die o.a. gesprekken voert met (her) te benoemen leden van de Raad van Toezicht, teneinde de Ledenraad te adviseren op de voorliggende benoemingsvoordrachten.
Daarna presenteert de voorzitter van de Raad van Toezicht Pieter Bouw het "Verslag van de Raad van Toezicht 2008" en verleent de Ledenraad na een gespreksronde met de Raad van Toezicht kwijting over het afgelopen jaar. Daarna keurt de Ledenraad de Jaarrekening 2008 goed en verleent daarmee kwijting voor de de verenigingsbestuurders en voor de leden van de Raad van Toezicht.
Voorafgaand aan de Mededelingen en Rondvraag stelt de Ledenraad op voorstel van het Algemeen Bestuur en op positief advies van de Benoemingsadviescommissie ook de bezoldiging van de leden van de Raad van Toezicht vast, zoals die is vastgelegd in de "Remuneratieregeling Raad van Toezicht".

's Avonds wordt afgesloten met een Diner Pensent in het mooie nieuwe bedrijfsrestaurant van het VUmc. Tijdens het diner wordt gediscussieerd over de tussen de dinergangen door gepresenteerde bijdrage van René Smit over de ontwikkeling van de nieuwe VU-Campus in het VU-Kwartier aan de Amsterdamse Zuidas, over de bijdrage van Elmer Mulder over de Patiëntenveiligheid van het VUmc en over de actuele ontwikkelingen binnen Christelijke Hogeschool Windesheim, verzorgd door Albert Cornelissen, de per 1 april 2009 benoemde en aangetreden Voorzitter van het College van Bestuur (tevens lid van het Algemeen Verenigingsbestuur), met wie wij vandaag persoonlijk kennismaken.
Aan het eind van het diner sluit tafelpreses Elmer Mulder deze halfjaarlijkse Ledenraadsvergadering af, waarna de ledenraadsleden weer huiswaarts keren naar hun provincie die zij in deze vergadering representeren.

Martenastate ook van W.C. de Groot

Maandag 11 mei 2009

Vanmiddag ben ik even op mei-bezoek geweest op het botanisch-weelderige landgoed van Martenastate in Cornjum. Deze state (en landgoed) is genoemd naar één van zijn eerste bewoners: de heer Duco Martena, ooit getypeerd als staatsman, held en geleerde in de geschiedschriften van Wopke Eekhof.

De laatste bewoner van de voormalige state was jonker Duco Martena van Burmania Vegelin van Claerbergen. Aangezien hij geen nazaten had, vermaakte hij Martenastate aan de kerkvoogdij van Cornjum. De Nederlandse Hervormde gemeente werd daarmee echter eigenaar van een vervallen en verpauperd hoofdgebouw.

De kerkvoogdij besloot in 1899 de voormalige state te slopen en te vervangen door een “slot”. Dit gebouw bestaat nog steeds en is gelegen op het eiland in de slotgracht van het park van Martenastate. Het tegenwoordige Martenastate is een ontwerp van de bekende Leeuwarder architect Willem Cornelis de Groot (1853-1939), die dit miniatuur-kasteeltje ontwierp in Neo-Renaissancestijl, met de opvallende "sipel op 'e toer": het ui-vormige dak van de toren.

In de nu kleinere 19e-eeuwse state zijn ornamenten van de oude state hergebruikt. Het in neorenaissancistische trant uitgevoerde miniatuurkasteeltje heeft een L-vormige plattegrond met een traptoren in de oksel van de vleugels. De toren heeft een vierzijdige onderbouw, die overgaat in een achtzijdige bovenbouw als overgang naar de ui-vormige bekroning. Beide vleugels kregen verzorgde trapgevels met zware hoekschoorstenen. Boven de ramen zijn hoge boogtrommels met siermetselwerk (à la W.C. de Groot) aangebracht. De schildhoudende leeuwen op een zware cordonlijst tegen het torentje en op de hoek van de lange vleugel zijn nog onderdelen van de oude state.

Een bijzondere state, zo in het buitengebied tussen Leeuwarden en Stiens. Een mooie "W.C. de Groot", de architect die in Leeuwarder zulke prachtige bouwwerken op zijn naam zette; denk maar eens aan het Gabbema Gasthuis (1906) in de Leeuwarder Wybrand de Geeststraat, ook zo'n monumentaal topstuk van deze vermaarde architect.

Aandacht voor Religieus Erfgoed in Fryslân

Donderdag 30 oktober 2008

De dag van het tweede Debatcafé dat we als Regiocomité Fryslân van de Vereniging VU-Windesheim (VVW) in het bomvolle Café Wouters te Leeuwarden organiseren als samenwerkingsactiviteit van VU-podium met het Friesch Dagblad. In het kader van het huidige Jaar van het Religieus Erfgoed schenken we vanavond aandacht aan de in Fryslân altijd actuele discussie over hoe we moeten omgaan met oude Friese kerken, al dan niet meer in liturgisch gebruik.

Directeur-Hoofdredacteur van het Friesch Dagblad, Lútzen Kooistra opent de avond met het voorstellen van onze vaste gespreksleider, Siem Jansen, directeur van de Noordelijke OntwikkelingsMaatschappij (NOM). De heer Jansen introduceert onze twee gastsprekers: bijzonder VU-hoogleraar Archeologische Momumentenzorg Jos Bazelmans (Vrije Universiteit) en de Friese Cultuurhistoricus-publicist Peter Karstkarel.

Aan de hand van stellingen en vragen krijgen beide sprekers de gelegenheid hun visie te geven op de wijze waarop wij in Fryslân verstandig zouden kunnen omgaan met ons Fries religieus-cultureel erfgoed. Prikkelende uitspraken worden daarbij door Peter Karstkarel, Siem Jansen en Jos Bazelmans niet geschuwd, waardoor er zowel vóór als ook ná de pauze een stevig debat ontstaat over een groot aantal belangen en tegenstellingen waar we in Friesland voor wat betreft onze oude en nieuwe kerken in verleden, heden en toekomst mee te maken hebben.

Bazelmans: De belangen van eigenaren van kerken èn van alle overige relevante partijen moet je om liturgische en economische redenen bijelkaar brengen om tot een oplossing voor dit gevoelige vraagstuk te komen.

Jansen: De betekenis en het belang van de kerken in Fryslân is in het algemeen heel groot.

Karstkarel: Desnoods laat je die oude Friese kerken maar een ruïne worden, maar in eerste instantie moet je alle Friese kerken openstellen, zoals dat in de ons omringende landen al gebeurt, want de mensen moeten die kerken weer in.

Dat Fryslân zo rijk is aan prachtige oude kerken, blijkt ook wel uit het feit dat een groot aantal dorpskerken bij wijze van voorbeeld worden genoemd, zoals bijvoorbeeld: Lollum, Boksum, Boer, Leeuwarden, Huizum, Eastermar, Woudsend en Reitsum. Op de momenten dat geanimeerd wordt gedebatteerd over deze Friese voorbeelden, wordt onmiskenbaar duidelijke hoe complex het vooral ook in Friesland is om op grond van al die liturgische, economische, cultuurhistorische, religieuze en emotionele argumenten verantwoorde keuzes te maken.

De VU-podiumavond wordt even na 22.00 uur afgesloten met door Ties Jan Eekhof (van ons VVW-Regiocomité) indrukwekkend voorgedragen poëzie over de eeuwenoude Friese terpkerken, zoals wij die verspreid in onze schitterende provincie bijna overal rondom (nog) kunnen zien.